
এই অধ্যায়ত ৰুদ্ৰাক্ষৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শিৱৰ চকুৰ পানীৰ পৰা ৰুদ্ৰাক্ষ গছৰ উৎপত্তি হৈছিল। লোককল্যাণ আৰু ভক্তৰ অনুগ্ৰহৰ বাবে এইবোৰ সৃষ্টি কৰা হৈছে। দৰ্শন, স্পৰ্শ আৰু জপৰ জৰিয়তে পাপ বিনাশ হয়।
Verse 1
सूत उवाच । शौनकर्षे महाप्राज्ञ शिवरूपमहापते । शृणु रुद्रा क्षमाहात्म्यं समासात्कथयाम्यहम्
সূত ক’লে—হে শৌনকবংশজ মহাপ্ৰাজ্ঞ, হে শিৱৰূপ মহাপতি! শুনা; ৰুদ্ৰ-পরম্পৰাত কথিত ক্ষমাৰ মাহাত্ম্য মই সংক্ষেপে বৰ্ণনা কৰোঁ।
Verse 2
शिवप्रियतमो ज्ञेयो रुद्रा क्षः परपावनः । दर्शनात्स्पर्शनाज्जाप्यात्सर्वपापहरः स्मृतः
ৰুদ্ৰাক্ষ শিৱৰ অতি প্ৰিয় আৰু পৰম পাৱন বুলি জানিব লাগে। তাৰ দৰ্শন, স্পৰ্শ আৰু জপত ব্যৱহাৰে ই সৰ্বপাপহৰ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে।
Verse 3
पुरा रुद्रा क्षमहिमा देव्यग्रे कथितो मुने । लोकोपकरणार्थाय शिवेन परमात्मना
হে মুনি, প্ৰাচীন কালত লোকহিতৰ বাবে পৰমাত্মা শিৱে ৰুদ্ৰৰ সন্নিধিত দেৱীৰ আগত ক্ষমাৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিছিল।
Verse 4
शिव उवाच । शृणु देविमहेशानि रुद्रा क्षमहिमा शिवे । कथयामि तवप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया
শিৱ ক’লে—হে দেৱী, হে মহেশানী, হে শিৱে! শুনা; তোমাৰ প্ৰীতিৰ বাবে আৰু ভক্তসকলৰ হিতকামনাৰে মই ৰুদ্ৰাক্ষৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰোঁ।
Verse 5
दिव्यवर्षसहस्राणि महेशानि पुनः पुरा । तपः प्रकुर्वतस्त्रस्तं मनः संयम्य वै मम
হে মহেশানী! প্ৰাচীন কালত সহস্ৰ সহস্ৰ দিব্যবছৰ তপস্যা কৰোঁতে মোৰ মন বিচলিত হৈছিল; তথাপি, হে মহেশ্বৰী, মই তাক বাৰে বাৰে সংযম কৰি স্থিৰ কৰিছিলোঁ।
Verse 6
स्वतंत्रेण परेशेन लोकोपकृतिकारिणा । लीलया परमेशानि चक्षुरुन्मीलितं मया
হে পৰমেশানী! স্বতন্ত্ৰ, পৰাত্পৰ আৰু লোকহিতকাৰী পৰমেশ্বৰে নিজৰ লীলাৰে মোৰ চকু উন্মীলিত কৰিলে।
Verse 7
पुटाभ्यां चारुचक्षुर्भ्यां पतिता जलबिंदवः । तत्राश्रुबिन्दवो जाता वृक्षा रुद्रा क्षसंज्ञकाः
প্ৰভুৰ মনোহৰ চকুপুটৰ পৰা জলবিন্দু পৰিল; সেই অশ্ৰুবিন্দুৰ পৰাই ‘ৰুদ্ৰাক্ষ’ নামে গছ জন্মিল।
Verse 8
स्थावरत्वमनुप्राप्य भक्तानुग्रहकारणात् । ते दत्ता विष्णुभक्तेभ्यश्चतुर्वर्णेभ्य एव च
ভক্তসকলৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ কৰিবলৈ স্থাবৰ অৱস্থা (পবিত্ৰ চিহ্নৰূপ) লাভ কৰি, সেয়া বিষ্ণুভক্তসকলকো আৰু চাৰি বৰ্ণৰ সকলোকে দান কৰা হ’ল।
Verse 9
भूमौ गौडोद्भवांश्चक्रे रुद्रा क्षाञ्छिववल्लभान् । मथुरायामयोध्यायां लंकायां मलये तथा
পৃথিৱীত ৰুদ্ৰসকলে গৌড়দেশত জন্ম লোৱা শিৱপ্ৰিয় ৰজাসকল সৃষ্টি কৰিলে; তদ্ৰূপ মথুৰা, অযোধ্যা, লংকা আৰু মালয় অঞ্চলতো (শিৱবল্লভ শাসক স্থাপন কৰিলে)।
Verse 10
सह्याद्रौ च तथा काश्यां दशेष्वन्येषु वा तथा । परानसह्यपापौघभेदनाञ्छ्रुतिनोदनात्
সহ্যাদ্ৰিত হওক বা কাশীত, অথবা আন দহটা পবিত্ৰ পীঠত—শ্ৰৱণ আৰু পাঠৰ প্ৰেৰণা-শক্তিৰে অতি অসহনীয় পাপৰাশিো ভাঙি চূৰ্ণ হৈ নাশ হয়।
Verse 11
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा जाता ममाज्ञया । रुद्रा क्षास्ते पृथिव्यां तु तज्जातीयाः शुभाक्षकाः
ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য আৰু শূদ্ৰ—এইসকল মোৰ আজ্ঞাৰে জন্মিল। তেনেদৰে পৃথিৱীত ৰুদ্ৰাক্ষো সেই একে উৎসজাত, শুভ-নয়নস্বৰূপ (ৰুদ্ৰসম্ভৱ) হৈ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।
Verse 12
श्वेतरक्ताः पीतकृष्णा वर्णाज्ञेयाः क्रमाद्बुधैः । स्वजातीयं नृभिर्धार्यं रुद्रा क्षं वर्णतः क्रमात्
বুধসকলে ৰুদ্ৰাক্ষৰ বৰ্ণ ক্ৰমে শ্বেত, ৰক্ত, পীত আৰু কৃষ্ণ বুলি—চাৰি বৰ্ণ অনুসাৰে—জানে। সেয়ে মানুহে নিজৰ বৰ্ণানুসাৰে সেই ক্ৰমতেই ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰা উচিত।
Verse 13
वर्णैस्तु तत्फलं धार्यं भुक्तिमुक्तिफलेप्सुभिः । शिवभक्तैर्विशेषेण शिवयोः प्रीतये सदा
সেয়ে ভোগ আৰু মোক্ষফল কামনা কৰোঁতাসকলে বিধিমতে সেই পবিত্ৰ চিহ্ন ধাৰণ কৰা উচিত। বিশেষকৈ শিৱভক্তসকলে শিৱ-শিৱাৰ নিত্য প্ৰীতিৰ বাবে সদায় তাক ধাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 14
ॐ ह्रीं नमः १ ॐ नमः २ ॐ क्लीं नमः ३ ॐ ह्रीं नमः ४ ॐ ह्रीं नमः ५ ॐ ह्रीं हुं नमः ६ ॐ हुंनमः ७ ॐ हुं नमः ८ ॐ ह्रीं हुं नमः ९ ॐ ह्रीं नमः नमः १० ॐ ह्रीं हुं नमः ११ ॐ क्रौं क्षौं रौं नमः १२ ॐ ह्रीं नमः १३ ॐ नम
এই বীজমন্ত্ৰসমূহেৰে বাৰে বাৰে নমস্কাৰ অৰ্পণ কৰি পূজা আৰু ন্যাস কৰিব—“ওঁ হ্ৰীং নমঃ”, “ওঁ নমঃ”, “ওঁ ক্লীং নমঃ”, “ওঁ হ্ৰীং হুঁ নমঃ” আৰু “ওঁ ক্রৌঁ ক্ষৌঁ ৰৌঁ নমঃ”; লিঙ্গত আৰু নিজ দেহ-চেতনাত বিশ্বেশ্বৰ শিৱক আৱাহন কৰি পূজন কৰিব।
Verse 15
अधमं चणमात्रं स्यात्प्रक्रियैषा परोच्यते । शृणु पार्वति सुप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया
এই প্ৰক্ৰিয়াৰ অতি সামান্য অংশও—যদি কেৱল এটা দানাৰ সমান হয়—পৰম ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। হে পাৰ্বতী! আনন্দচিত্তে শুনা; ভক্তসকলৰ হিত কামনা কৰি মই কৈছোঁ।
Verse 16
बदरीफलमात्रं च यत्स्यात्किल महेश्वरि । तथापि फलदं लोके सुखसौभाग्यवर्द्धनम्
হে মহেশ্বৰী, অৰ্পণ যদি কেৱল বদৰীফলৰ মাত্ৰাও হয়, তথাপি সেয়া এই লোকত ফলদায়ক হৈ সুখ আৰু সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে।
Verse 17
धात्रीफलसमं यत्स्यात्सर्वारिष्टविनाशनम् । गुंजया सदृशं यत्स्यात्सर्वार्थफलसाधनम्
ধাত্ৰীফলৰ সমান মাপৰ (ৰুদ্ৰাক্ষ) সকলো অৰিষ্ট-অমঙ্গল নাশ কৰে; আৰু গুঞ্জা বীজৰ সমান মাপৰটো সকলো কাম্য উদ্দেশ্যৰ ফল সিদ্ধ কৰে।
Verse 18
यथा यथा लघुः स्याद्वै तथाधिकफलप्रदम् । एकैकतः फलं प्रोक्तं दशांशैरधिकं बुधैः
নিশ্চয়, যিমান যিমান লঘু (সহজ) হয়, সিমান সিমান অধিক শ্রেষ্ঠ ফল দিয়ে থাকে। জ্ঞানীসকলে কয়—একে একে প্ৰতিটোৰ ফল দহমাংশকৈ অধিক বৃদ্ধি পায়।
Verse 19
रुद्रा क्षधारणं प्रोक्तं पापनाशनहेतवे । तस्माच्च धारणी यो वै सर्वार्थसाधनो ध्रुवम्
ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ পাপনাশৰ হেতু বুলি কোৱা হৈছে। সেয়ে যি সত্যই ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰে, সি নিশ্চিতভাৱে সকলো ধৰ্মোচিত উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰে।
Verse 20
यथा च दृश्यते लोके रुद्रा क्षफलदः शुभः । न तथा दृश्यतेऽन्या च मालिका परमेश्वरि
হে পৰমেশ্বৰী! যেনেকৈ এই লোকত শুভ ৰুদ্ৰাক্ষ ফলদাতা বুলি দেখা যায়, তেনেকৈ আন কোনো মালা তেনেদৰে ফলদায়িনী বুলি দেখা নাযায়।
Verse 21
समाः स्निग्धा दृढाः स्थूलाः कंटकैः संयुताः शुभाः । रुद्रा क्षाः कामदा देवि भुक्तिमुक्तिप्रदाः सदा
হে দেৱী! যি ৰুদ্ৰাক্ষ সমান, মসৃণ-দীপ্ত, দৃঢ়, স্থূল আৰু শুভ, আৰু স্বাভাৱিক কণ্টকসদৃশ ৰেখা-উঁচুনিচু যুক্ত—সেই ৰুদ্ৰাক্ষ কামনা পূৰ্ণ কৰে আৰু সদায় ভোগ-মোক্ষ দুয়ো দান কৰে।
Verse 22
क्रिमिदुष्टं छिन्नभिन्नं कंटकैर्हीनमेव च । व्रणयुक्तमवृत्तं च रुद्रा क्षान्षड्विवर्जयेत्
ৰুদ্ৰাক্ষৰ ছয় প্ৰকাৰ বর্জনীয়—কীটদুষ্ট, কটা বা ফাটা, স্বাভাৱিক কণ্টকসদৃশ ৰেখা-উঁচুনিচু নথকা, ঘা/দাগযুক্ত, আৰু যি ঠিকমতে গোল নহয়।
Verse 23
स्वयमेव कृतद्वारं रुद्रा क्षं स्यादिहोत्तमम् । यत्तु पौरुषयत्नेन कृतं तन्मध्यमं भवेत्
এই লোকত যাৰ ছিদ্ৰ (দ্বাৰ) স্বয়ং গঠিত ৰুদ্ৰাক্ষ উত্তম। কিন্তু যি মানুহৰ প্ৰচেষ্টাৰে ছিদ্ৰ কৰা, সি মধ্যম বুলি গণ্য।
Verse 24
रुद्रा क्षधारणं प्राप्तं महापातकनाशनम् । रुद्र संख्याशतं धृत्वा रुद्र रूपो भवेन्नरः
ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ মহাপাতক নাশক বুলি কোৱা হৈছে। ৰুদ্ৰ-সংখ্যা অনুসাৰে এশ ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিলে মানুহ ৰুদ্ৰস্বৰূপ হয়।
Verse 25
इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथमायां विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे रुद्रा क्षमहात्म्यवर्णनोनाम पञ्चविंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ প্ৰথম বিদ্যেশ্বৰসংহিতাৰ সাধ্যসাধনখণ্ডত ‘ৰুদ্ৰাক্ষ-মাহাত্ম্য-বৰ্ণন’ নামৰ পঁচিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 26
शतार्द्धेन युतैः पंचशतैर्वै मुकुटं मतम् । रुद्रा क्षैर्विरचेत्सम्यग्भक्तिमान्पुरुषो वरः
পাঁচশ ৰুদ্ৰাক্ষৰ সৈতে আৰু অর্ধশত যোগ কৰি মুকুট গঢ়াৰ বিধান কোৱা হৈছে। ভক্তিসম্পন্ন উত্তম পুৰুষে ৰুদ্ৰাক্ষেৰে সঠিক বিধিমতে তাক ৰচনা কৰক।
Verse 27
त्रिभिः शतैः षष्टियुक्तैस्त्रिरावृत्त्या तथा पुनः । रुद्रा क्षैरुपवीतं व निर्मीयाद्भक्तितत्परः
তিনিশ ষাঠি ৰুদ্ৰাক্ষেৰে, তিনিবাৰ আবর্তন (ত্রিসূত্ৰ) কৰি উপবীত গঢ়া উচিত। ভক্তিত তৎপৰ ভক্তে তাক বিধিমতে সঠিককৈ সাজি লওক।
Verse 28
शिखायां च त्रयं प्रोक्तं रुद्र क्षाणां महेश्वरि । कर्णयोः षट् च षट्चैव वामदक्षिणयोस्तथा
হে মহেশ্বৰী, ৰুদ্ৰাক্ষৰ বিষয়ে শিখাত তিনিটা ধাৰণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে; আৰু কাণত বাওঁ আৰু সোঁ—ছয়টা ছয়টা কৰি।
Verse 29
शतमेकोत्तरं कंठे बाह्वोर्वै रुद्र संख्यया । कूर्परद्वारयोस्तत्र मणिबंधे तथा पुनः
ডিঙিত একশ এক দানাৰ মালা ধাৰণ কৰিব। দুয়ো বাহুত ৰুদ্ৰ-সংখ্যা অনুসাৰে, কঁহুৱাৰ সংধিস্থানত আৰু পুনৰ কব্জিতো ধাৰণ কৰিব।
Verse 30
उपवीते त्रयं धार्यं शिवभक्तिरतैर्नरैः । शेषानुर्वरितान्पंच सम्मितान्धारयेत्कटौ
শিৱভক্তিত ৰত পুৰুষে তিনিটা উপবীত ধাৰণ কৰিব। বাকী পাঁচটা নিয়মানুসাৰে মেপি-তৈয়াৰ কৰি কটিত (কঁকালত) ধাৰণ কৰিব।
Verse 31
एतत्संख्या धृता येन रुद्रा क्षाः परमेश्वरि । तद्रू पं तु प्रणम्यं हि स्तुत्यं सर्वैर्महेशवत्
হে পৰমেশ্বৰি! এই সংখ্যাত ধাৰণ কৰা ৰুদ্ৰাক্ষে যি ৰূপ প্ৰকাশ কৰে, সেয়া মহেশ্বৰ সদৃশ সকলোৰে বাবে প্ৰণম্য আৰু স্তৱনীয়।
Verse 32
एवंभूतं स्थितं ध्याने यदा कृत्वासनैर्जनम् । शिवेति व्याहरंश्चैव दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते
যেতিয়া কোনো ব্যক্তি যথাযথ আসনত বহি এনে ধ্যানস্থিতিত স্থিৰ থাকে আৰু বাৰে বাৰে “শিৱ” নাম উচ্চাৰণ কৰে, তেতিয়া শিৱদৰ্শন লাভ কৰি সি পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 33
शतादिकसहस्रस्य विधिरेष प्रकीर्तितः । तदभावे प्रकारोन्यः शुभः संप्रोच्यते मया
শত আৰু সহস্ৰ (জপ)ৰ এই বিধি ঘোষণা কৰা হ’ল। সেয়া সম্ভৱ নহ’লে, মই এতিয়া আন এটা শুভ পদ্ধতি কৈছোঁ।
Verse 34
शिखायामेकरुद्रा क्षं शिरसा त्रिंशतं वहेत् । पंचाशच्च गले दध्याद्बाह्वोः षोडश षोडश
শিখাত এটা ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব। মস্তকত ত্ৰিশটা, গলাত পঞ্চাশটা, আৰু দুয়ো বাহুত ষোল-ষোলটা ৰুদ্ৰাক্ষ পিন্ধিব।
Verse 35
मणिबंधे द्वादशद्विस्कंधे पंचशतं वहेत् । अष्टोत्तरशतैर्माल्यमुपवीतं प्रकल्पयेत्
মণিবন্ধত (কব্জিত) বাৰটা ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব; উৰ্ধ্ববাহুত পাঁচশটা ধাৰণ কৰিব। আৰু একশ আঠটা ৰুদ্ৰাক্ষেৰে মালা আৰু উপবীত সাজি পিন্ধিব।
Verse 36
एवं सहस्ररुद्रा क्षान्धारयेद्यो दृढव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्र स्तथैव सः
এইদৰে দৃঢ়ব্ৰতী হৈ যি সহস্ৰ ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, তাক সকলো দেৱতাই প্ৰণাম কৰে; সিও ৰুদ্ৰৰ ন্যায় হয়।
Verse 37
एकं शिखायां रुद्रा क्षं चत्वारिंशत्तु मस्तके । द्वात्रिंशत्कण्ठदेशे तु वक्षस्यष्टोत्तरं शतम्
শিখাত এটা ৰুদ্ৰাক্ষ পিন্ধিব; মস্তকত চল্লিশটা, কণ্ঠদেশত বত্ৰিশটা, আৰু বক্ষত একশ আঠটা ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব।
Verse 38
एकैकं कर्णयोः षट्षड्बाह्वोः षोडश षोडश । करयोरविमानेन द्विगुणेन मुनीश्वर
হে মুনীশ্বৰ! দুটা কাণৰ বাবে একে-এক; দুটা বাহুৰ বাবে ছয়-ছয়; অন্য অংগৰ বাবে ষোল-ষোল; আৰু দুটা হাতৰ বাবে তাৰ দ্বিগুণ—এইয়েই যথাযথ বিধান।
Verse 39
संख्या प्रीतिर्धृता येन सोपि शैवजनः परः । शिववत्पूजनीयो हि वंद्यस्सर्वैरभीक्ष्णशः
যিয়ে সংখ্যা-বিধিসহ ভক্তিক দৃঢ়ভাৱে ধৰি ৰাখিছে, সি পৰম শৈৱজন। সি শিৱৰ ন্যায় পূজনীয় আৰু সকলোৰে দ্বাৰা পুনঃপুনঃ বন্দনীয়।
Verse 40
शिरसीशानमंत्रेण कर्णे तत्पुरुषेण च । अघोरेण गले धार्यं तेनैव हृदयेपि च
ঈশান মন্ত্রে মূৰত স্পৰ্শ কৰি শুদ্ধি কৰিব; তৎপুৰুষ মন্ত্রে দুয়োটা কাণত। অঘোৰ মন্ত্রে কণ্ঠত ধাৰণ কৰিব, আৰু সেই একে অঘোৰ মন্ত্রেই হৃদয়তো ন্যাস কৰিব।
Verse 41
अघोरबीजमंत्रेण करयोर्धारयेत्सुधीः । पंचदशाक्षग्रथितां वामदेवेन चोदरे
সুধী সাধকে অঘোৰ বীজমন্ত্রে দুয়ো হাতত ধাৰণ/ন্যাস কৰিব। আৰু বামদেৱ মন্ত্রে পঞ্চদশ অক্ষৰে গাঁথা মন্ত্রটো উদৰত স্থাপন কৰিব।
Verse 42
पंच ब्रह्मभिरंगश्च त्रिमालां पंचसप्त च । अथवा मूलमंत्रेण सर्वानक्षांस्तुधारयेत्
পঞ্চব্ৰহ্ম মন্ত্রে অভিমন্ত্রিত কৰি শৰীৰৰ অঙ্গত ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব। তিন মালা—অথবা পাঁচ আৰু সাত—ধাৰণ কৰিব পাৰে। অথবা মূল মন্ত্রে সকলো ৰুদ্ৰাক্ষ শুদ্ধ কৰি ধাৰণ কৰিব।
Verse 43
मद्यं मांसं तु लशुनं पलाण्डुं शिग्रुमेव च । श्लेष्मांतकं विड्वराहं भक्षणे वर्जयेत्ततः
সেয়ে মদ্য, মাংস, নহৰু, পিয়াঁজ, চজিনা আৰু কফবর্ধক তথা অপবিত্ৰ বুলি গণ্য আহাৰ—যেনে বৰাহ-মাংস আদি—ভক্ষণ ত্যাগ কৰা উচিত, যাতে শিৱপূজাৰ বাবে দেহ-মন শুদ্ধ থাকে।
Verse 44
छिन्नं खंडितं भिन्नं विदीर्ण । ततो वैश्यैर्धार्यं प्रतिदिवसभावश्यकमहो तथा कृष्णं शूद्रै ः श्रुतिगदितमार्गोयमगजे
যদি সেয়া কটা পৰে, ভাঙি যায়, খণ্ডিত হয়, ফাটি বা চিৰি যায়, তেন্তে বৈশ্যসকলে তাক প্ৰতিদিনৰ আৱশ্যক কৰ্মৰূপে পুনৰ নবীকৃত কৰি বিধিপূৰ্বক ধাৰণ কৰিব লাগে। আৰু হে অগজ (গণেশ), শূদ্ৰসকলেও শ্ৰুতিত ঘোষিত মাৰ্গ অনুসৰি তাৰ সহজ ‘কৃষ্ণ’ (সাধাৰণ) ৰূপ ধাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 45
वर्णी वनी गृहयतीर्नियमेन दध्यादेतद्र हस्यपरमो न हि जातु तिष्ठेत् । रुद्रा क्षधारणमिदं सुकृतैश्च लभ्यं त्यक्त्वेदमेतदखिलान्नरकान्प्रयांति
ব্ৰহ্মচাৰী, বানপ্ৰস্থ, গৃহস্থ আৰু যতি—সকলোৱে নিয়মেৰে ৰুদ্রাক্ষ ধাৰণ কৰিব লাগে। যি এই পৰম ৰহস্যত নিষ্ঠ, সি কেতিয়াও তাক ত্যাগ নকৰিব। ৰুদ্রাক্ষ-ধাৰণ মহাপুণ্যৰ দ্বাৰাই লাভ্য; তাক ত্যাগ কৰা লোকসকল সকলো নৰকলৈ পতিত হয়।
Verse 46
आदावामलकात्स्वतो लघुतरा रुग्णास्ततः कंटकैः संदष्टाः कृमिभिस्तनूपकरणच्छिद्रे ण हीनास्तथा । धार्या नैव शुभेप्सुभिश्चणकवद्रुद्रा क्षमप्यंततो रुद्रा क्षोमम लिंगमंगलमुमे सूक्ष्मं प्रशस्तं सदा
হে উমা! যি ৰুদ্রাক্ষ আৰম্ভণিতেই স্বভাৱতে অতি লঘু, পাছত ৰোগাক্ৰান্ত, কাঁটাৰে বিদ্ধ/চিৰা, কৃমিয়ে খোৱা, বা সঁজুলিৰ ছিদ্ৰত ক্ষয়প্ৰাপ্ত—এনে দানা শুভ কামনাকাৰীসকলে চণাৰ দৰে হলেও ধাৰণ নকৰিব। কিন্তু যি ৰুদ্রাক্ষ অখণ্ড, দোষৰহিত, সূক্ষ্ম আৰু সুগঠিত, সেয়াই শিৱলিঙ্গ-আৰাধনাত সদা মঙ্গলকাৰী বুলি প্ৰশংসিত।
Verse 47
सर्वाश्रमाणां वर्णानां स्त्रीशूद्रा णां शिवाज्ञया । धार्याः सदैव रुद्रा क्षा यतीनां प्रणवेन हि
শিৱৰ আজ্ঞাৰে সকলো আশ্ৰম আৰু বৰ্ণৰ লোক—স্ত্ৰী আৰু শূদ্ৰসহ—সদায় ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব। যতি-সন্ন্যাসীয়ে প্ৰণৱ (ॐ)ৰে সংস্কাৰ কৰি ধাৰণ কৰিব।
Verse 48
दिवा बिभ्रद्रा त्रिकृतै रात्रौ विभ्रद्दिवाकृतैः । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः
যি দিনে ত্ৰিবিধ বিধানে ধাৰণ কৰে আৰু ৰাতি দিনেৰ বিধি অনুসাৰে ধাৰণ কৰে, সি প্ৰভাত, মধ্যাহ্ন আৰু সায়াহ্নে—সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 49
ये त्रिपुण्ड्रधरा लोके जटाधारिण एव ये । ये रुद्रा क्षधरास्ते वै यमलोकं प्रयांति न
যিসকলে এই লোকত ত্ৰিপুণ্ড্ৰ ধাৰণ কৰে, যিসকলে জটা ধাৰে, আৰু যিসকলে ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে—সেই ভক্তসকল সত্যই যমলোকলৈ নাযায়।
Verse 50
रुद्रा क्षमेकं शिरसा बिभर्ति तथा त्रिपुण्ड्रं च ललाटमध्ये । पंचाक्षरं ये हि जपंति मंत्रं पूज्या भवद्भिः खलु ते हि साधवः
যিসকলে মূৰত এটা ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰে, কপালৰ মাজত ত্ৰিপুণ্ড্ৰ ধাৰে, আৰু পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্র জপ কৰে—সিহঁত নিশ্চয় সাধু-ভক্ত; সিহঁত তোমালোকৰ পূজ্য।
Verse 51
यस्याण्गे नास्ति रुद्रा क्षस्त्रिपुण्ड्रं भालपट्टके । मुखे पंचाक्षरं नास्ति तमानय यमालयम्
যাৰ দেহত ৰুদ্ৰাক্ষ নাই, যাৰ কপালত ত্ৰিপুণ্ড্ৰ নাই, আৰু যাৰ মুখত পঞ্চাক্ষৰী নাই—তাক যমালয়লৈ আন।
Verse 52
ज्ञात्वा ज्ञात्वा तत्प्रभावं भस्मरुद्रा क्षधारिणः । ते पूज्याः सर्वदास्माकं नो नेतव्याः कदाचन
তাৰ প্ৰভাৱ-মহিমা পুনঃ পুনঃ জানি, যিসকলে ভস্ম আৰু ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে তেওঁলোক আমাৰ বাবে সদায় পূজ্য; তেওঁলোকক কেতিয়াও লৈ যোৱা উচিত নহয়।
Verse 53
एवमाज्ञापयामास कालोपि निजकिण्करान् । तथेति मत्त्वा ते सर्वे तूष्णीमासन्सुविस्मिताः
এইদৰে কালে নিজৰ কিঙ্কৰসকলক আদেশ দিলে। ‘তথেই’ বুলি ভাবি তেওঁলোক সকলোৱে অতি বিস্মিত হৈ নীৰৱ থাকিল।
Verse 54
अत एव महादेवि रुद्रा क्षोत्यघनाशनः । तद्धरो मत्प्रियः शुद्धोऽत्यघवानपि पार्वति
সেইহেতু, হে মহাদেৱী! ৰুদ্ৰাক্ষ পাপনাশক। যিয়ে তাক ধাৰণ কৰে সি মোৰ প্ৰিয়; হে পাৰ্বতী, মহাপাপীও শুদ্ধ হয়।
Verse 55
हस्ते बाहौ तथा मूर्ध्नि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः । अवध्यः सर्वभूतानां रुद्र रूपी चरेद्भुवि
যি হাতে, বাহুত আৰু মূৰ্ধ্নিত ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, সি সকলো জীৱৰ বাবে অবধ্য হয় আৰু ৰুদ্ৰৰূপে পৃথিৱীত বিচৰণ কৰে।
Verse 56
सुरासुराणां सर्वेषां वंदनीयः सदा स वै । पूजनीयो हि दृष्टस्य पापहा च यथा शिवः
সি দেৱতা আৰু অসুৰ—সকলৰ দ্বাৰা সদায় বন্দনীয়। তাক দেখা মাত্ৰেই সি পূজ্য হয় আৰু শিৱৰ দৰে পাপহৰ হয়।
Verse 57
ध्यानज्ञानावमुक्तोपि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः । सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्
ধ্যান আৰু জ্ঞান নথকা হলেও, যি ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱপ্ৰসাদে পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 58
रुद्रा क्षेण जपन्मन्त्रं पुण्यं कोटिगुणं भवेत् । दशकोटिगुणं पुण्यं धारणाल्लभते नरः
ৰুদ্ৰাক্ষেৰে মন্ত্ৰজপ কৰিলে পুণ্য কোটি গুণ হয়; আৰু কেৱল ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিলেই মানুহে দশ কোটি গুণ পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 59
यावत्कालं हि जीवस्य शरीरस्थो भवेत्स वै । तावत्कालं स्वल्पमृत्युर्न तं देवि विबाधते
যিমান সময় জীৱ সঁচাকৈ দেহত স্থিত থাকে, হে দেৱী, তিমান সময় অকাল-মৃত্যুৱে তাক কেতিয়াও ব্যথিত নকৰে।
Verse 60
त्रिपुंड्रेण च संयुक्तं रुद्रा क्षाविलसांगकम् । मृत्युंजयं जपंतं च दृष्ट्वा रुद्र फलं लभेत्
পবিত্ৰ ভস্মৰ ত্ৰিপুণ্ড্ৰ ধৰি, ৰুদ্ৰাক্ষে অংগ শোভিত কৰি আৰু মৃত্যুঞ্জয় মন্ত্ৰ জপত ৰত ভক্তক দেখি ৰুদ্ৰফল (কৃপাফল) লাভ হয়।
Verse 61
पंचदेवप्रियश्चैव सर्वदेवप्रियस्तथा । सर्वमन्त्राञ्जपेद्भक्तो रुद्रा क्षमालया प्रिये
হে প্ৰিয়ে, ৰুদ্ৰাক্ষমালা ধৰি মন্ত্ৰজপ কৰা ভক্ত পঞ্চদেৱৰ প্ৰিয় আৰু সকলো দেৱতাৰো প্ৰিয় হয়; সেই ৰুদ্ৰাক্ষমালাৰে সি সকলো মন্ত্ৰৰ জপ সাফল্যে কৰিব পাৰে।
Verse 62
विष्ण्वादिदेवभक्ताश्च धारयेयुर्न संशयः । रुद्र भक्तो विशेषेण रुद्रा क्षान्धारयेत्सदा
বিষ্ণু আদি দেৱতাৰ ভক্তসকলেও নিঃসন্দেহে সেয়া ধাৰণ কৰিব পাৰে। কিন্তু ৰুদ্ৰভক্তে বিশেষকৈ সদায় ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰা উচিত।
Verse 63
रुद्रा क्षा विविधाः प्रोक्तास्तेषां भेदान्वदाम्यहम् । शृणु पार्वति सद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदान्
ৰুদ্ৰাক্ষ বহু প্ৰকাৰ বুলি কোৱা হৈছে; এতিয়া মই সিহঁতৰ ভেদ বৰ্ণনা কৰোঁ। হে পাৰ্বতী, সদ্ভক্তিৰে শুনা—ই ভোগ আৰু মোক্ষ দুয়োটাৰ ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 64
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदः । तस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्महत्या व्यपोहति
একমুখ শিৱ সাক্ষাৎ পৰব্ৰহ্ম, ভোগ আৰু মোক্ষৰ ফল দানকাৰী। তেওঁৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই ব্ৰাহ্মণহত্যাৰ পাপো দূৰ হয়।
Verse 65
यत्र संपूजितस्तत्र लक्ष्मीर्दूरतरा न हि । नश्यंत्युपद्र वाः सर्वे सर्वकामा भवंति हि
য’ত শিৱক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰা হয়, ত’ত লক্ষ্মী কেতিয়াও দূৰত নাথাকে। তাত সকলো উপদ্ৰৱ নাশ হয় আৰু সকলো কামনা সিদ্ধ হয়।
Verse 66
द्विवक्त्रो देवदेवेशस्सर्वकामफलप्रदः । विशेषतः स रुद्रा क्षो गोवधं नाशयेद्द्रुतम्
দ্বিমুখ দেৱদেৱেশে সকলো কামনাৰ ফল প্ৰদান কৰে। বিশেষকৈ সেই ৰুদ্ৰাক্ষে গোবধজনিত পাপ শীঘ্ৰে নাশ কৰে।
Verse 67
त्रिवक्त्रो यो हि रुद्रा क्षः साक्षात्साधनदस्सदा । तत्प्रभावाद्भवेयुर्वै विद्याः सर्वाः प्रतिष्ठिताः
যি ত্ৰিমুখী ৰুদ্ৰাক্ষ, সি সদায় প্ৰত্যক্ষ সাধন-প্ৰদাতা। তাৰ প্ৰভাৱত সাধকৰ ভিতৰত সকলো বিদ্যা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Verse 68
चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति । दर्शनात्स्पर्शनात्सद्यश्चतुर्वर्गफलप्रदः
চতুৰ্মুখী ৰুদ্ৰাক্ষ নৰহত্যাৰ পাপ স্বয়ং ব্ৰহ্মায়ো দূৰ কৰে। ইয়াৰ দৰ্শন আৰু স্পৰ্শমাত্ৰেই তৎক্ষণাৎ চতুৰ্বৰ্গ—ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম, মোক্ষ—ৰ ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 69
पंचवक्त्रः स्वयं रुद्र ः कालाग्निर्नामतः प्रभुः । सर्वमुक्तिप्रदश्चैव सर्वकामफलप्रदः
পঞ্চবক্ত্ৰ স্বয়ং ৰুদ্ৰ ‘কালাগ্নি’ নামে প্ৰসিদ্ধ প্ৰভু। তেওঁ সকলো প্ৰকাৰৰ মুক্তি দান কৰে আৰু সকলো ধৰ্মসন্মত কামনাৰ ফলও প্ৰদান কৰে।
Verse 70
अगम्यागमनं पापमभक्ष्यस्य च भक्षणम् । इत्यादिसर्वपापानि पंचवक्त्रो व्यपोहति
অগম্য ঠাইলৈ গমন কৰা আৰু অভক্ষ্য ভক্ষণ কৰা—ইত্যাদি সকলো পাপ পঞ্চবক্ত্ৰ (পঞ্চমুখ শিৱ) দূৰ কৰে।
Verse 71
षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तुधारणाद्दक्षिणे भुजे । ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः
দক্ষিণ বাহুত ধাৰণ কৰিলে (সাধক) ষড়বক্ত্ৰ কাৰ্তিকেয়ৰ ন্যায় হয়; আৰু ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপৰ পৰা মুক্ত হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 72
सप्तवक्त्रो महेशानि ह्यनंगो नाम नामतः । धारणात्तस्य देवेशिदरिद्रो पीश्वरो भवेत्
হে মহেশানী, ‘অনঙ্গ’ নামে প্ৰসিদ্ধ সপ্তবক্ত্ৰ মহেশ্বৰ আছে। হে দেবেশী, সেই দিব্য নাম মনত ধাৰণ কৰিলে দৰিদ্ৰও ঐশ্বৰ্য আৰু প্ৰভুত্বে বিভূষিত স্বামী হয়।
Verse 73
रुद्रा क्षश्चाष्टवक्त्रश्च वसुमूर्तिश्च भैरवः । धारणात्तस्य पूर्णायुर्मृतो भवति शूलभृत्
ৰুদ্ৰাক্ষ, অষ্টবক্ত্ৰ, বসুমূৰ্তি আৰু ভৈৰৱ—এইবোৰ শূলধাৰী প্ৰভুৰ নাম-ৰূপ। সেই ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিলে যাৰ আয়ু নিঃশেষ, সেও পুনৰ পূৰ্ণায়ু লাভ কৰে।
Verse 74
भैरवो नववक्त्रश्च कपिलश्च मुनिः स्मृतः । दुर्गा वात दधिष्ठात्री नवरूपा महेश्वरी
তেওঁ ভৈৰৱ, নববক্ত্ৰ আৰু মুনি কপিল ৰূপে স্মৃত। তেওঁ দুৰ্গা—বাত (প্ৰাণবায়ু)ৰ অধিষ্ঠাত্রী, ধাৰণ-পোষণকাৰিণী, আৰু নৱ ৰূপে প্ৰকাশিতা মহেশ্বৰী।
Verse 75
तं धारयेद्वामहस्ते रुद्रा क्षं भक्तितत्परः । सर्वेश्वरो भवेन्नूनं मम तुल्यो न संशयः
যি ভক্তিত একনিষ্ঠ হৈ সেই ৰুদ্ৰাক্ষ বাওঁ হাতে ধাৰণ কৰে, সি নিশ্চয়েই সৰ্বেশ্বৰ হয়; সি মোৰ তুল্য হয়—সন্দেহ নাই।
Verse 76
दशवक्त्रो महेशानि स्वयं देवो जनार्दनः । धारणात्तस्य देवेशि सर्वान्कामानवाप्नुयात्
হে মহেশানী, স্বয়ং জনাৰ্দন দেৱ দশবক্ত্ৰ। হে দেবেশী, তাক ধাৰণ কৰিলে মানুহে সকলো কামনা লাভ কৰে।
Verse 77
एकादशमुखो यस्तु रुद्रा क्षः परमेश्वरि । स रुद्रो धारणात्तस्य सर्वत्र विजयी भवेत्
হে পৰমেশ্বৰী! যি একাদশমুখী ৰুদ্ৰাক্ষ, সি সাক্ষাৎ ৰুদ্ৰই; তাক ধাৰণ কৰিলে মানুহ সৰ্বত্ৰ বিজয়ী হয়।
Verse 78
द्वादशास्यं तु रुद्रा क्षं धारयेत्केशदेशके । आदित्याश्चैव ते सर्वेद्वादशैव स्थितास्तथा
দ্বাদশমুখী ৰুদ্ৰাক্ষ কেশদেশত (শিৰত) ধাৰণ কৰিব লাগে। তাত দ্বাদশ আদিত্য—বাৰোজনেই—সেইদৰে অধিষ্ঠিত থাকে।
Verse 79
त्रयोदशमुखो विश्वेदेवस्तद्धारणान्नरः । सर्वान्कामानवाप्नोति सौभाग्यं मंगलंलभेत्
ত্রয়োদশ-মুখ বিশ্বদেৱক এইদৰে ধ্যান-ধাৰণা কৰিলে মানুহে তেওঁক লাভ কৰে। এই ধাৰণাৰ ফলত সি সকলো কাম্য সিদ্ধি পাই সৌভাগ্য আৰু মঙ্গল লাভ কৰে।
Verse 80
चतुर्दशमुखो यो हि रुद्रा क्षः परमः शिवः । धारयेन्मूर्ध्नि तं भक्त्या सर्वपापं प्रणश्यति
যি চতুৰ্দশ-মুখ ৰুদ্ৰাক্ষ, সেয়াই সাক্ষাৎ পৰম শিৱ। যিয়ে ভক্তিভাৱে তাক মূৰ্ধাত ধাৰণ কৰে, তাৰ সকলো পাপ নাশ হয়।
Verse 81
इति रुद्रा क्षभेदा हि प्रोक्ता वै मुखभेदतः । तत्तन्मंत्राञ्छृणु प्रीत्या क्रमाच्छैल्लेश्वरात्मजे
এইদৰে মুখভেদ অনুসৰি ৰুদ্ৰাক্ষৰ ভেদসমূহ কোৱা হ’ল। এতিয়া, হে শৈলেশ্বৰাত্মজে, প্ৰতিটোৰ মন্ত্ৰ ক্ৰমে প্ৰীতিসহ শুনা।
Verse 82
भक्तिश्रद्धा युतश्चैव सर्वकामार्थसिद्धये । रुद्रा क्षान्धारयेन्मंत्रैर्देवनालस्य वर्जितः
ভক্তি আৰু শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ, সকলো ধৰ্ম্য কামনা আৰু উদ্দেশ্যসিদ্ধিৰ বাবে, মন্ত্ৰজপসহ ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব লাগে আৰু ‘দেৱনাল’ প্ৰকাৰ বর্জন কৰিব লাগে।
Verse 83
विना मंत्रेण हो धत्ते रुद्रा क्षं भुवि मानवः । स याति नरकं घोरं यावदिन्द्रा श्चतुर्दश
মন্ত্ৰ বিনা পৃথিৱীত যি মানুহে ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, সি চৌদ ইন্দ্ৰৰ কাল পৰ্যন্ত ভয়ংকৰ নৰকলৈ যায়।
Verse 84
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा भूतप्रेतपिशाचकाः । डाकिनीशाकिनी चैव ये चान्ये द्रो हकारकाः
ৰুদ্ৰাক্ষমালা ধাৰণ কৰা ৰুদ্ৰক দেখি ভূত, প্ৰেত, পিশাচ, ডাকিনী-শাকিনী আৰু অন্য সকলো দ্ৰোহকাৰী সত্তা ভয়তে দমি গ’ল।
Verse 85
कृत्रिमं चैव यत्किंचिदभिचारादिकं च यत् । तत्सर्वं दूरतो याति दृष्ट्वा शंकितविग्रहम्
যি কিছু কৃত্ৰিম বা ৰচিত, আৰু অভিচাৰ আদি দুষ্ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত যি কিছু—সেয়া সকলো শিৱৰ সতৰ্ক (শঙ্কিত) ৰূপ দেখামাত্ৰেই দূৰলৈ আঁতৰি যায়।
Verse 86
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा शिवो विष्णुः प्रसीदति । देवीगणपतिस्सूर्यः सुराश्चान्येपि पार्वति
হে পাৰ্বতী, ৰুদ্ৰাক্ষ-মালাৰে ভূষিত ভক্তক দেখি ৰুদ্ৰসকল প্ৰসন্ন হয়; শিৱ আৰু বিষ্ণুও প্ৰসন্ন হয়; দেৱী, গণপতি, সূৰ্য আৰু অন্য দেৱতাসকলেও কৃপা কৰে।
Verse 87
एवं ज्ञात्वा तु माहात्म्यं रुद्रा क्षस्य महेश्वरि । सम्यग्धार्यास्समंत्राश्च भक्त्याधर्मविवृद्धये
হে মহেশ্বৰী! ৰুদ্ৰাক্ষৰ এই মাহাত্ম্য এইদৰে জানি, তাক বিধিপূৰ্বক ধাৰণ কৰিব লাগে; নিৰ্দিষ্ট মন্ত্ৰসহও—যাতে ভক্তিৰ দ্বাৰা ধৰ্ম বৃদ্ধি আৰু বিকাশ পায়।
Verse 88
इत्युक्तं गिरिजाग्रे हि शिवेन परमात्मना । भस्मरूद्रा क्षमाहात्म्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
এইদৰে পৰমাত্মা শিৱে গিৰিজাৰ সন্মুখত ভস্ম, ৰুদ্ৰাক্ষ আৰু ক্ষমাৰ মাহাত্ম্য কৈছিল—যি ভুক্তি আৰু মুক্তি, উভয় ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 89
शिवस्यातिप्रियौ ज्ञेयौ भस्मरुद्रा क्षधारिणौ । तद्धारणप्रभावद्धि भुक्तिर्मुक्तिर्न संशयः
জানি থোৱা, ভস্ম আৰু ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ শিৱৰ অতি প্ৰিয়। সেয়া ধাৰণ কৰাৰ প্ৰভাৱত ভুক্তি আৰু মুক্তি—উভয়েই লাভ হয়; সন্দেহ নাই।
Verse 90
भस्मरुद्रा क्षधारी यः शिवभक्तस्स उच्यते । पंचाक्षरजपासक्तः परिपूर्णश्च सन्मुखे
যি ভস্ম আৰু ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, সেয়েই শিৱভক্ত বুলি কোৱা হয়। পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰজপত আসক্ত হৈ সি পৰিপূৰ্ণ হয় আৰু প্ৰভুৰ সন্মুখত স্থিত থাকে।
Verse 91
विना भस्मत्रिपुंड्रेण विना रुद्रा क्षमालया । पूजितोपि महादेवो नाभीष्टफलदायकः
পবিত্ৰ ভস্মৰ ত্ৰিপুণ্ড্ৰ আৰু ৰুদ্ৰাক্ষ-মালা নথাকিলে, মহাদেৱক পূজা কৰিলেও তেওঁ অভীষ্ট ফল নেদিয়ে।
Verse 92
तत्सर्वं च समाख्यातं यत्पृष्टं हि मुनीश्वर । भस्मरुद्रा क्षमाहात्म्यं सर्वकामसमृद्धिदम्
হে মুনীশ্বৰ! আপুনি যি সুধিছিল, সেয়া সকলো মই সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ—পবিত্ৰ ভস্ম, ৰুদ্ৰাক্ষ আৰু ক্ষমাৰ মাহাত্ম্য, যিয়ে সকলো ধৰ্মসম্মত কামনাৰ সিদ্ধি আৰু সমৃদ্ধি দিয়ে।
Verse 93
एतद्यः शृणुयान्नित्यं माहात्म्यपरमं शुभम् । रुद्रा क्षभस्मनोर्भक्त्यासर्वान्कामानवाप्नुयात्
যি ব্যক্তি ৰুদ্ৰাক্ষ আৰু পবিত্ৰ ভস্মত ভক্তি ৰাখি এই পৰম শুভ মাহাত্ম্য নিত্য শ্ৰৱণ কৰে, সি সকলো অভীষ্ট কামনা লাভ কৰে।
Verse 94
इह सर्वसुखं भुक्त्वा पुत्रपौत्रादिसंयुतः । लभेत्परत्र सन्मोक्षं शिवस्यातिप्रियो भवेत्
এই লোকত সকলো সুখ ভোগ কৰি, পুত্ৰ-পৌত্ৰ আদিৰে সৈতে সমৃদ্ধ হৈ, সি পৰলোকত সত্য মোক্ষ লাভ কৰে আৰু ভগৱান শিৱৰ অতি প্ৰিয় হয়।
Verse 95
विद्येश्वरसंहितेयं कथिता वो मुनीश्वराः । सर्वसिद्धिप्रदा नित्यं मुक्तिदा शिवशासनात्
হে মুনীশ্বৰসকল! এই বিদ্যেশ্বৰ-সংহিতা তোমালোকক কোৱা হ’ল; শিৱৰ শাসনত ই নিত্য সকলো সিদ্ধি দিয়ে আৰু মোক্ষ প্ৰদান কৰে।
It presents an origin-myth (etiology) in which Śiva, acting for lokopakāra, opens his eyes and the resulting drops/tears fall to earth and become rudrākṣa trees—thereby establishing rudrākṣa as a direct extension of Śiva’s being and compassion.
Rudrākṣa functions as a sacral interface: contact modalities—darśana (seeing), sparśa (touch), and japa (mantric use)—are treated as graded channels of purification, implying that embodied devotion can operationalize metaphysical proximity to Śiva-tattva.
Śiva is highlighted as Parameśvara/Maheśa speaking authoritatively to Devī Mahēśānī; the emphasis is less on a distinct iconographic avatāra and more on Śiva’s role as compassionate teacher whose very tears generate a salvific ritual object.