केवलामुष्मिकविधिः — The Rite for Exclusive Otherworldly Attainment (Liṅga-Abhiṣeka and Padma-Pūjā Protocol)
উপমন্যুৱে এক অতুলনীয় ব্ৰত ঘোষণা কৰে, যাক সম্পূৰ্ণ ‘অমুষ্মিক’ (পৰলোকসাধক) বিধি বুলি কোৱা হৈছে—ত্ৰিলোকত ইয়াৰ সমান কোনো কৰ্ম নাই। প্ৰমাণস্বৰূপে তেওঁ কয় যে এই ব্ৰত সকলো দেৱতাই কৰিছে—বিশেষকৈ ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, ৰুদ্ৰ; ইন্দ্ৰ আৰু লোকপালসকল; সূৰ্য আদি নবগ্ৰহ; বিশ্বামিত্ৰ-ৱসিষ্ঠৰ দৰে ব্ৰহ্মবিদ মহর্ষি; আৰু শিৱভক্ত ঋষি (শ্বেত, অগস্ত্য, দধীচি)। নন্দীশ্বৰ, মহাকাল, ভৃঙ্গীশ আদি গণেশ্বৰ, লগতে দৈত্য, শেষাদি মহানাগ, সিদ্ধ, যক্ষ, গন্ধৰ্ব, ৰাক্ষস, ভূত-পিশাচ পৰ্যন্ত ইয়াৰ অনুষ্ঠান কৰিছে বুলি অধ্যায়ত কোৱা হৈছে। এই ব্ৰতত সকলোৱে নিজৰ নিজৰ পদ লাভ কৰে আৰু দেৱসকল ‘দেৱত্ব’ত স্থিৰ হয়—ব্ৰহ্মা ব্ৰহ্মত্ব, বিষ্ণু বিষ্ণুত্ব, ৰুদ্ৰ ৰুদ্ৰত্ব, ইন্দ্ৰ ইন্দ্ৰত্ব, গণেশ গণেশত্ব। তাৰ পিছত বিধান—শ্বেত চন্দনৰ সুগন্ধি জলে লিঙ্গাভিষেক, ফুটি উঠা শ্বেত পদ্মে পূজা, প্ৰণাম, আৰু যথালক্ষণ সুন্দৰ পদ্মাসন নিৰ্মাণ; সামৰ্থ্য থাকিলে সোণ-ৰত্নে শোভিত কৰি, কেশৰজালৰ মাজত সৰু লিঙ্গ স্থাপন।
Shlokas
Verse 1
उपमन्युरुवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि केवलामुष्मिकं विधिम् । नैतेन सदृशं किंचित्कर्मास्ति भुवनत्रये
উপমন্যুৱে ক’লে— এতিয়া মই কেৱল পৰলোকৰ পৰম শ্ৰেয়ৰ বাবে থকা বিধি ঘোষণা কৰিম। ত্ৰিভুৱনত ইয়াৰ সদৃশ কোনো কৰ্ম নাই।
Verse 2
पुण्यातिशयसंयुक्तः सर्वैर्देवैरनुष्ठितः । ब्रह्मणा विष्णुना चैव रुद्रेण च विशेषतः
অতিশয় পুণ্যৰে সংযুক্ত এই অনুষ্ঠান সকলো দেৱতাই সম্পন্ন কৰিছিল—ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱেও, আৰু বিশেষকৈ ৰুদ্ৰই।
Verse 3
इंद्रादिलोकपारैश्च सूर्याद्यैर्नवभिर्ग्रहैः । विश्वामित्रवसिष्ठाद्यैर्ब्रह्मविद्भिर्महर्षिभिः
ইন্দ্ৰ আদি লোকপালসকলৰ সৈতে, সূৰ্য আদি নৱগ্ৰহৰ সৈতে; আৰু বিশ্বামিত্ৰ-ৱসিষ্ঠ আদি ব্ৰহ্মবিদ্ মহৰ্ষিসকলৰ সৈতে (সেখানে) উপস্থিত আছিল।
Verse 4
श्वेतागस्त्यदधीचाद्यैरस्माभिश्च शिवाश्रितैः । नंदीश्वरमहाकालभृंगीशाद्यैर्गणेश्वरैः
শ্বেত, অগস্ত্য, দধীচি আদি সকলৰ দ্বাৰা, আৰু শিৱাশ্ৰিত আমিসকলৰ দ্বাৰাও; নন্দীশ্বৰ, মহাকাল, ভৃঙ্গীশ আদি গণেশ্বৰসকলৰ সৈতে (এই কথা উচ্চাৰিত)।
Verse 5
पातालवासिभिर्दैत्यैः शेषाद्यैश्च महोरगैः । सिद्धैर्यक्षैश्च गंधर्वै रक्षोभूतपिशाचकैः
পাতালবাসী দৈত্যসকলৰ দ্বাৰা, শেষ আদি মহোৰগসকলৰ দ্বাৰা; আৰু সিদ্ধ, যক্ষ, গন্ধৰ্ব, ৰাক্ষস, ভূত আৰু পিশাচসকলৰ দ্বাৰাও (সেখানে) সমবেত হৈছিল।
Verse 6
स्वंस्वं पदमनुप्राप्तं सर्वैरयमनुष्ठितः । अनेन विधिना सर्वे देवा देवत्वमागताः
নিজ নিজ পদ লাভ কৰি সকলোৱে এই অনুষ্ঠান পালন কৰিলে। এই একে বিধিৰ দ্বাৰাই সকলো দেৱতাই দেৱত্ব লাভ কৰিলে।
Verse 7
ब्रह्मा ब्रह्मत्वमापन्नो विष्णुर्विष्णुत्वमागतः । रुद्रो रुद्रत्वमापन्न इंद्रश्चेन्द्रत्वमागतः
ব্ৰহ্মাই ব্ৰহ্মত্ব লাভ কৰিলে; বিষ্ণুৱে বিষ্ণুত্ব লাভ কৰিলে। ৰুদ্ৰই ৰুদ্ৰত্ব লাভ কৰিলে, আৰু ইন্দ্ৰইও ইন্দ্ৰত্ব লাভ কৰিলে।
Verse 8
श्वेतैर्विकसितैः पद्मैः संपूज्य प्रणिपत्य च । तत्र पद्मासनं रम्यं कृत्वा लक्षणसंयुतम्
শুভ্ৰ, সম্পূৰ্ণ বিকশিত পদ্মেৰে পূজা কৰি প্ৰণাম জনাই, তাত বিধি-লক্ষণযুক্ত এক মনোৰম পদ্মাসন সাজি ল’ব লাগে—শ্ৰীশিৱ আৰাধনাৰ যোগ্য।
Verse 9
विभवे सति हेमाद्यै रत्नाद्यैर्वा स्वशक्तितः । मध्ये केसरजालास्य स्थाप्य लिंगं कनीयसम्
সামৰ্থ্য থাকিলে, নিজৰ শক্তি অনুসাৰে সোণ আদি বা ৰত্ন আদি ব্যৱহাৰ কৰি, সেই (পদ্ম-বিন্যাস)ৰ কেশৰ-জালৰ মাজত এটা ক্ষুদ্ৰ শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে।
Verse 10
अंगुष्ठप्रतिमं रम्यं सर्वगन्धमयं शुभम् । दक्षिणे स्थापयित्वा तु बिल्वपत्रैः समर्चयेत्
অঙ্গুষ্ঠ-প্ৰমাণৰ, মনোৰম, শুভ আৰু সৰ্বগন্ধময় নিবেদন সোঁফালে স্থাপন কৰি, তাৰপিছত বিল্বপত্ৰেৰে (শ্ৰীশিৱৰ) সম্যক্ অর্চনা কৰিব লাগে।
Verse 11
अगुरुं दक्षिणे पार्श्वे पश्चिमे तु मनःशिलाम् । उत्तरे चंदनं दद्याद्धरितालं तु पूर्वतः
দক্ষিণ পাৰ্শ্বত অগৰু, পশ্চিমত মনঃশিলা, উত্তৰত চন্দন, আৰু পূৰ্বত হৰিতাল স্থাপন কৰিব লাগে—এইদৰে শুভ দ্ৰব্যসমূহ দিশানুসাৰে বিন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 12
सुगन्धैः कुसुमै रम्यैर्विचित्रैश्चापि पूजयेत् । धूपं कृष्णागुरुं दद्यात्सर्वतश्च सगुग्गुलम्
সুগন্ধি, মনোৰম আৰু বিচিত্ৰ কুসুমেৰে শিৱৰ পূজা কৰিব লাগে। কৃষ্ণ আগৰুৰ ধূপ অৰ্পণ কৰি লিঙ্গৰ চাৰিওফালে গুগ্গুল-মিশ্ৰ ধূপ ৰাখি পবিত্ৰ সুবাস বিস্তাৰ কৰিব লাগে।
Verse 13
वासांसि चातिसूक्ष्माणि विकाशानि निवेदयेत् । पायसं घृतसंमिश्रं घृतदीपांश्च दापयेत्
অতি সূক্ষ্ম বস্ত্ৰ আৰু বিকশিত পুষ্প নিবেদন কৰিব লাগে। ঘিউ-মিশ্ৰিত পায়স অৰ্পণ কৰি, ঘিউভৰা দীপ জ্বলাই দিব লাগে।
Verse 14
सर्वं निवेद्य मन्त्रेण ततो गच्छेत्प्रदक्षिणाम् । प्रणम्य भक्त्या देवेशं स्तुत्वा चान्ते क्षमापयेत्
মন্ত্ৰপূৰ্বক সকলো নিবেদন কৰি তাৰ পিছত প্ৰদক্ষিণা কৰিব লাগে। ভক্তিভাৱে দেবেশক প্ৰণাম কৰি স্তৱ কৰি, শেষত দোষৰ বাবে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিব লাগে।
Verse 15
सर्वोपहारसंमिश्रं ततो लिंगं निवेदयेत् । शिवाय शिवमन्त्रेण दक्षिणामूर्तिमाश्रितः
তাৰ পিছত সকলো উপহাৰ একেলগে কৰি শিৱলিঙ্গত নিবেদন কৰিব লাগে। দক্ষিণামূৰ্তিৰ শৰণ লৈ শিৱমন্ত্ৰ “নমঃ শিৱায়” জপ কৰিব লাগে।
Verse 16
एवं यो ऽर्चयते नित्यं पञ्चगन्धमयं शुभम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते
যি এইদৰে পঞ্চগন্ধময় শুভ দ্ৰব্যেৰে নিত্য অৰ্চনা কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱলোকে মহিমান্বিত হয়।
Verse 17
एतद्व्रतोत्तमं गुह्यं शिवलिंगमहाव्रतम् । भक्तस्य ते समाख्यातं न देयं यस्य कस्यचित्
এইটো ব্ৰতসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, গোপন শিৱলিঙ্গ-মহাব্ৰত। হে ভক্ত, তোমাক ই কথা কোৱা হ’ল; যিকোনো জনক নির্বিচাৰে দিব নালাগে।
Verse 18
देयं च शिवभक्तेभ्यः शिवेन कथितं पुरा
ইয়াকো শিৱভক্তসকলকেই দিব লাগে, কিয়নো এই কথা পূৰ্বে স্বয়ং শিৱে কৈছিল।
Frequently Asked Questions
It claims an unsurpassed ‘kevalāmūṣmika’ observance exists—performed across cosmic classes—and that it is the causal template by which gods and beings attained and stabilized their respective divine offices.
The catalog functions as a legitimacy-chain: the rite is presented as trans-cosmic, universally efficacious, and capable of elevating any class of being when performed in correct Śaiva alignment.
Brahmā attaining brahmatva, Viṣṇu attaining viṣṇutva, Rudra attaining rudratva, Indra attaining indratva, and Gaṇeśa attaining gaṇeśatva—each framed as achieved ‘by this vidhi’ (anena vidhinā).