द्वितीयतृतीयावरणपूजाक्रमः | The Sequence of the Second and Third Enclosure Worship (Āvaraṇa-pūjā)

Verse 1

तत्रादौ शिवयोः पार्श्वे दक्षिणे वामतः क्रमात् । गंधाद्यैरर्चयेत्पूर्वं देवौ हेरंबषण्मुखौ

তাত প্ৰথমে শিৱ-শক্তিৰ পাৰ্শ্বত—ক্ৰমে আগতে সোঁফালে, পাছত বাঁফালে—গন্ধ আদি উপচাৰে প্ৰথমে হেৰম্ব (গণেশ) আৰু ষণ্মুখ (স্কন্দ) এই দুজন দেৱৰ অৰ্চনা কৰিব।

Verse 2

ततो ब्रह्माणि परित ईशानादि यथाक्रमम् । सशक्तिकानि सद्यांतं प्रथमावरणे यजेत्

তাৰ পিছত চাৰিওফালে ঈশান আদি ক্ৰম অনুসাৰে ব্ৰহ্ম-প্ৰকাশক দেৱতাসকলৰ পূজা কৰিব। প্ৰথম আৱৰণত সদ্য আদি পৰা অন্তলৈ, নিজ নিজ শক্তিসহ তেওঁলোকক যজন কৰিব।

Verse 3

षडंगान्यपि तत्रैव हृदयादीन्यनुक्रमात् । शिवस्य च शिवायाश्च वाह्नेयादि समर्चयेत्

সেই ঠাইতে হৃদয় আদি ষড়ঙ্গক ক্ৰমে ক্ৰমে পূজা কৰিব লাগে। আৰু অগ্নিহোম আদি বিধিৰে শিৱ আৰু শিৱা (পাৰ্বতী)ক যথাবিধি আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 4

तत्र वामादिकान्रुद्रानष्टौ वामादिशक्तिभिः । अर्चयेद्वा न वा पश्चात्पूर्वादिपरितः क्रमात्

সেই ঠাইত বাম আদি আঠ ৰুদ্রক বামা আদি শক্তিসহ পূজা কৰিব লাগে। সেই পূজা কৰিলেও নকৰিলেও, পাছত পূৰ্ব দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আন দিশসমূহৰ চাৰিওফালে ক্ৰমে আগবাঢ়িব লাগে।

Verse 5

प्रथमावरणं प्रोक्तं मया ते यदुनंदन । द्वितीयावरणं प्रीत्या प्रोच्यते श्रद्धया शृणु

হে যদুনন্দন, মই তোমাক প্ৰথম আৱৰণ কৈছোঁ। এতিয়া প্ৰীতিসহ দ্বিতীয় আৱৰণ বৰ্ণনা কৰোঁ—শ্ৰদ্ধাৰে শুনা।

Verse 6

अनंतं पूर्वादिक्पत्रे तच्छक्तिं तस्य वामतः । सूक्ष्मं दक्षिणदिक्पत्रे सह शक्त्या समर्चयेत्

পূৰ্ব দিশৰ পত্রত অনন্তক পূজা কৰিব লাগে আৰু তেওঁৰ বাওঁফালে তেওঁৰ শক্তিক। দক্ষিণ দিশৰ পত্রত শক্তিসহ সূক্ষ্মক শ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 7

ततः पश्चिमदिक्पत्रे सह शक्त्या शिवोत्तमम् । तथैवोत्तरदिक्पत्रे चैकनेत्रं समर्चयेत्

তাৰ পাছত পশ্চিম দিশৰ পত্রত শক্তিসহ শিৱোত্তমক পূজা কৰিব লাগে। তেনেদৰে উত্তৰ দিশৰ পত্রত একনেত্ৰ (শিৱ)ক যথাবিধি পূজা কৰিব লাগে।

Verse 8

एकरुद्रं च तच्छक्तिं पश्चादीशदले ऽर्चयेत् । त्रिमूर्तिं तस्य शक्तिं च पूजयेदग्निदिग्दले

পশ্চিমৰ ঈশ-দলত একৰুদ্ৰ আৰু তেওঁৰ শক্তিৰ অর্চনা কৰিব। অগ্নিদিশাৰ দলত ত্ৰিমূৰ্তি আৰু তাৰ শক্তিৰ পূজা কৰিব।

Verse 9

श्रीकण्ठं नैरृते पत्रे तच्छक्तिं तस्य वामतः । तथैव मारुते पत्रे शिखंडीशं समर्चयेत्

নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দলত শ্ৰীকণ্ঠৰ পূজা কৰিব আৰু তেওঁৰ বাওঁফালে তেওঁৰ শক্তিৰ। তদ্ৰূপ মাৰুত (বায়ু) দলত শিখণ্ডীশৰ সম্যক্ অর্চনা কৰিব।

Verse 10

द्वितीयावरणे चेज्यास्सर्वर्तश्चक्रवर्तिनः । तृतीयावरणे पूज्याः शक्तिभिश्चाष्टमूर्तयः

দ্বিতীয় আৱৰণত সৰ্বাৰ্থসিদ্ধি কৰোঁতা চক্রৱৰ্তীসকল পূজ্য। তৃতীয় আৱৰণত শক্তিসহ শিৱৰ অষ্টমূৰ্তিসকলক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 11

अष्टसु क्रमशो दिक्षु पूर्वादिपरितः क्रमात् । भवः शर्वस्तथेशानो रुद्रः पशुपतिस्ततः

আঠোটা দিশাত, পূৰ্বৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চাৰিওফালে ক্ৰমে, শিৱক ক্ৰমশঃ ভব, শৰ্ব, ঈশান, ৰুদ্ৰ আৰু তাৰ পাছত পশুপতি বুলি কোৱা হয়।

Verse 12

उग्रो भीमो महादेव इत्यष्टौ मूर्तयः क्रमात् । अनंतरं ततश्चैव महादेवादयः क्रमात्

ক্ৰম অনুসাৰে ‘উগ্ৰ’, ‘ভীম’, ‘মহাদেৱ’ আদি নামে আঠটা মূৰ্তি কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত পুনৰ ‘মহাদেৱ’ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা সংজ্ঞাসমূহ ক্ৰমে গণনা কৰা হয়।

Verse 13

ईशानो विजयो भीमो देवदेवो भवोद्भवः । कपर्दीशश्च कथ्यंते तथैकादशशक्तयः

তেওঁক ঈশান, বিজয়, ভীম, দেৱদেৱ, ভবোদ্ভৱ আৰু কপৰ্দীশ বুলি কোৱা হয়; তদ্ৰূপ একাদশ শক্তিৰ কথাও ঘোষণা কৰা হয়।

Verse 14

तत्राष्टौ प्रथमं पूज्याः वाह्नेयादि यथाक्रमम् । देवदेवः पूर्वपत्रे ईशानं चाग्निगोचरे

সেখানে প্ৰথমে আঠজনৰ পূজা কৰিব লাগে—আগ্নেয় দিশৰ পৰা ক্ৰমে। পূৰ্ব পত্রত দেৱদেৱ (শিৱ), আৰু অগ্নিগোচৰত ঈশান অৱস্থিত।

Verse 15

भवोद्भवस्तयोर्मध्ये कपालीशस्ततः परम् । तस्मिन्नावरणे भूयो वृषेन्द्रं पुरतो यजेत्

ভৱ আৰু উদ্ভৱৰ মাজত, আৰু তেওঁলোকৰো ওপৰে কপালীশ (শিৱ) অৱস্থিত। সেই আৱৰণতে পুনৰ, সন্মুখত স্থাপিত বৃষেন্দ্ৰ নন্দীৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 16

नंदिनं दक्षिणे तस्य महाकालं तथोत्तरे । शास्तारं वह्निदिक्पत्रे मात्ःर्दक्षिणदिग्दले

তেওঁৰ দক্ষিণে নন্দী আৰু উত্তৰে মহাকাল। অগ্নিদিশমুখী পত্রত শাস্তাৰ, আৰু দক্ষিণ দিশৰ দলে দিৱ্য মাতৃগণ অৱস্থিত।

Verse 17

गजास्यं नैरृते पत्रे षण्मुखं वारुणे पुनः । ज्येष्ठां वायुदले गौरीमुत्तरे चंडमैश्वरे

নৈঋত পাতে গজাস্য (গণেশ)ক স্থাপন/ধ্যান কৰিব; পুনৰ বাৰুণ (পশ্চিম) পাতে ষণ্মুখ (স্কন্দ)ক আৰাধনা কৰিব। বায়ব্য পাতে জ্যেষ্ঠা, উত্তৰ পাতে গৌৰী, আৰু ঈশান (উত্তৰ-পূব) পাতে চণ্ডমহেশ্বৰক পূজা কৰিব।

Verse 18

शास्तृनन्दीशयोर्मध्ये मुनीन्द्रं वृषभं यजेत् । महाकालस्योत्तरतः पिंगलं तु समर्चयेत्

শাস্তৃ আৰু নন্দীশৰ মাজত, মুনীন্দ্ৰসকলে পূজা কৰা বৃষভক যজন কৰিব। আৰু মহাকালৰ উত্তৰত পিঙ্গলক বিধিপূৰ্বক সমৰ্চন কৰিব।

Verse 19

शास्तृमातृसमूहस्य मध्ये भृंगीश्वरं ततः । मातृविघ्नेशमध्ये तु वीरभद्रं समर्चयेत्

তাৰপিছত শাস্তৃ আৰু মাতৃসমূহৰ মাজত ভৃঙ্গীশ্বৰক পূজা কৰিব। আৰু মাতৃগণ আৰু বিঘ্নেশৰ মাজত বীৰভদ্ৰক বিধিপূৰ্বক সমৰ্চন কৰিব।

Verse 20

स्कन्दविघ्नेशयोर्मध्ये यजेद्देवीं सरस्वतीम् । ज्येष्ठाकुमारयोर्मध्ये श्रियं शिवपदार्चिताम्

স্কন্দ আৰু বিঘ্নেশৰ মাজত দেৱী সৰস্বতীক পূজা কৰিব। আৰু জ্যেষ্ঠ আৰু কুমাৰ—এই দুয়োৰ মাজত, শিৱপদাৰ্চিতা শ্ৰী (লক্ষ্মী)ক পূজা কৰিব।

Verse 21

ज्येष्ठागणाम्बयोर्मध्ये महामोटीं समर्चयेत् । गणाम्बाचण्डयोर्मध्ये देवीं दुर्गां प्रपूजयेत्

জ্যেষ্ঠা আৰু গণাম্বাৰ মাজত মহামোটীক সমৰ্চন কৰিব। আৰু গণাম্বা আৰু চণ্ডাৰ মাজত দেৱী দুৰ্গাক বিশেষভাৱে প্ৰপূজা কৰিব।

Verse 22

अत्रैवावरणे भूयः शिवानुचरसंहतिम् । रुद्रप्रथमभूताख्यां विविधां च सशक्तिकाम्

এই একে আৱৰণৰ ভিতৰতে তেওঁ পুনৰ শিৱৰ অনুচৰসকলৰ মহাসংঘ দেখিলে—ৰুদ্ৰৰ পৰা প্ৰথমে উৎপন্ন আদিভূত নামে খ্যাত, নানাৰূপী আৰু প্ৰত্যেকে নিজ নিজ শক্তিৰে সমন্বিত।

Verse 23

शिवायाश्च सखीवर्गं जपेद्ध्यात्वा समाहितः । एवं तृतीयावरणे वितते पूजिते सति

সমাহিত চিত্তে ধ্যান কৰি শিৱা (পাৰ্বতী)ৰ সখীবৰ্গৰ নাম/মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে। এইদৰে তৃতীয় আৱৰণ বিস্তাৰ কৰি বিধিপূৰ্বক পূজিত হ’লে।

Verse 24

चतुर्थावरणं ध्यात्वा बहिस्तस्य समर्चयेत् । भानुः पूर्वदले पूज्यो दक्षिणे चतुराननः

চতুৰ্থ আৱৰণ ধ্যান কৰি তাৰ বাহিৰত বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে। পূৰ্ব দলে ভানু (সূৰ্য) পূজ্য, আৰু দক্ষিণ দলে চতুৰানন (ব্ৰহ্মা)।

Verse 25

रुद्रो वरुणदिक्पत्रे विष्णुरुत्तरदिग्दले । चतुर्णामपि देवानां पृथगावरणान्यथ

বৰুণদিশা (পশ্চিম)ৰ পত্রত ৰুদ্ৰ, আৰু উত্তৰ দলে বিষ্ণু স্থাপিত। এইদৰে চাৰিও দেৱতাৰ বাবে পৃথক পৃথক আৱৰণ যথাক্ৰমে বিন্যস্ত কৰিব লাগে।

Verse 26

तस्यांगानि षडेवादौ दीप्ताद्याभिश्च शक्तिभिः । दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला क्रमात्

আদিতে তেওঁৰ অঙ্গ ছয়টা বুলি কোৱা হৈছে, যি দীপ্তা আদি শক্তিসমূহেৰে সমন্বিত—ক্ৰমে দীপ্তা, সূক্ষ্মা, জয়া, ভদ্ৰা, বিভূতি, বিমলা।

Verse 27

अमोघा विद्युता चैव पूर्वादि परितः स्थिताः । द्वितीयावरणे पूज्याश्चतस्रो मूर्तयः क्रमात्

দ্বিতীয় আৱৰণত ক্ৰমে চাৰিটা মূর্তি পূজ্য—অমোঘা আৰু বিদ্যুতা আদি—যিসকল পূৰ্ব দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চাৰিওফালে অৱস্থিত।

Verse 28

पूर्वाद्युत्तरपर्यंताः शक्तयश्च ततः परम् । आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

পূৰ্বৰ পৰা উত্তৰলৈকে শক্তিসকল উল্লেখিত; তাৰ পাছত ক্ৰমে সূৰ্য ‘আদিত্য’, ‘ভাস্কৰ’, ‘ভানু’ আৰু ‘ৰবি’ নামে কোৱা হয়।

Verse 29

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्णुश्चैते विवस्वतः । विस्तारा पूर्वदिग्भागे सुतरां दक्षिणे स्थिताः

বিবস্বতৰ পৰা এইসকল প্ৰকাশ পায়—অৰ্ক, ব্ৰহ্মা, ৰুদ্ৰ আৰু বিষ্ণু। তেওঁলোকৰ বিস্তাৰ পূৰ্ব দিশৰ ভাগত, আৰু বিশেষকৈ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত।

Verse 30

बोधनी पश्चिमे भागे आप्यायिन्युत्तरे पुनः । उषां प्रभां तथा प्राज्ञां सन्ध्यामपि ततः परम्

পশ্চিম দিশত বোধনী শক্তি, আৰু উত্তৰ দিশত পুনৰায় আপ্যায়িনী। তাৰ পাছত উষা, প্ৰভা আৰু প্ৰাজ্ঞা; আৰু সিহঁতৰ ওপৰেও সন্ধ্যা শক্তি আছে।

Verse 31

ऐशानादिषु विन्यस्य द्वितीयावरणे यजेत् । सोममंगारकं चैव बुधं बुद्धिमतां वरम्

ঈশান আদি দিশসমূহত তেওঁলোকক স্থাপন কৰি, দ্বিতীয় আৱৰণতো পূজা কৰিব লাগে—সোম (চন্দ্ৰ), মঙ্গাৰক (মঙ্গল) আৰু বুদ্ধিমানসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ বুধ (বুধগ্ৰহ)।

Verse 32

बृहस्पतिं बृहद्बुद्धिं भार्गवं तेजसां निधिम् । शनैश्चरं तथा राहुं केतुं धूम्रं भयंकरम्

ভক্তে বৃহস্পতি—মহাবুদ্ধিসম্পন্ন—ক, ভাৰ্গৱ (শুক্ৰ)—তেজৰ নিধি—ক, আৰু শনি, ৰাহু, কেতু তথা ভয়ংকৰ ধূম্ৰকো ধ্যান কৰি আহ্বান কৰিব লাগে।

Verse 33

समंततो यजेदेतांस्तृतीयावरणे क्रमात् । अथवा द्वादशादित्या द्वितीयावरणे यजेत्

তাৰপিছত তৃতীয় আৱৰণত চাৰিওফালে ক্ৰমে এই দেবতাসকলক পূজা কৰিব লাগে; অথবা দ্বিতীয় আৱৰণত দ্বাদশ আদিত্যক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 34

तृतीयावरणे चैव राशीन्द्वादश पूजयेत् । सप्तसप्त गणांश्चैव बहिस्तस्य समंततः

তৃতীয় আৱৰণত দ্বাদশ ৰাশিক পূজা কৰিব লাগে; আৰু তাৰ বাহিৰে চাৰিওফালে সাত-সাত গোটত বিন্যস্ত গণসমূহকো পূজা কৰিব লাগে।

Verse 35

ऋषीन्देवांश्च गंधर्वान्पन्नगानप्सरोगणान् । ग्रामण्यश्च तथा यक्षान्यातुधानांस्तथा हयान्

ঋষি আৰু দেবসকল, গন্ধৰ্ব, পন্নগ (নাগ) আৰু অপ্সৰাগণ; তদুপৰি গ্ৰামণ্য (সমুদায়-নেতা), যক্ষ, যাতুধান আৰু অশ্বকো (বিধিপূৰ্বক) পূজা/আহ্বান কৰিব লাগে।

Verse 36

सप्तच्छंदोमयांश्चैव वालखिल्यांश्च पूजयेत् । एवं तृतीयावरणे समभ्यर्च्य दिवाकरम्

সপ্ত ছন্দোময় (বৈদিক ছন্দ-স্বৰূপ) গোটসমূহ আৰু বালখিল্য ঋষিসকলকো পূজা কৰিব লাগে। এইদৰে তৃতীয় আৱৰণত সম্যক অর্চনা কৰি দিবাকৰ (সূৰ্য)ক উপাসনা কৰিব লাগে।

Verse 37

ब्रह्माणमर्चयेत्पश्चात्त्रिभिरावरणैः सहः । हिरण्यगर्भं पूर्वस्यां विराजं दक्षिणे ततः

তাৰ পিছত তিনিটা আৱৰণসহ ব্ৰহ্মাৰ অৰ্চনা কৰিব। পূৰ্ব দিশত হিৰণ্যগৰ্ভক আৰু তাৰ পিছত দক্ষিণ দিশত বিরাজক পূজা কৰিব।

Verse 38

कालं पश्चिमदिग्भागे पुरुषं चोत्तरे यजेत् । हिरण्यगर्भः प्रथमो ब्रह्मा कमलसन्निभः

পশ্চিম দিশত কালক আৰু উত্তৰ দিশত পুৰুষক যজন কৰিব। হিৰণ্যগৰ্ভ—প্ৰথমজ ব্ৰহ্মা—পদ্মসদৃশ দীপ্তিমান।

Verse 39

कालो जात्यंजनप्रख्यः पुरुषः स्फटिकोपमः । त्रिगुणो राजसश्चैव तामसः सात्त्विकस्तथा

কাল জন্মজাত অঞ্জন-সদৃশ কৃষ্ণবৰ্ণ বুলি কোৱা হয়, আৰু পুৰুষ স্ফটিকৰ দৰে নিৰ্মল। গুণভেদে তেওঁ ত্ৰিবিধ—ৰাজস, তামস আৰু সাত্ত্বিক।

Verse 40

चत्वार एते क्रमशः प्रथमावरणे स्थिताः । द्वितीयावरणे पूज्याः पूर्वादिपरितः क्रमात्

এই চাৰিজন ক্ৰমে প্ৰথম আৱৰণত স্থিত। দ্বিতীয় আৱৰণত পূৰ্ব দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চাৰিওফালে ক্ৰমে তেওঁলোকৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 41

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः । तृतीयावरणे पश्चादर्चयेच्च प्रजापतीन्

তাৰ পিছত তৃতীয় আৱৰণত সনৎকুমাৰ, সনক, সনন্দ আৰু সনাতনক পূজা কৰিব; আৰু তাৰ পাছত প্ৰজাপতিসকলকো অৰ্চনা কৰিব।

Verse 42

अष्टौ पूर्वांश्च पूर्वादौ त्रीन्प्राक्पश्चादनुक्रमात् । दक्षो रुचिर्भृगुश्चैव मरीचिश्च तथांगिराः

প্ৰথমে আঠজন ‘পূৰ্ব’ ঋষি; তাৰ পিছত ক্ৰমে আগ‑পিছৰ তিনজন। তেওঁলোক—দক্ষ, ৰুচি, ভৃগু, মৰীচি আৰু অঙ্গিৰা।

Verse 43

पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुरत्रिश्च कश्यपः । वसिष्ठश्चेति विख्याताः प्रजानां पतयस्त्विमे

পুলস্ত্য, পুলহ, ক্রতু, অত্রি, কশ্যপ আৰু বশিষ্ঠ—এঁৰাই প্ৰজাসকলৰ অধিপতি (প্ৰজাপতি) বুলি বিখ্যাত।

Verse 44

तेषां भार्याश्च तैस्सार्धं पूजनीया यथाक्रमम् । प्रसूतिश्च तथाकूतिः ख्यातिः सम्भूतिरेव च

তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁলোকৰ পত্নীসকলেও ক্ৰমে পূজ্য—প্ৰসূতি, আকূতি, খ্যাতি আৰু সম্ভূতি।

Verse 45

धृतिः स्मृतिः क्षमा चैव सन्नतिश्चानसूयका । देवमातारुन्धती च सर्वाः खलु पतिव्रताः

ধৃতি, স্মৃতি, ক্ষমা, সন্নতি, অনসূয়া, দেবমাতা আৰু অৰুন্ধতী—এঁরা সকলোৱে নিশ্চয় পতিব্ৰতা বুলি প্ৰসিদ্ধ।

Verse 46

शिवार्चनरतो नित्यं श्रीमत्यः प्रियदर्शनाः । प्रथमावरणे वेदांश्चतुरो वा प्रपूजयेत्

যিসকলে নিত্য শিৱাৰ্চনত ৰত, তেওঁলোক শ্ৰীসমৃদ্ধ আৰু শুভদৰ্শন হয়। প্ৰথম আৱৰণত চাৰিও বেদক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 47

इतिहासपुराणानि द्वितीयावरणे पुनः । तृतीयावरणे पश्चाद्धर्मशास्त्रपुरस्सराः

পুনৰ দ্বিতীয় আৱৰণ-চক্ৰত ইতিহাস আৰু পুৰাণ স্থিত। তাৰ পাছত তৃতীয় আৱৰণত ধৰ্মশাস্ত্ৰ আৰু সংশ্লিষ্ট প্ৰমাণগ্ৰন্থসমূহ অগ্ৰণী ৰূপে থাকে।

Verse 48

वैदिक्यो निखिला विद्याः पूज्या एव समंततः । पूर्वादिपुरतो वेदास्तदन्ये तु यथारुचि

বৈদিক জ্ঞানৰ সকলো বিদ্যা-শাখা সৰ্বতোভাবে পূজ্য। পূব দিশাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বেদসমূহক আগফালে স্থাপন কৰিব লাগে; অন্য শাস্ত্ৰসমূহ ৰুচি অনুসাৰে বিন্যাস কৰিব পাৰি।

Verse 49

अष्टधा वा चतुर्धा वा कृत्वा पूजां समंततः । एवं ब्रह्माणमभ्यर्च्य त्रिभिरावरणैर्युतम्

আঠ ভাগে বা চাৰ ভাগে চাৰিওফালে পূজা সম্পন্ন কৰি, এইদৰে তিন আৱৰণেৰে যুক্ত ব্ৰহ্মাক বিধিপূৰ্বক অর্চনা কৰিব লাগে।

Verse 50

दक्षिणे पश्चिमे पश्चाद्रुद्रं सावरणं यजेत् । तस्य ब्रह्मषडंगानि प्रथमावरणं स्मृतम्

দক্ষিণে, পশ্চিমে আৰু পশ্চাতে আৱৰণ-দেৱতাসহ ৰুদ্ৰৰ পূজা কৰিব লাগে। সেই ৰুদ্ৰৰ বাবে ব্ৰহ্মৰ ষড়ঙ্গসমূহক প্ৰথম আৱৰণ বুলি স্মৃত।

Verse 51

द्वितीयावरणे चैव विद्येश्वरमयं तथा । तृतीयावरणे भेदो विद्यते स तु कथ्यते

দ্বিতীয় আৱৰণত ই বিদ্যেশ্বৰময় বুলি স্মৃত। কিন্তু তৃতীয় আৱৰণত ভেদ বিদ্যমান—সেই কথাই ইয়াত কোৱা হৈছে।

Verse 52

चतस्रो मूर्तयस्तस्य पूज्याः पूर्वादितः क्रमात् । त्रिगुणास्सकलो देवः पुरस्ताच्छिवसंज्ञकः

তাঁৰ চাৰিটা মূৰ্তি পূৰ্ব দিশাৰ পৰা ক্ৰমে পূজ্য। সম্মুখভাগত (পূৰ্বে) ‘শিৱ’ নামে প্ৰসিদ্ধ, ত্ৰিগুণসমন্বিত, সকল-ৰূপ দেৱ বিরাজমান।

Verse 53

राजसो दक्षिणे ब्रह्मा सृष्टिकृत्पूज्यते भवः । तामसः पश्चिमे चाग्निः पूज्यस्संहारको हरः

দক্ষিণত ৰজোগুণ-স্বৰূপ ব্ৰহ্মা—সৃষ্টিকৰ্তা ‘ভৱ’—পূজ্য। পশ্চিমত তমোগুণ-স্বৰূপ অগ্নি; সংহাৰক ‘হৰ’ পূজ্য।

Verse 54

सात्त्विकस्सुखकृत्सौम्ये विष्णुर्विश्वपतिर्मृडः । एवं पश्चिमदिग्भागे शम्भोः षड्विंशकं शिवम्

সৌম্য, সাত্ত্বিক আৰু সুখদায়ক ৰূপত সেই শিৱকেই ‘বিষ্ণু’, ‘বিশ্বপতি’ আৰু ‘মৃড়’ বুলি কোৱা হয়। এইদৰে পশ্চিম দিগ্ভাগত ই শম্ভুৰ ছাব্বিশতম পবিত্ৰ নাম-প্ৰকাশ।

Verse 55

समभ्यर्च्योत्तरे पार्श्वे ततो वैकुंठमर्चयेत् । वासुदेवं पुरस्कृत्वा प्रथमावरणे यजेत्

উত্তৰ দিশত বিধিপূৰ্বক অৰ্চনা কৰি তাৰ পাছত বৈকুণ্ঠৰ পূজা কৰিব। বাসুদেৱক অগ্ৰস্থানত ৰাখি প্ৰথম আৱৰণত যজন কৰিব।

Verse 56

अनिरुद्धं दक्षिणतः प्रद्युम्नं पश्चिमे ततः । सौम्ये संकर्षणं पश्चाद्व्यत्यस्तौ वा यजेदिमौ

দক্ষিণ দিশত অনিরুদ্ধৰ, তাৰ পাছত পশ্চিমত প্ৰদ্যুম্নৰ পূজা কৰিব। তাৰ পিছত সৌম্য (উত্তৰ) দিশত সংকর্ষণৰ পূজা কৰিব; অথবা এই দুজনক উলটা ক্ৰমতো পূজা কৰিব পাৰে।

Verse 57

प्रथमावरणं प्रोक्तं द्वितीयावरणं शुभम् । मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोथ वामनः

প্ৰথম আৱৰণ ঘোষণা কৰা হৈছে; দ্বিতীয় আৱৰণ শুভ। সেই (দ্বিতীয়) আৱৰণত মৎস্য, কূৰ্ম, বৰাহ, নৰসিংহ আৰু বামন (ৰূপ) আছে।

Verse 58

रामश्चान्यतमः कृष्णो भवानश्वमुखोपि च । तृतीयावरणे चक्रुः पूर्वभागे समर्चयेत्

তৃতীয় আৱৰণত ৰাম, শ্ৰেষ্ঠ কৃষ্ণ, ভবান আৰু অশ্বমুখ—এতিয়াক পূৰ্বভাগত স্থাপন কৰি বিধিপূৰ্বক সম্যক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 59

नारायणाख्यां याम्येस्त्रं क्वचिदव्याहतं यजेत् । पश्चिमे पांचजन्यं च शार्ङ्गंधनुरथोत्तरे

দক্ষিণ দিশত শুভক্ষণত ‘নাৰায়ণ’ নামৰ অব্যাহত (অচ্যুত) অস্ত্ৰৰ পূজা কৰিব। পশ্চিমত পাঞ্চজন্য শঙ্খৰ, আৰু উত্তৰত শাৰ্ঙ্গ ধনুৰ আৰাধনা কৰিব।

Verse 60

एवं त्र्यावरणैः साक्षाद्विश्वाख्यां परमं हरिम् । महाविष्णुं सदाविष्णुं मूर्तीकृत्य समर्चयेत्

এইদৰে তিন আৱৰণৰ দ্বাৰা সাক্ষাত্ ‘বিশ্ব’ নামৰ পৰম হৰিক—মহাবিষ্ণু, সদাবিষ্ণু—ক মূৰ্তিৰূপে স্থাপন কৰি বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব।

Verse 61

इत्थं विष्णोश्चतुर्व्यूहक्रमान्मूर्तिचतुष्टयम् । पूजयित्वा च तच्छक्तीश्चतस्रः पुजयेत्क्रमात्

এইদৰে বিষ্ণুৰ চতুৰ্ব্যূহ-ক্রম অনুসাৰে চাৰি মূৰ্তিৰ পূজা কৰি, তাৰপিছত তেওঁলোকৰ চাৰি শক্তিকো ক্ৰমে আৰাধনা কৰিব।

Verse 62

प्रभामाग्नेयदिग्भागे नैरृते तु सरस्वतीम् । गणांबिका च वायव्ये लक्ष्मीं रौद्रे समर्चयेत्

আগ্নেয় দিশাভাগত প্ৰভাদেৱীক পূজা কৰিব, নৈঋত দিশাভাগত সৰস্বতীক। বায়ব্য দিশাভাগত গণাম্বিকাক, আৰু ৰৌদ্ৰ (ঈশান) দিশাভাগত লক্ষ্মীক বিধিপূৰ্বক সমৰ্চনা কৰিব।

Verse 63

एवं भान्वादिमूर्तीनां तच्छक्तीनामनंतरम् । पूजां विधाय लोकेशांस्तत्रैवावरणे यजेत्

এইদৰে সূৰ্যাদি মূৰ্তি আৰু সিহঁতৰ নিজ নিজ শক্তিৰ পূজা বিধিপূৰ্বক কৰি, সেই একে আৱৰণতে লোকেশ—লোকপালসকলকো যজন কৰিব।

Verse 64

इन्द्रमग्निं यमं चैव निरृतिं वरुणं तथा । वायुं सोमं कुबेरं च पश्चादीशानमर्चयेत्

তাৰ পিছত ইন্দ্ৰ, অগ্নি, যম, নিৰৃতি আৰু বৰুণ; লগতে বায়ু, সোম আৰু কুবেৰক পূজা কৰিব। তাৰ পাছত পশ্চিম দিশত ঈশান—শিৱৰ ঈশান স্বৰূপ—ক অর্চনা কৰিব।

Verse 65

एवं चतुर्थावरणं पूजयित्वा विधानतः । आयुधानि महेशस्य पश्चाद्बांह्यं समर्चयेत्

এইদৰে বিধান অনুসাৰে চতুৰ্থ আৱৰণ পূজা কৰি, তাৰ পাছত মহেশৰ আয়ুধসমূহ আৰু বাহ্য (পৰিবেষ্টিত) অংগসমূহক ক্ৰমে ভক্তিভাৱে সমৰ্চনা কৰিব।

Verse 66

श्रीमन्त्रिशूलमैशाने वज्रं माहेन्द्रदिङ्मुखे । परशुं वह्निदिग्भागे याम्ये सायकमर्चयेत्

ঈশান দিশাত মন্ত্ৰশক্তিযুক্ত শুভ ত্ৰিশূলক পূজা কৰিব; মাহেন্দ্ৰ (পূৰ্ব) দিশাত বজ্ৰক। বহ্নি (আগ্নেয়) দিশাত পৰশুক, আৰু যাম্য (দক্ষিণ) দিশাত সায়ক (বাণ) ক অর্চনা কৰিব।

Verse 67

नैरृते तु यजेत्खड्गं पाशं वारुणगोचरे । अंकुशं मारुते भागे पिनाकं चोत्तरे यजेत्

নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত খড়্গৰ পূজা কৰিব; বৰুণৰ অধিষ্ঠিত ক্ষেত্ৰত পাশৰ অর্চনা কৰিব। বায়ুৰ ভাগত অঙ্কুশ, আৰু উত্তৰ দিশত পিনাক (শিৱধনু) পূজিব।

Verse 68

पश्चिमाभिमुखं रौद्रं क्षेत्रपालं समर्चयेत् । पञ्चमावरणं चैव सम्पूज्यानन्तरं बहिः

পশ্চিমমুখী হৈ ৰৌদ্ৰ স্বৰূপ ক্ষেত্ৰপালক বিধিপূৰ্বক সমৰ্চনা কৰিব। তাৰপিছত পঞ্চম আৱৰণ সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি, অনন্তৰ বাহিৰ অংশলৈ যাব।

Verse 69

सर्वावरणदेवानां बहिर्वा पञ्चमे ऽथवा । पञ्चमे मातृभिस्सार्धं महोक्ष पुरतो यजेत्

সকলো আৱৰণ-দেৱতাৰ পূজা বাহিৰে বা পঞ্চম আৱৰণত কৰিব। পঞ্চম আৱৰণত মাতৃকাসকলৰ সৈতে, সন্মুখত মহোক্ষ স্থাপন কৰি যজন-অর্চনা কৰিব।

Verse 70

ततः समंततः पूज्यास्सर्वा वै देवयोनयः । खेचरा ऋषयस्सिद्धा दैत्या यक्षाश्च राक्षसाः

তাৰপিছত চাৰিওফালে সকলো দেৱযোনি পূজ্য হৈ উঠিল—খেচৰগণ, ঋষি আৰু সিদ্ধ, লগতে দৈত্য, যক্ষ আৰু ৰাক্ষসো।

Verse 71

अनंताद्याश्च नागेंद्रा नागैस्तत्तत्कुलोद्भवैः । डाकिनीभूतवेतालप्रेतभैरवनायकाः

অনন্ত আদি নাগেন্দ্ৰসকল নিজ নিজ বংশজাত নাগসকলৰ সৈতে, আৰু ডাকিনী, ভূত, বেতাল, প্ৰেত তথা উগ্ৰ ভৈৰৱগণৰ নায়কসকলেও তাত সমবেত হ’ল।

Verse 72

पातालवासिनश्चान्ये नानायोनिसमुद्भवाः । नद्यस्समुद्रा गिरयः काननानि सरांसि च

পাতালবাসী আন আন সত্তা, নানা যোনিৰ পৰা উদ্ভৱ; লগতে নদী, সমুদ্ৰ, পৰ্বত, অৰণ্য আৰু সৰোবৰ—এই সকলোও (সেই সৰ্বব্যাপী বিধানত) অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 73

पशवः पक्षिणो वृक्षाः कीटाद्याः क्षुद्रयोनयः । नराश्च विविधाकारा मृगाश्च क्षुद्रयोनयः

পশু, পক্ষী, বৃক্ষ, কীট আদি—এইবোৰ ‘ক্ষুদ্ৰ যোনি’। নানা আকাৰৰ মানুহ আৰু মৃগাদি প্ৰাণীও তেনে ক্ষুদ্ৰ যোনিতেই গণ্য।

Verse 74

भुवनान्यन्तरण्डस्य ततो ब्रह्माण्डकोटयः । बहिरंडान्यसंख्यानि भुवनानि सहाधिपैः

প্ৰত্যেক অণ্ডৰ ভিতৰত বহু ভুবন আছে; তাৰ পৰা কোটি কোটি ব্ৰহ্মাণ্ড উদ্ভৱ হয়। আৰু বাহিৰতো অসংখ্য অণ্ড আছে—অগণন লোক, নিজ নিজ অধিপতিসহ।

Verse 75

ब्रह्मांडाधारका रुद्रा दशदिक्षु व्यवस्थिताः । यद्गौड यच्च मामेयं यद्वा शाक्तं ततः परम्

ব্ৰহ্মাণ্ডক ধাৰণ কৰা ৰুদ্ৰসকল দহ দিশত স্থিত। যি ‘গৌড়’ বুলি কোৱা হয়, যি ‘মামেয়’ বুলি জনা যায়, আৰু যি ‘শাক্ত’ বুলি কথিত—এই সকলোৰো ওপৰত পৰম ৰুদ্ৰ বিরাজমান।

Verse 76

यत्किञ्चिदस्ति शब्दस्य वाच्यं चिदचिदात्मकम् । तत्सर्वं शिवयोः पार्श्वे बुद्ध्वा सामान्यतो यजेत्

শব্দে যি কিছুমান বাচ্য—চেতন (চিত্) হওক বা অচেতন (অচিত্)—সেই সকলোকে শিৱ-শিৱা (দিব্য যুগল)ৰ সান্নিধ্যত অৱস্থিত বুলি বুজি, সাধাৰণ আৰু সৰ্বসমাৱেশী ভাৱে পূজা কৰা উচিত।

Verse 77

कृतांजलिपुटाः सर्वे ऽचिंत्याः स्मितमुखास्तथा । प्रीत्या संप्रेक्षमाणाश्च देवं देवीं च सर्वदा

তেওঁলোক সকলোৱে হাত যোৰ কৰি, শান্ত বিস্ময়ত আৰু হাঁহিমুখে থিয় হৈ আছিল। প্ৰীতিৰে তেওঁলোকে সদায় দেৱ আৰু দেৱীক দৰ্শন কৰি আছিল।

Verse 78

इत्थमावरणाभ्यर्चां कृत्वाविक्षेपशांतये । पुनरभ्यर्च्य देवेशं पक्त्वाक्षरमुदीरयेत्

এইদৰে চিত্তবিক্ষেপ শান্ত কৰিবলৈ আৱৰণ-পূজা সম্পন্ন কৰি, পুনৰ দেৱেশ্বৰ শিৱক আৰাধনা কৰিব; আৰু পবিত্ৰ অক্ষৰ মনত দৃঢ় কৰি মন্ত্ৰাক্ষৰ জপ কৰিব।

Verse 79

निवेदयेत्ततः पश्चाच्छिवयोरमृतोपमम् । सुव्यञ्जनसमायुक्तं शुद्धं चारु महाचरुम्

তাৰ পাছত শিৱ-শিৱানীক অমৃতসম, উৎকৃষ্ট ব্যঞ্জনেৰে সমৃদ্ধ, শুদ্ধ, মনোহৰ আৰু মহৎ চৰু (পাক নৈবেদ্য) নিবেদন কৰিব।

Verse 80

द्वात्रिंशदाढकैर्मुख्यमधमं त्वाढकावरम् । साधयित्वा यथासंपच्छ्रद्धया विनिवेदयेत्

মুখ্য নৈবেদ্য বত্ৰিশ আঢক পৰিমাণে আৰু গৌণ নৈবেদ্য ন্যূনতম এক আঢক পৰিমাণে প্ৰস্তুত কৰি; নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ব্যৱস্থা কৰি শ্ৰদ্ধাৰে বিধিমতে নিবেদন কৰিব।

Verse 81

ततो निवेद्य पानीयं तांबूलं चोपदंशकैः । नीराजनादिकं कृत्वा पूजाशेषं समापयेत्

তাৰ পাছত পানীয় জল আৰু উপদংশসহ তাম্বূল নিবেদন কৰিব। তাৰ পিছত নীৰাজন (আৰতি) আদি কৰি, পূজাৰ অৱশিষ্ট কৰ্মসমূহ সমাপ্ত কৰিব।

Verse 82

भोगोपयोग्यद्रव्याणि विशिष्टान्येव साधयेत् । वित्तशाठ्यं न कुर्वीत भक्तिमान्विभवे सति

সামৰ্থ্য থাকিলে ভক্তে পূজাৰ উপযোগী উৎকৃষ্ট আৰু বিশেষ দ্ৰব্যহে সংগ্ৰহ কৰিব লাগে; ধনৰ ক্ষেত্ৰত ছল বা কৃপণতা কেতিয়াও নকৰিব।

Verse 83

शठस्योपेक्षकस्यापि व्यंग्यं चैवानुतिष्ठतः । न फलंत्येव कर्माणि काम्यानीति सतां कथा

সতলোকৰ কথা—যি শঠ, সি উপেক্ষা কৰিলেও বা ব্যঙ্গ-ঢোঁগেৰে কৰ্ম কৰিলেও, তাৰ কাম্য কৰ্ম কেতিয়াও ফল নধৰে।

Verse 84

तस्मात्सम्यगुपेक्षां च त्यक्त्वा सर्वांगयोगतः । कुर्यात्काम्यानि कर्माणि फलसिद्धिं यदीच्छति

সেয়ে কেৱল উপেক্ষা ত্যাগ কৰি, দেহ-মন-ইন্দ্ৰিয়ৰ সম্পূৰ্ণ যোগে কাম্য কৰ্ম পালন কৰিব লাগে; ফলসিদ্ধি ইচ্ছা কৰিলে বিধিপূৰ্বক কৰিব।

Verse 85

इत्थं पूजां समाप्याथ देवं देवीं प्रणम्य च । भक्त्या मनस्समाधाय पश्चात्स्तोत्रमुदीरयेत्

এইদৰে পূজা সমাপ্ত কৰি দেৱ আৰু দেৱীক প্ৰণাম কৰিব; তাৰপিছত ভক্তিৰে মনক সমাধিত স্থিৰ কৰি, পাছত স্তোত্ৰ পাঠ কৰিব।

Verse 86

ततः स्तोत्रमुपास्यान्ते त्वष्टोत्तरशतावराम् । जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यां सहस्रोत्तरमुत्सुकः

তাৰ পিছত পূজাৰ সমাপ্তিত শ্ৰদ্ধাৰে উৎকৃষ্ট স্তোত্ৰখন একশ আঠবাৰ জপ কৰিব। তাৰ পাছত উৎসুক ভক্তিৰে পঞ্চাক্ষৰী বিদ্যাখন এক হাজাৰ আঠবাৰ জপ কৰিব।

Verse 87

विद्यापूजां गुरोः पूजां कृत्वा पश्चाद्यथाक्रमम् । यथोदयं यथाश्राद्धं सदस्यानपि पूजयेत्

প্ৰথমে বিদ্যা-পূজা আৰু তাৰপিছত গুৰুৰ পূজা সম্পন্ন কৰি, তাৰপিছত যথাক্ৰমে—যথাযোগ্য মৰ্যাদা অনুসাৰে—শ্ৰাদ্ধবিধিৰ দৰে সভাস্থ সদস্যসকলকো আদৰসহ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 88

ततः उद्वास्य देवेशं सर्वैरावरणैः सह । मण्डलं गुरवे दद्याद्यागोपकरणैस्सह

তাৰপিছত সকলো আৱৰণসহ দেৱেশ (শিৱ)ক বিধিপূৰ্বক উদ্‌বাসন কৰি, যাগৰ উপকৰণসমেত সেই মণ্ডল গুৰুক অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 89

शिवाश्रितेभ्यो वा दद्यात्सर्वमेवानुपूर्वशः । अथवा तच्छिवायैव शिवक्षेत्रे समर्पयेत्

শিৱৰ আশ্ৰিতসকলক ক্ৰমে ক্ৰমে সকলো দান-অৰ্পণ কৰক; নতুবা কেৱল শিৱলৈ সমৰ্পণ কৰি শিৱক্ষেত্ৰত অৰ্পণ কৰক।

Verse 90

शिवाग्नौ वा यजेद्देवं होमद्रव्यैश्च सप्तभिः । समभ्यर्च्य यथान्यायं सर्वावरणदेवताः

নতুবা শিৱাগ্নিত সপ্ত হোমদ্ৰব্যেৰে দেৱক যজন কৰক; আৰু বিধিমতে সমভ্যৰ্চনা কৰি সকলো আৱৰণ-দেৱতাক সন্মান কৰক।

Verse 91

एष योगेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । न तस्मादधिकः कश्चिद्यागो ऽस्ति भुवने क्वचित्

এই (শিৱ) ত্ৰিলোকত ‘যোগেশ্বৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ; এই ভুবনত তেখেততকৈ মহান কোনো যাগ ক’তো নাই।

Verse 92

न तदस्ति जगत्यस्मिन्नसध्यं यदनेन तु । ऐहिकं वा फलं किंचिदामुष्मिकफलं तु वा

এই জগতত এই (শৈৱ পবিত্ৰ উপায়) দ্বাৰা অসাধ্য বুলিবলৈ একো নাই; ইহলোকৰ ফল হওক বা পৰলোকৰ ফল হওক, সেয়া সিদ্ধ হয়।

Verse 93

इदमस्य फलं नेदमिति नैव नियम्यते । श्रेयोरूपस्य कृत्स्नस्य तदिदं श्रेष्टसाधनम्

“এইটোৱেই ইয়াৰ ফল, সেয়া নহয়” বুলি কৈ ইয়াৰ ফল সীমাবদ্ধ কৰা নাযায়; পৰম-শ্ৰেয়স্স্বৰূপ সমগ্ৰ তত্ত্বপ্ৰাপ্তিৰ বাবে এইটোৱেই শ্ৰেষ্ঠ সাধন।

Verse 94

इदं न शक्यते वक्तुं पुरुषेण यदर्च्यते । चिंतामणेरिवैतस्मात्तत्तेन प्राप्यते फलम्

তাঁক পূজা কৰিলে কিমান পৰম মহিমা লাভ হয়, সেয়া কোনো মানুহে সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব নোৱাৰে। সেয়ে চিন্তামণিৰ দৰে, সেই শিৱাৰাধনাৰ দ্বাৰাই যথোচিত ফল লাভ হয়।

Verse 95

तथापि क्षुद्रमुद्दिश्य फलं नैतत्प्रयोजयेत् । लघ्वर्थी महतो यस्मात्स्वयं लघुतरो भवेत्

তথাপি তুচ্ছ ফলৰ উদ্দেশ্যে এই সাধনা ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। কিয়নো মহত্ত্বৰ পৰা মুখ ঘূৰাই সৰু লাভ বিচৰা জন নিজেই অধিক সৰু হৈ পৰে।

Verse 96

महद्वा फलमल्पं वा कृतं चेत्कर्म सिध्यति । महादेवं समुद्दिश्य कृतं कर्म प्रयुज्यताम्

ফল ডাঙৰ হওক বা সৰু, কৰা কৰ্মে নিজৰ ফল নিশ্চয় দিয়ে। সেয়ে মহাদেৱক লক্ষ্য কৰি, তেঁওকেই অৰ্পণ কৰি, প্ৰতিটো কৰ্ম কৰা উচিত—যাতে কৰ্ম পৱিত্ৰ হৈ শুভ সিদ্ধি দিয়ে।

Verse 97

तस्मादनन्यलभ्येषु शत्रुमृत्युंजयादिषु । फलेषु दृष्टादृष्टेषु कुर्यादेतद्विचक्षणः

সেয়ে বিচক্ষণ সাধকে এই শৈৱ-অনুষ্ঠান নিশ্চয় কৰিব; কিয়নো ইয়াৰ দ্বাৰা শত্ৰুজয়, মৃত্যুঞ্জয় আদি অন্যথা অলভ্য ফল লাভ হয়, আৰু দৃষ্ট-অদৃষ্ট দুয়ো ধৰণৰ ফলো প্ৰাপ্ত হয়॥

Verse 98

महत्स्वपि च पातेषु महारागभयादिषु । दुर्भिक्षादिषु शांत्यर्थं शांतिं कुर्यादनेन तु

মহাপতন, প্ৰবল ৰাগ‑ভয়াদি ক্লেশ আৰু দুৰ্ভিক্ষ আদি বিপদৰ মাজতো শান্তিৰ বাবে এই শৈৱ উপায়ে শান্তিকৰ্ম কৰি শান্তি স্থাপন কৰা উচিত।

Verse 99

बहुना किं प्रलापेन महाव्यापन्निवारकम् । आत्मीयमस्त्रं शैवानामिदमाह महेश्वरः

বহু কথা কৈ কি লাভ? এই উপদেশ মহাবিপদ নিবারণৰ মহৌষধ; শৈৱসকলৰ বাবে ই মহেশ্বৰৰ নিজস্ব দিব্য অস্ত্ৰ—এনেদৰে প্ৰভুৱে ক’লে।

Verse 100

तस्मादितः परं नास्ति परित्राणमिहात्मनः । इति मत्वा प्रयुंजानः कर्मेदं शुभमश्नुते

সেয়ে, ইয়াত আত্মাৰ বাবে ইয়াৰ ওপৰত কোনো শ্ৰেষ্ঠ আশ্ৰয় নাই। এই কথা জানি যিয়ে এই শুভকৰ্ম অনুশীলন কৰে, সি মঙ্গলফল লাভ কৰে।

Verse 101

स्तोत्रमात्रं शुचिर्भूत्वा यः पठेत्सुसमाहितः । सोप्यभीष्टतमादर्थादष्टांशफलमाप्नुयात्

যি শুচি হৈ সুসমাহিত চিত্তে কেৱল এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰে, সিও পৰম অভীষ্ট সিদ্ধিৰ পৰা পোৱা ফলৰ অষ্টমাংশ লাভ কৰে।

Verse 102

अर्थं तस्यानुसन्धाय पर्वण्यनशनः पठेत् । अष्टाभ्यां वा चतुर्दश्यां फलमर्धं समाप्नुयात्

ইয়াৰ অৰ্থ অনুধ্যান কৰি পৱিত্ৰ তিথিত উপবাসসহ পাঠ কৰিব লাগে। অথবা অষ্টমী বা চতুৰ্দশীত পাঠ কৰিলে কোৱা ফলৰ অৰ্ধেক লাভ হয়।

Verse 103

यस्त्वर्थमनुसंधाय पर्वादिषु तथा व्रती । मासमेकं जपेत्स्तोत्रं स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

কিন্তু যি ব্ৰতী ইয়াৰ অৰ্থ মনত ধৰি পৰ্ব-উৎসৱ আদি সময়ত এক মাহ ধৰি এই স্তোত্ৰ জপ কৰে, সি সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।