महापातकवर्णनम् (Mahāpātaka-varṇanam) — “Description of Great Sins and Their Consequences”

Verse 1

व्यास उवाच । ये पापनिरता जीवा महानरकहेतवः । भगवंस्तान्समाचक्ष्व ब्रह्मपुत्र नमोऽस्तु ते

ব্যাসে ক’লে— হে ভগৱন! যিসকল জীৱ পাপত নিৰত হৈ মহা নৰকৰ কাৰণ হয়, তেওঁলোকৰ বৰ্ণনা মোক কওক। হে ব্ৰহ্মপুত্ৰ! তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । ये पापनिरता जीवा महानरकहेतवः । ते समासेन कथ्यंते सावधानतया शृणु

সনৎকুমাৰে ক’লে— যিসকল জীৱ পাপত নিৰত হৈ মহা নৰকৰ কাৰণ হয়, তেওঁলোকক মই সংক্ষেপে ক’ম; সাৱধান হৈ শুনা।

Verse 3

परस्त्रीद्रव्यसंकल्पश्चेतसाऽनिष्टचिंतनम् । अकार्याभिनिवेशश्च चतुर्द्धा कर्म मानसम्

পৰস্ত্ৰী আৰু পৰধনৰ প্ৰতি মনত লোভ ধৰা, চিত্তত অনিষ্ট চিন্তা কৰা, আৰু যি কৰা উচিত নহয় তাত আসক্ত হোৱা— এই চাৰিটাই মানসিক কৰ্ম বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 4

अविबद्धप्रलापत्वमसत्यं चाप्रियं च यत् । परोक्षतश्च पैशुन्यं चतुर्द्धा कर्म वाचिकम्

অসংলগ্ন আৰু নিৰৰ্থক প্ৰলাপ, অসত্য কোৱা, অপ্রিয়/কঠোৰ বাক্য কোৱা, আৰু পৰোক্ষভাবে চুগলি-নিন্দা কৰা— এই চাৰিটাই বাচিক কৰ্ম।

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां महापातकवर्णनं नाम पंचमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ পঞ্চম ভাগ ‘উমাসংহিতা’ত ‘মহাপাতকবৰ্ণন’ নামৰ পঞ্চম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 6

इत्येतद्वा दशविधं कर्म प्रोक्तं त्रिसाधनम् । अस्य भेदान्पुनर्वक्ष्ये येषां फलमनंतकम्

এইদৰে ত্ৰিসাধনৰ দ্বাৰা সিদ্ধ এই দশবিধ ধৰ্মকৰ্ম ঘোষণা কৰা হ’ল। এতিয়া মই ইয়াৰ অধিক ভেদ পুনৰ বৰ্ণনা কৰিম; যাৰ ফল অনন্ত।

Verse 7

ये द्विषंति महादेवं संसारार्णवतारकम् । सुमहत्पातकं तेषां निरयार्णवगामिनाम्

যিসকলে সংসাৰ-সমুদ্ৰ পাৰ কৰোৱা মহাদেৱক দ্বেষ কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে অতি ভয়ংকৰ মহাপাপ হয়; তেওঁলোকে নৰক-সমুদ্ৰলৈ গমন কৰে।

Verse 8

ये शिवज्ञानवक्तारं निन्दंति च तपस्विनम् । गुरून्पितॄनथोन्मत्तास्ते यांति निरयार्णवम्

যিসকলে শিৱজ্ঞান বৰ্ণনা কৰা আচাৰ্যক নিন্দা কৰে, তপস্বীক তুচ্ছ কৰে, আৰু উন্মত্তৰ দৰে গুৰু আৰু পিতাক অপমান কৰে—তেওঁলোকে নৰক-সমুদ্ৰত পতিত হয়।

Verse 9

शिवनिन्दा गुरोर्निन्दा शिवज्ञानस्य दूषणम् । देवद्रव्यापहरणं द्विजद्रव्यविनाशनम्

শিৱনিন্দা, গুৰুনিন্দা, শিৱজ্ঞানৰ দোষণ, দেৱদ্ৰব্য (মন্দিৰৰ পবিত্ৰ সম্পত্তি) অপহৰণ, আৰু দ্বিজদ্ৰব্য বিনাশ—এইবোৰ মহাপাতক।

Verse 10

हरंति ये च संमूढाश्शिवज्ञानस्य पुस्तकम् । महांति पातकान्याहुरनन्तफलदानि षट्

যিসকল মোহগ্ৰস্ত লোকে শিৱজ্ঞান দিয়া থকা পুথি চুৰি কৰে, তেওঁলোকৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে—তেওঁলোকে ছয়টা মহাপাতকৰ ভাগী হয়; যাৰ ফল অনন্ত।

Verse 11

नाभिनन्दंति ये दृष्ट्वा शिवपूजां प्रकल्पिताम् । न नमंत्यर्चितं दृष्ट्वा शिवलिंगं स्तुवंति न

যিসকলে বিধিপূৰ্বক সাজি থোৱা শিৱপূজা দেখি আনন্দিত নহয়, পূজিত শিৱলিঙ্গ দেখি প্ৰণাম নকৰে আৰু স্তৱ নকৰে—তেওঁলোক ভক্তি আৰু শ্ৰদ্ধাহীন হৈ থাকে।

Verse 12

यथेष्टचेष्टा निश्शंकास्संतिष्ठंते रमंति च । उपचारविनिर्मुक्ताश्शिवाग्रे गुरुसन्निधौ

তেওঁলোকে যথেচ্ছ আচৰণ কৰে, নিৰ্ভয়ে তাত অৱস্থান কৰি আনন্দ কৰে—পূজাৰ বাহ্য-উপচাৰ-ঔপচাৰিকতাৰ পৰা মুক্ত হৈ—গুৰুৰ সান্নিধ্যত শিৱৰ সম্মুখত।

Verse 13

स्थानसंस्कारपूजां च ये न कुर्वंति पर्वसु । विधिवद्वा गुरूणां च कर्म्मयोगव्यवस्थिताः

যিসকলে পৰ্বদিনত স্থান-সংস্কাৰ আৰু পূজা নকৰে, আৰু বিধিমতে গুৰুসকলৰ সেৱাও নকৰে—যদিও নিজকে কৰ্মযোগত প্রতিষ্ঠিত বুলি কয়—তেওঁলোকে শৈৱবিধিত সৎকৰ্মপথ অনুসৰণ নকৰে।

Verse 14

ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च । असंपूज्य शिवज्ञानं येऽधीयंते लिखंति च

যিসকলে শিৱাচাৰ ত্যাগ কৰে আৰু শিৱভক্তসকলক দ্বেষ কৰে; আৰু শিৱজ্ঞান পূজা নকৰাকৈ পঢ়ে বা লিখে—তেওঁলোক শিৱধৰ্মৰ বিপৰীত আচৰণ কৰে।

Verse 15

अन्यायतः प्रयच्छंति शृण्वन्त्युच्चारयंति च । विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञाननियमेन च

তেওঁলোকে অন্যায়ভাৱে (উপদেশ/দান) দিয়ে, শুনে আৰু উচ্চাৰণো কৰে; লোভত তাক খেলনা কৰি পেলায়, কুজ্ঞানৰ নিয়মত আবদ্ধ থাকে।

Verse 16

असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्वापयंति च । शिवज्ञानकथाऽऽक्षेपं यः कृत्वान्यत्प्रभाषते

তেওঁলোকে অসংস্কৃত ঠাইত ইচ্ছামতে শুই থাকে; আৰু যিয়ে শিৱজ্ঞান-কথা মাজতে থমকাই অন্য কথা কয়—সেইজন বন্ধ জীৱক পতি (শিৱ)লৈ নিবলৈ থকা পথৰ পৰা বিমুখ হয়।

Verse 17

न ब्रवीति च यः सत्यं न प्रदानं करोति च । अशुचिर्वाऽशुचिस्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च

যিয়ে সত্য নকয় আৰু দান নকৰে; যি নিজে অশুচি বা অশুচি ঠাইত পবিত্ৰ কথা কয়-শুনে—সেইজন শিৱাচাৰৰ পৰা পতিত হৈ উচ্চ সাধনাৰ অযোগ্য হয়।

Verse 18

गुरुपूजामकृत्वैव यश्शास्त्रं श्रोतुमिच्छति । न करोति च शुश्रूषामाज्ञां च भक्तिभावतः

যিয়ে গুৰুপূজা নকৰাকৈ শাস্ত্ৰ শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰে; আৰু ভক্তিভাৱে শুশ্ৰূষা নকৰে, গুৰুৰ আজ্ঞা নপালন কৰে—সেইজন শাস্ত্ৰানুগ্ৰহৰ যোগ্য নহয়।

Verse 19

नाभिनन्दंति तद्वाक्यमुत्तरं च प्रयच्छति । गुरुकर्मण्यसाध्यं यत्तदुपेक्षां करोति च

তেওঁলোকে তাৰ বাক্য অনুমোদন নকৰে, তথাপি উত্তৰ দিয়ে; আৰু গুৰুসেৱাত যি কৰ্ম সাধন কৰিবলৈ কঠিন, তাকো তেওঁলোকে অৱহেলা কৰে।

Verse 20

गुरुमार्त्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा । वैरिभिः परिभूतं वा यस्संत्यजति पापकृत्

গুৰু দুখিত, অশক্ত, বিদেশলৈ যাত্ৰাৰম্ভ কৰা বা শত্রুৰ দ্বাৰা নিপীড়িত থাকোঁতে যিয়ে তেওঁক ত্যাগ কৰে, সি পাপকর্তা।

Verse 21

तद्भार्य्यापुत्रमित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च । एवं सुवाचकस्यापि गुरोर्धर्मानुदर्शिनः

আৰু যিয়ে তাৰ পত্নী, পুত্ৰ আৰু মিত্ৰসকলৰ প্ৰতি অৱজ্ঞা কৰে; তেনেদৰে ধৰ্মৰ পথ দেখুওৱা সুৱচনীয়া গুৰুকো যিয়ে অনাদৰ কৰে।

Verse 22

एतानि खलु सर्वाणि कर्माणि मुनिसत्तम । सुमहत्पातकान्याहुश्शिवनिन्दासमानि च

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, এই সকলো কৰ্ম নিশ্চয়েই অতি মহাপাতক বুলি কোৱা হৈছে, আৰু শিৱনিন্দাৰ সমান বুলিও গণ্য।

Verse 23

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः । महापातकिनस्त्वेते तत्संयोगी च पंचमः

ব্ৰাহ্মণহন্তা, সুৰাপায়ী, চোৰ আৰু গুৰুৰ শয্যা লঙ্ঘনকাৰী—ইহঁত মহাপাতকী বুলি কোৱা হৈছে; আৰু তেওঁলোকৰ সৈতে সঙ্গ কৰা পঞ্চমজনো সেই গোটতেই গণ্য।

Verse 24

क्रोधाल्लोभाद्भयाद्द्वेषाद्ब्राह्मणस्य वधे तु यः । मर्मांतिकं महादोषमुक्त्वा स ब्रह्महा भवेत्

ক্ৰোধ, লোভ, ভয় বা দ্বেষত প্ৰেৰিত হৈ যি ব্ৰাহ্মণক বধ কৰে, সি মর্মবিদাৰক মহাদোষ কৰি ‘ব্ৰহ্মহা’ (ব্ৰাহ্মণহন্তা) হয়।

Verse 25

ब्राह्मणं यः समाहूय दत्त्वा यश्चाददाति च । निर्द्दोषं दूषयेद्यस्तु स नरो ब्रह्महा भवेत्

যি ব্ৰাহ্মণক মাতি প্ৰতিশ্ৰুত দান দি পুনৰ উভতাই লয়, আৰু যি নিৰ্দোষ ব্ৰাহ্মণক দোষাৰোপ কৰি নিন্দা কৰে—সেই নৰ ব্রহ্মহা হয়।

Verse 26

यश्च विद्याभिमानेन निस्तेजयति सुद्विजम् । उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः

যি নিজৰ বিদ্যাৰ অহংকাৰত সভাৰ মাজত নিৰ্লিপ্তভাৱে বহি থকা সুধী দ্বিজক অপমান কৰি তাৰ তেজ নষ্ট কৰে—সেইজনক ব্রহ্মহা বুলি কোৱা হয়।

Verse 27

मिथ्यागुणैर्य आत्मानं नयत्युत्कर्षतां बलात् । गुणानपि निरुद्वास्य स च वै ब्रह्महा भवेत्

যি মিছা গুণৰ জোৰে নিজকে জোৰপূৰ্বক উৎকৰ্ষতালৈ তোলে আৰু সত্য গুণীকো আঁতৰাই দিয়ে—সেইজন নিশ্চয়েই ব্রহ্মহা হয়।

Verse 28

गवां वृषाभिभूतानां द्विजानां गुरुपूर्वकम् । यस्समाचरते विप्र तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

হে ব্ৰাহ্মণ! যি ষাঁড়ে আৰূঢ় (গৰ্ভিণী) গাইৰ ওপৰত অপচাৰ কৰে, আৰু দ্বিজসকলৰ—বিশেষকৈ গুৰুৰ—অপমান কৰে, তাক ব্রহ্মঘাতক বুলি কোৱা হয়।

Verse 29

देवद्विजगवां भूमिं प्रदत्तां हरते तु यः । प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

যি দেৱতা, দ্বিজ বা গাইৰ নামত বিধিপূৰ্বক দান কৰা ভূমি—কালক্ৰমে হেৰাই যোৱা যেন লাগিলেও—হৰণ কৰে, তাক ব্ৰহ্মঘাতক বুলি কোৱা হয়।

Verse 30

देवद्विजस्वहरणमन्यायेनार्जितं तु यत् । ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं पातकं नात्र संशयः

দেৱতা বা দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)ৰ সম্পত্তি অন্যায়ে হৰণ কৰা ব্ৰহ্মহত্যাসমান পাপ; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 31

अधीत्य यो द्विजो वेदं ब्रह्मज्ञानं शिवात्मकम् । यदि त्यजति यो मूढः सुरापानस्य तत्समम्

যি দ্বিজে বেদ অধ্যয়ন কৰি—যাৰ তাত্পৰ্য ব্ৰহ্মজ্ঞান আৰু যাৰ সাৰ শিৱস্বরূপ—মোহবশত তাক ত্যাগ কৰে, তাৰ পাপ সুৰাপানসম।

Verse 32

यत्किंचिद्धि व्रतं गृह्य नियमं यजनं तथा । संत्यागः पञ्चयज्ञानां सुरापानस्य तत्समम्

যিকোনো ব্ৰত, যিকোনো নিয়ম আৰু যিকোনো যজন-উপাসনা কৰা হওক; কিন্তু পঞ্চযজ্ঞ ত্যাগ কৰিলে সেই ত্যাগ সুৰাপানসম বুলি মানা হয়।

Verse 33

पितृमातृपरित्यागः कूटसाक्ष्यं द्विजानृतम् । आमिषं शिवभक्तानामभक्ष्यस्य च भक्षणम्

পিতৃ-মাতৃ পৰিত্যাগ, কূটসাক্ষ্য, দ্বিজৰ অনৃত, শিৱভক্তৰ মাংস/আহাৰ হৰণ, আৰু অভক্ষ্য ভক্ষণ—এইবোৰ মহাপাতক; শিৱভক্তিৰ পথত বাধা দি মলবন্ধন ঘটায়।

Verse 34

वने निरपराधानां प्राणिनां चापघातनम् । द्विजार्थं प्रक्षिपेत्साधुर्न धर्मार्थं नियोजयेत्

বনত নিৰপৰাধ প্ৰাণীৰ ওপৰত আঘাত বা বধ সাধুজন নকৰিব। দ্বিজৰ হিতৰ নামতো এনে হিংসাক ধৰ্মসাধন বুলি কেতিয়াও নিয়োগ নকৰিব।

Verse 35

गवां मार्गे वने ग्रामे यैश्चैवाग्निः प्रदीयते । इति पापानि घोराणि ब्रह्महत्यासमानि च

গৰুৰ পথত—বনত হওক বা গাঁৱত—যিসকলে আগুন জ্বলাই বা জ্বলাই দিয়ে, তেওঁলোকে ভয়ংকৰ পাপ কৰে; সেয়া ব্ৰহ্মহত্যাৰ সমান বুলি গণ্য।

Verse 36

दीनसर्वस्वहरणं नरस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरजतवस्त्राणामौषधीनां रसस्य च

দীন লোকৰ সৰ্বস্ব হৰণ—নাৰ-পুরুষ, হাতী-ঘোড়া পৰ্যন্ত; লগতে গৰু, ভূমি, ৰূপ, বস্ত্ৰ, ঔষধ আৰু তাৰ ৰস পৰ্যন্ত কেঢ়ি লোৱা—ই মহাপাপ।

Verse 37

चन्दनागरुकर्पूरकस्तूरीपट्टवाससाम् । विक्रयस्त्वविपत्तौ यः कृतो ज्ञानाद् द्विजातिभिः

বিপদ নথকাৰ সময়তো যদি দ্বিজসকলে জেনে-শুনে চন্দন, অগৰু, কৰ্পূৰ, কস্তূৰী, পট্ট (ৰেশম) আৰু উত্তম বস্ত্ৰৰ বেপাৰ কৰে, তেন্তে সেয়া অনুচিত; ই শিৱোন্মুখ শুদ্ধি-মুক্তিৰ সলনি সংসাৰবন্ধন বঢ়ায়।

Verse 38

हस्तन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम् । कन्यानां वरयोग्यानामदानं सदृशे वरे

হাতত থোৱা প্ৰতিজ্ঞাৰূপ দান বলপূৰ্বক কেঢ়ি লোৱা সোণ চুৰিৰ সমান বুলি কোৱা হৈছে। তদ্ৰূপ, বিবাহযোগ্য কন্যাক যোগ্য আৰু সমকক্ষ বৰক ন দি ৰখাও একে ধৰণৰ দোষ বুলি গণ্য।

Verse 39

पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च । कुमारीसाहसं घोरमद्यपस्त्रीनिषेवणम्

পুত্ৰ বা মিত্ৰৰ পত্নীৰ সৈতে গমন, আৰু নিজৰ ভগিনীৰ সৈতে গমন; কুমাৰীৰ ওপৰত কৰা ঘোৰ অত্যাচাৰ; মদ্যপান আৰু পতিতা স্ত্ৰীৰ সঙ্গ—এই সকলো মহাপাতক, যিয়ে পাশ (বন্ধন) বঢ়াই জীৱক শিৱাভিমুখ হোৱাত বাধা দিয়ে।

Verse 40

सवर्णायाश्च गमनं गुरुभार्य्यासमं स्मृतम् । महापापानि चोक्तानि शृणु त्वमुपपातकम्

নিজ বৰ্ণৰ স্ত্ৰীৰ সৈতে অধৰ্মসংগম কৰাও গুৰু-পত্নীগমনৰ সমান বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। মহাপাপ কোৱা হ’ল; এতিয়া উপপাতক শুনা।