Sagara-vaṃśa-prasavaḥ — The Birth of Sagara’s Sons and the Bhāgīratha Lineage
এই অধ্যায়টো প্ৰশ্নোত্তৰ ৰূপত ৰচিত। শৌনকে সগৰ ৰজাৰ প্ৰসিদ্ধ ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰৰ উৎপত্তি আৰু অসাধাৰণ শক্তিৰ কাৰণ সুধে; সূতে সংক্ষিপ্তভাৱে বংশকথা কয়। ঔৰ্ব ঋষিৰ বৰদানত সগৰৰ দুজনী ৰাণী—এজনী ষাঠি হাজাৰ বীৰপুত্ৰ বিচাৰে, আনজনী বংশ ধৰি ৰাখিব পৰা একমাত্ৰ উত্তৰাধিকাৰী বিচাৰে। পৃথক কৰা বীজ/গৰ্ভ পাত্ৰত ৰাখি ঘিঁউ ভৰা ঘটত পুত্ৰসকলৰ বৃদ্ধি—এয়া অলৌকিক জন্মপ্ৰসঙ্গ হিচাপে বৰ্ণিত। পাছত কপিল মুনিৰ তেজত সগৰপুত্ৰসকলৰ বিনাশ, পঞ্চজনৰ ৰক্ষা আৰু তাৰপিছত অংশুমান, দিলীপ, ভাগীৰথলৈ বংশধাৰা আগবাঢ়ে। ভাগীৰথৰ তপস্যাত গঙ্গাৰ পৃথিৱীত অৱতৰণ আৰু সাগৰৰ সৈতে সংযোগ ‘সাগৰ-কন্যা’ ৰূপে বংশৰ পবিত্ৰ পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা বুলি দেখুওৱা হৈছে। শেষত শ্ৰুতসেন, নাভাগ, অম্বৰীষ, সিন্ধুদ্বীপ, অযুতাজিত আদি ৰজাসকলৰ উত্তৰাধিকাৰ-শৃংখলা দি তপ, ধৰ্মাধিকাৰ আৰু গঙ্গা–সাগৰ সংগম তীৰ্থমাহাত্ম্যক শৈৱ পুৰাণীয় ইতিহাসৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच । सगरस्यात्मजा वीराः कथं जाता महाबलाः । विक्रांताः षष्टिसाहस्रा विधना केन वा वद
শৌনকে ক’লে—সগৰৰ সেই বীৰ পুত্ৰসকল, মহাবলী আৰু পৰাক্ৰমী ষাঠি হাজাৰ, কেনেকৈ জন্মিলে? কোন বিধান-ব্যৱস্থাৰে এইটো ঘটিল? কোৱা।
Verse 2
सूत उवाच । द्वे पत्न्यो सगरस्यास्तां तपसा दग्धकिल्विषे । और्वस्तयोर्वरं प्रादात्तोषितो मुनिसत्तमः
সূতে ক’লে—সগৰৰ দুজনী পত্নী আছিল; তপস্যাৰে যাঁহঁতৰ পাপ দগ্ধ হৈছিল। তেওঁলোকত প্ৰসন্ন হৈ মুনিশ্ৰেষ্ঠ ঔৰ্বে সেই দুজনীক বৰ দিলে।
Verse 3
षष्टिपुत्रसहस्राणि एका वव्रे तरस्विनाम् । एकं वंशकरं त्वेका यथेष्टं वरशालिनी
এজনীয়ে বলৱান ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰ বিচাৰিলে; আনজনীয়ে বংশ চলোৱা একমাত্ৰ পুত্ৰ বিচাৰিলে। এইদৰে বৰশালিনীয়ে নিজৰ ইচ্ছামতে বৰ বাছি ল’লে।
Verse 4
तत्रैवागत्य तां लब्ध्वा पुत्राञ्शूरान्बहूंस्तदा । सा चैव सुषुवे तुम्बं बीजपूर्वं पृथक्कृतम्
সেই ঠাইলৈ পুনৰ গৈ তেওঁ তাইক লাভ কৰি তেতিয়া বহু বীৰ পুত্ৰ জন্ম দিলে। আৰু তাইও যথাকালে তুম্ব (লাউ) ফল এটা প্ৰসৱ কৰিলে, যাৰ বীজ আগতেই পৃথক কৰা হৈছিল।
Verse 5
ते सर्वे हि स्वधात्रीभिर्ववृधुश्च यथाक्रमम् । घृतपूर्णेषु कुम्भेषु कुमाराः प्रीतिवर्द्धनाः
সেই সকলো কুমাৰ নিজ নিজ ধাত্ৰীসকলৰ তত্ত্বাৱধানত ক্ৰমে ডাঙৰ হ’ল। ঘিউভৰা কলহত পোষিত হৈ সেই ৰাজকুমাৰসকলে আনন্দ সদায় বৃদ্ধি কৰিলে।
Verse 6
कपिलाग्निप्रदग्धानां तेषां तत्र महात्मनाम् । एकः पंचजनो नाम पुत्रो राजा बभूव ह
তাতে কপিলৰ অগ্নিত দগ্ধ হোৱা সেই মহাত্মাসকলৰ মাজত কেৱল এজন পুত্ৰ আছিল—‘পঞ্চজন’ নামে; সেয়েই ৰজা হ’ল।
Verse 7
ततः पंचजनस्यासीदंशुमान्नाम वीर्यवान् । दिलीपस्तनयस्तस्य पुत्रो यस्य भगीरथः
তাৰ পাছত পঞ্চজনৰ বীৰ্যবান পুত্ৰ ‘অংশুমান’ জন্মিল। তাৰ পুত্ৰ দিলীপ, আৰু দিলীপৰ পুত্ৰ ভগীৰথ।
Verse 8
यस्तु गंगा सरिच्छ्रेष्ठामवातारयतः प्रभु । समुद्रमानयच्चेमां दुहितृत्वमकल्पयत्
যি প্ৰভুৱে নদীশ্ৰেষ্ঠা গংগাক অৱতৰণ কৰালে, তাক সাগৰলৈ নিলে আৰু তাক কন্যাৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 9
भगीरथसुतो राजा श्रुतसेनः इति श्रुतः । नाभागस्तु सुतस्तस्य पुत्रः परमधार्मिकः
ভগীৰথৰ পুত্ৰ ‘শ্ৰুতসেন’ নামে প্ৰসিদ্ধ ৰজা আছিল। তাৰ পুত্ৰ নাভাগ, যি পৰম ধৰ্মিষ্ঠ ৰাজকুমাৰ আছিল।
Verse 10
अंबरीषस्तु नाभागिस्सिंधुद्वीपस्ततोऽभवत् । अयुताजित्तु दायादस्सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्
নাভাগৰ পৰা অম্বৰীষ জন্মিল, আৰু তেওঁৰ পৰা সিন্ধুদ্বীপ উদ্ভৱ হ’ল। সিন্ধুদ্বীপৰ বীৰ্যবান উত্তৰাধিকাৰী ৰূপে অযুতাজিত জন্মিল।
Verse 11
आयुताजित्सुतस्त्वासीदृतुपर्णो महायशाः । दिव्याक्षहृदयज्ञोऽसौ राजा नलसखोऽभवत्
আয়ুতাজিতৰ পুত্ৰ মহাযশস্বী ৰজা ঋতুপৰ্ণ আছিল। তেওঁ দিব্য পাশা-বিদ্যাৰ হৃদয়জ্ঞ আছিল আৰু ৰজা নলৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু হৈছিল।
Verse 12
ऋतुपर्णसुतस्त्वासीदनुपर्णो महाद्युतिः । तस्य कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहस्तथा
ঋতুপৰ্ণৰ পুত্ৰ মহাদ্যুতিমান অনুপৰ্ণ জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰ কল্মাষপাদ, যি ‘মিত্ৰসহ’ নামেও প্ৰসিদ্ধ।
Verse 13
कल्माषपादस्य सुतस्सर्वकर्मेति विश्रुतः । अनरण्यस्तु पुत्रोऽभूद्विश्रुतस्सर्वशर्मणः
কল্মাষপাদৰ পুত্ৰ ‘সৰ্বকৰ্ম’ নামে প্ৰসিদ্ধ হৈছিল। আৰু সৰ্বশৰ্মণৰ পুত্ৰ ‘অনৰণ্য’ও জগতত বিখ্যাত হৈছিল।
Verse 15
येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् । त्रयोऽपि संचिता लोका बुद्ध्या सत्येन चानघ
হে অনঘ! যাৰ দ্বাৰা স্বৰ্গৰ পৰা ইয়ালৈ আহি, জীৱনৰ এটা মুহূৰ্তো লাভ কৰি, বুদ্ধি আৰু সত্যৰ জৰিয়তে তিনিও লোকৰ ফল সঞ্চয় কৰিব পাৰি।
Verse 16
दीर्घबाहुस्सुतस्तस्य रघुस्तस्याभवत्सुतः । अजस्तस्य तु पुत्रोऽभूत्तस्माद्दशरथोऽभवत्
তাৰ পৰা দীৰ্ঘবাহু জন্মিল; তাৰ পুত্ৰ ৰঘু হ’ল। ৰঘুৰ পুত্ৰ অজ, আৰু অজৰ পৰা দশৰথ জন্মিল।
Verse 17
रामो दशरथाज्जज्ञे धर्मात्मा यो महायशाः । स विष्ण्वंशो महाशैवः पौलस्त्यो येन घातितः
দশৰথৰ পৰা ধৰ্মাত্মা, মহাযশস্বী ৰাম জন্মিল। বিষ্ণুবংশজাত হ’লেও তেওঁ মহাশৈৱ, শিৱভক্ত আছিল; তেওঁৰ দ্বাৰাই পৌলস্ত্য ৰাৱণ বধ হ’ল।
Verse 18
तच्चरितं च बहुधा पुराणेषु प्रवर्णितम् । रामायणे प्रसिद्धं हि नातः प्रोक्तं तु विस्तरात्
সেই পবিত্ৰ চৰিত্ৰ পুৰাণসমূহত বহু ধৰণে বৰ্ণিত হৈছে। ৰামায়ণতো ই প্ৰসিদ্ধ; সেয়ে ইয়াত বিস্তাৰে কোৱা নহয়।
Verse 19
रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यपि विश्रुतः । अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः
ৰামৰ পুত্ৰ ‘কুশ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হৈছিল। কুশৰ পৰা ‘অতিথি’ জন্মিল, আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ‘নিষধ’ আছিল।
Verse 20
निषधस्य नलः पुत्रो नभाः पुत्रो नलस्य तु । नभसः पुंडरीकश्च क्षेमधन्वा ततस्मृतः
নিষধৰ পুত্ৰ নল, আৰু নলৰ পুত্ৰ নভা। নভাৰ পৰা পুণ্ডৰীক জন্মিল; তাৰ পাছত ক্ষেমধন্বা—এনেদৰে স্মৃত।
Verse 21
क्षेमधन्वसुतस्त्वासीद्देवानीकः प्रतापवान् । आसीदहीनगुर्नाम देवानीकात्मजः प्रभुः
ক্ষেমধন্বাৰ পুত্ৰ আছিল প্ৰতাপশালী দেবানীক। আৰু দেবানীকৰ পুত্ৰ প্ৰভুসদৃশ ‘অহীনগু’ নামে প্ৰসিদ্ধ হৈছিল।
Verse 22
अहीनगोस्तु दायादस्सहस्वान्नाम वीर्यवान् । वीरसेनात्मजस्तस्य यश्चैक्ष्वाकुकुलोद्भवः
অহীনগুৰ যোগ্য উত্তৰাধিকাৰী সহস্বান নামে বীৰ্যবান হৈছিল। তেওঁ বীৰসেনৰ পুত্ৰ আৰু ইক্ষ্বাকু-কুলত উদ্ভূত আছিল।
Verse 23
वीरसेनस्य दायादः पारियात्रो बभूव ह । ततो बलाख्यस्तनयस्स्थलस्तस्मादभूत्सुतः
বীৰসেনৰ উত্তৰাধিকাৰী নিশ্চয়েই পাৰিয়াত্ৰ হৈছিল। তেওঁৰ পৰা ‘বল’ নামে পুত্ৰ জন্মিল, আৰু বলৰ পৰা ‘স্থল’ নামে পুত্ৰ জন্মিল।
Verse 24
अर्कांशसंभवस्तस्मात्पुत्रो यक्षः प्रतापवान् । तत्सुतस्त्वगुणस्त्वासीत्तस्माद्विधृतिरात्मजः
তেওঁৰ পৰা অর্ক (সূৰ্য) অংশসম্ভূত প্ৰতাপশালী পুত্ৰ ‘যক্ষ’ জন্মিল। যক্ষৰ পুত্ৰ ‘অগুণ’, আৰু অগুণৰ পৰা ‘বিধৃতি’ নামে পুত্ৰ জন্মিল।
Verse 25
हिरण्यनाभस्तत्पुत्रो योगाचार्य्यो बभूव ह । स शिष्यो जैमिनिमुनेर्ह्यात्मविद्याविशारदः
হিৰণ্যনাভৰ পুত্ৰ সঁচাকৈয়ে মহান যোগাচাৰ্য হৈছিল। তেওঁ মুনি জৈমিনিৰ শিষ্য আৰু আত্মবিদ্যাত অতি পাৰদৰ্শী আছিল।
Verse 26
कौशिल्यो याज्ञवल्क्योथ योगमध्यात्म्यसंज्ञकम् । यतोऽध्यगान्नृपवराद्धृदयग्रंथिभेदनम्
তাৰ পিছত কৌশিল্য যাজ্ঞবল্ক্যই সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰজাৰ পৰা ‘অধ্যাত্ম’ নামে যোগ শিকিলে—যাৰ দ্বাৰা হৃদয়-গ্ৰন্থি ছিন্ন হয়।
Verse 27
तत्सुतो पुष्पनामा हि ध्रुवसंज्ञस्तदात्मजः । अग्निवर्णस्सुतस्तस्य शीघ्रनामा सुतस्ततः
তাৰ পুত্ৰ পুষ্পনামা আছিল, আৰু তাৰ পুত্ৰ ধ্ৰুৱসঞ্জ্ঞ নামে পৰিচিত হ’ল। ধ্ৰুৱসঞ্জ্ঞৰ পুত্ৰ অগ্নিবৰ্ণ, আৰু তাৰ পৰা শীঘ্ৰনামা নামে পুত্ৰ জন্মিল।
Verse 28
मरुन्नामा सुतस्तस्य योगसिद्धो बभूव ह । असावास्तेऽद्यापि प्रभुः कलापग्रामसंज्ञके
তেওঁৰ মৰু নামৰ পুত্ৰজন যোগসিদ্ধ হৈছিল। সেই প্ৰভু আজিও কলাপগ্ৰাম নামৰ ঠাইত বাস কৰে।
Verse 29
तद्वासिभिश्च मुनिभिः कलेरंते स एव हि । पुनर्भावयिता नष्टं सूर्यवंशं विशेषतः
কলিযুগৰ শেষত তাত থকা মুনিসকলৰ সৈতে তেওঁ ধ্বংস হোৱা সূৰ্যবংশক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব।
Verse 30
पृथुश्रुतश्च तत्पुत्रस्संधिस्तस्य सुतः स्मृतः । अमर्षणस्सुतस्तस्य मरुत्वांस्तत्सुतोऽभवत्
পৃথুশ্ৰুত তেওঁৰ পুত্ৰ আছিল; সন্ধিক সন্ধিৰ পুত্ৰ বুলি জনা যায়। তেওঁৰ পৰা অমৰ্ষণ আৰু অমৰ্ষণৰ পৰা মৰুত্বানৰ জন্ম হৈছিল।
Verse 31
विश्वसाह्वस्सुतस्तस्य तत्सुतोऽ भूत्प्रसेनजित् । तक्षकस्तस्य तनयस्तत्सुतो हि बृहद्बलः
তাৰ পুত্ৰ আছিল বিশ্বসাহ্ব, আৰু তাৰ পুত্ৰ প্ৰসেনজিত। প্ৰসেনজিতৰ পুত্ৰ তক্ষক, আৰু তক্ষকৰ পুত্ৰেই বৃহদ্বল।
Verse 32
एत इक्ष्वाकुवंशीया अतीताः संप्रकीर्तिताः । शृणु तानागतान्भूतांस्तद्वंश्यान्धर्मवित्तमान्
এইদৰে ইক্ষ্বাকু বংশৰ অতীত ৰজাসকলৰ যথাযথ কীৰ্তন কৰা হ’ল। এতিয়া শুনা—সেই বংশতে জন্ম ল’বলগীয়া আগন্তুক ধৰ্মজ্ঞসকলক।
Verse 33
बृहद्बलस्य तनयो भविता हि बृहद्रणः । बृहद्रणसुतस्तस्योरुक्रियो हि भविष्यति
বৃহদ্বলের পুত্ৰ নিশ্চয় বृहদ্ৰণ নামে হ’ব। আৰু বৃহদ্ৰণৰ পুত্ৰ পাছত উৰুক্ৰিয় নামে হ’ব।
Verse 34
वत्सवृद्धस्सुतस्तस्य प्रतिव्योमसुतस्ततः । भानुस्तत्तनयो भावी दिवाको वाहिनीपतिः
তাৰ পুত্ৰ আছিল বৎসবৃদ্ধ; আৰু বৎসবৃদ্ধৰ পৰা ক্ৰমে প্ৰতিব্যোম জন্মিল। তাৰ পুত্ৰ ভানু হ’ব, যি ভৱিষ্যতে দিবাক—দেৱবাহিনীৰ অধিপতি—হ’ব।
Verse 35
सहदेवस्सुतस्तस्य महावीरो भवि ष्यति । तत्सुतो बृहदश्वो हि भानुमांस्तत्सुतो बली
তেওঁৰ পৰা সহদেৱ নামৰ পুত্ৰ জন্মিব আৰু সি মহাবীৰ হ’ব। তাৰ পুত্ৰ বृहদশ্ব; বृहদশ্বৰ পুত্ৰ ভানুমান আৰু ভানুমানৰ পুত্ৰ বলী হ’ব।
Verse 36
सुतो भानुमतो भावी प्रतीकाश्वश्च वीर्यवान् । सुप्रतीकस्सुतस्तस्य भविष्यति नृपोत्तमः
ভানুমতৰ ভৱিষ্যতে প্ৰতীকাশ্ব নামৰ এক মহাবীৰ পুত্ৰ জন্মিব। তাৰ পুত্ৰ সুপ্ৰতীক পাছত মানুহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ ৰজা হ’ব।
Verse 37
मरुदेवस्सुतस्तस्य सुनक्षत्रो भविष्यति । तत्सुतः पुष्करस्तस्यांतरिक्षस्तत्सुतो द्विजाः
হে দ্বিজ ঋষিসকল, মৰুদেৱৰ পুত্ৰ সুনক্ষত্র হ’ব। তাৰ পুত্ৰ পুষ্কৰ, আৰু পুষ্কৰৰ পুত্ৰ অন্তৰিক্ষ হ’ব।
Verse 38
सुतपास्तत्सुतो वीरो मित्रचित्तस्य चात्मजः । बृहद्भाजस्सुतस्तस्य बर्हिनामा तदात्मजः
তাৰ পৰা বীৰ সুতপা জন্মিল। সুতপাৰ পুত্ৰ আছিল বীৰ মিত্ৰচিত্ত। মিত্ৰচিত্তৰ পুত্ৰ বৃহদ্ভাজ, আৰু বৃহদ্ভাজৰ পুত্ৰ বৰ্হিনামা।
Verse 39
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां वैवस्वतवंशोद्भवराजवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ পঞ্চম উমাসংহিতাত ‘বৈবস্বত বংশোদ্ভৱ ৰজাসকলৰ বৰ্ণনা’ নামৰ ঊনচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 40
शुद्धोदस्तनयस्तस्य लांगलस्तु तदात्मजः । तस्य प्रसेनजित्पुत्रस्तत्सुतः शूद्रकाह्वयः
তেওঁৰ পুত্ৰ শুদ্ধোদস, আৰু শুদ্ধোদসৰ পুত্ৰ লাঙ্গল। লাঙ্গলৰ পুত্ৰ প্ৰসেনজিত, আৰু প্ৰসেনজিতৰ পুত্ৰ ‘শূদ্ৰক’ নামে পৰিচিত।
Verse 41
रुणको भविता तस्य सुरथस्तत्सुतः स्मृतः । सुमित्रस्तत्सुतो भावी वंशनिष्ठांत एव हि
তেওঁৰ পৰা ৰুণক জন্মিব; তেওঁৰ পুত্ৰ সুৰথ বুলি স্মৃত। সুৰথৰ পুত্ৰ সুমিত্ৰ হ’ব—আচলতে তেওঁৰ সৈতে বংশৰ সমাপ্তি ঘটে।
Verse 42
सुमित्रांतोन्वयोऽयं वै इक्ष्वाकूणां भविष्यति । राज्ञां वैचित्रवीर्य्याणां धर्म्मिष्ठानां सुकर्म्मणाम्
সুমিত্ৰাত শেষ হোৱা এই বংশ নিশ্চয়েই ইক্ষ্বাকু-কুলৰ হ’ব—বিচিত্ৰ বীৰ্য্য-পরাক্ৰমী, ধৰ্মত স্থিত আৰু সৎকৰ্মত নিবেদিত ৰজাসকলৰ।
Verse 43
सुमित्रं प्राप्य राजानं तद्वंशश्शुभः कलौ । संस्थां प्राप्स्यति तद्ब्राह्मे वर्द्धिष्यति पुनः कृते
ৰাজা সুমিত্ৰক প্ৰাপ্ত কৰি সেই শুভ বংশ কলিযুগত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ব; ব্ৰাহ্ম-যুগত দৃঢ় স্থিতি লাভ কৰিব, আৰু কৃতযুগত পুনৰ বিকশিত হৈ বৃদ্ধি পাব।
Verse 44
एतद्वैवस्वते वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः । इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः
এই বৈৱস্বত বংশত যিসকল ৰজা যজ্ঞ-দানত প্ৰচুৰ দক্ষিণা দান কৰিছিল—বিশেষকৈ ইক্ষ্বাকু-বংশজাত—তেওঁলোকেই প্ৰধানভাৱে কীৰ্তিত।
Verse 45
पुण्येयं परमा सृष्टिरादित्यस्य विवस्वतः । श्राद्धदेवस्य देवस्य प्रजानां पुष्टिदस्य च
এইটো পৰম পুণ্যময় আৰু উৎকৃষ্ট সৃষ্টি—আদিত্য বিবস্বানৰ; আৰু দেৱস্বৰূপ শ্রাদ্ধদেৱ (মনু)-ৰো, যিজনে সকলো প্ৰজাক পুষ্টি আৰু পালন দিয়ে।
Verse 46
पठञ्छृण्वन्निमां सृष्टिमादित्यस्य च मानवः । प्रजावानेति सायुज्यमिह भुक्त्वा सुखं परम्
যি মানুহে আদিত্যদেৱৰ এই সৃষ্টিকথা পঢ়ে বা শুনে, সি সন্তানৱান হয়; আৰু এই লোকতে পৰম সুখ ভোগ কৰি শেষত সায়ুজ্য—দিব্য সান্নিধ্য—লাভ কৰে।
Verse 114
अनरण्यसुतो राजा विद्वान्मुंडिद्रुहोऽभवत् । निषधस्तस्य तनयो रतिः खट्वाङ्ग इत्यपि
অনৰণ্যৰ পৰা মুন্ডিদ্ৰুহ নামৰ এজন বিদ্বান ৰজা জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰ নিষধ; তেওঁ ৰতি আৰু খট্বাংগ নামেও প্ৰসিদ্ধ আছিল।
Frequently Asked Questions
It narrates the boons granted to Sagara’s queens by Aurva, the extraordinary birth and maturation of the sixty-thousand sons, their destruction by Kapila’s fiery power, and the restoration of the dynasty through successors culminating in Bhāgīratha’s descent of Gaṅgā.
The ghee-filled jars and non-standard gestation symbolize tapas-transformed vitality and the ‘cultivation’ of embodied power through ritualized nourishment; Kapila’s fire functions as ascetic sovereignty (tejas) that enforces moral boundaries; Gaṅgā’s descent encodes the conversion of cosmic purity into terrestrial, ritually accessible salvation geography.
No distinct Śiva/Gaurī form is foregrounded in the sampled passage; the chapter operates primarily as a dynastic and tīrtha-etiology unit within the Śaiva Purāṇic frame, where Śiva-tattva remains implicit rather than iconographically specified.