
অধ্যায় ৫৫ত বাণ–কৃষ্ণ যুদ্ধৰ কাহিনী অধিক তীব্ৰ হয়। কৃষ্ণে প্ৰত্যস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি আগৰ বিপদ নিবারণ কৰাৰ পাছত, সূতৰ বৰ্ণনা—ব্যাসৰ প্ৰশ্ন আৰু সনৎকুমাৰৰ উত্তৰ—এই স্তৰিত কথনে শাস্ত্ৰীয় প্ৰামাণ্য পৰম্পৰা প্ৰকাশ কৰে। ব্যাসে সোধে, সেনা ৰোধ হোৱাৰ পাছত বাণে কি কৰিলে? সনৎকুমাৰে কয়, ই কৃষ্ণ আৰু শংকৰৰ এক আশ্চৰ্য লীলা। ৰুদ্ৰ পুত্ৰ আৰু গণসকলৰ সৈতে ক্ষণিক বিশ্ৰামত থাকোঁতে, বলিপুত্ৰ দৈত্যৰাজ বাণ নিজৰ সেনা ক্ষয় হোৱা দেখি ক্ৰোধিত হৈ পুনৰ যুদ্ধলৈ আগবাঢ়ে আৰু নানাবিধ অস্ত্ৰশস্ত্ৰেৰে অধিক প্ৰচণ্ড আক্রমণ কৰে। তাৰ উত্তৰত শ্ৰীকৃষ্ণ বীৰবিশ্বাসে গর্জন কৰি বাণক তুচ্ছ জ্ঞান কৰে আৰু শাৰ্ঙ্গ ধনুৰ নাদ ইমান প্ৰবল কৰে যে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ মাজৰ আকাশ ধ্বনিয়ে ভৰি উঠে বুলি বৰ্ণিত। এইদৰে যুদ্ধবৃদ্ধি, নাদ-শক্তি আৰু দেৱীয় সামৰ্থ্যৰ মহিমা স্পষ্ট হয়।
Verse 1
व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात श्राविता मे त्वया मुने
ব্যাসে ক’লে: হে সৰ্বজ্ঞ সনৎকুমাৰ, হে ব্ৰহ্মপুত্ৰ, আপোনাক নমস্কাৰ। হে মুনি, হে প্ৰিয়, আপুনি মোক এই অত্যন্ত অদ্ভুত কথা শুনাইছে।
Verse 2
जृंभिते जृंभणास्त्रेण हरिणा समरे हरे । हते बाणबले बाणः किमकार्षीच्च तद्वद
যেতিয়া যুদ্ধত হৰিয়ে (কৃষ্ণ) জৃম্ভণাস্ত্ৰৰ দ্বাৰা হৰক (শিৱ) হাই তুলিবলৈ আৰু শিথিল হ’বলৈ বাধ্য কৰিলে, আৰু বাণৰ সৈন্যবাহিনী ধ্বংস হ’ল, তেতিয়া বাণে কি কৰিলে? সেইটোও কওক।
Verse 4
सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्राज्ञ कथां च परमाद्भुताम् । कृष्णशंकरयोस्तात लोकलीलानुसारिणोः
সনৎকুমাৰে ক’লে: হে মহাপ্ৰাজ্ঞ ব্যাস, কৃষ্ণ আৰু শংকৰৰ এই পৰম অদ্ভুত কথা শুনক, যিসকলে লোক-লীলা অনুসৰি নিজৰ দিব্য ক্ৰীড়া কৰে।
Verse 5
शयिते लीलया रुद्रे सपुत्रे सगणे सति । बाणो विनिर्गतो युद्धं कर्तुं कृष्णेन दैत्यराट्
ৰুদ্ৰ পুত্ৰসহ আৰু গণবেষ্টিত হৈ লীলাভাৱে শয়িত থাকোঁতে, দৈত্যৰাজ বাণ কৃষ্ণৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ ওলাই গ’ল।
Verse 6
कुंभांडसंगृहीताश्वो नानाशस्त्रास्त्रधृक् ततः । चकार युद्धमतुलं बलिपुत्रो महाबलः
তাৰ পিছত কুম্ভাণ্ডৰ পৰা অধিগৃহীত ঘোঁৰাত আৰূঢ় হৈ, নানাবিধ শস্ত্ৰাস্ত্ৰ ধৰি, বলিৰ মহাবলী পুত্ৰই অতুল যুদ্ধ কৰিলে।
Verse 7
दृष्ट्वा निजबलं नष्टं स दैत्येन्द्रोऽत्यमर्षितः । चकार युद्धमतुलं बलि पुत्रो महाबलः
নিজ বাহিনী ধ্বংস হোৱা দেখি সেই দৈত্যেন্দ্ৰ অতি ক্ৰোধিত হ’ল; তাৰ পিছত বলিৰ মহাবলী পুত্ৰই অতুল যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে।
Verse 8
श्रीकृष्णोपि महावीरो गिरिशाप्तमहाबलः । उच्चैर्जगर्ज तत्राजौ बाणं मत्वा तृणोपमम्
শ্ৰীকৃষ্ণো—মহাবীৰ, গিৰীশ (শিৱ)ৰ আজ্ঞাৰে মহাবলসম্পন্ন—ৰণভূমিত উচ্চস্বৰে গর্জন কৰিলে, বাণক তৃণসম বুলি মানি।
Verse 9
धनुष्टंकारयामास शार्ङ्गाख्यं निजमद्भुतम् । त्रासयन्बाणसैन्यं तदवशिष्टं मुनीश्वर
হে মুনীশ্বৰ, তেওঁ নিজৰ অদ্ভুত ‘শাৰ্ঙ্গ’ নামৰ ধনুখন বজ্ৰনিনাদে টংকাৰ কৰালে; তাতে বাণৰ অৱশিষ্ট সেনা আতংকিত হ’ল।
Verse 10
तेन नादेन महता धनुष्टंकारजेन हि । द्यावाभूम्योरंतरं वै व्याप्तमासीदनंतरम्
ধনুৰ টংকাৰজাত সেই মহা নাদে ক্ষণমাত্ৰতে দ্যুলোক আৰু ভূমিৰ মাজৰ সমগ্ৰ অন্তৰাল ব্যাপি পৰিল।
Verse 11
चिक्षेप विविधान्बाणान्बाणाय कुपितो हरिः । कर्णान्तं तद्विकृष्याथ तीक्ष्णानाशीविषोपमान्
ক্ৰোধিত হৈ হৰিয়ে (বিষ্ণু) বাণৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ বাণ নিক্ষেপ কৰিলে। তাৰ পিছত, নিজৰ ধনুখন কাণলৈকে টানি তেওঁ বিষধৰ সাপৰ দৰে তীক্ষ্ণ বাণ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 12
आयातांस्तान्निरीक्ष्याऽथ स बाणो बलिनन्दनः । अप्राप्तानेव चिच्छेद स्वशरैस्स्वधनुश्च्युतैः
তেতিয়া বলিপুত্ৰ বাণে সেই বাণবোৰ নিজৰ ফালে অহা দেখি, নিজৰ ধনুৰ পৰা নিক্ষেপ কৰা বাণেৰে সেইবোৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ আগতেই কাটি পেলালে।
Verse 13
पुनर्जगर्ज स विभुर्बाणो वैरिगणार्दनः । तत्रसुर्वृष्णयस्सर्वे कृष्णात्मानो विचेतसः
শত্ৰুসমূহক মৰ্দন কৰা সেই শক্তিশালী বাণে পুনৰ গৰ্জন কৰিলে। তেতিয়া কৃষ্ণত মনোনিৱেশ কৰা সকলো বৃষ্ণিবংশীয় লোক ভীত আৰু ব্যাকুল হৈ পৰিল।
Verse 14
स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं चिक्षेप निजसायकान् । स कृष्णायातिशूराय महागर्वो बलेस्सुतः
ভগৱান শিৱৰ পদপদ্ম স্মৰণ কৰি, মহাগৰ্বী বলিৰ পুত্ৰে যুদ্ধলৈ আগবঢ়া অতিশূৰ কৃষ্ণৰ ওপৰত নিজৰ বাণ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 15
कृष्णोपि तानसंप्राप्तानच्छिनत्सशरैर्द्रुतम् । स्मृत्वा शिवपदाम्भोजममरारि महाबलः
মহাবলী কৃষ্ণেও—দেৱশত্ৰুৰ শত্ৰু—শিৱৰ পদপদ্ম স্মৰণ কৰি, তৎক্ষণাৎ দ্ৰুত বাণেৰে আগতসকলক ছিন্ন কৰিলে।
Verse 16
रामादयो वृष्णयश्च स्वंस्वं योद्धारमाहवे । निजघ्नुर्बलिनस्सर्वे कृत्वा क्रोधं समाकुलाः
তেতিয়া ৰণত ৰাম আদি আৰু বৃষ্ণিবীৰসকলে—প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ প্ৰতিযোদ্ধাক নিধন কৰিলে। সেই সকলো বলৱান ক্ৰোধে ব্যাকুল হৈ শত্রুসংহাৰ কৰিলে।
Verse 17
इत्थं चिरतरं तत्र बलिनोश्च द्वयोरपि । बभूव तुमुलं युद्धं शृण्वतां विस्मयावहम्
এইদৰে তাত সেই দুজন বলৱানৰ মাজত দীঘলীয়া সময় ধৰি ভয়ংকৰ যুদ্ধ চলিল; শুনোঁতাসকলৰো বিস্ময় জগাই তুলিছিল।
Verse 18
तस्मिन्नवसरे तत्र क्रोधं कृत्वाऽतिपक्षिराट् । बाणासुरबलं सर्वं पक्षाघातैरमर्दयत्
সেই সময়তে তাত পক্ষিৰাজ গৰুড় ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত হৈ, ডেউকাৰ আঘাতে বাণাসুৰৰ সমগ্ৰ সেনাবলক চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলে।
Verse 19
मर्दितं स्वबलं दृष्ट्वा मर्दयंतं च तं बली । चुकोपाति बलेः पुत्रः शैवराड् दितिजेश्वरः
নিজ বাহিনী চূর্ণ হোৱা দেখি আৰু সেই বীৰে তেওঁলোকক অবিৰত মর্দন কৰি থকা দেখি, বলিৰ পুত্ৰ—দৈত্যেশ্বৰ, শৈৱ-ৰাজ—ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল।
Verse 20
स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं सहस्रभुजवान्द्रुतम् । महत्पराक्रमं चक्रे वैरिणां दुस्सहं स वै
শ্ৰীশিৱৰ পদপদ্ম স্মৰণ কৰি সেই সহস্ৰভুজধাৰী দ্ৰুত কাৰ্যত নামিল আৰু মহাপৰাক্ৰম দেখুৱালে—যি শত্রুবোৰৰ বাবে দুৰসহ আছিল।
Verse 21
चिक्षेप युगपद्बाणानमितांस्तत्र वीरहा । कृष्णादिसर्वयदुषु गरुडे च पृथक्पृथक्
তাতে বীৰহাই একেলগে অগণিত বাণ নিক্ষেপ কৰিলে—কৃষ্ণৰ ওপৰত, সকলো যাদৱৰ ওপৰত, আৰু গৰুড়ৰ ওপৰতও—প্ৰত্যেকলৈ পৃথক পৃথককৈ।
Verse 22
जघानैकेन गरुडं कृष्णमेकेन पत्त्रिणा । बलमेकेन च मुने परानपि तथा बली
এটা পাখিৰ পাখনাৰে তেওঁ গৰুড়ক নিপাত কৰিলে, আন এটা পাখনাৰে কৃষ্ণক; আৰু আন এটাৰে, হে মুনে, সেই বলৱানে অন্যসকলৰ বলো ভাঙি পেলালে।
Verse 23
ततः कृष्णो महावीर्यो विष्णुरूपस्सुरारिहा । चुकोपातिरणे तस्मिञ्जगर्ज च महेश्वरः
তেতিয়া মহাবীৰ্য কৃষ্ণ—বিষ্ণুৰূপ, দেৱশত্ৰুনাশক—সেই ৰণত অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হ’ল; আৰু মহেশ্বৰো তাতে মহাগর্জনে গর্জি উঠিল।
Verse 24
जघान बाणं तरसा शार्ङ्गनिस्सृतसच्छरैः । अति तद्बलमत्युग्रं युगपत्स्मृतशंकरः
তেতিয়া তেওঁ শাৰ্ঙ্গধনুৰ পৰা নিৰ্গত উৎকৃষ্ট শৰসমূহেৰে অতি বেগে বাণক আঘাত কৰিলে। বাণৰ বল অতি উগ্ৰ হ’লেও, সেই মুহূর্ততে শংকৰ-স্মৰণে একেলগে দমিত হ’ল।
Verse 25
चिच्छेद तद्धनुश्शीघ्रं छत्रादिकमना कुलः । हयांश्च पातयामास हत्वा तान्स्वशरैर्हरिः
অচঞ্চল হৰিয়ে তৎক্ষণাৎ সেই ধনুখন ছত্ৰ আদি ৰাজচিহ্নসহ খণ্ড খণ্ড কৰিলে। তাৰপাছত নিজৰ শৰৰে ঘোঁৰাবোৰক বধ কৰি মাটিত পেলাই দিলে।
Verse 26
बाणोऽपि च महावीरो जगर्जाति प्रकुप्य ह । कृष्णं जघान गदया सोऽपतद्धरणीतले
তেতিয়া মহাবীৰ বাণো প্ৰবল ক্ৰোধে গর্জি উঠি, গদাৰে কৃষ্ণক আঘাত কৰিলে; আৰু কৃষ্ণ ধৰণীতলে পৰি গ’ল।
Verse 27
उत्थायारं ततः कृष्णो युयुधे तेन शत्रुणा । शिवभक्तेन देवर्षे लोकलीलाऽनुसारतः
তাৰ পাছত কৃষ্ণ উঠি, হে দেৱৰ্ষি, লোকলীলাৰ অনুসাৰে, শিৱভক্ত সেই শত্ৰুৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে।
Verse 28
एवं द्वयोश्चिरं काल बभूव सुमहान्रणः । शिवरूपो हरिः कृष्णः स च शैवोत्तमो बली
এইদৰে দুয়োৰ মাজত দীৰ্ঘকাল অতি মহান ৰণ চলিল। হৰি—কৃষ্ণ—শিৱৰূপ ধৰি মহিমাৰে প্ৰকাশ পালে; আৰু সেই বাণো পৰম শৈৱভক্ত আৰু বলৱান যোদ্ধা আছিল।
Verse 29
कृष्णोऽथ कृत्वा समरं चिरं बाणेन वीर्यवान् । शिवाऽऽज्ञया प्राप्तबलश्चुकोपाति मुनीश्वरः
তেতিয়া বীৰ্যবান শ্ৰীকৃষ্ণে বাণৰ সৈতে দীঘলীয়া সময় যুদ্ধ কৰি ক্ৰুদ্ধ হ’ল; শিৱাজ্ঞাৰে বল লাভ কৰা সেই মুনীশ্বৰক দেখি তেওঁ ৰোষে উঠিল।
Verse 30
ततस्सुदर्शनेनाशु कृष्णो बाणभुजान्बहून् । चिच्छेद भगवाञ्शंभु शासनात्परवीरहा
তাৰপিছত ভগৱান শম্ভুৰ আদেশত সুধৰ্শনধাৰী শ্ৰীকৃষ্ণে বাণৰ বহু বাহু তৎক্ষণাৎ ছেদন কৰিলে; শত্রুবীৰ-সংহাৰক হ’ল।
Verse 31
अवशिष्टा भुजास्तस्य चत्वारोऽतीव सुन्दराः । गतव्यथो बभूवाशु शंकरस्य प्रसादतः
শংকৰৰ প্ৰসাদত তাৰ অৱশিষ্ট চাৰিটা বাহু অতি সুন্দৰ হ’ল, আৰু সি শীঘ্ৰেই বেদনা-ব্যথাৰ পৰা মুক্ত হ’ল।
Verse 32
गतस्मृतिर्यदा बाण शिरश्छेत्तुं समुद्यतः । कृष्णो वीरत्वमापन्नस्तदा रुद्रस्समुत्थितः
যেতিয়া স্মৃতি হেৰোৱা বাণ (কৃষ্ণৰ) শিৰচ্ছেদ কৰিবলৈ উঠিল আৰু কৃষ্ণ বীৰ-নিশ্চয়ত দৃঢ় হ’ল, তেতিয়াই ৰুদ্ৰ উঠি দাঁড়াল।
Verse 33
रुद्र उवाच । भगवन्देवकीपुत्र यदाज्ञप्तं मया पुरा । तत्कृतं च त्वया विप्र मदाज्ञाकारिणा सदा
ৰুদ্ৰ ক’লে—হে ভগৱান, দেৱকীপুত্ৰ! মই পূৰ্বে যি আজ্ঞা দিছিলোঁ, হে বিপ্ৰ, তুমি সেয়া সম্পন্ন কৰিছা; কিয়নো তুমি সদায় মোৰ আজ্ঞা পালনকাৰী।
Verse 34
मा बाणस्य शिरश्छिंधि संहरस्व सुदर्शनम् । मदाज्ञया चक्रमिदं स्यान्मोघं मज्जने सदा
বাণৰ মূৰ কাটি নেদিবা; সুদৰ্শন চক্ৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰা। মোৰ আজ্ঞাৰে এই চক্ৰে তাক ডুবোৱা/নাশ কৰাত সদায় নিষ্ফল হওক।
Verse 35
दत्तं मया पुरा तुभ्यमनिवार्यं रणे तव । चक्रं जयं च गोविन्द निवर्तस्व रणात्ततः
হে গোবিন্দ! পূৰ্বে মই তোমাক ৰণত অপ্রতিহত সুদৰ্শন চক্ৰ আৰু জয় দিছিলোঁ; সেয়ে এতিয়া সেই ৰণভূমিৰ পৰা উভতি আহা।
Verse 36
दधीचे रावणे वीरे तारकादिपुरेष्वपि । विना मदाज्ञां लक्ष्मीश रथाङ्गं नामुचः पुरा
হে লক্ষ্মীপতি! দধীচি, বীৰ ৰাৱণ আৰু তাৰকা আদি নগৰসমূহতো মোৰ আজ্ঞা নোহোৱাকৈ চক্ৰ নিক্ষেপ কৰা হোৱা নাছিল; পূৰ্বে নামুচিৰ বিৰুদ্ধেও সেয়া নাছিল।
Verse 37
त्वं तु योगीश्वरस्स्साक्षात्परमात्मा जनार्दन । विचार्यतां स्वमनसा सर्वभूतहिते रतः
কিন্তু হে জনাৰ্দন! আপুনি সাক্ষাৎ যোগীশ্বৰ, পৰমাত্মা। সেয়ে নিজৰ মনত বিচাৰ কৰি, সকলো ভূতৰ হিতত ৰত হৈ কৰ্ম কৰক।
Verse 38
वरमस्य मया दत्तं न मृत्युर्भयमस्ति वै । तन्मे वचस्सदा सत्यं परितुष्टोस्म्यहं तव
মই তাক এই বৰ দিছোঁ—তাৰ মৃত্যু-ভয় নাথাকিব। সেয়ে মোৰ বাক্য সদায় সত্য হওক; মই তোমাত পৰম সন্তুষ্ট।
Verse 39
पुराऽयं गर्वितो मत्तो युद्धं देहीति मेऽब्रवीत् । भुजान्कण्डूयमानस्तु विस्मृतात्मगतिर्हरे
পূৰ্বে এইজন গৰ্বত মত্ত হৈ মোক ক’লে—“মোক যুদ্ধ দিয়া।” হে হৰি, বাহু চুলকাই দম্ভত সি নিজৰ আত্মগতিৰ পথ পাহৰি গ’ল।
Verse 40
तदाहमशपं तं वै भुजच्छेत्ताऽऽगमिष्यति । अचिरेणातिकालेन गतगर्वो भविष्यसि
তেতিয়া মই তাক শাপ দিলোঁ—“তোৰ বাহু ছেদনকাৰী নিশ্চয় আহিব। সোনকালেই, বেছি সময় নলগাকৈ; তোৰ গৰ্ব ভাঙিব আৰু তই নিৰহংকাৰ হ’বি।”
Verse 41
मदाज्ञया हरिः प्राप्तो भुजच्छेत्ता तवाऽथ वै । निवर्तस्व रणाद्गच्छ स्वगृहं सवधूवरः
“মোৰ আজ্ঞাৰে হৰি আহি উপস্থিত হৈছে—সেই নিশ্চয় তোমাৰ বাহু ছেদনকাৰী। সেয়ে এই ৰণৰ পৰা আঁতৰি যা; হে শ্ৰেষ্ঠ, বধূসহ নিজ গৃহলৈ উভতি যা।”
Verse 42
इत्युक्तः स तयोमैत्रीं कारयित्वा महेश्वरः । तममुज्ञाप्य सगणः सपुत्रः स्वालयं ययौ
এইদৰে কৈ মহেশ্বৰে তেওঁলোক দুজনৰ মাজত মৈত্ৰী স্থাপন কৰালে। তাৰ পাছত তাক অনুমতি দি, শিৱ গণসহ আৰু পুত্ৰসহ নিজ ধামলৈ গ’ল।
Verse 43
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचश्शंभोस्संहृत्य च सुदर्शनम् । अक्षतांगस्तु विजयी तत्कृष्णोंतःपुरं ययौ
সনৎকুমাৰে ক’লে—শম্ভুৰ বচন শুনি তেওঁ সুদৰ্শন চক্ৰ সংহৃত কৰিলে। দেহে অক্ষত আৰু বিজয়ী হৈ সেই কৃষ্ণ অন্তঃপুৰলৈ গ’ল।
Verse 44
अनिरुद्धं समाश्वास्य सहितं भार्यया पुनः । जग्राह रत्नसंघातं बाणदत्तमनेकशः
পত্নীৰ সৈতে পুনৰ একেলগে থকা অনিৰুদ্ধক আশ্বাস দি, বাণে বহুবার দিয়া ৰত্নৰ ঢিপবোৰ তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 45
तत्सखीं चित्रलेखां च गृहीत्वा परयोगिनीम् । प्रसन्नोऽभूत्ततः कृष्णः कृतकार्यः शिवाज्ञया
তাৰ পাছত তাইৰ সখী পৰম যোগিনী চিত্ৰলেখাক লগত লৈ, শিৱাজ্ঞা অনুসাৰে কাৰ্য সিদ্ধ হোৱাত কৃষ্ণ প্ৰসন্ন হ’ল।
Verse 46
हृदा प्रणम्य गिरिशमामंत्र्य च बलेस्तुतम् । परिवारसमेतस्तु जगाम स्वपुरीं हरिः
হৃদয়ৰে গিৰীশ (শিৱ)ক প্ৰণাম কৰি, যিজনে তেওঁক স্তৱ কৰিছিল সেই বলিক সন্মানে বিদায় জনাই, পৰিয়ালসহ হৰি (বিষ্ণু) নিজৰ নগৰলৈ গ’ল।
Verse 47
पथि जित्वा च वरुणं विरुद्धं तमनेकधा । द्वारकां च पुरीं प्राप्तस्समुत्सवसमन्वितः
পথত নানাভাৱে বিৰোধ কৰা বৰুণক জয় কৰি, মহোৎসৱ আৰু আনন্দোৎসৱৰ সৈতে তেওঁ দ্বাৰকা নগৰীত উপস্থিত হ’ল।
Verse 48
विसर्जयित्वा गरुडं सखीन्वीक्ष्योपहस्य च । द्वारकायां ततो दृष्ट्वा कामचारी चचार ह
গৰুড়ক বিদায় দি, সখাসকলক চাই মৃদু হাঁহি হাঁহিলে; তাৰ পিছত দ্বাৰকা দেখি, ইচ্ছামতে বিচৰণ কৰা তেওঁ তাতে স্বচ্ছন্দে ঘূৰি ফুৰিলে।
Verse 55
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखंडे बाणभुजकृंतनगर्वापहारवर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशत्तमोध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত ‘বাণৰ বাহু ছেদন আৰু তাৰ গৰ্বনাশৰ বৰ্ণনা’ নামৰ পঞ্চপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
The chapter centers on Bāṇa (son of Bali) re-entering and escalating the battle against Śrī Kṛṣṇa after a prior weapon-countermeasure episode; it highlights his anger, weaponry, and Kṛṣṇa’s overpowering response (notably the thunderous Śārṅga bow-sound).
It signals that the conflict is not random violence but a purposeful divine dramaturgy: events reveal hierarchy among powers, the limits of boon-based might, and the reassertion of dharma under Śiva’s overarching auspice.
Astra-power (Jṛṃbhaṇāstra), heroic tejas (splendor/force) of Kṛṣṇa, and nāda-śakti (the bow’s resonance filling the cosmic space), alongside Bāṇa’s daitya-bala and multi-weapon engagement.