शुक्रोत्पत्तिः तथा महेश्वरदर्शनम् (Śukra’s Emergence and the Vision of Maheśvara)
অধ্যায় ৪৯ত সনৎকুমাৰ শিৱৰ এক বিস্তৃত স্তোত্ৰ-মন্ত্ৰ পাঠ কৰে; তাত শিৱৰ ঐশ্বৰ্য, কালস্বৰূপ, তপস্যা, উগ্ৰ ৰূপ আৰু সৰ্বব্যাপিতা বৰ্ণিত। সেই মন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱত শুক্ৰ উদৰ-আৱৰণৰ পৰা উদ্ভৱ হৈ লিঙ্গ-মাৰ্গেৰে বাহিৰ ওলাই আহে—ই অলৌকিক জন্ম আৰু শিৱাধীন প্ৰতীকাত্মক পুনর্জন্মৰ সূচক। তাৰ পিছত গৌৰী পুত্ৰপ্ৰাপ্তিৰ উদ্দেশ্যে তেওঁক গ্ৰহণ কৰে আৰু বিশ্বেশ্বৰ তেওঁক অজৰ-অমৰ, তেজোময়, ‘দ্বিতীয় শংকৰ’ সদৃশ ৰূপ দিয়ে। পৃথিৱীত তিন হাজাৰ বছৰ থাকি শুক্ৰ মহেশ্বৰৰ পৰা পুনৰ জন্ম লৈ মুনি আৰু বেদজ্ঞানৰ ভঁৰাল হয়। পাছত তেওঁ পৰমেশ্বৰৰ দৰ্শন পায় আৰু ওচৰত দৈত্য অন্ধকক ঘোৰ তপস্যাত শূলত শুকাই থকা অৱস্থাত দেখে—অন্ধক-চক্ৰৰ পটভূমি। বিরূপাক্ষ, নীলকণ্ঠ, পিনাকী, কপৰ্দী, ত্ৰিপুৰঘ্ন, ভৈৰৱ আদি উপাধিৰে শিৱৰ বহুৰূপ, ভয়ংকৰ আৰু ৰক্ষাকাৰী শক্তি তথা ত্ৰিলোকেশ্বৰতা প্ৰকাশ পায়।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ओंनमो नमः । सनत्कुमार उवाच । इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् । निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम्
সনৎকুমাৰ ক’লে—ॐ! দেৱেশ্বৰক নমস্কাৰ, যাক দেৱ-অসুৰ উভয়ে বন্দনা কৰে; ভূত-ভব্যৰ আধাৰ মহাদেৱ; হৰিত-পিঙ্গল লোচন; বলস্বৰূপ, বুদ্ধিস্বৰূপ; ব্যাঘ্ৰচৰ্মধাৰী; অৰণ্যবাসী; ত্ৰৈলোক্যপ্ৰভৱ ঈশ্বৰ; হৰিতনেত্ৰ হৰ; যুগান্তকাৰী অনল; গণেশ, লোকপাল; মহাভুজ, মহাহস্ত; শূলধাৰী; মহাদংষ্ট্ৰ; কালস্বৰূপ মহেশ্বৰ; অব্যয়; নীলগ্ৰীৱ; মহোদৰ; গণাধ্যক্ষ; সৰ্বাত্মা; সৰ্বভাবন; সৰ্বগ; মৃত্যুহন্তা; পাৰিয়াত্ৰ সুৱ্ৰতী; ব্ৰহ্মচাৰী; বেদান্তগায়ক; তপঃশিখৰগ; পশুপতি; ব্যক্ত-অব্যক্ত; শূলপাণি; বৃষকেতু; হৰি; জটিন; শিখণ্ডী; লকুটী; মহাযশ; ভূতেশ্বৰ; গুহাবাসী; বীণা-পণৱ-তালনিনাদযুক্ত; অমৰ; দৰ্শনীয়; বালসূৰ্যনিভ; শ্মশানবাসী; ভগৱান উমাপতি; অৰিন্দম; ভাগৰ চকু পতিত কৰোঁতা; পূষণৰ দাঁত নাশক; কঠোৰ কৰ্মকৰ্তা; পাশহস্ত; প্ৰলয়কাল; উল্কামুখ; অগ্নিকেতু; মুনি; দীপ্ত; বিশাংপতি; উন্নয়িতা; জনক; চতুৰ্থ; লোকসত্তম; বামদেৱ; বাক্-দাক্ষিণ্য; বামমাৰ্গী ভিক্ষু; ভিক্ষুৰূপ; স্বয়ংজটিল; শক্ৰহস্ত-প্ৰতিস্তম্ভক; বসুসকলৰ স্তম্ভ; ক্ৰতু আৰু ক্ৰতুকৰ; কাল; মেধাৱী; মধুকৰ; চল; বানস্পত্য; বাজসনেয়—সৰ্ব আশ্ৰমে পূজিত; জগদ্ধাতা, জগত্কৰ্তা; শাশ্বত পুৰুষ; ধ্ৰুৱ; ধৰ্মাধ্যক্ষ; ত্ৰিবৰ্ত্ম; ভূতভাবন; ত্ৰিনেত্ৰ; বহুৰূপ; সহস্ৰসূৰ্যসমপ্ৰভ; সৰ্বতূৰ্যনিনাদী; সৰ্ববাধাবিমোচক; বন্ধন আৰু সৰ্বধাৰিণ; ধৰ্মোত্তম; পুষ্পদন্ত; ভাগ; মুখ; সৰ্বহৰ; হিৰণ্যশ্ৰৱ; দ্বাৰী; ভীম; ভীমপৰাক্ৰম—ॐ নমো নমঃ! সনৎকুমাৰ ক’লে—এই মন্ত্রবৰ জপ কৰি শুক্ৰ জঠৰপঞ্জৰাৰ পৰা বাহিৰ ওলাই আহিল; লিঙ্গমাৰ্গে নিষ্ক্ৰান্ত হৈ, যেন শম্ভুৰ তেজস্বী শুক্ৰই।
Verse 2
गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः । अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः
পুত্ৰলাভৰ বাবে গৌৰীয়ে তেওঁক গ্ৰহণ কৰিলে; তাৰ পিছত বিশ্বেশ (শিৱ)য়ে তেওঁক গঢ়িলে। তেওঁ অজৰ-অমৰ, শ্ৰীমান—যেন দ্বিতীয় শংকৰ।
Verse 3
त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु समतीतैर्महीतले । महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः
পৃথিৱীত তিন হাজাৰ বছৰ পাৰ হোৱাৰ পাছত, বেদনিধি মুনি শুক্ৰ মহেশ্বৰ (শিৱ)ৰ কৃপাশক্তিৰে পুনৰ জন্ম ল’লে।
Verse 4
ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् । अंधकं धैर्यसद्वन्यदानवेशं तपस्विनम्
সিয়ে দানৱাধিপতি অন্ধকক দেখিলে—তপস্যাৰে ক্ষীণ, ধৈৰ্যত অচল, শূলাসনত উপবিষ্ট, পৰমেশ্বৰ শিৱৰ ধ্যানত লীন, বনবাসী তপস্বীৰ ন্যায় তপোবল-প্ৰভাৰে দীপ্ত।
Verse 5
महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् । अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम्
মই মহাদেৱক প্ৰণাম কৰোঁ—বিৰূপাক্ষ, যাঁৰ শিৰোভূষণত অৰ্ধচন্দ্ৰ শোভে; অমৃতস্বৰূপ, শাশ্বত, স্থাণু; নীলকণ্ঠ আৰু পিনাকধাৰী।
Verse 6
वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् । कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम्
মই বৃষভধ্বজ প্ৰভুৰ শৰণ লওঁ—মহাজ্ঞেয় পৰম পুৰুষ, যিয়ে সকলো ধৰ্মোচিত কামনা দান কৰে। তেওঁ কামাৰিৰূপে কামদহন; তথাপি ভক্তাভীষ্ট অনুসাৰে ৰূপ ধাৰণ কৰা কপৰ্দী।
Verse 7
विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् । योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम्
তেওঁলোকে গিৰীশ্বৰ শিৱক দেখিলে—বিস্ময়কৰ ৰূপধাৰী, ভীম; মালাধাৰী, ৰক্তবস্ত্ৰধাৰী। তেওঁ মহাযোগী, কালদহন, ত্ৰিপুৰঘ্ন আৰু কপালী।
Verse 8
गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् । अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्
ই গূঢ় ব্ৰত আৰু গুপ্ত মন্ত্ৰ—অতি গম্ভীৰ, অন্তৰ্ভক্তিৰে গম্য। ই অণিমা আদি সিদ্ধিৰ আধাৰ আৰু ত্ৰিলোকত ঐশ্বৰ্য-সমৃদ্ধি দান কৰে।
Verse 9
वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् । महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम्
তেওঁ বীৰ আৰু বীৰহন্তা—ঘোৰ, ভয়- বিস্ময় জগোৱা, সাধাৰণ ৰূপৰ অতীত; বলিষ্ঠ দেহধাৰী আৰু পৰম পটু। সৰ্ব মাংস ভক্ষক ‘মহামাংসাদ’, নিজৰ অনন্ত শক্তিত উন্মত্ত—সেই ভৈৰৱ, সেই মহেশ্বৰ।
Verse 10
त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् । कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम्
সেয়া ত্ৰিলোক কঁপোৱা ভয়ংকৰ, লোভী, স্বভাৱতে শিকারি আৰু যজ্ঞবিধ্বংসী আছিল। কৃত্তিকাসকলৰ পুত্ৰসকলৰ সৈতে যুক্ত হৈ, উন্মত্ত অৱস্থাত চর্মবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি প্ৰকাশ পালে।
Verse 11
गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् । दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम्
সেয়া গজচর্ম পৰিধান কৰি, ক্ষুব্ধ দেহত সাপবোৰক ভূষণৰূপে ধাৰণ কৰিছিল। তাৰ সৈতে ওচৰে ওচৰে ঝুলা ভয়ংকৰ বেতালও আছিল, যাক শাকিনীবোৰে পূজা কৰে—শিৱৰ সেই ঘোৰ ৰৌদ্ৰ মূর্তি।
Verse 12
अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् । भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम्
মই শিৱক প্ৰণাম কৰোঁ—যি অঘোৰ, তথাপি ঘোৰ দানৱগণক সংহাৰ কৰে; যাৰ গর্জন ভয়ংকৰ; যি অৰণ্যৰ অধিপতি বৃক্ষৰ দৰে অচল; যাৰ অঙ্গ ভস্মে পবিত্ৰ; যি জটাধাৰী আৰু পৰম শুদ্ধ; আৰু যাক শত শত ভেৰুণ্ড-সম বীৰে সেৱা কৰে।
Verse 13
भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् । क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम्
সিয়ে ভূতেশ্বৰ, ভূতনাথক দেখিলে—পঞ্চমহাভূতত ব্যাপ্ত, খগৰ দৰে বেগৱান; ক্ৰুদ্ধ, নিষ্ঠুৰ, প্ৰচণ্ড চণ্ডীশ, চণ্ডিকাদেৱীৰ প্ৰিয়।
Verse 14
चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् । लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम्
তেওঁ প্ৰচণ্ড আৰু উচ্চ, গৰুড়সম পাখাৰে অপ্রতিহত বেগৱান; সদা আসৱ-ৰসৰ ভোক্তা। জিহ্বা লেলিহান মহাৰৌদ্ৰ—তেওঁ স্বয়ং মৃত্যু, তথাপি মৃত্যুৰো অগোচৰ।
Verse 15
मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् । रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम्
তেওঁ মৃত্যুৰো মৃত্যু, মহাসেনাপতি, শ্মশান আৰু অৰণ্য-নিবাসী। তেওঁেই ৰাগ, তেওঁেই বিরাগ; ৰাগে অন্ধও তেওঁ, আৰু বীতৰাগ শতচিত্তে বিভূষিতও তেওঁ।
Verse 16
सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् । सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम्
তেওঁ সত্ত্ব-ৰজ-তমৰ তত্ত্ব; তেওঁকেই ধৰ্ম আৰু অধৰ্ম বুলিও কোৱা হয়, আৰু বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ অনুজ বুলিও। তেওঁ সত্য, তথাপি অসত্যৰ গ্ৰাহ্যতাৰ অতীত; তেওঁ সদ্ৰূপ আৰু অসদ্ৰূপ—কাৰণপূৰ্ব অহেতুক।
Verse 17
अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् । यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम्
ভক্তে শিৱক অৰ্ধনাৰীশ্বৰ, ভানু, আৰু কোটি কোটি সূৰ্যতকৈও অধিক প্ৰভাময় ৰূপে ধ্যান কৰে; তেওঁেই যজ্ঞ আৰু যজ্ঞপতি, ৰুদ্ৰ, পৰম ঈশান, বৰদাতা—শিৱ, মঙ্গলময় প্ৰভু।
Verse 18
अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः । शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात्
এইসমূহ পৰমাত্মা ভগৱান শিৱৰ একশ আঠটা দিব্য মূৰ্তি। সিহঁতৰ ধ্যান কৰোঁতেই সেই দানৱো সেই মহাভয়ৰ পৰা মুক্ত হ’ল।
Verse 19
दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना । तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः
তাৰ পিছত কপৰ্দী ভগৱান শিৱে দিব্য অমৃতবৃষ্টিৰে তাক অভিষিক্ত কৰিলে। সন্তুষ্ট হৈ শিৱে তাক শূলৰ অগ্ৰভাগৰ পৰা মুক্ত কৰি তললৈ নামালে।
Verse 20
उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः । असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना
তাৰ পিছত মহেশান (ভগৱান শিৱ) এ সেই মহাদৈত্য অন্ধকক সম্বোধন কৰিলে। অসুৰে মহাত্মা প্ৰভুৱে আগতে সান্ত্বনাপূৰ্বক উপদেশসহ যি কৰিছিল আৰু যি কৈছিল, সেয়া সকলো সম্পূৰ্ণকৈ শুনিলে।
Verse 21
ईश्वर उवाच । भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च । शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत
ঈশ্বৰে ক’লে—হে হে দৈত্যেন্দ্ৰ! তোমাৰ দম আৰু নিয়মে মই সন্তুষ্ট; তোমাৰ শৌৰ্য আৰু ধৈৰ্যেও। হে সুব্ৰত, বৰ বিচাৰা—বৰ বাছি লোৱা।
Verse 22
आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः । वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम
তুমি নিত্য মোৰ আৰাধনা কৰিছা, সেয়ে তোমাৰ সকলো কল্মষ সম্পূৰ্ণকৈ দূৰ হৈছে। মই বৰদাতা; তুমি বৰৰ যোগ্য, হে মহাদৈত্যেন্দ্ৰসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 23
प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव । त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः
প্ৰাণ-সন্ধাৰণৰ তপস্যাৰে তুমি যি পুণ্যফল লাভ কৰিছা, সেই পুণ্যৰে তিন হাজাৰ বছৰলৈ তোমাৰ তৃপ্তি আৰু শান্তি স্থিৰ হওক।
Verse 24
सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः । भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम्
সনৎকুমাৰে ক’লে—এই কথা শুনি অন্ধক কঁপি উঠি কৰযোৰে ক’লে। মাটিত দুয়োটা হাঁটু থৈ ভগৱান উমাপতি শিৱৰ সন্মুখত প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 25
अंधक उवाच । भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः । हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे
অন্ধকে ক’লে—হে ভগৱান! তুমি পৰাত্পৰ পৰম, তথাপি দীন-দুখীয়াৰ প্ৰতি কৰুণাস্বৰূপ। পূৰ্বে ৰণাঙ্গনত হর্ষে গদগদ কণ্ঠে মই তোমাক সম্বোধন কৰিছিলোঁ।
Verse 26
यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् । अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः
মোহবশত এই লোকত মোৰ দ্বাৰা যি যি নিন্দনীয় কৰ্ম হৈছে—তোমাক নাজানি—হে প্ৰভু, সেয়া সকলো মনত নধৰিবা।
Verse 27
पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया । क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम्
পাৰ্বতীৰ প্ৰতিও কামদোষৰ বাবে মোৰ দ্বাৰা যি দুষ্ট কৰ্ম হৈছে—হে মহাদেৱ, মোক ক্ষমা কৰা। মই অতি দীন আৰু গভীৰ দুখত ক্লিষ্ট।
Verse 28
दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः । दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि
দুখিতৰ প্ৰতি দয়া কৰা উচিত, বিশেষকৈ অসহায় আৰু দৰিদ্ৰৰ প্ৰতি; ভক্তিযুক্ত দীন ভক্তৰ প্ৰতি তোমাৰ নিত্য কৰুণা হওক।
Verse 29
सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव । रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः
মই দীন, তথাপি ভক্তিযুক্ত; তোমাৰ শৰণলৈ আহিছোঁ। মোৰ ৰক্ষা কৰা উচিত—চোৱা, মই কৃতাঞ্জলি কৰি নিবেদন কৰিছোঁ।
Verse 30
इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि । क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम्
এই দেৱী—জগন্মাতা—মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট। তেওঁ সকলো ক্ৰোধ ত্যাগ কৰি প্ৰসন্ন হৈ মোক অনুগ্ৰহদৃষ্টিৰে চাওক।
Verse 31
क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर । तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर
তেওঁৰ ক্ৰোধ ক’ত, আৰু মই এই দীন দৈত্য ক’ত, হে চন্দ্ৰশেখৰ! হে অৰ্ধেন্দুচূড় শম্ভু মহেশ্বৰ, সেয়া সহিবৰ শক্তি মোৰ নাই।
Verse 32
क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः । कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा
আপুনি ক’ত—পৰম উদাৰ—আৰু মই ক’ত, অসহায় কৰি থোৱা! কাম, ক্ৰোধ আদি দোষে, লগতে জৰা আৰু মৃত্যুৱেও মোক আচ্ছন্ন কৰিছে।
Verse 33
अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः । कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः
এই তোমাৰ বীৰ পুত্ৰ—যুদ্ধত নিপুণ আৰু মহাবলবান। মোক এই দীন অৱস্থাত দেখি ক্ৰোধৰ বশত নাযাবা।
Verse 34
तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् । पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात्
হিমমালা, শীতৰশ্মি চন্দ্ৰ, শঙ্খ, কুন্দ আৰু ইন্দুৰ দৰে বৰ্ণধাৰিণী জননী পাৰ্বতীক, গুৰুগৌৰৱ আৰু তেওঁৰ পবিত্ৰ অধিকাৰৰ শ্ৰদ্ধাৰে মই নিত্য দৰ্শন কৰোঁ।
Verse 35
नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह । निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः
মই আপোনালোক দুয়োৰে নিত্য ভক্ত হওঁ আৰু অন্য দেৱতাসকলৰ প্ৰতিও বৈৰহীন হওঁ। গণসকলৰ সৈতে বাস কৰোঁ—শান্তচিত্তে যোগচিন্তনত স্থিৰ হৈ।
Verse 36
मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् । त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम्
হে মহেশান! আপোনাৰ কৃপাৰে দানৱীয় বিৰোধৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই পুনর্জন্ম মই পুনৰ কেতিয়াও স্মৰণ নকৰোঁ, তাত পুনৰ টানি ননিয়ক। মোক এই পৰম উত্তম বৰ দান কৰক।
Verse 37
सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः । ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम्
সনৎকুমাৰ ক’লে—ইমান কৈ দানৱৰ অধিপতি মৌন হ’ল। সি ত্ৰিনয়ন দেৱক ধ্যান কৰিলে, আৰু পাৰ্বতীক মাতৃৰূপে চাই নিজৰ চিত্ত তাতেই স্থিৰ কৰিলে।
Verse 38
ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा । स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम्
তাৰ পিছত প্ৰসন্ন আৰু শান্ত দৃষ্টিৰে ৰুদ্ৰই তাক চালে; তেতিয়াই সি পূৰ্ববৃত্তান্ত আৰু নিজৰ আশ্চৰ্য জন্মৰ কথা স্মৰণ কৰিলে।
Verse 39
तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः । प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः
সেই বৃত্তান্ত স্মৰণ হোৱাৰ লগে লগে সি মনোৰথপূৰ্ণ হ’ল। মাতাপিতাক প্ৰণাম কৰি সি তাৰ পিছত কৃতকৃত্য বোধ কৰিলে।
Verse 40
पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता । तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात्
ধীমান শংকৰ, বালেন্দুশেখৰ, স্নেহভৰে পাৰ্বতীৰ মূৰ্ধাত স্পৰ্শ কৰি আশীৰ্বাদস্বৰূপে শিৰঃসৌৰভ গ্ৰহণ কৰিলে। তেওঁ প্ৰসন্ন হোৱাত, সেই প্ৰসন্ন দেৱৰ কৃপাৰে পাৰ্বতীয়ে অভিলষিত বৰ লাভ কৰিলে।
Verse 41
एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् । गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम्
অন্ধকৰ এই পুৰাতন বৃত্তান্ত মই তোমালোকক সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ। মহাদেৱৰ প্ৰসাদ-কৃপাৰে সি গণত্ব (গাণপত্য) লাভ কৰিলে, যি পৰম সুখদায়ক।
Verse 42
मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः । पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः
মৃত্যুঞ্জয় মন্ত্ৰ ঘোষণা কৰা হৈছে—ই মৃত্যু-বিনাশক। ই সকলো ধৰ্ম্য কামনাৰ ফল প্ৰদান কৰে; সেয়ে যত্নেৰে পাঠ-জপ কৰিব লাগে।
Verse 49
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अंधकगण जीवितप्राप्तिवर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ভাগ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত ‘অন্ধকগণ জীৱিতপ্ৰাপ্তি বৰ্ণন’ নামৰ ঊনপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Frequently Asked Questions
Sanatkumāra transmits a powerful Śiva-stotra/mantra whose efficacy is shown through Śukra’s extraordinary emergence and subsequent divine re-fashioning, followed by Śukra’s later rebirth from Maheśvara and the narrative setup for the Andhaka episode.
The ‘liṅga-path’ emergence and the mantravara frame rebirth as a Śaiva sacral transformation: identity and power are reconstituted through Śiva’s mantraic presence, not merely through biological lineage.
Multiple Śiva-forms are foregrounded through epithets—Virūpākṣa, Nīlakaṇṭha, Pinākin, Kapardin, Tripuraghna, Bhairava—presenting Śiva as yogin, time (kāla), cosmic lord, and fierce remover of obstacles to dharma.