राहोर्विमोचनानन्तरं जलन्धरस्य सैन्योद्योगः — Rahu’s Aftermath and Jalandhara’s Mobilization

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ कथा ते श्राविताद्भुता । महाप्रभोश्शंकरस्य यत्र लीला च पावनी

ব্যাসে ক’লে—হে সৰ্বজ্ঞ সনৎকুমাৰ! আপুনি মোক এক অদ্ভুত কথা শুনালে, য’ত মহাপ্ৰভু শংকৰৰ পাৱন, শুদ্ধিকৰ লীলা প্ৰকাশ পায়।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या कृपां कृत्वा ममो परि । राहुर्मुक्तः कुत्र गतः पुरुषेण महामुने

এতিয়া দয়া কৰি, অতি স্নেহে মোৰ ওপৰত কৃপা কৰি কওক, হে মহামুনি—সেই মহাপুৰুষে মুক্ত কৰা ৰাহু ক’লৈ গ’ল?

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितमेधसः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः

সূতে ক’লে—অপৰিমেয় মেধাসম্পন্ন ব্যাসৰ বাক্য এইদৰে শুনি, প্ৰসন্নচিত্ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ মহামুনিয়ে উত্তৰ দিলে।

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोपि तद्वर्वरस्थले । अतस्स वर्वरो भूत इति भूमौ प्रथां गतः

সনৎকুমাৰে ক’লে—যাৰ দ্বাৰা ৰাহু মুক্ত হ’ল, সিও সেই ‘বৰবৰ’ স্থানতে অৱস্থিত থাকিল। সেয়ে সি ‘বৰবৰ-ভূত’ নামে খ্যাত হ’ল আৰু সেই নাম পৃথিৱীত প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 5

ततः स मन्यमानस्स्वं पुनर्जनिमथानतः । गतगर्वो जगामाथ जलंधरपुरं शनैः

তাৰ পাছত সি নিজৰ পুনৰ্জন্মৰ কথা ভাবি প্ৰণাম কৰি, গৰ্ব ত্যাগ কৰি, ধীৰে ধীৰে জলন্ধৰ নগৰলৈ উভতি গ’ল।

Verse 6

जलंधराय सोऽभ्येत्य सर्वमीशविचेष्टितम् । कथयामास तद्व्यासाद्व्यास दैत्येश्वराय वै

জলন্ধৰৰ ওচৰলৈ গৈ, যি যি ঘটিছিল সেয়া সকলো ঈশ্বৰ শিৱৰ দিৱ্য লীলা বুলি ধৰি, সি দানৱাধিপতিক বিস্তাৰে ক’লে।

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । जलंधरस्तु तच्छ्रुत्वा कोपाकुलितविग्रहः । बभूव बलवान्सिन्धुपुत्रो दैत्येन्द्रसत्तमः

সনৎকুমাৰে ক’লে—সেয়া শুনি, সাগৰপুত্ৰ আৰু দৈত্যেন্দ্ৰসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বলৱান জলন্ধৰ ক্ৰোধে ব্যাকুল হ’ল; তাৰ সমগ্ৰ ভাৱভংগী উগ্ৰ হৈ উঠিল।

Verse 8

ततः कोपपराधीनमानसो दैत्यसत्तमः । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह

তাৰ পাছত ক্ৰোধৰ অধীন মন লৈ দৈত্যশ্ৰেষ্ঠজনে সকলো দানৱ-সেনাক যুদ্ধৰ বাবে সাজু হ’বলৈ আদেশ দিলে।

Verse 9

जलंधर उवाच । निर्गच्छंत्वखिला दैत्याः कालनेमिमुखाः खलु । तथा शुंभनिशुम्भाद्या वीरास्स्वबलसंयुताः

জলন্ধৰে ক’লে—কালনেমিৰ নেতৃত্বত সকলো দৈত্য ওলাই যাওক; আৰু শুম্ভ-নিশুম্ভ আদি বীৰসকলেও নিজ নিজ বাহিনীসহ আগুৱাই যাওক।

Verse 10

कोटिर्वीरकुलोत्पन्नाः कंबुवंश्याश्च दौर्हृदाः । कालकाः कालकेयाश्च मौर्या धौम्रास्तथैव च

বীৰকুলত জন্ম লোৱা কোটি কোটি যোদ্ধা আছিল—কম্বুবংশীয়, দৌৰ্হৃদ, কালক আৰু কালকেয়; লগতে মৌৰ্য আৰু ধৌম্ৰো আছিল।

Verse 11

इत्याज्ञाप्यासुरपतिस्सिंधुपुत्रो प्रतापवान् । निर्जगामाशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः

এইদৰে আদেশ দি প্ৰতাপশালী অসুৰপতি—সিন্ধুৰ বীৰ পুত্ৰ—দৈত্যৰ কোটি কোটিৰে পৰিবেষ্টিত হৈ শীঘ্ৰে ওলাই গ’ল।

Verse 12

ततस्तस्याग्रतश्शुक्रो राहुश्छिन्नशिरोऽभवत् । मुकुटश्चापतद्भूमौ वेगात्प्रस्खलितस्तदा

তেতিয়া তেওঁৰ সন্মুখতে শুক্ৰ আৰু ৰাহুৰ শিৰচ্ছেদ হ’ল। সেই মুহূৰ্ততে আঘাতৰ বেগে তেওঁলোকৰ মুকুট সৰি গৈ ভূমিত পৰিল।

Verse 13

व्यराजत नभः पूर्णं प्रावृषीव यथा घनैः । जाता अशकुना भूरि महानिद्रावि सूचकाः

আকাশ বৰ্ষাকালৰ দৰে ঘন মেঘেৰে সম্পূৰ্ণ ভৰি উঠিল। বহু অশকুন সূচক পাখি দেখা দিল—আসন্ন সংঘাতৰ আগতে মহামোহ-নিদ্ৰা আৰু অন্ধকাৰৰ সংকেত।

Verse 14

तस्योद्योगं तथा दृष्ट्वा गीर्वाणास्ते सवासवाः । अलक्षितास्तदा जग्मुः कैलासं शंकरालयम्

তেওঁৰ উদ্যোগ আৰু প্ৰস্তুতি দেখি সেই দেৱগণ—ইন্দ্ৰসহ—তেতিয়া অদৃশ্যভাৱে কৈলাসলৈ, শংকৰৰ ধামলৈ, গ’ল।

Verse 15

तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सवासवाः । देवास्सर्वे नतस्कंधाः करौ बद्ध्वा च तुष्टुवुः

তাত গৈ শিৱক দৰ্শন কৰি, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱে গভীৰভাৱে প্ৰণাম কৰিলে। বিনয়ে কান্ধ নত কৰি আৰু হাত জোৰ কৰি তেওঁলোকে স্তৱ গাইল।

Verse 16

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । नमस्तेस्तु महेशान पाहि नश्शरणागतान्

দেৱসকলে ক’লে—হে দেবদেব মহাদেৱ, কৰুণাকৰ শংকৰ! হে মহেশান, তোমাক নমস্কাৰ; শৰণাগত আমাক ৰক্ষা কৰা।

Verse 17

विह्वला वयमत्युग्रं जलंधरकृतात्प्रभो । उपद्रवात्सदेवेन्द्राः स्थानभ्रष्टाः क्षितिस्थिताः

হে প্ৰভু! জলন্ধৰে কৰা অতি উগ্ৰ উপদ্ৰৱত আমি সম্পূৰ্ণ ব্যাকুল। দেৱেন্দ্ৰসহ দেৱগণো নিজ নিজ স্থানৰ পৰা চ্যুত হৈ এতিয়া পৃথিৱীত পতিত।

Verse 18

न जानासि कथं स्वामिन्देवापत्तिमिमां प्रभो । तस्मान्नो रक्षणार्थाय जहि सागरनन्दनम्

হে স্বামী, হে প্ৰভু! দেৱসমূহৰ ওপৰত অহা এই আপদ আপুনি কেনেকৈ নাজানে? সেয়ে আমাৰ ৰক্ষাৰ্থে সাগৰনন্দন (জলন্ধৰ)ক বধ কৰক।

Verse 19

अस्माकं रक्षणार्थाय यत्पूर्वं गरुडध्वजः । नियोजितस्त्वया नाथ न क्षमस्सोऽद्य रक्षितुम्

হে নাথ! গৰুড়ধ্বজ যাক আপুনি পূৰ্বে আমাৰ ৰক্ষাৰ বাবে নিয়োজিত কৰিছিল, সি আজি আমাক ৰক্ষা কৰিবলৈ সক্ষম নহয়।

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने सामान्यगणासुरयुद्धवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ভাগ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত, জলন্ধৰবধোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত “সাধাৰণ গণ আৰু অসুৰৰ যুদ্ধবৰ্ণনা” নামৰ বিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 21

अलक्षिता वयं चात्रागताश्शंभो त्वदंतिकम् । स आयाति त्वया कर्त्तुं रणं सिंधुसुतो बली

হে শম্ভো! আমি-সকলে ইয়াত অদৃশ্যভাৱে আপোনাৰ সন্নিধানলৈ আহিছোঁ। সিন্ধুৰ বলবান পুত্ৰ আপোনাৰ সৈতে ৰণ কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছে।

Verse 22

अतस्स्वामिन्रणे त्वं तमविलंबं जलंधरम् । हंतुमर्हसि सर्वज्ञ पाहि नश्शरणागतान्

সেয়ে হে স্বামী! এই ৰণত আপুনি বিলম্ব নকৰি সেই জলন্ধৰক বধ কৰা উচিত। হে সৰ্বজ্ঞ! শৰণাগত আমাক ৰক্ষা কৰক।

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते सुरास्सर्वे प्रभुं नत्वा सवासवाः । पादौ निरीक्ष्य संतस्थुर्महेशस्य विनम्रकाः

সনৎকুমাৰ ক’লে—এইদৰে কৈ, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতাই প্ৰভুক প্ৰণাম কৰি; মহেশৰ পদযুগল দৰ্শন কৰি বিনয়ে তাতে থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रहस्य वृषभध्वजः । द्रुतं विष्णुं समाहूय वचनं चेदमब्रवीत्

সনৎকুমাৰ ক’লে—দেৱসকলৰ বচন শুনি বৃষভধ্বজ (শিৱ) হাঁহিলে। তেওঁ তৎক্ষণাৎ বিষ্ণুক মাতি এই বাক্য ক’লে।

Verse 25

ईश्वर उवाच । हृषीकेश महाविष्णो देवाश्चात्र समागताः । जलंधरकृतापीडाश्शरणं मेऽतिविह्वलाः

ঈশ্বৰে ক’লে—হে হৃষীকেশ, হে মহাবিষ্ণু! ইয়াত দেৱসকল সমবেত হৈছে। জলন্ধৰৰ পীড়াত অতিশয় ব্যাকুল হৈ তেওঁলোকে মোৰ শৰণ লৈ আহিছে।

Verse 26

जलंधरः कथं विष्णो संगरे न हत स्त्वया । तद्गृहं चापि यातोऽसि त्यक्त्वा वैकुण्ठमात्मनः

হে বিষ্ণু! যুদ্ধত জলন্ধৰ তোমাৰ দ্বাৰা কেনেকৈ নিহত নহ’ল? আৰু তুমি নিজৰ বৈকুণ্ঠ ত্যাগ কৰি তাৰ গৃহলৈও কিয় গ’লা?

Verse 27

मया नियोजितस्त्वं हि साधुसंरक्षणाय च । निग्रहाय खलानां च स्वतंत्रेण विहारिणा

সাধুসকলৰ ৰক্ষা আৰু দুষ্টসকলৰ নিগ্ৰহৰ বাবে মই তোমাকেই নিযুক্ত কৰিছোঁ—তুমি যি স্বতন্ত্ৰভাৱে বিচৰণ কৰি স্বেচ্ছাই কৰ্ম কৰ।

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच विनीतात्मा नतकस्साञ्जलिर्हरिः

সনৎকুমাৰ ক’লে—মহেশৰ বচন এইদৰে শুনি গৰুড়ধ্বজ হৰিয়ে বিনীতচিত্তে প্ৰণাম কৰি, অঞ্জলি বদ্ধ হৈ, তাৰপিছত উত্তৰ দিলে।

Verse 29

विष्णुरुवाच । तवांशसंभवत्वाच्च भ्रातृत्वाच्च तथा श्रियः । मया न निहतः संख्ये त्वमेनं जहि दानवम्

বিষ্ণুৱে ক’লে—তুমি মোৰ অংশৰ পৰা জন্ম লোৱা আৰু শ্ৰী (লক্ষ্মী)ৰো ভ্ৰাতা; সেয়েহে যুদ্ধত মই একে বধ কৰা নাই। তুমি এই দানৱক সংহাৰ কৰা।

Verse 30

महाबलो महावीरो जेयस्सर्वदिवौकसाम् । अन्येषां चापि देवेश सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

সেই মহাবলৱান আৰু মহাবীৰ—সকলো দিবৌকসৰো জয়ী। আৰু আনসকলৰো, হে দেবেশ; এই সত্য মই তোমাক কওঁ।

Verse 31

मया कृतो रणस्तेन चिरं देवान्वितेन वै । मदुपायो न प्रवृत्तस्तस्मिन्दानवपुंगवे

দেৱতাসকলৰ সহায়তাৰে থকা সেই মহাবলীৰ সৈতে মই বহুদিন যুদ্ধ কৰিলোঁ। কিন্তু সেই দানৱশ্ৰেষ্ঠৰ বিৰুদ্ধে মোৰ উপায় সফল নহ’ল।

Verse 32

तत्पराक्रमतस्तुष्टो वरं ब्रूहीत्यहं खलु । इति मद्वचनं श्रुत्वा स वव्रे वरमुत्तमम्

তাৰ পৰাক্ৰমত সন্তুষ্ট হৈ মই ক’লোঁ—“বৰ বিচাৰা।” মোৰ কথা শুনি সি সৰ্বোত্তম বৰ বাছিলে।

Verse 33

मद्भगिन्या मया सार्द्धं मद्गेहे ससुरो वस । मदधीनो महाविष्णो इत्यहं तद्गृहं गतः

“মোৰ ভগিনীৰ সৈতে মোৰ ঘৰত, হে শ্বশুৰ, বাস কৰক। মহাবিষ্ণু মোৰ অধীন।” এইদৰে কৈ মই তাৰ গৃহলৈ গ’লোঁ।

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा शकरस्स महेश्वरः । विहस्योवाच सुप्रीतस्सदयो भक्तवत्सलः

সনৎকুমাৰে ক’লে—বিষ্ণুৰ এই বাক্য শুনি, ভক্তৱৎসল আৰু কৰুণাময় মহেশ্বৰ শংকৰে আনন্দে মৃদু হাঁহি মাৰি তাৰ পাছত ক’লে।

Verse 35

महेश्वर उवाच । हे विष्णो सुरवर्य त्वं शृणु मद्वाक्यमादरात् । जलंधरं महादैत्यं हनिष्यामि न संशयः

মহেশ্বৰে ক’লে—হে বিষ্ণু, সুৰশ্ৰেষ্ঠ! মোৰ বাক্য আদৰেৰে শুনা। মই মহাদৈত্য জলন্ধৰক বধ কৰিম—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 36

स्वस्थानं गच्छ निर्भीतो देवा गच्छंत्वपि ध्रुवम् । निर्भया वीतसंदेहा हतं मत्वाऽसुराधिपम्

নিৰ্ভয়ে নিজৰ ধামলৈ উভতি যা; দেৱসকলেও নিশ্চয় উভতি যাওক। ভয় আৰু সন্দেহ ত্যাগ কৰি, অসুৰাধিপতিক নিহত বুলি ধৰি উভতি আহা।

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं स रमापतिः । सनिर्जरो जगामाशु स्वस्थानं गतसंशयः

সনৎকুমাৰে ক’লে—মহেশৰ এই বচন শুনি ৰমাপতি (বিষ্ণু) অমৰসকলৰ সৈতে শীঘ্ৰে নিজৰ ধামলৈ গ’ল; তেওঁৰ সংশয় দূৰ হ’ল।

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे व्यास स दैत्येन्द्रोऽतिविक्रमः । सन्नद्धैरसुरैस्सार्द्धं शैलप्रांतं ययौ बली

এই অন্তৰত, হে ব্যাস, অতিপৰাক্ৰমী দৈত্যেন্দ্ৰ বলি সন্নদ্ধ অসুৰসকলৰ সৈতে পৰ্বতৰ প্ৰান্ত অঞ্চললৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 39

कैलासमवरुध्याथ महत्या सेनया युतः । संतस्थौ कालसंकाशः कुर्वन्सिंहरवं महान्

তাৰ পাছত সি মহাসেনাসহ কৈলাসক অৱৰুদ্ধ কৰি থিয় হ’ল; কালৰ দৰে ভয়ংকৰ হৈ মহা সিংহনাদ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 40

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दैत्यनादसमुद्भवम् । चुक्रोधातिमहेशानो महालीलः खलांतकः

তেতিয়া দৈত্যসকলৰ গর্জনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই কোলাহল শুনি, মহালীলাময় দুষ্টনাশক পৰম মহেশ্বৰ শিৱ ক্ৰুদ্ধ হ’ল।

Verse 41

समादिदेश संख्याय स्वगणान्स महाबलान् । नंद्यादिकान्महादेवो महोतिः कौतुकी हरः

তেতিয়া মহাতেজস্বী আৰু উদ্দেশ্যপূর্ণ উদ্যমে উদ্দীপ্ত হৰ মহাদেৱে নন্দী আদি নিজৰ অতিবলবান গণসকলক সংখ্যা কৰি যথাযথ ক্ৰমত সাজিবলৈ আদেশ দিলে।

Verse 42

नन्दीभमुखसेनानीमुखास्सर्वे शिवाज्ञया । गणाश्च समनह्यंत युद्धाया तित्वरान्विताः

শিৱৰ আজ্ঞাৰে নন্দী-ভৃঙ্গী আদি সেনানায়কসকল আৰু সকলো গণ তৎপৰতাৰে সোনকালে অস্ত্ৰ ধৰি যুদ্ধলৈ সাজু হ’ল।

Verse 43

अवतेरुर्गणास्सर्वे कैलासात्क्रोधदुर्मदाः । वल्गतो रणशब्दांश्च महावीरा रणाय हि

কৈলাসৰ পৰা সকলো গণ নামি আহিল—ক্ৰোধে উন্মত্ত, নিজৰ পৰাক্ৰমৰ গৰ্বে দুৰ্মদ। সেই মহাবীৰসকলে যুদ্ধলৈ জঁপিয়াই পৰি উচ্চস্বৰে ৰণধ্বনি তুলি তুমুল কোলাহল কৰিলে।

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं कैलासोपत्यकासु वै । प्रमथाधिपदैत्यानां घोरं शस्त्रास्त्रसंकुलम्

তেতিয়া নিশ্চয়কৈ কৈলাসৰ উপত্যকাসমূহত প্ৰমথসকলৰ অধিপতি আৰু দৈত্যসকলৰ মাজত ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল; চাৰিওফালে শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰেৰে সঙ্কুল আছিল।

Verse 45

भेरीमृदंगशंखौघैर्निस्वानैर्वीरहर्षणैः । गजाश्वरथशब्दैश्च नादिता भूर्व्यकंपत

ভেৰী, মৃদংগ আৰু শঙ্খৰ বীৰহর্ষ জগোৱা নিনাদে, লগতে গজ-অশ্ব-ৰথৰ কোলাহলে পৃথিৱী গুঞ্জৰি উঠি কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 46

शक्तितोमरबाणौघैर्मुसलैः पाशपट्टिशैः । व्यराजत नभः पूर्णं मुक्ताभिरिव संवृतम्

শক্তি, তোমৰ আৰু বাণৰ ধাৰা, লগতে মুষল, পাশ আৰু পট্টিশে আকাশ ভৰি উঠিল; সি ছিটাই থকা মুক্তাৰে ঢকা যেন দীপ্তিময় হ’ল।

Verse 47

निहतैरिव नागाश्वैः पत्तिभिर्भूर्व्यराजत । वज्राहतैः पर्वतेन्द्रैः पूर्वमासीत्सुसंवृता

নিহত যুদ্ধহস্তী, অশ্ব আৰু পদাতিকৰ দেহেৰে পৃথিৱী যেন বিছাই থোৱা দৰে দীপ্ত হ’ল; সি যেন আগতে বজ্ৰাঘাতে ভাঙি পৰা মহাপৰ্বতেৰে চাৰিওফালে আৱৃত আছিল।

Verse 48

प्रमथाहतदैत्यौघैर्दैत्याहतगणैस्तथा । वसासृङ्मांसपंकाढ्या भूरगम्याभवत्तदा

তেতিয়া প্ৰমথসকলে বধ কৰা দানৱসমূহ আৰু দানৱসকলে নিধন কৰা শিৱগণসমূহৰ ফলত, চর্বি, ৰক্ত আৰু মাংসৰ কাদাৰে ভৰা পৃথিৱী অগম্য হৈ পৰিল।

Verse 49

प्रमथाहतदैत्यौघान्भार्गवस्समजीवयत् । युद्धे पुनः पुनश्चैव मृतसंजीवनी बलात्

যুদ্ধত প্ৰমথসকলে আঘাত কৰি নিধন কৰা দৈত্যসমূহক ভাৰ্গৱ (শুক্ৰাচাৰ্য) মৃতসংজীৱনী মন্ত্ৰবলৰে বাৰে বাৰে জীৱিত কৰিলে।

Verse 50

दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्

তেওঁলোকক ব্যাকুল আৰু ভয়াৰ্ত দেখি, সকলো গণে দেৱদেৱ মহাদেৱক শুক্ৰৰ সকলো কৌশল আৰু কৰ্ম জানালে।

Verse 51

तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रश्चकार क्रोधमुल्बणम् । भयंकरोऽतिरौद्रश्च बभूव प्रज्वलन्दिशः

সেয়া শুনি ভগৱান ৰুদ্ৰ অতি প্ৰচণ্ড ক্ৰোধত উদ্দীপ্ত হ’ল। তেওঁ ভয়ংকৰ আৰু অতিৰৌদ্ৰ হৈ উঠিল, যেন দিশসমূহ জ্বলি উঠিছে।

Verse 52

अथ रुद्रमुखात्कृत्या बभूवातीवभीषणा । तालजंघोदरी वक्त्रा स्तनापीडितभूरुहा

তাৰ পাছত ৰুদ্ৰৰ মুখৰ পৰা কৃত্যা উদ্ভৱ হ’ল—অতি ভয়ংকৰ। তাইৰ জঙ্ঘা আৰু উদৰ তালগছৰ কাণ্ডৰ দৰে, মুখ ঘোৰ, আৰু স্তন বক্ষত চেপি থকা ভয়াবহ ৰূপ।

Verse 53

सा युद्धभूमिं तरसा ससाद मुनिसत्तम । विचचार महाभीमा भक्षयंती महासुरान्

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! সি তীব্ৰ বেগে যুদ্ধভূমিলৈ গৈ উপস্থিত হ’ল। মহাভয়ংকৰ হৈ সি তাতে বিচৰণ কৰি মহাসুৰসকলক ভক্ষণ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 54

अथ सा रणमध्ये हि जगाम गतभीर्द्रुतम् । यत्रास्ते संवृतो दैत्यवरेन्द्रैस्स हि भार्गवः

তাৰপিছত সি, ভয় নোহোৱা হৈ, দ্ৰুতগতিতে ৰণমধ্যলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে—য’ত দৈত্যসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজাসকলে চাৰিওফালে ঘেৰাও কৰি থকা ভাৰ্গৱ (শুক্ৰ) অৱস্থিত আছিল।

Verse 55

स्वतेजसा नभो व्याप्य भूमिं कृत्वा च सा मुने । भार्गवं स्वभगे धृत्वा जगामांतर्हिता नभः

হে মুনে! সি নিজৰ তেজে আকাশ ব্যাপি, পৃথিৱীক নিজৰ অধীন কৰি, ভাৰ্গৱক নিজৰ কঁকালত ধৰি, অন্তৰ্হিত হৈ আকাশলৈ গ’ল।

Verse 56

विद्रुतं भार्गवं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यगणास्तथा । प्रम्लानवदना युद्धान्निर्जग्मुर्युद्धदुर्मदाः

ভাৰ্গৱক পলাই যোৱা দেখি দৈত্যসেনাৰ দলবোৰো—আগতে যুদ্ধগৰ্ব-মদত মত্ত আছিল—মুখ ম্লান কৰি, সাহস ক্ষীণ হৈ, ৰণক্ষেত্ৰ ত্যাগ কৰি ওলাই গ’ল।

Verse 57

अथोऽभज्यत दैत्यानां सेना गणभयार्दिता । वायुवेगहता यद्वत्प्रकीर्णा तृणसंहतिः

তাৰ পিছত শিৱৰ গণসকলৰ ভয়ত পীড়িত দৈত্যসেনা ভাঙি পৰিল আৰু ছিটিকি পৰিল—যেন তীব্ৰ বেগৱান বতাহৰ আঘাতে শুকান ঘাঁহৰ গুচ্ছ ছড়াই যায়।

Verse 58

भग्नां गणभयाद्दैत्यसेनां दृष्ट्वातिमर्षिताः । निशुंभशुंभौ सेनान्यौ कालनेमिश्च चुक्रुधुः

শিৱৰ গণসকলৰ ভয়ত দানৱসেনা ভগ্ন হোৱা দেখি সেনাপতি নিশুম্ভ-শুম্ভ আৰু কালনেমি অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হৈ উঠিল।

Verse 59

त्रयस्ते वरयामासुर्गणसेनां महाबलाः । मुंचंतश्शरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकाः

সেই তিন মহাবলীয়ে গণসেনাৰ অগ্ৰগতি ৰোধ কৰিলে আৰু বৰ্ষাকালৰ মেঘৰ দৰে শৰবৃষ্টি বৰষালে।

Verse 60

ततो दैत्यशरौघास्ते शलभानामिव व्रजाः । रुरुधुः खं दिशस्सर्वा गणसेनामकंपयन्

তেতিয়া দৈত্যসকলৰ তীৰৰ সেই ঘন স্ৰোত টিডিঙাৰ জাকৰ দৰে আকাশ ভৰি সকলো দিশ ৰুদ্ধ কৰিলে আৰু শিৱগণৰ সেনাক কঁপাই তুলিলে।

Verse 61

गणाश्शरशतैर्भिन्ना रुधिरासारवर्षिणः । वसंतकिंशुकाभासा न प्राजानन्हि किंचन

শত শত তীৰে বিদ্ধ হৈ গণসকলে ৰক্তধাৰা বৰষিবলৈ ধৰিলে। তেওঁলোকৰ দেহ বসন্তৰ কিঁশুক ফুলৰ দৰে ৰঙা দীপ্ত হ’ল; তথাপি শিৱকাৰ্যত লীন, নিৰ্ভয়ে তেওঁলোকে আন একোকে গ্ৰাহ্য নকৰিলে।

Verse 62

ततः प्रभग्नं स्वबलं विलोक्य नन्द्यादिलंबोदरकार्त्तिकेयाः । त्वरान्विता दैत्यवरान्प्रसह्य निवारयामासुरमर्षणास्ते

তাৰ পাছত নিজৰ সেনা ভগ্ন হোৱা দেখি নন্দী আদি—লম্বোদৰ (গণেশ) আৰু কাৰ্ত্তিকেয়—ত্বৰিতভাৱে আগবাঢ়িল। অসহনীয় ক্ৰোধে তেওঁলোকে দৈত্যসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ যোদ্ধাসকলক বলপূৰ্বক ৰোধ কৰি থমকাই দিলে।