
এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে মহা অসুৰ (জলন্ধৰ-সম্পৰ্কিত)ৰ দমন-অত্যাচাৰত দেৱতাসকলৰ দুখ-দুৰ্দশা বৰ্ণনা কৰে। স্থানচ্যুত হৈ ব্যথিত দেৱগণে একেলগে শিৱৰ শৰণাগতি গ্ৰহণ কৰি মহেশ্বৰক বৰদাতা আৰু ভক্তৰক্ষক বুলি স্তৱ কৰে। সৰ্বকামদ আৰু ভক্তৱৎসল শিৱে দেৱকাৰ্যৰ বাবে নাৰদক আহ্বান কৰি প্ৰেৰণ কৰে। শিৱভক্ত জ্ঞানী নাৰদ ইন্দ্ৰ আদি দেৱসকলৰ ওচৰলৈ গৈলে তেওঁলোকে আসন, নমস্কাৰ আৰু সন্মানেৰে আদৰণি জনায়। তাৰ পিছত দেৱতাসকলে জলন্ধৰে বলপূৰ্বক তাড়ি দিয়া বুলি নিজৰ অভিযোগ নিবেদন কৰে; ইয়াৰ দ্বাৰা পৰৱৰ্তী দিৱ্য হস্তক্ষেপৰ কাৰণক্ৰম স্থাপিত হয়।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । एवं शासति धर्मेण महीं तस्मिन्महासुरे । बभूवुर्दुःखिनो देवा भ्रातृभावान्मुनीश्वर
সনৎকুমাৰে ক’লে—হে মুনীশ্বৰ! সেই মহাসুৰে এইদৰে নিজৰ ধৰ্ম অনুসাৰে পৃথিৱী শাসন কৰি, দেৱসকলক ‘ভ্ৰাতৃভাব’ দেখুৱাই সমান কৰি তেওঁলোকৰ দিৱ্য অধিকাৰ হ্ৰাস কৰিলে; সেয়ে সকলো দেৱ দুখিত হ’ল।
Verse 2
दुःखितास्ते सुरास्सर्वे शिवं शरणमाययुः । मनसा शंकरं देवदेवं सर्वप्रभुंप्रभुम्
দুখিত হৈ সেই সকলো দেৱে শিৱৰ শৰণ ল’লে। মনতে তেওঁলোকে শংকৰক—দেৱদেৱ, পৰম প্ৰভু, সৰ্বাধিপতি—আশ্ৰয় কৰিলে।
Verse 3
तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिर्भगवंतं महेश्वरम् । निवृत्तये स्वदुःखस्य सर्वदं भक्तवत्सलम्
তেওঁলোকে ইষ্ট আৰু যথোচিত বাক্যৰে ভগৱান মহেশ্বৰক স্তৱ কৰিলে—ভক্তৱৎসল আৰু সৰ্বদাতা—নিজ দুঃখনিবৃত্তিৰ বাবে।
Verse 4
आहूय स महादेवो भक्तानां सर्वकामदः । नारदं प्रेरयामास देवकार्यचिकीर्षया
ভক্তসকলৰ সকলো কামনা পূৰণ কৰা মহাদেৱে দেৱকাৰ্য সম্পাদনৰ অভিপ্ৰায়ে নাৰদক আহ্বান কৰি প্ৰেৰণা দিলে।
Verse 5
अथ देवमुनिर्ज्ञानी शंभुभक्तस्सतां गतिः । शिवाज्ञया ययौ दैत्यपुरे देवान्स नारदः
তাৰ পিছত দেৱমুনি, জ্ঞানী, শম্ভুভক্ত আৰু সৎলোকৰ আশ্ৰয় নাৰদ শিৱাজ্ঞাৰে দেৱসকলক লগত লৈ দৈত্যপুৰলৈ গ’ল।
Verse 6
व्याकुलास्ते सुरास्सर्वे वासवाद्या द्रुतं मुनिम् । आगच्छंतं समालोक्य समुत्तस्थुर्हि नारदम्
ইন্দ্ৰ আদি সকলো দেৱতা ব্যাকুল আছিল; মুনি নাৰদ দ্ৰুতগতিত আহি থকা দেখি তেওঁলোকে সকলোৱে তৎক্ষণাৎ উঠি থিয় হ’ল।
Verse 7
ददुस्त आसनं नत्त्वा मुनये प्रीतिपूर्वकम् । नारदाय सुराश्शक्रमुखा उत्कंठिताननाः
শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আদি দেৱসকলে প্ৰীতিপূৰ্বক মুনিক প্ৰণাম কৰি নাৰদক সন্মানেৰে আসন দিলে; তেওঁলোকৰ মুখত আছিল উৎকণ্ঠিত অপেক্ষা।
Verse 8
सुखासीनं मुनिवरमासने सुप्रणम्य तम् । पुनः प्रोचुस्सुरा दीना वासवाद्या मुनीश्वरम्
আসনত সুখাসীন সেই শ্ৰেষ্ঠ মুনিবৰক গভীৰ প্ৰণাম কৰি, ইন্দ্ৰ আদি দীন দেৱসকলে পুনৰায় মুনীশ্বৰক নিবেদন কৰিলে।
Verse 9
देवा ऊचुः । भोभो मुनिवरश्रेष्ठ दुःखं शृणु कृपाकर । श्रुत्वा तन्नाशय क्षिप्रं प्रभुस्त्वं शंकरप्रियः
দেৱসকলে ক’লে— হে হে মুনিবৰশ্ৰেষ্ঠ, কৃপাকৰ! আমাৰ দুখ শুনা। শুনি তাক শীঘ্ৰে নাশ কৰা; তুমি সমৰ্থ আৰু শংকৰৰ প্ৰিয়।
Verse 10
जलंधरेण दैत्येन सुरा विद्राविता भृशम् । स्वस्थानाद्भर्तृभावाच्च दुःखिता वयमाकुलाः
জলন্ধৰ নামৰ দৈত্যে দেৱসকলক অতি ভীষণভাৱে খেদাই দিছে। নিজ নিজ স্থানৰ পৰা উৎখাত হৈ আৰু অধিকাৰ-ভাৱ হেৰুৱাই আমি দুখিত আৰু ব্যাকুল।
Verse 11
स्वस्थानादुष्णरश्मिश्च चन्द्रो निस्सारितस्तथा । वह्निश्च धर्मराजश्च लोकपालास्तथेतरे
নিজ নিজ স্থানৰ পৰা সূৰ্য, চন্দ্ৰ, অগ্নি, ধৰ্মৰাজ যম, লোকপালসকল আৰু আন দেৱসকলকো তেনেদৰে বাহিৰ কৰি দিয়া হ’ল।
Verse 12
सुबलिष्ठेन वै तेन सर्वे देवाः प्रपीडिताः । दुःखं प्राप्ता वयं चातिशरणं त्वां समागताः
সেই অতি বলৱানৰ দ্বাৰা সকলো দেৱসকল ভীষণভাৱে পীড়িত হৈছে। দুখত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ আমি তোমাকেই পৰম শৰণ বুলি আশ্ৰয় লৈ আহিছোঁ।
Verse 13
संग्रामे स हृषीकेशं स्ववशं कृतवान् बली । जलंधरो महादैत्यः सर्वामरविमर्दकः
যুদ্ধত সেই বলৱান মহাদৈত্য জলন্ধৰে—যি সকলো দেৱতাক মর্দনকাৰী—হৃষীকেশ (বিষ্ণু)কো নিজৰ বশত আনিলে।
Verse 14
तस्य वश्यो वराधीनोऽवात्सीत्तत्सदने हरिः । सलक्ष्म्या सहितो विष्णुर्यो नस्सर्वार्थसाधकः
তাৰ বশীভূত হৈ, তাৰ বৰদানৰ অধীন হৈ, হৰি—বিষ্ণু—লক্ষ্মীসহ তাৰ ভৱনত বাস কৰিলে; সেই বিষ্ণুৱেই আমাৰ সৰ্বাৰ্থসাধক।
Verse 15
जलंधरविनाशाय यत्नं कुरु महामते । त्वं नो दैववशात्प्राप्तस्सदा सर्वार्थसाधकः
হে মহামতে! জলন্ধৰৰ বিনাশৰ বাবে যত্ন কৰা। দৈৱবশত তুমি আমাৰ ওচৰলৈ আহিছা—তুমি সদা সৰ্বাৰ্থসাধক।
Verse 16
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषाममराणां स नारदः । आश्वास्य मुनिशार्दूलस्तानुवाच कृपाकरः
সনৎকুমাৰ ক’লে—অমৰ দেৱসকলৰ সেই বাক্য শুনি, মুনিশ্ৰেষ্ঠ কৰুণাময় নাৰদে তেওঁলোকক সান্ত্বনা দি পাছত ক’লে।
Verse 17
नारद उवाच । जानेऽहं वै सुरा यूयं दैत्यराजपराजिताः । दुःख प्राप्ताः पीडिताश्च स्थानान्निस्सारिताः खलुः
নাৰদ ক’লে—হে দেৱগণ, মই জানো তোমালোক দৈত্যৰাজৰ হাতত পৰাজিত হৈছা। তোমালোক দুখপ্ৰাপ্ত, অতিশয় পীড়িত আৰু নিজ নিজ স্থানৰ পৰা সঁচাকৈয়ে উৎখাত হৈছা।
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने देवर्षिजलंधरसंवादो नामाष्टदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত জলন্ধৰবধোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত ‘দেৱৰ্ষি–জলন্ধৰ সংবাদ’ নামৰ অষ্টাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 19
सनत्कुमार उवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठ द्रष्टुं दानववल्लभम् । आश्वास्य सकलान्देवाञ्जलंधरसभां ययौ
সনৎকুমাৰে ক’লে—হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! এইদৰে কৈ, দানৱসকলৰ প্ৰিয় জলন্ধৰক দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি, তেওঁ সকলো দেৱতাক আশ্বাস দি জলন্ধৰৰ সভালৈ গ’ল।
Verse 20
अथागतं मुनिश्रेष्ठं दृष्ट्वा देवो जलंधरः । उत्थाय परया भक्त्या ददौ श्रेष्ठासनं वरम्
তাৰ পিছত আগত মুনিশ্ৰেষ্ঠক দেখি দেৱসম জলন্ধৰ উঠি থিয় হৈ, পৰম ভক্তিৰে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ আৰু সন্মানীয় আসন দিলে।
Verse 21
स तं संपूज्य विधिवद्दानवेन्द्रोऽति विस्मितः । सुप्रहस्य तदा वाक्यं जगाद मुनिसत्तमम्
তাৰ পিছত দানৱেন্দ্ৰই বিধিমতে তেওঁক পূজা কৰি, অত্যন্ত বিস্মিত হৈ, প্ৰসন্ন হাঁহিৰে সেই মুনিসত্তমক এই বাক্য ক’লে।
Verse 22
जलंधर उवाच । कुत आगम्यते ब्रह्मन्किं च दृष्टं त्वया क्वचित् । यदर्थमिह आयातस्तदाज्ञापय मां मुने
জলন্ধৰে ক’লে— হে পূজ্য ব্ৰহ্মৰ্ষি! আপুনি ক’ৰ পৰা আহিছে আৰু ক’ত কি দেখিছে? আপুনি ইয়ালৈ কোন উদ্দেশ্যে আহিছে? হে মুনি, মোক কওক।
Verse 23
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य दैत्येन्द्रस्य महामुनिः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा नारदो हि जलंधरम्
সনৎকুমাৰে ক’লে— সেই দৈত্যেন্দ্ৰৰ বাক্য শুনি, প্ৰসন্নচিত্ত মহামুনি নাৰদে তেতিয়া জলন্ধৰক উত্তৰ দিলে।
Verse 24
नारद उवाच । सर्वदानवदैत्येन्द्र जलंधर महामते । धन्यस्त्वं सर्वलोकेश रत्नभोक्ता त्वमेव हि
নাৰদে ক’লে— হে জলন্ধৰ, সকলো দানৱ-দৈত্যেন্দ্ৰ, হে মহামতি! তুমি ধন্য; হে সৰ্বলোকেশ, নিশ্চয় ৰত্নভোগী তুমি-ই।
Verse 25
मदागमनहेतुं वै शृणु दैत्येन्द्रसत्तम । यदर्थमिह चायातस्त्वहं वक्ष्येखिलं हि तत्
হে দৈত্যেন্দ্ৰসত্তম! মোৰ আগমনৰ কাৰণ শুনা। যি উদ্দেশ্যে মই ইয়ালৈ আহিছোঁ, সেই সকলো মই সম্পূৰ্ণকৈ ক’ম।
Verse 26
गतः कैलासशिखरं दैत्येन्द्राहं यदृच्छया । योजनायुतविस्तीर्णं कल्पद्रुममहावनम्
হে দৈত্যেন্দ্ৰ! যাদৃচ্ছাভাৱে মই কৈলাসশিখৰলৈ গৈছিলোঁ; তাত দহ হাজাৰ যোজন বিস্তৃত কল্পদ্ৰুমৰ মহাবন আছে।
Verse 27
कामधेनुशताकीर्णं चिंतामणिसुदीपितम् । सर्वरुक्ममयं दिव्यं सर्वत्राद्भुतशोभितम्
সেয়া শত শত কামধেনুৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল আৰু চিন্তামণিৰ দীপ্তিৰে উজ্জ্বল। সম্পূৰ্ণ ৰুক্মময় (সোণময়), দিব্য, আৰু সৰ্বত্ৰ আশ্চৰ্য শোভাৰে শোভিত।
Verse 28
तत्रोमया सहासीनं दृष्टवानस्मि शंकरम् । सर्वाङ्गसुन्दरं गौरं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्
সেখানে মই উমাৰ সৈতে আসীন শংকৰক দেখিলোঁ—সৰ্বাঙ্গে অপূৰ্ব সুন্দৰ, গৌৰবৰ্ণ, ত্ৰিনেত্ৰধাৰী আৰু চন্দ্ৰশেখৰ।
Verse 29
तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं वितर्को मेऽभवत्तदा । क्वापीदृशी भवेद्वृद्धिस्त्रैलोक्ये वा न वेति च
সেই মহা আশ্চৰ্য দেখি তেতিয়া মোৰ মনত সন্দেহ উঠিল—“ত্রিলোকত ক’তো এনে বৃদ্ধি হ’ব পাৰে নে, নে ক’তোও নহয়?”
Verse 30
तावत्तवापि दैत्येन्द्र समृद्धिस्संस्मृता मया । तद्विलोकनकामोऽहं त्वत्सांनिध्यमिहा गतः
হে দৈত্যেন্দ্ৰ! মইও তোমাৰ সমৃদ্ধি আৰু বল-ঐশ্বৰ্য স্মৰণ কৰিলোঁ। সেয়া নিজে দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছুক হৈ মই ইয়াত তোমাৰ সান্নিধ্যলৈ আহিছোঁ।
Verse 31
सनत्कुमार उवाच । इति नारदतः श्रुत्वा स दैत्येन्द्रो जलंधरः । स्वसमृद्धिं समग्रां वै दर्शयामास सादरम्
সনৎকুমাৰ ক’লে—নাৰদৰ পৰা এই কথা শুনি দানৱসকলৰ অধিপতি জলন্ধৰে সসম্মানে নিজৰ সম্পূৰ্ণ সমৃদ্ধি আৰু বল-ঐশ্বৰ্য দেখুৱালে।
Verse 32
दृष्ट्वा स नारदो ज्ञानी देवकार्यसुसाधकः । प्रभुप्रेरणया प्राह दैत्येन्द्रं तं जलंधरम्
তাক দেখি, দেৱকাৰ্য সুসাধনকাৰী জ্ঞানী নাৰদে প্ৰভু শিৱৰ প্ৰেৰণা অনুসাৰে সেই দৈত্যেন্দ্ৰ জলন্ধৰক ক’লে।
Verse 33
नारद् उवाच । तवास्ति सुसमृद्धिर्हि वरवीर खिलाधुना । त्रैलोक्यस्य पतिस्त्वं हि चित्रं किं चात्र संभवम्
নাৰদে ক’লে—হে শ্ৰেষ্ঠ বীৰ! এতিয়া তোৰ ওচৰত নিশ্চয়েই পূৰ্ণ সমৃদ্ধি আছে। তই ত্ৰিলোকৰ অধিপতি; তেন্তে ইয়াত আশ্চৰ্য বা অসম্ভৱ কি?
Verse 34
मणयो रत्नपुंजाश्च गजाद्याश्च समृद्धयः । ते गृहेऽद्य विभांतीह यानि रत्नानि तान्यपि
মণি, ৰত্নৰ স্তূপ আৰু গজাদি সমৃদ্ধি—য’ত য’ত ৰত্ন-ঐশ্বৰ্য আছে—সেই সকলো আজ তোৰ এই গৃহতে দীপ্ত হৈ উজলি উঠিছে।
Verse 35
गजरत्नं त्वयानीतं शक्रस्यैरावतस्तथा । अश्वरत्नं महावीर सूर्यस्योच्चैःश्रवा हयः
তুমি গজৰত্ন—ইন্দ্ৰৰ ঐৰাৱত—আনি উপস্থিত কৰিছা। আৰু হে মহাবীৰ, অশ্বৰత్న—সূৰ্যসম দীপ্ত উচ্চৈঃশ্ৰবা অশ্ব—তুমিয়েই আনিছা।
Verse 36
कल्पवृक्षस्त्वयानीतो निधयो धनदस्य च । हंसयुक्तविमानं च त्वयानीतं हि वेधसः
তুমি কল্পবৃক্ষ আনিছা, আৰু ধনদ (কুবেৰ)ৰ নিধি-ভঁৰালসমূহো আনিছা। হংসযুক্ত বেধস (ব্ৰহ্মা)ৰ বিমানো তুমি লৈ আহিছা।
Verse 37
इत्येवं वररत्नानि दिवि पृथ्व्यां रसातले । यानि दैत्येन्द्र ते भांति गृहे तानि समस्ततः
এইদৰে, হে দৈত্যেন্দ্ৰ, স্বৰ্গত, পৃথিৱীত আৰু ৰসাতলত যি শ্ৰেষ্ঠ ৰত্নসমূহ দীপ্তিমান, সিহঁত সকলো সম্পূৰ্ণৰূপে তোমাৰ গৃহত উজ্জ্বল হৈ আছে।
Verse 38
त्वत्समृद्धिमिमां पश्यन्सम्पूर्णां विविधामहम् । प्रसन्नोऽस्मि महावीर गजाश्वादिसुशोभिताम्
হাতী, ঘোঁৰা আদি দ্বাৰা সুসজ্জিত তোমাৰ এই বহুবিধ, সম্পূৰ্ণ সমৃদ্ধি দেখি, হে মহাবীৰ, মই প্ৰসন্ন হ’লোঁ।
Verse 39
जायारत्नं महाश्रेष्ठं जलंधर न ते गृहे । तदानेतुं विशेषेण स्त्रीरत्नं वै त्वमर्हसि
হে জলন্ধৰ, তোমাৰ গৃহত পত্নী-ৰূপ মহাশ্ৰেষ্ঠ ৰত্ন নাই; সেয়ে বিশেষভাবে তেনে স্ত্ৰী-ৰত্ন আনিবলৈ তুমিয়েই অৰ্হ।
Verse 40
यस्य गेहे सुरत्नानि सर्वाणि हि जलंधर । जायारत्नं न चेत्तानि न शोभंते वृथा ध्रुवम्
হে জলন্ধৰ, যাৰ গৃহত সকলো উত্তম ৰত্ন থাকিলেও যদি পত্নী-ৰত্ন নাথাকে, তেন্তে সেই সম্পদ নিশ্চয়েই বৃথা; সেয়া সঁচাকৈ শোভা নাপায়।
Verse 41
सनत्कुमार उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः । उवाच दैत्यराजो हि मदनाकुलमानसः
সনৎকুমাৰে ক’লে—মহাত্মা নাৰদৰ এইদৰে কোৱা বাক্য শুনি, কামমোহে ব্যাকুল মনৰ দৈত্যৰাজে উত্তৰ দিলে।
Verse 42
जलंधर उवाच । भो भो नारद देवर्षे नमस्तेस्तु महाप्रभो । जायारत्नवरं कुत्र वर्तते तद्वदाधुना
জলন্ধৰে ক’লে— হে দেৱৰ্ষি নাৰদ, মহাপ্ৰভো, আপোনাক নমস্কাৰ। স্ত্ৰীসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ ৰত্নটি এতিয়া ক’ত আছে? তৎক্ষণাৎ কওক।
Verse 43
ब्रह्मांडे यत्र कुत्रापि तद्रत्नं यदि वर्त्तते । तदानेष्ये ततो ब्रह्मन्सत्यं सत्यं न संशयः
হে ব্ৰাহ্মণ! সেই ৰত্ন যদি এই ব্ৰহ্মাণ্ডৰ য’ত-ত’ত ক’তাও থাকে, তেন্তে মই নিশ্চয়েই তাক আনি দিম। এই সত্য—সত্যই—সন্দেহ নাই।
Verse 44
नारद उवाच । कैलासे ह्यतिरम्ये च सर्वद्धिसुसमाकुले । योगिरूपधरश्शंभुरस्ति तत्र दिगम्बरः
নাৰদে ক’লে— অতি ৰমণীয় কৈলাসত, য’ত সকলো সিদ্ধি পৰিপূৰ্ণ, তাত যোগীৰূপ ধৰি দিগম্বৰ ভগৱান শম্ভু অৱস্থিত।
Verse 45
तस्य भार्या सुरम्या हि सर्वलक्षणलक्षिता । सर्वांगसुन्दरी नाम्ना पार्वतीति मनोहरा
তেওঁৰ পত্নী আছিল অতিশয় সুন্দৰী, সকলো শুভ লক্ষণে লক্ষিতা। তেওঁ ‘সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী’ নামে আৰু ‘পাৰ্বতী’ ৰূপে মনোহৰা।
Verse 46
तदीदृशं रूपमनन्यसंगतं दृष्टं न कुत्रापि कुतूहलाढ्यम् । अत्यद्भुतं मोहनकृत्सुयोगिनां सुदर्शनीयं परमर्द्धिकारि
এনেকুৱা ৰূপ—অনন্য, অতুলনীয়—ক’তো আগতে দেখা নাছিল। ই কৌতূহলে ভৰপূৰ, অতিশয় অদ্ভুত, সিদ্ধ যোগীকেও মোহিত কৰে; দৰ্শন-মঙ্গলকাৰী আৰু পৰম ঋদ্ধি-সিদ্ধিদায়ক।
Verse 47
स्वचित्ते कल्पयाम्यद्य शिवादन्यस्समृद्धिवान् । जायारत्नान्विताद्वीर त्रिलोक्या न जलंधर
আজি মই মোৰ চিত্তত এই নিশ্চয় কৰিলোঁ—শিৱৰ বাহিৰে ত্ৰিলোকত সঁচাকৈ সমৃদ্ধ কোনো নাই, হে বীৰ জলন্ধৰ; ভক্তিময় পত্নী থাকিলেও বা অমূল্য ৰত্নসাম্পদ থাকিলেও।
Verse 48
यस्या लावण्यजलधौ निमग्नश्चतुराननः । स्वधैर्य्यं मुमुचे पूर्वं तया कान्योपमीयते
তাক সেই কন্যাৰ সৈতে উপমা দিয়া হয়, যাৰ লাৱণ্য-সমুদ্ৰত নিমগ্ন হৈ চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মাইও একদা নিজৰ ধৈৰ্য ত্যাগ কৰিছিল।
Verse 49
गतरागोऽपि हि यया मदनारिस्स्वलीलया । निजतंत्रोऽपि यतस्स स्वात्म वशगः कृतः
তাইৰ দ্বাৰা—মদনাৰি শিৱৰ স্বাভাৱিক লীলাৰে—ৰাগমুক্ত মানুহো পুনৰ নিজৰ অন্তৰৰ বশত পৰে; আৰু যি স্বতন্ত্ৰ, সিও সেই শক্তিত অন্তৰ্নিহিত বাধ্যতাৰ অধীন হৈ পৰে।
Verse 50
यथा स्त्रीरत्नसंभोक्तुस्समृद्धिस्तस्य साभवत् । तथा न तव दैत्येन्द्र सर्वरत्नाधिपस्य च
যেনেকৈ ‘স্ত্ৰী-ৰত্ন’ ভোগ কৰা পুৰুষে সমৃদ্ধি লাভ কৰিছিল, তেনেকৈ, হে দৈত্যেন্দ্ৰ! সৰ্ব ৰত্নৰ অধিপতি বুলি ক’লেও, তোমাৰ সেই সমৃদ্ধি নহ’ব।
Verse 51
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा स तु देवर्षिर्नारदो लोकविश्रुतः । ययौ विहायसा देवोपकारकरणोद्यतः
সনৎকুমাৰে ক’লে—এইদৰে কৈ, লোকবিখ্যাত দেবর্ষি নাৰদে দেৱতাসকলৰ উপকাৰ সাধনৰ উদ্দেশ্যে আকাশপথে প্ৰস্থান কৰিলে।
The devas, harassed and displaced by the daitya Jalandhara, take refuge in Śiva; Śiva responds by commissioning Nārada to advance the devas’ cause.
Their śaraṇāgati frames devotion as a functional spiritual technology: surrender and praise align the cosmic order with Śiva’s will, enabling corrective intervention.
Śiva is invoked as Śaṃkara, Maheśvara, Mahādeva, sarvaprabhu, and bhaktavatsala—titles that emphasize supreme lordship, beneficence, and the guarantee of protection for devotees.