अध्याय १७ — देवपलायनं, विष्णोः प्रतियुद्धं, जलंधरक्रोधः (Devas’ Rout, Viṣṇu’s Counterattack, and Jalandhara’s Wrath)
এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে ৰণক্ষেত্ৰৰ উলট-পালট বৰ্ণনা কৰে। শক্তিশালী দৈত্যসকলে শূল, পৰশু, পট্টিশ আদি অস্ত্ৰে দেৱসকলক আঘাত কৰি আহত কৰে; আহত আৰু আতংকিত দেৱগণে যুদ্ধ ত্যাগ কৰি পলাই যায়। এই দৃশ্য দেখি হৃষীকেশ বিষ্ণু গৰুড়াৰূঢ় হৈ তৎক্ষণাৎ আহি দৈত্যসকলৰ সৈতে প্ৰতিযুদ্ধ কৰে। শঙ্খ, খড়্গ, গদা আৰু শাৰ্ঙ্গ ধনু ধৰি তেওঁ ক্ৰোধদীপ্ত শৃঙ্খলাৰে যুদ্ধ কৰে; শাৰ্ঙ্গৰ টংকাৰ ত্ৰিলোকত প্ৰতিধ্বনিত হয়। তেওঁৰ বাণে বহু দিতিজ যোদ্ধাৰ শিৰচ্ছেদ হয়, আৰু সুদৰ্শন ভক্তৰক্ষাৰ প্ৰতীক হৈ তেওঁৰ হাতে জ্বলি উঠে। গৰুড়ৰ পাখিৰ প্ৰচণ্ড বায়ুত দৈত্যসেনা ধুমুহাৰ মেঘৰ দৰে ছিটকি পৰে। নিজৰ সেনা বিপন্ন দেখি দেৱভয়ংকৰ জলন্ধৰ ক্ৰোধে ফাটি পৰে; তেতিয়া এজন বীৰ হৰিৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ আগবাঢ়ে আৰু পৰৱৰ্তী মুখ্য সংঘৰ্ষৰ ভূমিকা গঢ়ে।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ दैत्या महावीर्याश्शूलैः परशुपट्टिशैः । निजघ्नुस्सर्वदेवांश्च भयव्याकुलमानसान्
সনৎকুমাৰে ক’লে—তেতিয়া মহাবীৰ্য দৈত্যসকলে শূল, পৰশু আৰু পট্টিশ ধৰি, ভয়ত ব্যাকুল মনৰ সকলো দেৱগণক প্ৰহাৰ কৰিলে।
Verse 2
दैत्यायुधैः समाविद्धदेहा देवास्सवासवाः । रणाद्विदुद्रुवुस्सर्वे भयव्याकुलमानसाः
দৈত্যসকলৰ অস্ত্ৰে বিদ্ধ দেহ লৈ ইন্দ্ৰসহ দেৱসকল সকলোৱে ভয়াকুল মন হৈ ৰণক্ষেত্ৰৰ পৰা পলাই গ’ল।
Verse 3
पलायनपरान्दृष्ट्वा हृषीकेशस्सुरानथ । विष्णुर्वै गरुडारूढो योद्धुमभ्याययौ द्रुतम्
দেৱসকলক পলায়নত তৎপৰ দেখি, দেৱনাথ ৰক্ষক হৃষীকেশ বিষ্ণু গৰুড়াৰূঢ় হৈ যুদ্ধ কৰিবলৈ দ্ৰুত আগবাঢ়িল।
Verse 5
शंखखड्गगदाशार्ङ्गधारी क्रोधसमन्वितः । कठोरास्त्रो महावीरस्सर्वयुद्धविशारदः
শঙ্খ, খড়্গ, গদা আৰু শাৰ্ঙ্গধনু ধাৰণ কৰি তেওঁ ক্ৰোধে সমন্বিত; কঠোৰ অস্ত্ৰে সজ্জিত সেই মহাবীৰ সকলো যুদ্ধবিদ্যাত বিশাৰদ আছিল।
Verse 6
धनुषं शार्ङ्गनामानं विस्फूर्य्य विननाद ह । तस्य नादेन त्रैलोक्यं पूरितं महता मुने
শাৰ্ঙ্গ নামৰ ধনু ঝংকাৰি তেওঁ মহা নাদ কৰিলে; হে মুনি, সেই নাদে ত্ৰিলোক ভৰি উঠিল।
Verse 7
शार्ङ्गनिस्सृतबाणैश्च दितिजानां शिरांसि वै । चकर्त्त भगवान् विष्णुः कोटिशो रुट् समाकुलः
ক্ৰোধে ব্যাকুলচিত্ত ভগৱান বিষ্ণুৱে শাৰ্ঙ্গ ধনুৰ পৰা বাণ নিক্ষেপ কৰি দিতিজ দানৱসকলৰ মূৰ, সঁচাকৈ, কোটিকোটিভাৱে ছিন্ন কৰিলে।
Verse 8
अथारुणानुजजवपक्षवातप्रपीडिताः । वात्याधिवर्त्तिता दैत्या बभ्रमुः खे यथा घनाः
তাৰ পিছত অৰুণৰ অনুজৰ তীব্ৰ গতি আৰু পাখিৰ ঝাপটাত উঠা বতাহত পীড়িত দৈত্যসকল ধুমুহাই ঘূৰাই দিয়া দৰে আকাশত মেঘৰ দৰে ঘূৰি ফুৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 9
ततो जलंधरो दृष्ट्वा दैत्यान्वात्याप्रपीडितान् । चुक्रोधाति महादैत्यो देववृन्दभयंकरः
তাৰ পিছত ধুমুহাই পীড়িত দৈত্যসকলক দেখি, দেৱবৃন্দৰ বাবে ভয়ংকৰ সেই মহাদানৱ জলন্ধৰ অতি ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল।
Verse 10
मर्द्दयंतं च तं दृष्ट्वा दैत्यान् प्रस्फुरिताधरः । योद्धुमभ्याययौ वीरो वेगेन हरिणा सह
তেওঁ দৈত্যসকলক মৰ্দন কৰা দেখি, ক্ৰোধত অধৰ কঁপাই, সেই বীৰ হৰি (বিষ্ণু)ৰ সৈতে বেগেৰে যুঁজলৈ ধাৱিত হ’ল।
Verse 11
स चकार महानादं देवासुरभयंकरम् । दैत्यानामधिपः कर्णा विदीर्णाः श्रवणात्ततः
তাৰ পাছত সি দেৱ-অসুৰ উভয়ৰে বাবে ভয়ংকৰ এক মহানাদ কৰিলে। সেই নাদ শুনামাত্ৰ দৈত্যাধিপতিসকলৰ কাণ বিদীর্ণ হ’ল।
Verse 12
भयंङ्करेण दैत्यस्य नादेन पूरितं तदा । जलंधरस्य महता चकम्पे सकलं जगत्
তেতিয়া দৈত্যৰ ভয়ংকৰ নাদে চৌদিশ ভৰি পৰিল। জলন্ধৰৰ মহা গর্জনত সমগ্ৰ জগত কঁপি উঠিল।
Verse 13
ततस्समभवद्युद्धं विष्णुदैत्येन्द्रयोर्महत् । आकाशं कुर्वतोर्बाणैस्तदा निरवकाशवत्
তেতিয়া বিষ্ণু আৰু দৈত্যেন্দ্ৰৰ মাজত মহাযুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। তেওঁলোকৰ বাণবৃষ্টিয়ে আকাশ এনেকৈ ভৰি উঠিল যেন একো অবকাশ নাথাকিল।
Verse 14
तयोश्च तेन युद्धेन परस्परमभून्मुने । देवासुरर्षिसिद्धानां भीकरेणातिविस्मयः
হে মুনি, সেই দুয়োৰা পৰস্পৰ যুদ্ধ কৰোঁতে দেৱ, অসুৰ, ঋষি আৰু সিদ্ধসকল—সকলো সেই ভয়ংকৰ তীব্ৰতাত অতিশয় বিস্মিত হ’ল।
Verse 15
विष्णुर्दैत्यस्य बाणौघैर्ध्वजं छत्रं धनुश्शरान् । चिच्छेद तं च हृदये बाणेनैकेन ताडयन्
বিষ্ণুৱে বাণসমূহৰ প্ৰচণ্ড ধাৰে দৈত্যৰ ধ্বজ, ছত্ৰ, ধনু আৰু বাণ ছিন্ন কৰিলে; তাৰপিছত একেটা বাণে আঘাত কৰি তাৰ হৃদয় বিদ্ধ কৰিলে।
Verse 16
ततो दैत्यस्समुत्पत्य गदापाणिस्त्वरान्वितः । आहत्य गरुडं मूर्ध्नि पातयामास भूतले
তেতিয়া সেই দৈত্য গদা হাতত লৈ, ত্বৰাৰে সৈতে তৎক্ষণাৎ জঁপিয়াই উঠিল; গৰুড়ৰ মূৰ্ধ্নিত আঘাত কৰি তাক ভূমিত পেলাই দিলে।
Verse 17
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरोपाख्याने विष्णुजलंधरयुद्धवर्णनं नाम सप्तदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ভাগ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত, জলন্ধৰোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত “বিষ্ণু-জলন্ধৰ যুদ্ধবৰ্ণন” নামৰ সপ্তদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 18
विष्णुर्गदां च खड्गेन चिच्छेद प्रहसन्निव । तं विव्याध शरैस्तीक्ष्णैश्शार्ङ्गं विस्फूर्य दैत्यहा
ক্ৰীড়াৰ দৰে হাঁহি বিষ্ণুৱে খড়্গেৰে গদাখন ছিন্ন কৰিলে। তাৰপিছত দৈত্যহন্তাই শাৰ্ঙ্গ ধনু ঘূৰাই তীক্ষ্ণ শৰৰে তাক বিদ্ধ কৰিলে।
Verse 19
विष्णुर्जलंधरं दैत्यं भयदेन शरेण ह । क्रोधाविष्टोऽतितीक्ष्णेन जघानाशु सुरारिहा
তাৰপিছত ক্ৰোধাৱিষ্ট বিষ্ণুৱে দেৱশত্ৰু দৈত্য জলন্ধৰক ভয় জগোৱা অতিতীক্ষ্ণ শৰৰে সোনকালে আঘাত কৰিলে।
Verse 20
आगतं तस्य तं बाणं दृष्ट्वा दैत्यो महाबलः । छित्त्वा बाणेन विष्णुं च जघान हृदये द्रुतम्
নিজৰ ফালে আহি থকা সেই বাণ দেখি মহাবলী দৈত্যে নিজৰ বাণেৰে তাক ছিন্ন কৰি, তৎক্ষণাৎ বিষ্ণুৰ হৃদয়ত দ্ৰুত আঘাত কৰিলে।
Verse 21
केशवोऽपि महाबाहुं विक्षिप्तमसुरेण तम् । शरं तिलप्रमाणेन च्छित्त्वा वीरो ननाद ह
কেশৱেও অসুৰে নিক্ষেপ কৰা সেই প্ৰবল বাণ দেখি, তাক তিলদানা-সম টুকুৰা টুকুৰা কৰি ছিন্ন কৰিলে; তাৰপিছত বীৰে গর্জন কৰিলে।
Verse 22
पुनर्बाण समाधत्त धनुषि क्रोधवेपितः । महाबलोऽथ बाणेन चिच्छेद स शिलीमुखम्
ক্ৰোধত কঁপা সেই মহাবলী পুনৰ ধনুত আন এটা বাণ সংযোজিত কৰিলে; তাৰপিছত নিজৰ বাণেৰে সেই তীক্ষ্ণ শিলীমুখক ছিন্ন কৰিলে।
Verse 23
वासुदेवः पुनर्बाणं नाशाय विबुधद्विषः । क्रोधेनाधत्त धनुषि सिंहवद्विननाद ह
তেতিয়া বাসুদেৱে দেৱদ্বেষীৰ বিনাশাৰ্থে ক্ৰোধে ধনুত পুনৰ এটা বাণ আৰোপ কৰি সিংহৰ দৰে গর্জন কৰিলে।
Verse 24
जलंधरोऽथ दैत्येन्द्रः कोपच्छिन्नाधरो बली । शरेण श्वेन शार्ङ्गाख्यं धनुश्चिच्छेद वैष्णवम्
তাৰপাছত বলৱান দৈত্যেন্দ্ৰ জলন্ধৰে—ক্ৰোধত যাৰ অধৰ ফাটি গৈছিল—এটা শৰ নিক্ষেপ কৰি বৈষ্ণৱ ‘শাৰ্ঙ্গ’ নামৰ প্ৰসিদ্ধ ধনু ছিন্ন কৰিলে।
Verse 25
पुनर्बाणैस्सुतीक्ष्णैश्च जघान मधुसूदनम् । उग्रवीर्यो महावीरो देवानां भयकारकः
পুনৰায় সি অতি তীক্ষ্ণ বাণে মধুসূদন (বিষ্ণু)ক আঘাত কৰিলে; উগ্ৰবীৰ্য সেই মহাবীৰ দেৱতাসকলৰ ভয়ৰ কাৰণ হ’ল।
Verse 26
स च्छिन्नधन्वा भगवान्केशवो लोकरक्ष कः । जलंधरस्य नाशाय चिक्षेप स्वगदां पराम्
তেতিয়া ধনু ছিন্ন হ’লেও লোকৰক্ষক ভগৱান কেশৱে জলন্ধৰৰ নাশৰ বাবে নিজৰ পৰম গদা নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 27
सा गदा हरिणा क्षिप्ता ज्वलज्ज्वलनसन्निभा । अमोघगतिका शीघ्रं तस्य देहे ललाग ह
হৰিয়ে নিক্ষেপ কৰা সেই গদা জ্বলি উঠা অগ্নিৰ দৰে দীপ্ত, অমোঘ গতিত সোনকালে তাৰ দেহত গৈ লাগি আঁট খাই ৰ’ল।
Verse 28
तया हतो महादैत्यो न चचालापि किंचन । जलंधरो मदोन्मत्तः पुष्पमालाहतो यथा
তাই আঘাত পোৱা সেই মহাদৈত্য একেবাৰে নড়িল নহয়। অহংকাৰ-মদত মত্ত জলন্ধৰ যেন ফুলৰ মালাৰে আঘাত পোৱা—অচলেই ৰ’ল।
Verse 29
ततो जलंधरः क्रोधी देवत्रासकरोऽक्षिपत् । त्रिशूलमनलाकारं हरये रणदुर्म्मदः
তাৰ পিছত ক্ৰোধে জ্বলি উঠা, দেৱতাক ত্ৰাস দিয়া আৰু ৰণমদত উন্মত্ত জলন্ধৰে অগ্নিৰূপ ত্ৰিশূল হৰিৰ ফালে নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 30
अथ विष्णुस्तत्त्रिशूलं चिच्छेद तरसा द्रुतम् । नंदकाख्येन खड्गेन स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम्
তেতিয়া বিষ্ণুৱে অন্তৰত শিৱৰ পদপদ্ম স্মৰণ কৰি, নন্দক নামৰ খড়্গেৰে সেই ত্ৰিশূলখন তীব্ৰ বেগে দ্ৰুত ছিন্ন কৰিলে।
Verse 31
छिन्ने त्रिशूले दैत्येन्द्र उत्प्लुत्य सहसा द्रुतम् । आगत्य हृदये विष्णुं जघान दृढमुष्टिना
ত্ৰিশূল ছিন্ন হোৱাত দৈত্যেন্দ্ৰই হঠাৎ জঁপিয়াই বেগে আগবাঢ়ি আহি, ওচৰ পাই বিষ্ণুৰ বক্ষস্থলত দৃঢ় মুষ্টিঘাত কৰিলে।
Verse 32
सोपि विष्णुर्महावीरोऽविगणय्य च तद्व्यथाम । जलंधरं च हृदये जघान दृढमुष्टिना
তেতিয়া মহাবীৰ বিষ্ণুৱে সেই বেদনা উপেক্ষা কৰি, জলন্ধৰৰ হৃদয়প্ৰদেশত দৃঢ় মুষ্টিঘাত কৰিলে।
Verse 33
ततस्तौ बाहुयुद्धेन युयुधाते महाबलौ । बाहुभिर्मुष्टिभिश्चैव जानुभिर्नादयन्महीम्
তেতিয়া সেই দুয়ো মহাবলী বাহুযুদ্ধত পৰস্পৰে যুঁজিলে। বাহু, মুষ্টি আৰু হাঁটুৰে এনেকুৱা প্ৰহাৰ কৰিলে যে পৃথিৱী নিনাদিত হ’ল।
Verse 34
एवं हि सुचिरं युद्धं कृत्वा तेनासुरेण वै । विस्मितोऽभून्मुनिश्रेष्ठ हृदि ग्लानिमवाप ह
এইদৰে সেই অসুৰৰ সৈতে বহু সময় যুদ্ধ কৰি সি বিস্মিত হ’ল, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ; আৰু তাৰ হৃদয়ত ক্লান্তি জাগিল।
Verse 35
अथ प्रसन्नो भगवान्मायी मायाविदां वरः । उवाच दैत्यराजानं मेघगंभीरया गिरा
তেতিয়া মায়াধীশ, মায়াবিদ্যাত শ্ৰেষ্ঠ ভগৱান প্ৰসন্ন হৈ, মেঘগম্ভীৰ বাণীৰে দৈত্যৰাজক ক’লে।
Verse 36
विष्णुरुवाच । भोभो दैत्यवरश्रेष्ठ धन्यस्त्वं रणदुर्मदः । महायुधवरैर्यत्त्वं न भीतो हि महाप्रभुः
বিষ্ণুৱে ক’লে— “হো হো! দৈত্যসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, ৰণমদত মত্ত! তুমি ধন্য। উৎকৃষ্ট মহাযুদ্ধাস্ত্ৰৰ সন্মুখতো, হে মহাপ্ৰভু, তুমি সঁচাকৈ ভীত নহওঁ।”
Verse 37
एभिरेवायुधैरुग्रैर्दैत्या हि बहवो हताः । महाजौ दुर्मदा वीराश्छिन्नदेहा मृतिं गताः
এই একেই উগ্ৰ অস্ত্ৰৰে বহু দৈত্য নিহত হ’ল। সেই মহাযুদ্ধত দুৰ্মদ বীৰসকলৰ দেহ ছিন্নভিন্ন হৈ তেওঁলোকে মৃত্যুক প্ৰাপ্ত হ’ল।
Verse 38
युद्धेन ते महादैत्य प्रसन्नोऽस्मि महान्भवान् । न दृष्टस्त्वत्समो वीरस्त्रैलोक्ये सचराचरे
হে মহাদৈত্য! এই যুদ্ধৰ বাবে মই তোমাৰ ওপৰত প্ৰসন্ন; তুমি সঁচাকৈ মহান। ত্ৰিলোকত চলমান-অচল সকলো সত্তাৰ মাজত তোমাৰ সমান বীৰ মই দেখা নাই।
Verse 39
वरं वरय दैत्येन्द्र प्रीतोऽस्मि तव विक्रमात् । अदेयमपि ते दद्मि यत्ते मनसि वर्तते
হে দৈত্যেন্দ্ৰ! বৰ বাছি লোৱা; তোমাৰ বিক্ৰমত মই প্ৰসন্ন। সাধাৰণতে অদেয় যি, সেয়াও মই তোমাক দিম—তোমাৰ মনত যি কামনা আছে।
Verse 40
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विष्णोर्मायाविनो हरेः । प्रत्युवाच महाबुद्धिर्दैत्यराजो जलंधरः
সনৎকুমাৰে ক’লে— এইদৰে মায়াধাৰী হৰি বিষ্ণুৰ বাক্য শুনি, মহাবুদ্ধিমান দানৱৰাজ জলন্ধৰে প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।
Verse 41
जलंधर उवाच । यदि भावुक तुष्टोऽसि वरमे तन्ददस्व मे । मद्भगिन्या मया सार्धं मद्गेहे सगणो वस
জলন্ধৰে ক’লে— “হে সদ্ভাৱুক! তুমি সন্তুষ্ট হ’লে মোক এই বৰ দিয়া— মোৰ ভগ্নী আৰু মোৰ সৈতে, তোমাৰ গণসহ, মোৰ গৃহত বাস কৰা।”
Verse 42
सनत्कुमार उवाच । तदाकर्ण्य वचस्तस्य महादैत्यस्य खिन्नधीः । तथास्त्विति च देवेशो जगाद भगवान् हरिः
সনৎকুমাৰে ক’লে—সেই মহাদৈত্যৰ বাক্য শুনি দেৱেশ ভগৱান হৰিৰ মন চিন্তাৰে ভাৰাক্ৰান্ত হ’ল; তেতিয়া তেওঁ ক’লে—“তথাস্তু, তেনেই হওক।”
Verse 43
उवास स ततो विष्णुस्सर्वदेवगणैस्सह । जलंधरं नाम पुरमागत्य रमया सह
তাৰপিছত বিষ্ণু সৰ্বদেৱগণৰ সৈতে আৰু ৰমা (লক্ষ্মী) সহ জলৈন্ধৰ নামৰ নগৰত আহি তাতে বাস কৰিলে।
Verse 44
अथो जलंधरो दैत्यस्स्वभगिन्या च विष्णुना । उवास स्वालयं प्राप्तो हर्षाकुलितमानसः
তাৰপিছত দৈত্য জলন্ধৰে নিজৰ ভগ্নী আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে নিজ আৱাসলৈ আহি, আনন্দে ব্যাকুল মন লৈ তাতে বাস কৰিলে।
Verse 45
जलंधरोऽथ देवानामधिकारेषु दानवान् । स्थापयित्वा सहर्षस्सन्पुनरागान्महीतलम्
তেতিয়া জলন্ধৰে দেৱসকলৰ অধিকাৰ আৰু পদত দানৱসকলক স্থাপন কৰি, হৰ্ষিত হৈ, পুনৰ পৃথিৱীতললৈ উভতি আহিল।
Verse 46
देवगंधर्वसिद्धेषु यत्किंचिद्रत्नसंचि तम् । तदात्मवशगं कृत्वाऽतिष्ठत्सागरनंदनः
দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু সিদ্ধসকলৰ মাজত যি কোনো ৰত্ন-সম্পদ সঞ্চিত আছিল, সেয়া নিজৰ অধীন কৰি সাগৰনন্দন (জলন্ধৰ) দৃঢ়ভাবে স্থিত ৰ’ল।
Verse 47
पातालभवने दैत्यं निशुंभं सुमहाबलम् । स्थापयित्वा स शेषादीनानय द्भूतलं बली
পাতাল-ভৱনত মহাবলী দৈত্য নিশুম্ভক স্থাপন কৰি, সেই বলৱান (জলন্ধৰ) পাছত শেষ আদি সকলক ভূতললৈ আনিলে।
Verse 48
देवगंधर्वसिद्धौघान् सर्पराक्षसमानुषान् । स्वपुरे नागरान्कृत्वा शशास भुवनत्रयम्
দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু সিদ্ধসকলৰ সমূহক, লগতে নাগ, ৰাক্ষস আৰু মানুহক নিজৰ নগৰৰ নাগৰিক কৰি, সি ত্ৰিভুবন শাসন কৰিলে।
Verse 49
एवं जलंधरः कृत्वा देवान्स्ववशवर्तिनः । धर्मेण पालयामास प्रजाः पुत्रानिवौरसान्
এইদৰে জলন্ধৰে দেৱতাসকলক নিজৰ বশত আনি, ধৰ্ম অনুসাৰে প্ৰজাসকলক পালন কৰিলে—যেন তেওঁলোক তাৰ নিজৰ ঔৰস পুত্ৰ।
Verse 50
न कश्चिद्व्याधितो नैव दुःखितो न कृशस्तथा । न दीनो दृश्यते तस्मिन्धर्माद्राज्यं प्रशासति
সেই ৰাজ্যত কোনো ৰোগাক্ৰান্ত দেখা নাযায়, ন দুখিত, ন কৃশ; দীন বা দৰিদ্ৰও কোনো নাছিল—কাৰণ ৰজাই ধৰ্ম অনুসাৰে ৰাজ্য শাসন কৰিছিল।
Frequently Asked Questions
A battlefield turn in which the devas are wounded and flee, followed by Viṣṇu’s rapid arrival on Garuḍa to counterattack the daityas, culminating in Jalandhara’s wrath upon seeing his forces shaken.
The episode contrasts destabilizing fear and injury with restored order through decisive divine agency; it also implies that even deva-power is contingent and must be re-aligned with higher cosmic order, a recurring Śaiva Purāṇic theme.
Viṣṇu’s martial form with Śārṅga (whose sound fills the three worlds), the Sudarśana Cakra as a radiant protective emblem, and Garuḍa’s wing-winds as a force that disperses hostile armies.