नारदस्य विष्णूपदेशवर्णनम् — Nārada and Viṣṇu: Instruction after Delusion

Verse 1

शृणु तात प्रवक्ष्यामि सुहितं तव निश्चयात्

শুনা, প্ৰিয় বৎস—দৃঢ় সংকল্পে মই তোমাৰ সত্য মঙ্গলকৰ কথা ক’ম।

Verse 2

गतयोर्गणयोश्शंभोस्स्वयमात्मेच्छया विभोः । किं चकार मुनिः क्रुद्धो नारदः स्मरविह्वलः

শম্ভুৰ দুয়োটা গণ প্ৰভুৰ স্বইচ্ছাৰে আগবাঢ়ি যেতিয়া গৈ আছিল, তেতিয়া কামে বিচলিত আৰু ক্ৰুদ্ধ মুনি নাৰদে কি কৰিলে?

Verse 3

सूत उवाच । विमोहितो मुनिर्दत्त्वा तयोश्शापं यथोचितम् । जले मुखं निरीक्ष्याथ स्वरूपं गिरिशेच्छया

সূতে ক’লে—মোহগ্ৰস্ত মুনিয়ে তেওঁলোক দুজনক যথোচিত শাপ দিলে। তাৰ পিছত জলে নিজৰ মুখ চাই, গিৰীশৰ ইচ্ছাত, নিজৰ স্বৰূপ দেখিলে।

Verse 4

शिवेच्छया न प्रबुद्धः स्मृत्वा हरिकृतच्छलम् । क्रोधं दुर्विषहं कृत्वा विष्णुलोकं जगाम ह

শিৱৰ ইচ্ছাত সি প্ৰবুদ্ধ নহ’ল; হৰিয়ে কৰা ছল স্মৰণ কৰি, অসহনীয় ক্ৰোধ ধৰি, সি বিষ্ণুলোকলৈ গ’ল।

Verse 5

उवाच वचनं कुद्धस्समिद्ध इव पावकः । दुरुक्तिगर्भितं व्यङ्गः नष्टज्ञानश्शिवेच्छया

ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ সি জ্বলন্ত অগ্নিৰ দৰে কথা ক’লে। তাৰ বাক্য কটু আৰু ব্যঙ্গ্যভৰ্তি আছিল; শিৱইচ্ছাত তাৰ বিবেক ঢাক খাইছিল।

Verse 6

नारद उवाच । हे हरे त्वं महादुष्टः कपटी विश्वमोहनः । परोत्साहं न सहसे मायावी मलिनाशयः

নাৰদে ক’লে— হে হৰে! তুমি অতি মহাদুষ্ট, কপটী আৰু বিশ্বমোহক। আনৰ উৎসাহ আৰু উৎকৰ্ষ তুমি সহ্য নকৰা; তুমি মায়াবী, তোমাৰ আশয় মলিন।

Verse 7

मोहिनीरूपमादाय कपटं कृतवान्पुरा । असुरेभ्योऽपाययस्त्वं वारुणीममृतं न हि

মোহিনীৰ ৰূপ লৈ তুমি আগতে কপট কৰিছিলা। তুমি অসুৰসকলক অমৃত নহয়, বাৰুণী (মদিৰা) পান কৰাইছিলা।

Verse 8

चेत्पिबेन्न विषं रुद्रो दयां कृत्वा महेश्वरः । भवेन्नष्टाऽखिला माया तव व्याजरते हरे

যদি দয়া কৰি মহেশ্বৰ ৰুদ্ৰে বিষ পান নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে হে হৰে, তোমাৰ এই ব্যাজৰচিত সমগ্ৰ মায়া নষ্ট হৈ সকলো উলট-পালট হ’লেহেঁতেন।

Verse 9

गतिस्स कपटा तेऽतिप्रिया विष्णो विशेषतः । साधुस्वभावो न भवान्स्वतंत्रः प्रभुणा कृतः

হে বিষ্ণো! তোমাৰ এই কপট গতি তোমাৰ অতি প্ৰিয়। তুমি স্বভাৱতে সৰল-সাধু নহয়; তুমি স্বতন্ত্ৰও নহয়—পৰম প্ৰভুৱে গঢ়ি দিয়া আৰু চলোৱা।

Verse 10

कृतं समुचितन्नैव शिवेन परमात्मना । तत्प्रभावबलं ध्यात्वा स्वतंत्रकृतिकारकः

পৰমাত্মা ভগৱান শিৱে সেই সময়ত যি উপযুক্ত কৰ্ম আছিল, সেয়া একেবাৰে নকৰিলে। তেওঁৰ প্ৰভাৱ-বল ধ্যান কৰি সৃষ্টিৰ কৰ্তা স্বতন্ত্ৰভাৱে প্ৰবৃত্ত হৈ সৃষ্টিকাৰ্য কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 11

त्वद्गतिं सुसमाज्ञाय पश्चात्तापमवाप सः । विप्रं सर्वोपरि प्राह स्वोक्तवेद प्रमाणकृत्

তোমাৰ গতি (মহিমা) সুস্পষ্টভাৱে জানি সি পশ্চাত্তাপত পৰিল। নিজে কোৱা বেদ-প্ৰমাণক মানি, সি ব্ৰাহ্মণক সৰ্বোপৰি শ্ৰেষ্ঠ বুলি ঘোষণা কৰিলে।

Verse 12

तज्ज्ञात्वाहं हरे त्वाद्य शिक्षयिष्यामि तद्बलात् । यथा न कुर्याः कुत्रापीदृशं कर्म कदाचन

এই কথা জানি, হে হৰি, সেই (প্ৰমাণ)ৰ বলতে আজি মই তোমাক শিক্ষা দিম, যাতে তুমি ক’তাও, কেতিয়াও, এনে কৰ্ম পুনৰ নকৰা।

Verse 13

अद्यापि निर्भयस्त्वं हि संगं नापस्तरस्विना । इदानीं लप्स्यसे विष्णो फलं स्वकृतकर्मणः

এতিয়াও তুমি নিৰ্ভয়, কিয়নো আসক্তিৰ দুস্তৰ সোঁত তুমি এতিয়াও অতিক্ৰম কৰা নাই। কিন্তু এতিয়া, হে বিষ্ণো, তুমি নিজ কৃত কৰ্মৰ ফল লাভ কৰিবা।

Verse 14

इत्थमुक्त्वा हरिं सोथ मुनिर्माया विमोहितः । शशाप क्रोधनिर्विण्णो ब्रह्मतेजः प्रदर्शयन्

এইদৰে হৰিক কৈ, মায়াৰে বিমোহিত সেই মুনি পাছত ক্ৰোধে ব্যাকুল আৰু নিৰ্বিণ্ণ হৈ, ব্ৰহ্মতেজ প্ৰকাশ কৰি শাপ দিলে।

Verse 15

स्त्रीकृते व्याकुलं विष्णो मामकार्षीर्विमोहकः । अन्वकार्षीस्स्वरूपेण येन कापट्यकार्यकृत्

হে বিষ্ণো, সেই বিমোহকে স্ত্ৰীৰ কাৰণে মোক ব্যাকুল কৰিলে; আৰু নিজৰেই স্বৰূপ ধৰি মোক অনুসৰণ কৰিলে—সেই কপট কৰ্মকাৰী।

Verse 16

इति शप्त्वा हरिं मोहान्नारदोऽज्ञानमोहितः । विष्णुर्जग्राह तं शापं प्रशंसञ्शांभवीमजाम्

এইদৰে মোহবশে অজ্ঞানে বিমূঢ় নাৰদে হৰিক শাপ দিলে। বিষ্ণুৱে সেই শাপ গ্ৰহণ কৰি অজন্মা শাম্ভৱী শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 17

त्वं स्त्रीवियोगजं दुःखं लभस्व परदुःखदः । मनुष्यगतिकः प्रायो भवाज्ञानविमोहितः

হে পৰদুঃখদাতা! তুমি স্ত্ৰী-বিয়োগজনিত দুঃখ ভোগ কৰা। অজ্ঞানে বিমূঢ় হৈ তুমি প্ৰায়ে মানৱগতিকে লাভ কৰিবা।

Verse 19

अथ शंभुर्महालीलो निश्चकर्ष विमोहिनीम । स्वमायां मोहितो ज्ञानी नारदोप्यभवद्यया

তাৰ পাছত মহালীলাময় শম্ভুৱে মোহিনী স্বমায়া প্ৰকাশ কৰিলে। সেই স্বমায়াৰ দ্বাৰাই জ্ঞানী নাৰদো মোহিত হ’ল।

Verse 20

अंतर्हितायां मायायां पूर्ववन्मतिमानभूत् । नारदो विस्मितमनाः प्राप्तबोधो निराकुलः

যেতিয়া সেই মায়া অন্তৰ্হিত হ’ল, তেতিয়া নাৰদ পূৰ্ববৎ বুদ্ধিমান হ’ল। মন বিস্মিত হলেও বোধ পুনৰ লাভ কৰি তেওঁ শান্ত আৰু নিৰাকুল হ’ল।

Verse 21

पश्चात्तापमवाप्याति निनिन्द स्वं मुहुर्मुहुः । प्रशशंस तदा मायां शांभवीं ज्ञानिमोहिनीम्

তাৰ পিছত সি অনুতাপে আচ্ছন্ন হৈ বাৰে বাৰে নিজকে নিন্দা কৰিলে। তেতিয়া সি জ্ঞানীকেও মোহিত কৰা শাম্ভৱী মায়াৰ প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 22

अथ ज्ञात्वा मुनिस्सर्वं मायाविभ्रममात्मनः । अपतत्पादयोर्विष्णोर्नारदो वैष्णवोत्तमः

তেতিয়া মুনিয়ে নিজৰ ওপৰত মায়াই সৃষ্টি কৰা সকলো বিভ্ৰম সম্পূৰ্ণ বুজি, বৈষ্ণৱসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ নাৰদ বিষ্ণুৰ চৰণত লুটি পৰিল।

Verse 23

हर्य्युपस्थापितः प्राह वचनं नष्ट दुर्मतिः । मया दुरक्तयः प्रोक्ता मोहितेन कुबुद्धिना

হৰিৰ সন্মুখলৈ অনা হ’লে, যাৰ বুদ্ধি ভ্ৰষ্ট হৈছিল, সি ক’লে—“মোহগ্ৰস্ত কুবুদ্ধিৰে মই দুষ্ট আৰু অনুচিত বাক্য কৈ পেলাইছোঁ।”

Verse 24

दत्तश्शापोऽपि तेनाथ वितथं कुरु तं प्रभो । महत्पापमकार्षं हि यास्यामि निरयं धुवम्

“প্ৰভু, তেওঁ দিয়া শাপটোও দয়া কৰি নিষ্ফল কৰি দিয়ক। মই মহাপাপ কৰিছোঁ; নিশ্চয়েই মই নৰকলৈ যাম।”

Verse 25

कमुपायं हरे कुर्यां दासोऽहं ते तमादिश । येन पापकुलं नश्येन्निरयो न भवेन्मम

হে হৰি! মই কোন উপায় গ্ৰহণ কৰোঁ? মই তোমাৰ দাস—কৃপা কৰি সেই পথ উপদেশ দিয়া, যাৰ দ্বাৰা মোৰ পাপৰ সমগ্ৰ বংশ নাশ হয় আৰু মোৰ নৰকগমন নঘটে।

Verse 26

इत्युक्त्वा स पुनर्विष्णोः पादयोर्मुनिसत्तमः । पपात सुमतिर्भक्त्या पश्चात्तापमुपागतः

এনেদৰে কৈ মুনিশ্ৰেষ্ঠ সুমতি পুনৰ ভক্তিভাৱে ভগৱান বিষ্ণুৰ চৰণত লুটি পৰিল, অনুতাপে আচ্ছন্ন হৈ।

Verse 27

अथ विष्णुस्तमुत्थाप्य बभाषे सूनृतं वचः । विष्णुरुवाच । न खेदं कुरु मे भक्त वरस्त्वं नात्र संशयः

তেতিয়া বিষ্ণুৱে তেওঁক উঠাই মধুৰ সত্য বাক্য ক’লে—“হে মোৰ ভক্ত, খেদ নকৰিবা; তুমি নিশ্চয়েই বৰ পাবা, ইয়াত সন্দেহ নাই।”

Verse 28

निरयस्ते न भविता शिवश्शं ते विधास्यति

তোমাৰ নৰকত পতন নহ’ব; ভগৱান শিৱ নিশ্চয়েই তোমাক মঙ্গল দান কৰিব।

Verse 29

यदकार्षीश्शिववचो वितथं मदमोहितः । स दत्तवानीदृशं ते फलं कर्म फलप्रदः

অহংকাৰ আৰু মোহত মত্ত হৈ তুমি শিৱবচনক মিছা বুলি মানিছিলা; সেয়ে কৰ্মফলদাতা প্ৰভুৱে তোমাৰ কৰ্মানুসাৰে তেনে ফল দিছে।

Verse 30

शिवेच्छाऽखिलं जातं कुर्वित्थं निश्चितां मतिम् । गर्वापहर्ता स स्वामी शंकरः परमेश्वरः

দৃঢ় নिश्चয়ে জানিবা—সকলো কেবল শিৱইচ্ছাৰে জন্মে। সেই স্বামী পৰমেশ্বৰ শংকৰেই জীৱৰ গৰ্ব হৰণ কৰে।

Verse 31

परं ब्रह्म परात्मा स सच्चिदानंदबोधनः । निर्गुणो निर्विकारो च रजस्सत्वतमःपर

সেই পৰম ব্ৰহ্ম, পৰমাত্মা—সচ্চিদানন্দময় শুদ্ধ বোধস্বৰূপ। তেওঁ নিৰ্গুণ, নিৰ্বিকাৰ আৰু ৰজঃ-সত্ত্ব-তমঃ ত্ৰিগুণাতীত।

Verse 32

स एवमादाय मायां स्वां त्रिधा भवति रूपतः । ब्रह्मविष्णुमहेशात्मा निर्गुणोऽनिर्गुणोऽपि सः

তেওঁ নিজৰ মায়াক ধাৰণ কৰি ৰূপত ত্ৰিধা হয়—ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু মহেশ তেওঁৰেই আত্মস্বৰূপ। তথাপি তেওঁ নিৰ্গুণেই থাকে, আৰু সেই প্ৰকাশত সগুণসদৃশো প্ৰতীয়মান হয়।

Verse 33

निर्गुणत्वे शिवाह्वो हि परमात्मा महेश्वरः । परं ब्रह्माव्ययोऽनंतो महादेवेति गीयते

নিৰ্গুণ অৱস্থাত পৰমাত্মা মহেশ্বৰেই ‘শিৱ’ বুলি কোৱা হয়। তেওঁ পৰম ব্ৰহ্ম, অব্যয় আৰু অনন্ত; সেয়ে ‘মহাদেৱ’ বুলি গীত হয়।

Verse 34

तत्सेवया विधिस्स्रष्टा पालको जगतामहम् । स्वयं सर्वस्य संहारी रुद्ररूपेण सर्वदा

তেওঁৰ সেৱাত বিধি (ব্ৰহ্মা) স্ৰষ্টা হয়; মই জগতৰ পালনকৰ্তা হওঁ; আৰু তেওঁ স্বয়ং সদায় ৰুদ্ৰৰূপে সকলোৰে সংহাৰক।

Verse 35

साक्षी शिवस्वरूपेण मायाभिन्नस्स निर्गुणः । स्वेच्छाचारी संविहारी भक्तानुग्रहकारकः

তেওঁ শিৱস্বৰূপ সাক্ষী—মায়াৰ পৰা অস্পৰ্শ আৰু নিৰ্গুণ। তেওঁ স্বেচ্ছানুসাৰে বিচৰণ কৰে, দিৱ্য লীলা কৰে আৰু ভক্তসকলক সদায় অনুগ্ৰহ দান কৰে।

Verse 36

शृणु त्वं नारद मुने सदुपायं सुखप्रदम् । सर्वपापापहर्त्तारं भुक्तिमुक्तिप्रदं सदा

হে নাৰদ মুনি, শুনা—ই এক সৎ উপায়, সুখপ্ৰদ। ই সকলো পাপ নাশ কৰে আৰু সদায় ভোগ আৰু মুক্তি প্ৰদান কৰে।

Verse 37

इत्युक्त्वास्त्वसंशयं सर्वं शंकरसद्यशः । शतनामशिवस्तोत्रं सदानन्यमतिर्जप

এইদৰে কৈ সદ્યঃ-যশস্বী শংকৰে সকলো সন্দেহ দূৰ কৰিলে। তাৰ পিছত একাগ্ৰচিত্তে উপদেশ দিলে—“সদায় শিৱৰ শতনাম-স্তোত্ৰ জপ কৰা।”

Verse 38

यज्जपित्वा द्रुतं सर्वं तव पापं विनश्यति । इत्युक्त्वा नारदं विष्णुः पुनः प्राह दयान्वितः

যি মন্ত্ৰ জপ কৰিলে তোমাৰ সকলো পাপ শীঘ্ৰে নাশ হয়—এই কথা নাৰদক কৈ, দয়াময় ভগৱান বিষ্ণুৱে পুনৰ ক’লে।

Verse 39

मुने न कुरु शोकं त्वं त्वया किंचित्कृतं नहि । स्वेच्छया कृतवान्शंभुरिदं सर्वं न संशयः

হে মুনি, শোক নকৰিবা; তুমি ইয়াত একো কৰা নাই। শম্ভুৱে নিজৰ স্বেচ্ছাৰে এই সকলো কৰিলে—সন্দেহ নাই।

Verse 40

अहार्षित्त्वन्मतिं दिव्यां काम क्लेशमदात्स ते । त्वन्मुखाद्दापयांचक्रे शापं मे स महेश्वरः

কামে তোমাৰ দিব্য সংকল্প হৰণ কৰি তোমাক ক্লেশ দিলে। তাৰ পাছত সেই মহেশ্বৰে মোৰ শাপ তোমাৰেই মুখেৰে উচ্চাৰণ কৰালে।

Verse 41

इत्थं स्वचरितं लोके प्रकटीकृतवान् स्वयम् । मृत्युंजयः कालकालो भक्तोद्धारपरायणः

এইদৰে প্ৰভুৱে স্বয়ং নিজৰ দিব্য চৰিত্ৰ লোকত প্ৰকাশ কৰিলে—তেওঁ মৃত্যুঞ্জয়, কালৰো কাল, আৰু ভক্তোদ্ধাৰত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণ।

Verse 42

न मे शिवसमानोस्ति प्रियः स्वामी सुखप्रदः । सर्वशक्तिप्रदो मेऽस्ति स एव परमेश्वरः

মোৰ বাবে শিৱৰ সমান প্ৰিয় স্বামী নাই; তেওঁ সুখদাতা। তেওঁৱেই মোক সকলো শক্তি দান কৰে; তেওঁৱেই পৰমেশ্বৰ।

Verse 43

तस्योपास्यां कुरु मुने तमेव सततं भज । तद्यशः शृणु गाय त्वं कुरु नित्यं तदर्चनम्

হে মুনি, তেওঁৰেই উপাসনা কৰা; সদায় তেওঁৰেই ভজ। তেওঁৰ যশ শুনা আৰু গোৱা; নিত্য তেওঁৰ অর্চনা কৰা।

Verse 44

कायेन मनसा वाचा यश्शंकरमुपैति भो । स पण्डित इति ज्ञेयस्स जीवन्मुक्त उच्यते

হে প্ৰিয়, যি দেহে, মনে আৰু বাক্যে শংকৰৰ শৰণ লয়, তাকেই পণ্ডিত বুলি জানিবা; তেনে ভক্তক জীৱন্মুক্ত বোলা হয়।

Verse 45

शिवेति नामदावाग्नेर्महापातकप र्वताः । भस्मीभवन्त्यनायासात्सत्यं सत्यं न संशयः

“শিৱ” নাম দাবানল সদৃশ; মহাপাপৰ পৰ্বতসম স্তূপ অনায়াসে ভস্ম হয়। সঁচা, সঁচাই—কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 46

पापमूलानि दुःखानि विविधान्यपि तान्यतः । शिवार्चनैकनश्यानि नान्य नश्यानि सर्वथा

সেয়েহে পাপমূল নানাবিধ দুখ কেৱল শিৱাৰ্চনাৰ দ্বাৰাই নাশ হয়; অন্য কোনো উপায়ে সিহঁত সম্পূৰ্ণৰূপে নাশ নহয়।

Verse 47

स वैदिकस्य पुण्यात्मा स धन्यस्स बुधो मुने । यस्सदा कायवाक्चित्तैश्शरणं याति शंकरम्

হে মুনি, যি সদায় কায়া-বাক্-চিত্তে শংকৰৰ শৰণ লয়, সেয়েই সত্যই বৈদিকভাবসম্পন্ন পুণ্যাত্মা, ধন্য আৰু বুধ।

Verse 48

भवंति विविधा धर्मा येषां सद्यःफलोन्मुखाः । तेषां भवति विश्वासस्त्रिपुरांतकपूजने

যিসকলে তৎক্ষণাৎ ফলৰ আশাৰে নানাবিধ ধৰ্মাচৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ) পূজাত দৃঢ় বিশ্বাস জন্মে।

Verse 49

पातकानि विनश्यंति यावंति शिवपूजया । भुवि तावंति पापानि न संत्येव महामुने

হে মহামুনি, শিৱপূজাত যিমান পাতক নাশ হয়, পৃথিৱীত সিমান পাপ একেবাৰে নাথাকে—ভক্তিয়ে সিহঁত সম্পূৰ্ণ মচি পেলায়।

Verse 50

ब्रह्महत्यादिपापानां राशयोप्यमिता मुने । शिवस्मृत्या विनश्यंति सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

হে মুনি, ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপৰ অপৰিমেয় ৰাশিও শিৱস্মৰণে নাশ হয়; সত্য, সত্যই মই কওঁ।

Verse 51

शिवनामतरीं प्राप्य संसाराब्धिं तरंति ते । संसारमूलपापानि तस्य नश्यंत्यसंशयम्

শিৱনামৰ তৰী লাভ কৰি তেওঁলোকে সংসাৰ-সাগৰ পাৰ হয়। সেই ভক্তৰ সংসাৰ-মূল পাপ নিঃসন্দেহে নাশ হয়।

Verse 52

संसारमूलभूतानां पातकानां महामुने । शिवनामकुठारेण विनाशो जायते ध्रुवम्

হে মহামুনি, সংসাৰবন্ধনৰ মূলস্বৰূপ পাপসমূহ শিৱনামৰূপী কুঠাৰে নিশ্চয়েই বিনাশ হয়।

Verse 53

शिवनामामृतं पेयं पापदावानलार्दितैः । पापदावाग्नितप्तानां शांतिस्तेन विना न हि

পাপৰূপী দাবানলে দগ্ধসকলৰ বাবে শিৱনামামৃত পানীয়; পাপদাবাগ্নিত তপ্ত প্ৰাণীৰ তাৰ বিনা শান্তি নাই।

Verse 54

शिवेति नामपीयूषवर्षधारापरिप्लुतः । संसारदवमध्यपि न शोचति न संशयः

যি ‘শিৱ’ নামৰূপী অমৃতবৰ্ষাৰ ধাৰাত সিক্ত, সি সংসাৰদাবানলৰ মাজতো শোক নকৰে—সন্দেহ নাই।

Verse 55

न भक्तिश्शंकरे पुंसां रागद्वेषरतात्मनाम् । तद्विधानां हि सहसा मुक्तिर्भवति सर्वथा

ৰাগ-দ্বেষত ৰত মানুহৰ শংকৰভক্তি জন্মে নাহে; কিন্তু যিসকলে তেওঁৰ বিধান অনুসৰি সাধনা কৰে, তেওঁলোকৰ সৰ্বথা সহসা মুক্তি হয়।

Verse 56

अनंतजन्मभिर्येन तपस्तप्तं भविष्यति । तस्यैव भक्तिर्भवति भवानी प्राणवल्लभे

হে ভবানী, মোৰ প্ৰাণপ্ৰিয়তমা! যিয়ে অনন্ত জন্মজুৰি তপস্যা কৰিছে, তাৰ হৃদয়তে তোমাৰ (আৰু প্ৰভুৰ) সত্য ভক্তি উদয় হয়।

Verse 57

जातापि शंकरे भक्तिरन्यसाधारणी वृथा । परं त्वव्यभिचारेण शिवभक्तिरपेक्षिता

শংকৰত ভক্তি জন্মিলেও, যদি সেয়া অন্য উদ্দেশ্যৰ সৈতে মিশি সাধাৰণ আৰু চঞ্চল হয়, তেন্তে সেয়া বৃথা। প্ৰয়োজন অব্যভিচাৰিণী, একনিষ্ঠ শিৱভক্তি।

Verse 58

यस्या साधारणी शंभौ भक्तिरव्यभिचारिणी । तस्यैव मोक्षस्सुलभो नास्येतिन्य मतिर्मम

যাৰ শম্ভুত সৰল, স্থিৰ আৰু অব্যভিচাৰিণী ভক্তি আছে, তাৰ বাবে মোক্ষ সহজলভ্য—এই বিষয়ে মোৰ দৃঢ় মত; অন্য মত নাই।

Verse 59

कृत्वाप्यनंतपापानि यदि भक्तिर्महेश्वरे । सर्वपापविनिर्मुक्तो भवत्येव न संशयः

যদি কোনোবাই অনন্ত পাপো কৰি থাকে, তথাপি মহেশ্বৰত ভক্তি থাকিলে সি নিশ্চিতভাৱে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 60

भवंति भस्मसाद्वृक्षादवदग्धा यथा वने । तथा भवंति दग्धानि शांकराणामघान्यपि

যেনেকৈ বনতে জ্বলি উঠা অগ্নিয়ে গছবোৰ দগ্ধ কৰি ভস্ম কৰে, তেনেকৈ শংকৰভক্তসকলৰ পাপো দগ্ধ হৈ বিনষ্ট হয়।

Verse 61

यो नित्यं भस्मपूतांगो शिवपूजोन्मुखो भवेत् । स तरत्येव संसारमपारमतिदारुणम्

যি নিত্য ভস্মে পৱিত্ৰ দেহধাৰী আৰু শিৱপূজাত একাগ্ৰ থাকে, সি এই অপাৰ আৰু অতিদাৰুণ সংসাৰ সাগৰ নিশ্চয়েই পাৰ হয়।

Verse 62

ब्रह्मस्वहरणं कृत्वा हत्वापि ब्राह्मणान्बहून् । लिप्यते नरः पापैर्विरूपाक्षस्य सेवकः

ব্ৰাহ্মণৰ ধন হৰণ কৰি আৰু বহু ব্ৰাহ্মণক বধ কৰিলেও, যি বিরূপাক্ষ (শিৱ)ৰ সেবক-ভক্ত, সি পাপত লিপ্ত নহয়।

Verse 63

विलोक्य वेदानखिलाञ्छिवस्यैवार्चनम्परम् । संसारनाशनोपाय इति पूर्वैर्विनिश्चितम्

সকলো বেদ পৰীক্ষা কৰি পুৰ্বজসকলে স্থিৰ কৰিলে যে সংসাৰ-নাশৰ পৰম উপায় একমাত্র শিৱৰ অর্চনা-উপাসনা।

Verse 64

अद्यप्रभृति यत्नेन सावधानो यथाविधि । साम्बं सदाशिवं भक्त्या भज नित्यं महेश्वरम्

আজিৰ পৰা যত্নেৰে, সাৱধান হৈ, বিধি অনুসাৰে—উমাসহিত সদাশিৱ মহেশ্বৰক নিত্য ভক্তিৰে ভজ আৰু পূজা কৰা।

Verse 65

आपादमस्तकं सम्यक् भस्मनोद्धूल्य सादरम् । सर्वश्रुतिश्रुतं शैवम्मंत्रञ्जप षडक्षरम्

পাদৰ পৰা মস্তকলৈকে আদৰেৰে ভস্ম সঠিকভাৱে লেপন কৰি, সকলো শ্ৰুতিত প্ৰসিদ্ধ শৈৱ ষড়ক্ষৰ মন্ত্র ভক্তিৰে জপ কৰা।

Verse 66

सवार्ङ्गेषु प्रयत्नेन रुद्राक्षाञ्छिववल्लभान् । धारयस्वातिसद्भक्त्या समन्त्रम्विधिपूर्वकम्

যত্নসহ শিৱপ্ৰিয় ৰুদ্ৰাক্ষ সকলো অংগত ধাৰণ কৰা। অতি সৎভক্তিৰে, মন্ত্ৰসহ আৰু বিধিপূৰ্বক এই কৰ্ম সম্পন্ন কৰা।

Verse 67

शृणु शैवीं कथां नित्यं वद शैवीं कथां सदा । पूजयस्वातियत्नेन शिवभक्तान्पुनः पुनः

নিত্যে শৈৱ পবিত্ৰ কাহিনী শুনা, আৰু সদায় শৈৱ কাহিনী কোৱা। অতি যত্ন আৰু ভক্তিৰে শিৱভক্তসকলক পুনঃ পুনঃ পূজা কৰা।

Verse 68

अप्रमादेन सततं शिवैकशरणो भव । शिवार्चनेन सततमानन्दः प्राप्यते यतः

অপ্ৰমাদে সদায় শিৱকেই একমাত্ৰ শৰণ লোৱা। কিয়নো নিৰন্তৰ শিৱাৰ্চনাৰে অখণ্ড আনন্দ লাভ হয়।

Verse 69

उरस्याधाय विशदे शिवस्य चरणाम्बुजौ । शिवतीर्थानि विचर प्रथमं मुनिसत्तम

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! নিৰ্মল বক্ষত শিৱৰ চৰণকমল ধৰি, প্ৰথমে শিৱতীৰ্থসমূহত ভ্ৰমণ কৰা।

Verse 70

पश्यन्माहात्म्यमतुलं शंकरस्य परात्मनः । गच्छानन्दवनं पश्चाच्छंभुप्रियतमं मुने

পৰমাত্মা শংকৰৰ অতুল মাহাত্ম্য দৰ্শন কৰি, হে মুনে, তাৰ পাছত শম্ভুৰ অতি প্ৰিয় আনন্দবনলৈ যোৱা।

Verse 71

तत्र विश्वेश्वरं दृष्ट्वा पूजनं कुरु भक्तितः । नत्वा स्तुत्वा विशेषेण निर्विकल्पो भविष्यसि

তাত বিশ্বেশ্বৰক দর্শন কৰি ভক্তিভাৱে তেওঁৰ পূজা কৰা। বিশেষ ভক্তিৰে নমস্কাৰ আৰু স্তৱ কৰিলে তুমি নিৰ্বিকল্প অৱস্থাত স্থিত হ’বা।

Verse 72

ततश्च भवता नूनं विधेयं गमनं मुने । ब्रह्मलोके स्वकामार्थं शासनान्मम भक्तितः

সেয়ে, হে মুনি, তুমি নিশ্চয় গমন কৰিব লাগিব—মোৰ আদেশ অনুসাৰে আৰু মোৰ প্ৰতি ভক্তিৰে, নিজৰ অভীষ্টসিদ্ধিৰ বাবে ব্ৰহ্মলোকলৈ যোৱা।

Verse 73

नत्वा स्तुत्वा विशेषेण विधिं स्वजनकं मुने । प्रष्टव्यं शिवमाहात्म्यं बहुशः प्रीतचेतसा

হে মুনি! তোমাৰ জনক বিধি (ব্ৰহ্মা)ক বিশেষভাৱে প্ৰণাম কৰি স্তৱ কৰি, প্ৰীতচিত্তে বাৰে বাৰে ভগৱান শিৱৰ মাহাত্ম্য সুধিব লাগে।

Verse 74

स शैवप्रवरो ब्रह्मा माहात्म्यं शंकरस्य ते । श्रावयिष्यति सुप्रीत्या शतनामस्तवं च हि

শৈৱভক্তসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ সেই ব্ৰহ্মাই অতি প্ৰীতিতে তোমাক শংকৰৰ মাহাত্ম্য শুনাব, আৰু তেওঁৰ শতনাম-স্তৱো পাঠ কৰিব।

Verse 75

अद्यतस्त्वं भव मुने शैवश्शिवपरायणः । मुक्तिभागी विशेषेण शिवस्ते शं विधास्यति

হে মুনি! আজিৰ পৰা তুমি সত্য শৈৱ হোৱা, শিৱপৰায়ণ হোৱা। বিশেষভাৱে তুমি মুক্তিৰ ভাগী হ’বা, কিয়নো শিৱে নিজেই তোমাৰ কল্যাণ-মঙ্গল বিধান কৰিব।

Verse 76

इत्थं विष्णुर्मुनिं प्रीत्या ह्युपदिश्य प्रसन्नधीः । स्मृत्वा नुत्वा शिवं स्तुत्वा ततस्त्वंतरधीयत

এইদৰে প্ৰসন্নবুদ্ধি ভগৱান বিষ্ণুৱে প্ৰীতিপূৰ্বক মুনিক উপদেশ দিলে। তাৰ পাছত শিৱক স্মৰণ কৰি, নমস্কাৰ আৰু স্তৱ কৰি, তেওঁ অন্তৰ্ধান হ’ল।