अलकापतेः तपः-लिङ्गप्रतिष्ठा च वरप्राप्तिः / The Lord of Alakā: Austerity, Liṅga-Establishment, and the Receiving of a Boon

Verse 1

ब्रह्मोवाच । पाद्मे कल्पे मम सुरा ब्रह्मणो मानसात्सुतात् । पुलस्त्याद्विश्रवा जज्ञे तस्य वैश्रवणस्सुतः

ব্ৰহ্মাই ক'লে—পদ্ম-কল্পত মোৰ মানসপুত্ৰ পুলস্ত্যৰ পৰা বিশ্ৰৱা জন্মিল; আৰু তেওঁৰ পৰা বৈশ্ৰৱণ (কুবেৰ) পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 2

तेनेयमलका भुक्ता पुरी विश्वकृता कृता । आराध्य त्र्यंबकं देवमत्युग्रतपसा पुरा

বিশ্বকৰ্তাই নিৰ্মিত এই অলকা-পুৰী তেওঁ ভোগ কৰি শাসন কৰিছিল; কিয়নো তেওঁ পূৰ্বে অতি উগ্ৰ তপস্যাৰে ত্ৰ্যম্বক দেৱ (শিৱ)ক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 3

व्यतीते तत्र कल्पे वै प्रवृत्ते मेघवाहने । याज्ञदत्तिरसौ श्रीदस्तपस्तेपे सुदुस्सहम्

সেই কল্প অতীত হৈ ‘মেঘবাহন’ নামৰ নতুন কল্প আৰম্ভ হোৱাত, যাজ্ঞদত্তি নামে খ্যাত শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰীদাসে অতি দুঃসহ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 4

भक्ति प्रभावं विज्ञाय शंभोस्तद्दीपमात्रतः । पुरा पुरारेस्संप्राप्य काशिकां चित्प्रकाशिकाम्

শম্ভু-ভক্তিৰ প্ৰভাৱ—কেৱল দীপ-আৰাধনাৰ দৰে সৰু সংকেতৰ পৰাও—বুজি, প্ৰাচীনকালত পুরাৰি (শিৱ)ৰ কৃপাৰে চিত্-প্ৰকাশিনী কাশী লাভ কৰা হৈছিল।

Verse 5

शिवैकादशमुद्बोध्य चित्तरत्नप्रदीपकैः । अनन्यभक्तिस्नेहाढ्यस्तन्मयो ध्याननिश्चलः

চিত্ত-ৰত্নৰ দীপপ্ৰভাৰে শিৱৰ একাদশ ভাব জাগ্ৰত কৰি সি অনন্য ভক্তিস্নেহে পৰিপূৰ্ণ হয়; তন্ময় হৈ ধ্যানত অচঞ্চল থাকে।

Verse 6

शिवैक्यं सुमहापात्रं तपोग्निपरिबृंहितम् । कामक्रोधमहाविघ्नपतंगाघात वर्जितम्

ই শিৱ-এক্যই মহামহিমান্বিত পাত্ৰ, তপস্যাৰ অগ্নিয়ে দৃঢ় কৰা; কাম-ক্রোধ আদি মহাবিঘ্নৰূপ পতঙ্গৰ দাহক আঘাতৰ পৰা মুক্ত।

Verse 7

प्राणसंरोधनिर्वातं निर्मलं निर्मलेक्षणात् । संस्थाप्य शांभवं लिंगं सद्भावकुसुमार्चितम्

প্ৰাণসংৰোধজাত নিৰ্বাত নীৰৱতা আৰু নিৰ্মল অৱস্থা লাভ কৰি, নিৰ্মল দৃষ্টিৰ শক্তিৰে তেওঁ শাম্ভৱ লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে আৰু সদ্ভাৱৰূপ কুসুমে অর্চনা কৰিলে।

Verse 8

तावत्तताप स तपस्त्वगस्थिपरिशेषितम् । यावद्बभूव तद्वर्णं वर्षाणामयुतं शतम्

তেওঁ ইমান ঘোৰ তপস্যা কৰিলে যে কেৱল চাম আৰু হাড়হে অৱশিষ্ট ৰ’ল; আৰু সেই অৱস্থা শত অযুত বছৰ ধৰি স্থায়ী হ’ল।

Verse 9

ततस्सह विशालाक्ष्या देवो विश्वेश्वररस्वयम् । अलकापतिमालोक्य प्रसन्नेनांतरात्मना

তাৰ পিছত বিশালাক্ষী দেৱীৰ সৈতে স্বয়ং বিশ্বেশ্বৰ দেৱে অলকাপতিক দৰ্শন কৰিলে আৰু অন্তৰাত্মাত প্ৰসন্ন হৈ কৃপাময় হ’ল।

Verse 10

लिंगे मनस्समाधाय स्थितं स्थाणुस्वरूपिणम् । उवाच वरदोऽस्मीति तदाचक्ष्वालकापते

লিঙ্গত মনক সমাধিত স্থিৰ কৰি—য’ত স্থাণুস্বৰূপ মহাদেৱ স্বৰূপে অধিষ্ঠিত—তেওঁ ক’লে, “মই বৰদাতা।” হে অলকাপতি, সেই বৃত্তান্ত কোৱা।

Verse 11

उन्मील्य नयने यावत्स पश्यति तपोधनः । तावदुद्यत्सहस्रांशु सहस्राधिकतेजसम्

তপোধন সেই তপস্বীয়ে চকু মেলামাত্ৰে দেখিলে—উদীয়মান সূৰ্যৰ দৰে, সহস্ৰগুণ অধিক তেজে জ্বলি উঠা এক দীপ্তি।

Verse 12

पुरो ददर्श श्रीकंठं चन्द्रचूडमुमाधवम् । तत्तेजः परिभूताक्षितेजाः संमील्य लोचने

সামনে সি শ্ৰীকণ্ঠ—চন্দ্ৰচূড়, উমাপ্ৰিয় মহাদেৱ শিৱক দেখিলে। সেই প্ৰভুৰ তেজত তাৰ চকুৰ তেজ পৰাভূত হ’ল, আৰু সি নয়ন মুদিলে।

Verse 13

उवाच देवदेवेशं मनोरथपदातिगम् । निजांघ्रिदर्शने नाथ दृक्सामर्थ्यं प्रयच्छ मे

তেওঁ সকলো মনোৰথৰ অতীত দেৱদেৱেশক ক’লে—“হে নাথ, আপোনাৰ পবিত্ৰ চৰণদৰ্শনৰ বাবে মোক দৃষ্টিসামৰ্থ্য দান কৰক।”

Verse 14

अयमेव वरो नाथ यत्त्वं साक्षान्निरीक्ष्यसे । किमन्येन वरेणेश नमस्ते शशिशेखर

“হে নাথ, এইয়েই বৰ—যে আপোনাক সাক্ষাৎ দৰ্শন কৰিব পাৰোঁ। হে ঈশ, অন্য বৰৰ কি প্ৰয়োজন? হে শশিশেখৰ, আপোনাক নমস্কাৰ।”

Verse 15

इति तद्वचनं श्रुत्वा देवदेव उमापतिः । ददौ दर्शनसामर्थ्यं स्पृष्ट्वा पाणितलेन तम्

সেই বাক্য শুনি দেৱদেৱ উমাপতি (শিৱ) নিজৰ কৰতলৰে তাক স্পৰ্শ কৰি তাক দিব্যদৰ্শনৰ সামৰ্থ্য দান কৰিলে।

Verse 16

प्रसार्य नयने पूर्वमुमामेव व्यलोकयत् । तोऽसौ याज्ञदत्तिस्तु तत्सामर्थ्यमवाप्य च

চকু মেলোঁতেই সি প্ৰথমে কেৱল উমাদেৱীকেই দর্শন কৰিলে। তাৰপিছত সেই যাজ্ঞদত্তি তেওঁৰ কৃপাৰে সামৰ্থ্য পাই শক্তিমান হ’ল।

Verse 17

शंभोस्समीपे का योषिदेषा सर्वांगसुन्दरी । अनया किं तपस्तप्तं ममापि तपसोऽधिकम्

‘শম্ভুৰ ওচৰত থকা এই সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী নাৰী কোন? তাই কোন তপস্যা কৰিলে—মোৰ তপস্যাতকৈও অধিক যেন—যে প্ৰভুৰ ইমান নিকটতা পালে?’

Verse 18

अहो रूपमहो प्रेम सौभाग्यं श्रीरहो भृशम् । इत्यवादीदसौ पुत्रो मुहुर्मुहुरतीव हि

‘আহা! কি ৰূপ! আহা! কি প্ৰেম! কি সৌভাগ্য—কি অপাৰ শ্ৰী!’ এইদৰে কৈ সেই পুত্ৰে পুনঃপুনঃ, অতিশয় বিস্ময়ে ক’লে।

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखण्डे कैलासगमनोपाख्याने कुबेरस्य शिवमित्रत्ववर्णनो नामैकोनविंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় অংশ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ প্ৰথম খণ্ডত, ‘কৈলাসগমন’ উপাখ্যানত ‘কুবেৰৰ শিৱ-মিত্ৰত্বৰ বৰ্ণনা’ নামৰ ঊনবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 20

अथ देव्यब्रवीद्देव किमसौ दुष्टतापसः । असकृद्वीक्ष्य मां वक्ति कुरु त्वं मे तपःप्रभाम्

তেতিয়া দেবীয়ে ক’লে—“হে দেৱ! এই দুষ্ট তপস্বী কোন? বাৰে বাৰে মোক চাই অশোভন কথা কয়। সেয়ে আপোনাৰ তপস্যাজাত প্ৰভা-শক্তি মোক প্ৰকাশ কৰক (যাতে সি সংযত হয়)।”

Verse 21

असकृद्दक्षिणेनाक्ष्णा पुनर्मामेव पश्यति । असूयमानो मे रूपप्रेम सौभाग्यसंपद

সি বাৰে বাৰে সোঁ চকুৰে কেৱল মোকেই চায়। অসূয়া নথকা অৱস্থাত মোৰ ৰূপত প্ৰেম-আকৰ্ষণে স্থিত হৈ, তাতে শుభ সৌভাগ্য আৰু সম্পদ লাভ কৰে।

Verse 22

इति देवीगिरं श्रुत्वा प्रहस्य प्राह तां प्रभुः । उमे त्वदीयः पुत्रोऽयं न च क्रूरेण चक्षुषा

দেৱীৰ কথা শুনি প্ৰভুৱে হাঁহি ক’লে—“হে উমা! এইজন তোমাৰেই পুত্ৰ; তাক ক্ৰূৰ দৃষ্টিৰে নাচাবা।”

Verse 23

संपश्यति तपोलक्ष्मीं तव किं त्वधिवर्णयेत् । इति देवीं समाभाष्य तमीशः पुनरब्रवीत्

“সি তোমাৰ তপস্যাজাত তেজো-লক্ষ্মী দেখিছে; তাক সম্পূৰ্ণকৈ কোনে বৰ্ণনা কৰিব পাৰে?” এইদৰে দেবীক সম্বোধন কৰি ঈশ্বৰ (শিৱ) পুনৰ ক’লে।

Verse 24

वरान्ददामि ते वत्स तपसानेन तोषितः । निधीनामथ नाथस्त्वं गुह्यकानां भवेश्वरः

বৎস, তোমাৰ এই তপস্যাত মই সন্তুষ্ট; সেয়ে তোমাক বৰ দিছোঁ। তুমি নিধিসকলৰ নাথ আৰু গুহ্যকসকলৰ ঈশ্বৰ হ’বা।

Verse 25

यक्षाणां किन्नराणां च राज्ञां राज च सुव्रतः । पतिः पुण्यजनानां च सर्वेषां धनदो भव

হে সুব্ৰত, তুমি ৰজাসকলৰো ৰজা হোৱা; যক্ষ আৰু কিন্নৰসকলৰ অধিপতি হোৱা; পুণ্যজনসকলৰ নাথ হোৱা আৰু সকলোলৈ ধনদ—ধনদাতা—হোৱা।

Verse 26

मया सख्यं च ते नित्यं वत्स्यामि च तवांतिके । अलकां निकषा मित्र तव प्रीतिविवृद्धये

মই তোমাৰ সৈতে নিত্য মৈত্ৰী ৰাখিম আৰু তোমাৰ ওচৰতে বাস কৰিম। হে মিত্ৰ, তোমাৰ প্ৰীতি বৃদ্ধি হ’বলৈ মই অলকাৰ সন্নিকটে থাকিম।

Verse 27

आगच्छ पादयोरस्याः पत ते जननी त्वियम् । याज्ञदत्ते महाभक्त सुप्रसन्नेन चेतसा

আহা—ইয়াৰ চৰণত পৰি প্ৰণাম কৰা। ইয়ে তোমাৰ জননী। হে যাজ্ঞদত্ত মহাভক্ত, পৰম প্ৰসন্ন আৰু শান্তচিত্তে এইদৰে কৰা।

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इति दत्त्वा वरान्देवः पुनराह शिवां शिवः । प्रसादं कुरु देवेशि तपस्विन्यंगजेऽत्र वै

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে বৰ দান কৰি দেৱাধিদেৱ শিৱে পুনৰ শিৱাক ক’লে: হে দেৱেশী, ইয়াত এই তপস্বী অঙ্গজৰ ওপৰত কৃপা-প্ৰসাদ কৰা।

Verse 29

इत्याकर्ण्य वचश्शंभोः पार्वती जगदम्बिका । अब्रवीद्याज्ञदत्तिं तं सुप्रसन्नेन चेतसा

শম্ভুৰ বচন শুনি জগদম্বিকা পাৰ্বতীয়ে অতি প্ৰসন্ন আৰু শান্তচিত্তে সেই যাজ্ঞদত্তিক ক’লে।

Verse 30

देव्युवाच । वत्स ते निर्मला भक्तिर्भवे भवतु सर्वदा । भवैकपिंगो नेत्रेण वामेन स्फुटितेन ह

দেৱীয়ে ক’লে—বৎস, তোমাৰ নিৰ্মল ভক্তি সদায় ভৱ (শিৱ)ত স্থিৰ থাকক। পিঙ্গলবৰ্ণ ভৱে তেওঁৰ স্পষ্টকৈ উন্মীলিত বাঁও চকুৰে তোমাৰ ওপৰত কৃপাদৃষ্টি কৰক।

Verse 31

देवेन दत्ता ये तुभ्यं वरास्संतु तथैव ते । कुबेरो भव नाम्ना त्वं मम रूपेर्ष्यया सुत

দেৱে তোমাক দিয়া বৰসমূহ নিশ্চয়েই সিদ্ধ হওক। মোৰ ৰূপৰ প্ৰতি ঈৰ্ষ্যাৰ পৰা জন্ম লোৱা পুত্ৰ, তুমি ‘কুবেৰ’ নামে খ্যাত হ’বা।

Verse 32

इति दत्त्वा वरान्देवो देव्या सह महेश्वरः । धनदायाविवेशाथ धाम वैश्वेश्वराभिधम्

এইদৰে বৰ দান কৰি, দেৱীৰ সৈতে মহেশ্বৰে পাছত ধনদাৰ ‘বৈশ্বেশ্বৰ’ নামে খ্যাত ধামত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 33

इत्थं सखित्वं श्रीशंभोः प्रापैष धनदः पुरम् । अलकान्निकषा चासीत्कैलासश्शंकरालयः

এইদৰে শ্ৰীশম্ভুৰ সখ্য লাভ কৰি ধনদ (কুবেৰ) নিজৰ নগৰলৈ উভতি আহিল। আৰু অলকাৰ ওচৰত আছিল কৈলাস—শংকৰৰ নিবাস।