देवस्तुतिः—शिवस्य परब्रह्मत्वं, मायाशक्तिः, कर्मफलप्रदातृत्वं च (Devas’ Hymn: Śiva as Parabrahman, Māyā-Śakti, and Giver of Karmic Fruits)
অধ্যায় ৪১ত বিষ্ণু আৰু অন্যান্য দেৱতাই মহাদেৱৰ স্তৱ কৰে। তেওঁলোকে শিৱক ঈশ্বৰ/শম্ভু আৰু পৰব্ৰহ্ম বুলি মানি লয়, লগতে দেহধাৰী জীৱক মোহিত কৰা ‘পৰা মায়া’ শিৱে স্বেচ্ছায় ব্যৱহাৰ কৰে বুলিও উল্লেখ কৰে। শিৱ মন-ৱাণীৰ অতীত হ’লেও নিজৰ শিৱশক্তিৰে জগত সৃষ্টি আৰু পালন কৰে—মাকড়সাৰ জালৰ উপমাৰে। তেওঁ লোক-ৱেদীয় সীমা-মৰ্যাদাৰ সেতু, ক্রতু-যজ্ঞব্যৱস্থাৰ প্ৰৱৰ্তক আৰু সকলো কৰ্মফলৰ নিত্য দাতা। শ্ৰদ্ধা-শুদ্ধি-ধর্মনিষ্ঠ বৈদিক জ্ঞানীৰ প্ৰশংসা কৰি, ঈৰ্ষাপৰায়ণ মোহগ্ৰস্ত নিন্দকসকলে কঠোৰ বাক্যৰে পৰপীড়া কৰে বুলি নিন্দা কৰা হয়; দেৱতাই শিৱকৃপা আৰু এনে বিনাশকাৰী প্ৰবৃত্তি দমন কৰিবলৈ হস্তক্ষেপ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Shlokas
Verse 1
विष्ण्वादय ऊचुः । देवदेव महादेव लौकिकाचारकृत्प्रभो । ब्रह्म त्वामीश्वरं शंभुं जानीमः कृपया तव
বিষ্ণু আদি দেৱতাসকলে ক’লে— হে দেৱদেৱ মহাদেৱ! হে লোকাচাৰ স্থাপনকাৰী প্ৰভু! তোমাৰ কৃপাৰে আমি তোমাক, হে শম্ভু, পৰমেশ্বৰ—স্বয়ং ব্ৰহ্ম—ৰূপে জানো।
Verse 2
किं मोहयसि नस्तात मायया परया तव । दुर्ज्ञेयया सदा पुंसां मोहिन्या परमेश्वर
হে তাত, হে পৰমেশ্বৰ! তোমাৰ পৰা-মায়াৰে তুমি আমাক কিয় মোহিত কৰিছা? এই মায়া সদায় দেহধাৰীৰ বাবে দুৰ্জ্ঞেয় আৰু সকলোকে বিভ্ৰান্ত কৰে।
Verse 3
प्रकृतः पुरुषस्यापि जगतो योनिबीजयोः । परब्रह्म परस्त्वं च मनोवाचामगोचरः
তুমি নিজেই প্ৰকৃতি আৰু তুমি নিজেই পুৰুষ; জগতৰ বাবে তুমি যোনি আৰু বীজ দুয়ো। তুমি পৰব্ৰহ্ম, পৰম তত্ত্ব—মন আৰু বাক্যৰ অগোচৰ।
Verse 4
त्वमेव विश्वं सृजसि पास्यत्सि निजतंत्रतः । स्वरूपां शिवशक्तिं हि क्रीडन्नूर्णपटो यथा
তুমিয়েই এই বিশ্ব সৃষ্টি কৰা আৰু তুমিয়েই নিজৰ স্বতন্ত্ৰ শক্তিৰে ইয়াক পালন কৰা। তুমি নিজৰ স্বৰূপা শিৱশক্তিৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰা—যেনেকৈ মাকড়সাই নিজৰ পৰাই জাল বোনে।
Verse 5
त्वमेव क्रतुमीशान ससर्जिथ दयापरः । दक्षेण सूत्रेण विभो सदा त्रय्यभिपत्तये
হে ঈশান, দয়াপৰ! যজ্ঞক্ৰিয়া তুমিয়েই সৃষ্টি কৰিলা। হে বিভু, দক্ষক সূত্ৰ-সদৃশ উপায় কৰি ত্ৰয়ী বেদৰ সম্যক্ প্ৰাপ্তি আৰু বিকাশৰ বাবে তাক সদা প্ৰতিষ্ঠা কৰিলা।
Verse 6
त्वयैव लोकेवसितास्सेतवो यान् धृतव्रताः । शुद्धान् श्रद्दधते विप्रा वेदमार्गविचक्षणाः
হে প্ৰভু, আপোনাৰ দ্বাৰাই জগতত সেই সীমা আৰু পবিত্ৰ বিধান স্থাপিত। বেদমাৰ্গত বিচক্ষণ, শুদ্ধ আৰু ধৃতব্ৰত বিপ্ৰসকলে সেই নিৰ্মল আচাৰত শ্ৰদ্ধা ৰাখে।
Verse 7
कर्तुस्त्वं मंगलानां हि स्वपरं तु मुखे विभो । अमंगलानां च हितं मिश्रं वाथ विपर्ययम्
হে বিভো, মঙ্গলফলৰ কৰ্তা আপুনি হে; স্ব আৰু পৰ—দুয়ো—আপোনাৰ অধীন। অমঙ্গলতো আপুনি হিত সাধন কৰে—কেতিয়াবা কষ্টমিশ্ৰভাৱে, কেতিয়াবা ঘটনাপ্ৰবাহ উলটাই দি।
Verse 8
सर्वकर्मफलानां हि सदा दाता त्वमेव हि । सर्वे हि प्रोक्ता हि यशस्तत्पतिस्त्वं श्रुतिश्रुतः
সকলো কৰ্মফলৰ চিৰদাতা তুমিয়েই। সকলোৱে তোমাক যশৰ অধিপতি বুলি ঘোষণা কৰে; শ্রুতি (বেদ)সমূহত তুমি প্ৰসিদ্ধ আৰু শ্রুত।
Verse 9
पृथग्धियः कर्मदृशोऽरुंतुदाश्च दुराशयाः । वितुदंति परान्मूढा दुरुक्तैर्मत्सरान्विताः
যিসকলৰ বুদ্ধি বিভক্ত, যিসকলে কেৱল বাহ্য কৰ্ম দেখি বিচাৰ কৰে, যিসকলে কঠোৰভাষী আৰু নীচ আশাৰে চালিত—এনে মোহগ্ৰস্ত, ঈৰ্ষাৰে পূৰ্ণ লোকসকলে নিষ্ঠুৰ বাক্যে আনক আঘাত কৰে।
Verse 10
तेषां दैववधानां भो भूयात्त्वच्च वधो विभो । भगवन्परमेशान कृपां कुरु परप्रभो
হে বিভো! যিসকলৰ বধ দেৱবিধানত নিৰ্ধাৰিত, তেওঁলোকৰ সংহাৰ হওক—আৰু তাতকৈও অধিক, হে সৰ্বব্যাপী, মোৰো মৃত্যু সম্পন্ন হওক। হে ভগৱান পৰমেশান, হে পৰপ্ৰভু, কৃপা কৰা।
Verse 11
नमो रुद्राय शांताय ब्रह्मणे परमात्मने । कपर्दिने महेशाय ज्योत्स्नाय महते नमः
শান্তস্বৰূপ ৰুদ্ৰলৈ নমস্কাৰ; ব্ৰহ্ম আৰু পৰমাত্মালৈ নমস্কাৰ। কপৰ্দী মহেশলৈ নমস্কাৰ; জ্যোতিৰূপ মহানলৈ নমস্কাৰ।
Verse 12
त्वं हि विश्वसृजां स्रष्टा धाता त्वं प्रपितामहः । त्रिगुणात्मा निर्गुणश्च प्रकृतेः पुरुषात्परः
তুমিয়েই বিশ্বসৃষ্টাকসকলৰো স্ৰষ্টা; তুমিয়েই ধাতা, তুমিয়েই প্ৰপিতামহ। তুমি ত্ৰিগুণাত্মা হয়েও নিৰ্গুণ; প্ৰকৃতি আৰু পুৰুষৰ অতীত।
Verse 13
नमस्ते नीलकंठाय वेधसे परमात्मने । विश्वाय विश्वबीजाय जगदानंदहेतवे
হে নীলকণ্ঠ! বিধাতা আৰু পৰমাত্মা—তোমালৈ নমস্কাৰ। তুমি বিশ্ব, বিশ্ববীজ, আৰু সমগ্ৰ জগতৰ আনন্দৰ হেতু।
Verse 14
ओंकारस्त्वं वषट्कारस्सर्वारंभप्रवर्तकः । हंतकास्स्वधाकारो हव्यकव्यान्नभुक् सदा
তুমিয়েই ওঁকাৰ, তুমিয়েই বষটকাৰ; সকলো পবিত্ৰ আৰম্ভণিৰ প্ৰৱৰ্তক। তুমিয়েই হন্তাকার আৰু স্বধাকার; তুমিয়েই সদা হব্য-কব্য অন্নৰ ভোক্তা।
Verse 15
कृतः कथं यज्ञभंगस्त्वया धर्मपरायण । ब्रह्मण्यस्त्वं महादेव कथं यज्ञहनो विभो
হে ধৰ্মপৰায়ণ মহাদেৱ! তোমাৰ দ্বাৰা যজ্ঞভংগ কেনেকৈ হ’ল? তুমি তো ব্ৰাহ্মণহিতৈষী আৰু ধৰ্মৰক্ষক; হে বিভু, তেন্তে যজ্ঞহননকাৰী কেনেকৈ?
Verse 16
ब्राह्मणानां गवां चैव धर्मस्य प्रतिपालकः । शरण्योसि सदानंत्यः सर्वेषां प्राणिनां प्रभो
হে প্ৰভু! আপুনি ব্ৰাহ্মণসকলৰ, গোৱালৰ আৰু ধৰ্মৰো ৰক্ষক। আপুনি সদা শৰণদাতা—অনন্ত আৰু নিত্য—সকল প্ৰাণীৰ অধিপতি।
Verse 17
नमस्ते भगवन् रुद्र भास्करामिततेजसे । नमो भवाय देवाय रसायांबुमयाय ते
হে ভগৱান ৰুদ্ৰ! সূৰ্যৰ দৰে অপৰিমেয় তেজস্বী আপোনাক নমস্কাৰ। হে দেৱ ভব! ৰস আৰু জলতত্ত্বময় আপোনাৰ স্বৰূপক নমস্কাৰ।
Verse 18
शर्वाय क्षितिरूपाय सदा सुरभिणे नमः । रुद्रायाग्निस्वरूपाय महातेजस्विने नमः
পৃথিৱীৰূপ, সদা সুৰভিময় আৰু জীৱনপোষক শৰ্বক নমস্কাৰ। অগ্নিৰূপ, মহাতেজস্বী ৰুদ্ৰক নমস্কাৰ।
Verse 19
ईशाय वायवे तुभ्यं संस्पर्शाय नमोनमः । पशूनांपतये तुभ्यं यजमानाय वेधसे
হে ঈশ! হে বায়ুৰূপ! হে পবিত্ৰ স্পৰ্শতত্ত্ব! আপোনাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ। হে পশুপতি! হে যজমান-স্বৰূপ পূজ্য! হে বেধস্, সৰ্ববিধাতা! আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 20
भीमाय व्योमरूपाय शब्दमात्राय ते नमः । महादेवाय सोमाय प्रवृत्ताय नमोस्तु ते
হে ভীম! ব্যোমৰূপ, শব্দতত্ত্ব-মাত্ৰ স্বৰূপ তোমাক প্ৰণাম। হে মহাদেৱ, সোমস্বৰূপ প্ৰভু, জগতক প্ৰবৃত্ত কৰোঁতা তোমাক নমো নমঃ।
Verse 21
उग्राय सूर्यरूपाय नमस्ते कर्मयोगिने । नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे
উগ্ৰ, সূৰ্যৰূপ, কৰ্মযোগী তোমাক নমস্কাৰ; কালৰো কাল, হে ৰুদ্ৰ মন্যুস্বৰূপ, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 22
नमश्शिवाय भीमाय शंकराय शिवाय ते । उग्रोसि सर्व भूतानां नियंता यच्छिवोसि नः
শিৱ, ভীম, শংকৰ, শుభস্বৰূপ তোমাক নমস্কাৰ। তুমি উগ্ৰ, সকলো ভূতৰ নিয়ন্তা; তথাপি তুমি আমাৰ শিৱ—কৰুণাময়।
Verse 23
मयस्कराय विश्वाय ब्रह्मणे ह्यार्तिनाशिने । अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः
আপোনাক নমস্কাৰ—মঙ্গলদাতা, বিশ্বব্যাপী জগতীশ্বৰ, ব্ৰহ্মস্বৰূপ আৰু আৰ্তিনাশক। হে অম্বিকাপতি, হে উমাপতি, আপোনাক প্ৰণাম।
Verse 24
शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय परात्मने । सदसद्व्यक्तिहीनाय महतः कारणाय ते
আপোনাক নমস্কাৰ—হে শৰ্ব, সৰ্বৰূপ, পৰম পুৰুষ, পৰমাত্মা। যি সৎ-অসৎ অতিক্ৰম কৰি, অব্যক্তৰো অতীত, আৰু মহৎৰো কাৰণ—আপোনাক প্ৰণাম।
Verse 25
जाताय बहुधा लोके प्रभूताय नमोनमः । नीलाय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे
বাৰে বাৰে নমস্কাৰ—যি লোকত বহু ৰূপে প্ৰকাশ পায় আৰু সৰ্বত্ৰ প্ৰচুৰভাৱে বিদ্যমান। নীললৈ, নীলৰুদ্ৰলৈ, আৰু সদা জাগ্ৰত সৰ্বজ্ঞ প্ৰচেতস্-ৰুদ্ৰলৈ নমস্কাৰ।
Verse 26
मीढुष्टमाय देवाय शिपिविष्टाय ते नमः । महीयसे नमस्तुभ्यं हंत्रे देवारिणां सदा
হে দেৱ! অতি উদাৰ আৰু কৃপাময়, সৰ্বব্যাপী শিপিবিষ্ট, আপোনাক নমস্কাৰ। হে সদা মহান আৰু পূজনীয়, দেৱশত্ৰুনাশক, আপোনাক মই সদায় প্ৰণাম কৰোঁ।
Verse 27
ताराय च सुताराय तरुणाय सुतेजसे । हरिकेशाय देवाय महेशाय नमोनमः
তারা আৰু সুতারা, তরুণ আৰু সুতেজ, হৰিকেশ, দেৱ আৰু মহেশ—এনে মহাদেৱক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 28
देवानां शंभवे तुभ्यं विभवे परमात्मने । परमाय नमस्तुभ्यं कालकंठाय ते नमः
দেৱসকলৰ মঙ্গলময় অধীশ্বৰ শম্ভু! সৰ্বব্যাপী বিভৱস্বৰূপ পৰমাত্মা! তোমাক নমস্কাৰ। পৰম তত্ত্ব! তোমাক প্ৰণাম; হে কালকণ্ঠ! তোমাক পুনঃপুনঃ নমঃ।
Verse 29
हिरण्याय परेशाय हिरण्यवपुषे नमः । भीमाय भीमरूपाय भीमकर्मरताय च
সোণালী তেজধাৰী পৰমেশ্বৰক নমঃ; যাঁৰ দেহ সোণৰ দৰে দীপ্তিময়, তাঁক নমঃ। ভীম—ভয়ংকৰ প্ৰভু—তাঁৰ ভয়াবহ ৰূপক নমঃ, আৰু মহৎ কৰ্মত সদা ৰত তাঁক নমঃ।
Verse 30
भस्मदिग्धशरीराय रुद्राक्षाभरणाय च । नमो ह्रस्वाय दीर्घाय वामनाय नमोस्तु ते
পবিত্ৰ ভস্মে লেপিত দেহধাৰী আৰু ৰুদ্ৰাক্ষ-ভূষণে ভূষিত প্ৰভুক নমঃ। হে প্ৰভো! ক্ষুদ্ৰ আৰু বিরাট, বামনস্বৰূপ আৰু সৰ্ববিস্তাৰ—তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 31
दूरेवधाय ते देवा ग्रेवधाय नमोनमः । धन्विने शूलिने तुभ्यं गदिने हलिने नमः
হে দেৱ! দূৰৰ পৰা বধ কৰা আৰু ওচৰৰ পৰা বধ কৰা—তোমাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ। ধনুৰ্ধাৰী, ত্ৰিশূলধাৰী; গদাধাৰী আৰু হলধাৰী—তোমাক নমঃ।
Verse 32
नानायुधधरायैव दैत्यदानवनाशिने । सद्याय सद्यरूपाय सद्योजाताय वै नमः
বহু অস্ত্ৰধাৰী, দৈত্য-দানৱনাশক; সদ্যঃ-স্বৰূপ, সদা সন্নিহিত সদ্যোজাতক প্ৰণাম।
Verse 33
वामाय वामरूपाय वामनेत्राय ते नमः । अघोराय परेशाय विकटाय नमोनमः
হে বাম! তোমাৰ মঙ্গলময় ৰূপ আৰু সৌম্য নেত্ৰক প্ৰণাম। হে অঘোৰ, পৰেশ, বিকট! তোমাক পুনঃপুনঃ নমো নমঃ।
Verse 34
तत्पुरुषाय नाथाय पुराणपुरुषाय च । पुरुषार्थप्रदानाय व्रतिने परमेष्ठिने
তৎপুৰুষ—আমাৰ নাথ, আদিপুৰুষ—ক প্ৰণাম; পুৰুষাৰ্থদাতা, ব্ৰতধাৰী, পৰমেষ্ঠীক নমস্কাৰ।
Verse 35
ईशानाय नमस्तुभ्यमीश्वराय नमो नमः । ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय नमस्साक्षात्परात्मने
হে ঈশান! তোমাক প্ৰণাম; হে ঈশ্বৰ! পুনঃপুনঃ নমো নমঃ। হে ব্ৰহ্ম, ব্ৰহ্মস্বৰূপ! সাক্ষাৎ পৰাত্মাক নমস্কাৰ।
Verse 36
उग्रोसि सर्वदुष्टानां नियंतासि शिवोसि नः । कालकूटाशिने तुभ्यं देवाद्यवन कारिणे
হে প্ৰভু! তুমি সকলো দুষ্টৰ প্ৰতি উগ্ৰ, অধৰ্মীৰ পৰম নিয়ন্তা; তুমি আমাৰ মঙ্গলময় শিৱ। কালকূট বিষ ভক্ষণ কৰা, দেৱতা আৰু সকলো জীৱক ৰক্ষা কৰা তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 37
वीराय वीरभद्राय रक्षद्वीराय शूलिने । महादेवाय महते पशूनां पतये नमः
বীৰ প্ৰভুক, বীৰভদ্ৰক, ৰক্ষক বীৰক, শূলধাৰীক; মহান মহাদেৱক, পৰম মহত্ত্বময়ক, সকলো পশু (বন্ধ জীৱ)ৰ পতিকে নমস্কাৰ।
Verse 38
वीरात्मने सुविद्याय श्रीकंठाय पिनाकिने । नमोनंताय सूक्ष्माय नमस्ते मृत्युमन्यवे
বীৰাত্মস্বৰূপক, সুবিদ্যাস্বৰূপক, শ্ৰীকণ্ঠক, পিনাকধাৰীক নমস্কাৰ। অনন্ত আৰু সূক্ষ্ম স্বৰূপক নমস্কাৰ; হে মৃত্যুৰ ক্ৰোধ জয় কৰা, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 39
पराय परमेशाय परात्परतराय ते । परात्पराय विभवे नमस्ते विश्वमूर्तये
পৰম পৰ, পৰমেশ্বৰ! পৰাত্পৰৰো অতীত, সৰ্বোচ্চ পৰাত্পৰ—বিভৱস্বৰূপ প্ৰভু! বিশ্বমূৰ্ত্তি তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 40
नमो विष्णुकलत्राय विष्णुक्षेत्राय भानवे । भैरवाय शरण्याय त्र्यंबकाय विहारिणे
বিষ্ণু-শক্তিৰ পতিকে, বিষ্ণুক্ষেত্ৰ (ধাম) স্বৰূপক আৰু ভানুস্বৰূপ প্ৰভুক নমস্কাৰ। ভৈৰৱক, শৰণদায়কক, ত্ৰ্যম্বকক আৰু বিহাৰী (স্বচ্ছন্দ বিচৰণকাৰী) প্ৰভুক নমস্কাৰ।
Verse 41
इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे देवस्तुतिवर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় অংশ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ দ্বিতীয় বিভাগ সতীখণ্ডত ‘দেৱস্তুতিবৰ্ণন’ নামৰ একচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত।
Verse 42
भवता हि जगत्सर्वं व्याप्तं स्वेनैव तेजसा । परब्रह्म निर्विकारी चिदानंदःप्रकाशवान्
হে প্ৰভু, আপোনাৰ স্বতেজে এই সমগ্ৰ জগত ব্যাপ্ত। আপুনি পৰব্ৰহ্ম—নিৰ্বিকাৰ—চিত্-আনন্দৰ স্বপ্ৰকাশ স্বৰূপ।
Verse 43
ब्रह्मविष्ण्विंद्रचन्द्रादिप्रमुखास्सकलास्सुराः । मुनयश्चापरे त्वत्तस्संप्रसूता महेश्वर
হে মহেশ্বৰ, ব্ৰহ্মা-বিষ্ণু-ইন্দ্ৰ-চন্দ্ৰ আদি প্ৰমুখ সকলো দেৱতা আপোনাৰ পৰাই উদ্ভৱ; আৰু অন্য মুনিসকলেও নিশ্চয় আপোনাৰ পৰাই প্ৰসূত।
Verse 44
यतो बिभर्षि सकलं विभज्य तनुमष्टधा । अष्टमूर्तिरितीशश्च त्वमाद्यः करुणामयः
তুমি নিজৰ সত্তাক অষ্টৰূপে বিভাজিত কৰি সমগ্ৰ জগত ধাৰণ কৰা বাবে ‘অষ্টমূর্তি’ বুলি কোৱা হয়। হে ঈশ, তুমি আদ্য, কৰুণাময়।
Verse 45
त्वद्भयाद्वाति वातोयं दहत्यग्निर्भयात्तव । सूर्यस्तपति ते भीत्या मृत्युर्धावति सर्वतः
আপোনাৰ ভয়ত এই বতাহ বয়, আপোনাৰ ভয়ত অগ্নি দহে। আপোনাৰ ভীতিত সূৰ্য তাপে, আৰু মৃত্যুয়ো আপোনাৰ ভয়ত সৰ্বত্ৰ ধাৱিত হয়।
Verse 46
दयासिन्धो महेशान प्रसीद परमेश्वर । रक्ष रक्ष सदैवास्मान् यस्मान्नष्टान् विचेतसः
হে দয়াসিন্ধু মহেশান, হে পৰমেশ্বৰ! প্ৰসন্ন হওক। আমাক ৰক্ষা কৰক—সদায় ৰক্ষা কৰক; কিয়নো আমি বিবেক হেৰুৱাই বিভ্ৰান্ত হৈ পথভ্ৰষ্ট আৰু নষ্টপ্ৰায় হৈ পৰিছোঁ।
Verse 47
रक्षिताः सततं नाथ त्वयैव करुणानिधे । नानापद्भ्यो वयं शंभो तथैवाद्य प्रपाहि नः
হে নাথ, কৰুণানিধে! সদায় কেৱল তুমিয়েই আমাক ৰক্ষা কৰি আহিছা। হে শম্ভু, পূৰ্বৰ দৰে আজিও নানা বিপদৰ পৰা আমাক পৰিত্ৰাণ কৰা।
Verse 48
यज्ञस्योद्धरणं नाथ कुरु शीघ्रं प्रसादकृत् । असमाप्तस्य दुर्गेश दक्षस्य च प्रजापतेः
হে নাথ, হে দুৰ্গেশ! শীঘ্ৰে প্ৰসন্ন হৈ এই যজ্ঞৰ উদ্ধাৰ কৰা; প্ৰজাপতি দক্ষৰ এই অসমাপ্ত যজ্ঞক পূৰ্ণ কৰা।
Verse 49
भगोक्षिणी प्रपद्येत यजमानश्च जीवतु । पूष्णो दंताश्च रोहंतु भृगोः श्मश्रूणि पूर्ववत्
ভগৰ অন্ধ হোৱা চকু পুনৰ সুস্থ হওক; যজমান জীয়াই থাকক। পূষণৰ দাঁত পুনৰ গজক, আৰু ভৃগুৰ গোঁফ পূৰ্বৰ দৰে ঘূৰি আহক।
Verse 50
भवतानुग्रहीतानां देवादीनांश्च सर्वशः । आरोग्यं भग्नगात्राणां शंकर त्वायुधाश्मभिः
হে শংকৰ, যিসকল দেৱতা আদি সকলোতে আপোনাৰ অনুগ্ৰহ পৰিছে, তেওঁলোকক সম্পূৰ্ণ আৰোগ্য দান কৰক; আৰু যিসকলৰ অঙ্গ ভাঙিছে, তেওঁলোককো আপোনাৰ আয়ুধৰ অশ্মসম শক্তিৰে সুস্থ কৰক।
Verse 51
पूर्णभागोस्तु ते नाथावशिष्टेऽध्वरकर्मणि । रुद्रभागेन यज्ञस्ते कल्पितो नान्यथा क्वचित्
হে নাথ, এই যজ্ঞৰ অৱশিষ্ট অধ্বৰকৰ্মত আপোনাৰ পূৰ্ণ ভাগ নিৰ্ধাৰিত হওক। কিয়নো ৰুদ্ৰভাগেৰে হে এই যজ্ঞ যথাযথভাৱে সম্পন্ন হয়; অন্যথা কেতিয়াও নহয়।
Verse 52
इत्युक्त्वा सप्रजेशश्च रमेशश्च कृतांजलिः । दंडवत्पतितो भूमौ क्षमापयितुमुद्यतः
এই কথা কৈ প্ৰজাপতি (দক্ষ) আৰু ৰমেশ কৰযোৰে দণ্ডৱৎ হৈ ভূমিত পৰিল আৰু ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ হ’ল।
Frequently Asked Questions
The chapter primarily presents a deva-stuti and theological inquiry rather than a single dramatic event: Viṣṇu and other devas address Śiva, questioning his māyā and affirming his supreme status and governance of cosmic/ritual order.
It encodes Śiva’s sovereign freedom to veil (āvaraṇa) and reveal (anugraha) reality: māyā is not an independent rival but Śiva’s own power, through which embodied cognition becomes limited until grace and right understanding arise.
Śiva is highlighted as creator and sustainer via śivaśakti, establisher of dharma and ritual ‘setus,’ and the constant dispenser of karmic results—while remaining transcendent (parabrahman) beyond mind and speech.