दधीचाश्रमगमनम् — Viṣṇu’s Disguise and Dadhīca’s Fearlessness (Kṣu’s Request)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । क्षुवस्य हितकृत्येन दधीचस्याश्रमं ययौ । विप्ररूपमथास्थाय भगवान् भक्तवत्सलः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—ক্ষুৱৰ মঙ্গলৰ বাবে ভক্তৱৎসল ভগৱানে দধীচিৰ আশ্ৰমলৈ গৈ ব্ৰাহ্মণৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 2

दधीचं प्राह विप्रर्षिमभिवंद्य जगद्गुरुः । क्षुवकार्य्यार्थमुद्युक्तश्शैवेन्द्रं छलमाश्रितः

জগদ্গুৰুৱে ব্ৰাহ্মণঋষি দধীচিক অভিবন্দন কৰি ক’লে। ক্ষুৱৰ কাৰ্য সাধনৰ বাবে উদ্যমী হৈ শৈবেন্দ্ৰে এক ছলৰ আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 3

विष्णुरुवाच । भो भो दधीच विप्रर्षे भवार्चनरताव्यय । वरमेकं वृणे त्वत्तस्तद्भवान् दातुमर्हति

বিষ্ণুৱে ক’লে—হে দধীচি বিপ্ৰর্ষে! ভৱস্বৰূপ শিৱৰ আৰাধনাত অচঞ্চল ৰত তুমি; মই তোমাৰ পৰা এটা বৰ বিচাৰোঁ, কৃপা কৰি দান কৰা।

Verse 4

ब्रह्मोवाच । याचितो देवदेवेन दधीचश्शैवसत्तमः । क्षुवकार्यार्थिना शीघ्रं जगाद वचनं हरिम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—দেৱদেৱে যেতিয়া অনুৰোধ কৰিলে, শৈৱসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ দধীচিয়ে ক্ষুৱৰ কাৰ্যৰ বাবে অহা হৰিক শীঘ্ৰে উত্তৰ দিলে।

Verse 5

दधीच उवाच । ज्ञातं तवेप्सितं विप्र क्षुवकार्यार्थमागतः । भगवान् विप्ररूपेण मायी त्वमसि वै हरिः

দধীচে ক’লে—হে বিপ্ৰ, তোমাৰ অভিপ্ৰায় মই জানিলোঁ; তুমি ক্ষৌৰকাৰ্যৰ বাবে ইয়ালৈ আহিছা। মায়াধৰ তুমি স্বয়ং ভগৱান হৰি, ব্ৰাহ্মণৰূপে প্ৰকাশ পাইছা।

Verse 6

भूतं भविष्यं देवेश वर्तमानं जनार्दन । ज्ञानं प्रसादाद्रुद्रस्य सदा त्रैकालिकं मम

হে দেৱেশ, হে জনাৰ্দন! ৰুদ্ৰৰ প্ৰসাদে মোৰ জ্ঞান সদা ত্ৰিকালজ্ঞ—ভূত, ভবিষ্যৎ আৰু বৰ্তমান জানে।

Verse 7

त्वां जानेहं हरिं विष्णुं द्विजत्वं त्यज सुव्रत । आराधितोऽसि भूपेन क्षुवेण खलबुद्धिना

মই তোমাক হৰি—বিষ্ণু বুলি জানো। হে সুব্ৰত, এই দ্বিজ-ছদ্ম ত্যাগ কৰা। খলবুদ্ধি ৰজা ক্ষুৱে তোমাক আৰাধি আহ্বান কৰিছে।

Verse 8

जाने तवैव भगवन् भक्तवत्सलतां हरे । छलं त्यज स्वरूपं हि स्वीकुरु स्मर शंकरम्

হে ভগৱান হৰি! তোমাৰ ভক্তৱৎসলতা মই ভালদৰে জানো। সেয়ে এই ছল ত্যাগ কৰি, নিজ স্বৰূপ গ্ৰহণ কৰা আৰু শংকৰক স্মৰণ কৰা।

Verse 9

अस्ति चेत्कस्यचिद्भीतिर्भवार्चनरतस्य मे । वक्तुमर्हसि यत्नेन सत्यधारणपूर्वकम्

ভৱাৰ্চনত ৰত মোৰ যদি কোনো ভয় থাকে, তেন্তে সত্য আৰু স্থিৰতাক আধাৰ কৰি যত্নেৰে সেয়া মোক ক’ব লাগিব।

Verse 10

वदामि न मृषा क्वापि शिवस्मरणसक्तधीः । न बिभेमि जगत्यस्मिन्देवदैत्यादिकादपि

মই কেতিয়াও মিছা নকওঁ। মোৰ বুদ্ধি শিৱস্মৰণত আসক্ত; সেয়ে এই জগতত দেৱ-দৈত্য আদি কাৰো পৰা মই ভয় নকৰোঁ।

Verse 11

विष्णुरुवाच । भयं दधीच सर्वत्र नष्टं च तव सुव्रत । भवार्चनरतो यस्माद्भवान्सर्वज्ञ एव च

বিষ্ণুৱে ক’লে—হে দধীচ, হে সুব্ৰত! তোমাৰ ভয় সৰ্বত্ৰ নষ্ট হৈছে। যিহেতু তুমি ভব (শিৱ)ৰ আৰাধনাত ৰত, সেয়েহে তুমি নিশ্চয়েই সৰ্বজ্ঞ।

Verse 12

बिभेमीति सकृद्वक्तुमर्हसि त्वं नमस्तव । नियोगान्मम राजेन्द्र क्षुवात् प्रतिसहस्य च

তুমি মাত্ৰ এবাৰ ‘মই ভয় পাওঁ’ বুলি ক’বলৈ যোগ্য—তোমাক নমস্কাৰ। হে ৰাজেন্দ্ৰ! ই মোৰ নিয়োগ (নির্দিষ্ট কৰ্তব্য)ৰ পৰা, আৰু হাঁচি আৰু উঠা হাঁহিৰ কাৰণেও ঘটিছে।

Verse 13

ब्रह्मोवाच । एवं श्रुत्वापि तद्वाक्यं विष्णोस्स तु महामुनिः । विहस्य निर्भयः प्राह दधीचश्शैवसत्तमः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—বিষ্ণুৰ সেই বাক্য শুনিলেও, শৈৱভক্তসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ মহামুনি দধীচে হাঁহি উঠি, নিৰ্ভয়ে কথা ক’লে।

Verse 14

दधीच उवाच । न बिभेमि सदा क्वापि कुतश्चिदपि किंचन । प्रभावाद्देवदेवस्य शंभोस्साक्षात्पिनाकिनः

দধীচে ক’লে—মই সদায় ক’তোও, কাৰোৰ পৰা, একো বস্তুৰ পৰা ভয় নকৰোঁ; কিয়নো দেৱদেৱ, সাক্ষাৎ পিনাকধাৰী শম্ভুৰ প্ৰভাৱত মই নিৰ্ভয়।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । ततस्तस्य मुनेः श्रुत्वा वचनं कुपितो हरिः । चक्रमुद्यम्य संतस्थौ दिधक्षुमुनिसत्तमम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰ পাছত সেই মুনিৰ বাক্য শুনি হৰি (বিষ্ণু) ক্ৰুদ্ধ হ’ল। চক্ৰ উঠাই, শ্ৰেষ্ঠ মুনিক দগ্ধ কৰিবলৈ উদ্যত হৈ থিয় দিলে।

Verse 16

अभवत्कुंठितं तत्र विप्रे चक्रं सुदारुणम् । प्रभावाच्च तदीशस्य नृपतेस्संनिधावपि

হে বিপ্ৰ! তাত সেই অতি দাৰুণ চক্ৰটোও কুঁঠিত হৈ পৰিল; সেই ঈশ্বৰৰ প্ৰভাৱত—ৰাজাৰ সন্নিধানত থাকিলেও।

Verse 17

दृष्ट्वा तं कुंठितास्यं तच्चक्रं विष्णुं जगाद ह । दधीचस्सस्मितं साक्षात्सदसद्व्यक्ति कारणम्

কুঁঠিত চক্ৰসহ আৰু হতাশ মুখৰ বিষ্ণুক দেখি, দধীচি ঋষিয়ে মৃদু হাঁহি দি ক’লে; দধীচিয়েই আছিল পৰম কাৰণৰ—সৎ-অসৎ প্ৰকাশৰ—প্ৰত্যক্ষ সাধন।

Verse 18

दधीच उवाच । भगवन् भवता लब्धं पुरातीव सुदारुणम् । सुदर्शनमिति ख्यातं चक्रं विष्णोः प्रयत्नतः । भवस्य तच्छुभं चक्रं न जिघांसति मामिह

দধীচি ক’লে—হে ভগৱান! পুৰাতন কালত আপুনি মহা প্ৰচেষ্টাৰে বিষ্ণুৰ ‘সুদৰ্শন’ নামে খ্যাত অতি দাৰুণ চক্ৰ লাভ কৰিছিল; কিন্তু ভৱ (শিৱ)ৰ সেই শুভ চক্ৰই ইয়াত মোক বধ নকৰে।

Verse 19

भगवानथ क्रुद्धोऽस्मै सर्वास्त्राणि क्रमाद्धरिः । ब्रह्मास्त्राद्यैः शरैश्चास्त्रैः प्रयत्नं कर्तुमर्हसि

তাৰ পাছত ভগৱান হৰি ক্ৰুদ্ধ হৈ, ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ আদি সকলো দিব্যাস্ত্ৰ ক্ৰমে ক্ৰমে তাৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰিলে; আৰু অস্ত্ৰসম বাণসহ সম্পূৰ্ণ প্ৰচেষ্টা কৰিলে।

Verse 20

ब्रह्मोवाच । स तस्य वचनं श्रुत्वा दृष्ट्वा नि्र्वीर्य्यमानुषम् । ससर्जाथ क्रुधा तस्मै सर्वास्त्राणि क्रमाद्धरिः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰ বাক্য শুনি আৰু সেই মানুহক নিৰ্বীৰ্য দেখি, হৰি (বিষ্ণু) ক্ৰোধে তাতকৈ ক্ৰমে ক্ৰমে নিজৰ সকলো দিব্য অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 21

चक्रुर्देवास्ततस्तस्य विष्णोस्साहाय्यमादरात् । द्विजेनैकेन संयोद्धुं प्रसृतस्य विबुद्धयः

তেতিয়া দেৱসকলে, সেই প্ৰবুদ্ধসকলে, যুদ্ধৰ বাবে আগবাঢ়ি অহা সেই দ্বিজজনৰ সৈতে যুঁজিবলৈ শ্ৰদ্ধাৰে বিষ্ণুৰ সহায় বিচাৰিলে।

Verse 22

चिक्षिपुः स्वानि स्वान्याशु शस्त्राण्यस्त्राणि सर्वतः । दधीचोपरि वेगेन शक्राद्या हरिपाक्षिकाः

তাৰ পাছত হৰিৰ পক্ষৰ শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আদি দেৱসকলে সকলো দিশৰ পৰা নিজৰ নিজৰ শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰ দধীচিৰ ওপৰত বেগেৰে নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 23

कुशमुष्टिमथादाय दधीचस्संस्मरन् शिवम् । ससर्ज सर्वदेवेभ्यो वज्रास्थि सर्वतो वशी

তেতিয়া দধীচিয়ে কুশঘাঁহৰ এক মুঠি লৈ শিৱক স্মৰণ কৰিলে; সৰ্ববশী সেই ঋষিয়ে সকলো দেৱতাক বজ্ৰ-যোগ্য নিজৰ অস্থি দান কৰিলে।

Verse 24

शंकरस्य प्रभावात्तु कुशमुष्टिर्मुनेर्हि सा । दिव्यं त्रिशूलमभवत् कालाग्निसदृशं मुने

কিন্তু শংকৰৰ প্ৰভাৱত, হে মুনি, সেই ঋষিৰ কুশমুঠি দিব্য ত্ৰিশূল হৈ পৰিল, কালাগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠিল।

Verse 25

दग्धुं देवान् मतिं चक्रे सायुधं सशिखं च तत् । प्रज्वलत्सर्वतश्शैवं युगांताग्र्यधिकप्रभम्

তেওঁ দেৱতাসকলক দগ্ধ কৰিবলৈ সংকল্প কৰিলে। তেতিয়া সেই শৈৱ তেজ অস্ত্ৰসহিত আৰু শিখাসহিত হৈ, চাৰিওফালে প্ৰজ্বলিত হ’ল—যুগান্তৰ অগ্ৰ্য অগ্নিতকৈও অধিক দীপ্তিময়।

Verse 26

नारायणेन्दुमुख्यैस्तु देवैः क्षिप्तानि यानि च । आयुधानि समस्तानि प्रणेमुस्त्रिशिखं च तत्

নাৰায়ণ আৰু ইন্দু (চন্দ্ৰ) প্ৰমুখ দেৱসকলে নিক্ষেপ কৰা সকলো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ভক্তিভাৱে নত হৈ প্ৰণাম কৰিলে; আৰু সেই ত্ৰিশিখ-চিহ্নো প্ৰণতি জনালে।

Verse 27

देवाश्च दुद्रुवुस्सर्वे ध्वस्तवीर्या दिवौकसः । तस्थौ तत्र हरिर्भीतः केवलं मायिनां वरः

বীৰ্য ধ্বস্ত হোৱাত স্বৰ্গবাসী সকলো দেৱতা পলাই গ’ল। তাত কেৱল হৰি (বিষ্ণু) ভয়তে থিয় হৈ ৰ’ল, যদিও তেওঁ মায়াধাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বুলি প্ৰসিদ্ধ।

Verse 28

ससर्ज भगवान् विष्णुः स्वदेहात्पुरुषोत्तमः । आत्मनस्सदृशान् दिव्यान् लक्षलक्षायुतान् गणान्

তেতিয়া পুৰুষোত্তম ভগবান বিষ্ণুৱে নিজৰ দেহৰ পৰা নিজৰ সদৃশ ৰূপ-তেজযুক্ত দিব্য গণ লক্ষ-লক্ষ, অযুত-অযুত (অসংখ্য) সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 29

ते चापि युयुधुस्तत्र वीरा विष्णुगणास्ततः । मुनिनैकेन देवर्षे दधीचेन शिवात्मना

তাত বিষ্ণুগণৰ সেই বীৰসকলেও যুদ্ধ কৰিলে; কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰতিপক্ষ আছিল শিৱাত্মা একমাত্ৰ দেৱর্ষি মুনি দধীচি।

Verse 30

ततो विष्णुगणान् तान्वै नियुध्य बहुशो रणे । ददाह सहसा सर्वान् दधी चश्शैव सत्तमः

তাৰপিছত বিষ্ণুগণসকলৰ সৈতে ৰণত বহুবার যুঁজ কৰি, শৈৱসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনে হঠাৎ সকলোকে দগ্ধ কৰি ভস্ম কৰিলে।

Verse 31

ततस्तद्विस्मयाथाय दधीचेस्य मुनेर्हरिः । विश्वमूर्तिरभूच्छीघ्रं महामायाविशारदः

তেতিয়া দধীচি মুনিৰ মনত বিস্ময় জগাবলৈ, মহামায়াত পাৰদৰ্শী হৰিয়ে শীঘ্ৰে বিশ্বৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 32

तस्य देहे हरेः साक्षादपश्यद्द्विजसत्तमः । दधीचो देवतादीनां जीवानां च सहस्रकम्

হৰিৰ সেই দেহতেই দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ দধীচিয়ে সাক্ষাৎ হৰিক আৰু দেৱতাসকল আদি সহ সহস্ৰ জীৱক প্ৰত্যক্ষ দেখিলে।

Verse 33

भूतानां कोटयश्चैव गणानां कोटयस्तथा । अंडानां कोटयश्चैव विश्वमूतस्तनौ तदा

সেই সময়ত তেওঁৰ দেহত কোটিকোটি ভূত, কোটিকোটি শিৱগণ আৰু কোটিকোটি ব্ৰহ্মাণ্ড আছিল; সঁচাকৈ সমগ্ৰ বিশ্ব তেওঁৰ ভিতৰতে নিহিত আছিল।

Verse 34

दृष्ट्वैतदखिलं तत्र च्यावनिस्सततं तदा । विष्णुमाह जगन्नाथं जगत्स्तु वमजं विभुम्

এই সকলো দেখি চ্যাৱন মুনি তেতিয়া নিৰন্তৰ বিষ্ণুক ক’লে—হে জগন্নাথ, হে জগতৰ আধাৰ, হে অজ, হে সৰ্বব্যাপী বিভু!

Verse 35

दधीच उवाच । मायां त्यज महाबाहो प्रतिभासो विचारतः । विज्ञातानि सहस्राणि दुर्विज्ञेयानि माधव

দধীচিয়ে ক’লে—হে মহাবাহু, মায়া ত্যাগ কৰা; বিচাৰ কৰিলে এই জগত কেৱল প্ৰতিভাস মাত্ৰ। হে মাধৱ, হাজাৰো বিষয় ‘জানা’ হ’লেও সূক্ষ্ম সত্য দুঃজ্ঞেয়েই থাকে।

Verse 36

मयि पश्य जगत्सर्वं त्वया युक्तमतंद्रितः । ब्रह्माणं च तथा रुद्रं दिव्यां दृष्टिं ददामि ते

মোৰ সৈতে একাত্ম হৈ, অপ্রমাদী হৈ, মোৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ জগত্ দৰ্শন কৰা। ব্ৰহ্মা আৰু ৰুদ্ৰকো দেখিবলৈ মই তোমাক দিব্যদৃষ্টি দান কৰোঁ।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा दर्शयामास स्वतनौ निखिलं मुनिः । ब्रह्मांडं च्यावनिश्शंभुतेजसा पूर्णदेहकः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এনেকৈ কৈ সেই মুনিয়ে নিজৰ দেহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ জগত্ প্ৰকাশ কৰিলে। শম্ভুৰ তেজে পূৰ্ণদেহ হৈ তেওঁ ব্ৰহ্মাণ্ডকো কঁপাই স্থানচ্যুত কৰিলে।

Verse 38

ददाह विष्णुं देवेशं दधीचश्शैवसत्तमः । संस्मरञ् शंकरं चित्ते विहसन् विभयस्सुधीः

শৈৱসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ দধীচি মুনিয়ে হৃদয়ত শংকৰক স্মৰণ কৰি, নিৰ্ভয়ে হাঁহি হাঁহি দেৱেশ বিষ্ণুকো দগ্ধ কৰিলে।

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे विष्णुदधीचयुद्धवर्णनो नाम नवत्रिंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ দ্বিতীয় সতীখণ্ডত “বিষ্ণু-দধীচি যুদ্ধবৰ্ণন” নামৰ ঊনচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एतच्छुत्वा मुनेस्तस्य वचनं निर्भयस्तदा । शंभुतेजोमयं विष्णुश्चुकोपातीव तं मुनिम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেই মুনিৰ বাক্য শুনি, তেতিয়া নিৰ্ভয় আৰু শম্ভুৰ তেজে পৰিপূৰ্ণ বিষ্ণু সেই মুনিৰ প্ৰতি অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হ’ল।

Verse 41

देवाश्च दुद्रुवुर्भूयो देवं नारायणं च तम् । योद्धुकामाश्च मुनिना दधीचेन प्रतापिना

তাৰ পাছত দেৱসকলে পুনৰ সেই দেৱ নাৰায়ণৰ ওচৰলৈ দৌৰি গ’ল; কিয়নো তেওঁলোকে প্ৰতাপশালী দধীচি মুনিৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিব বিচাৰিছিল।

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे तत्रागमन्मत्संगतः क्षुवः । अवारयंतं निश्चेष्टं पद्मयोनिं हरिं सुरान्

এই অন্তৰত, মোৰ সংগতে থকা ক্ষুভ তাত আহি উপস্থিত হ’ল; সি নিশ্চেষ্ট আৰু শক্তিহীন হৈ পৰা পদ্মযোনি ব্ৰহ্মা, হৰি (বিষ্ণু) আৰু দেৱসকলক বাধা দিলে।

Verse 43

निशम्य वचनं मे हि ब्राह्मणो न विनिर्जितः । जगाम निकटं तस्य प्रणनाम मुनिं हरिः

মোৰ বাক্য শুনি সেই ব্ৰাহ্মণ (মুনি) গৰ্ব বা অস্থিৰতাৰে পৰাভূত নহ’ল। তাৰ পাছত হৰি তেওঁৰ ওচৰলৈ গৈ সেই মুনিক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 44

क्षुवो दीनतरो भूत्वा गत्वा तत्र मुनीश्वरम् । दधीचमभिवाद्यैव प्रार्थयामास विक्लवः

ক্ষুৱ অধিক দীন হৈ তাত মুনীশ্বৰজনৰ ওচৰলৈ গ’ল। দধীচিক তৎক্ষণাৎ প্ৰণাম কৰি, বিকলচিত্তে অনুৰোধ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 45

क्षुव उवाच । प्रसीद मुनिशार्दूल शिवभक्तशिरोमणे । प्रसीद परमेशान दुर्लक्ष्ये दुर्जनैस्सह

ক্ষুৱ ক’লে—হে মুনিশাৰ্দূল, হে শিৱভক্তশিৰোমণি, প্ৰসন্ন হওক। হে পৰমেশান, প্ৰসন্ন হওক; দুৰ্জনৰ মাজতো আপুনি দুঃলক্ষ্য।

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य राज्ञस्सुरगणस्य हि । अनुजग्राह तं विप्रो दधीचस्तपसां निधिः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—দেৱগণৰ ৰজাৰ সেই বাক্য শুনি, তপস্যাৰ অক্ষয় ভঁৰাল স্বৰূপ ব্ৰাহ্মণ-মুনি দধীচি প্ৰসন্ন হৈ তেওঁক অনুগ্ৰহ কৰি সন্মতি দিলে।

Verse 47

अथ दृष्ट्वा रमेशादीन् क्रोधविह्वलितो मुनिः । हृदि स्मृत्वा शिवं विष्णुं शशाप च सुरानपि

তাৰ পিছত ৰমেশ আদি দেখি মুনি ক্ৰোধত ব্যাকুল হ’ল; হৃদয়ত শিৱ আৰু বিষ্ণুক স্মৰণ কৰি তেওঁ দেৱতাসকলকো শাপ দিলে।

Verse 48

दधीच उवाच । रुद्रकोपाग्निना देवास्सदेवेंद्रा मुनीश्वराः । ध्वस्ता भवंतु देवेन विष्णुना च समं गणैः

দধীচিয়ে ক’লে—ৰুদ্ৰৰ ক্ৰোধাগ্নিয়ে ইন্দ্ৰসহ দেৱসকল আৰু মহামুনিসকল ধ্বস্ত হওক; আৰু বিষ্ণুও নিজৰ গণসহ সম্পূৰ্ণ বিনষ্ট হওক।

Verse 49

ब्रह्मोवाच । एवं शप्त्वा सुरान् प्रेक्ष्य क्षुवमाह ततो मुनिः । देवैश्च पूज्यो राजेन्द्र नृपैश्चैव द्विजोत्तमः

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে দেৱসকলক শাপ দি তেওঁলোকলৈ চাই মুনিয়ে পাছত ক্ষুৱক ক’লে—হে ৰাজেন্দ্ৰ, এই দ্বিজোত্তম দেৱ আৰু ৰজাসকলৰ দ্বাৰাই পূজ্য।

Verse 50

ब्राह्मणा एव राजेन्द्र बलिनः प्रभविष्णवः । इत्युक्त्वा स स्फुट विप्रः प्रविवेश निजाश्रमम्

হে ৰাজেন্দ্ৰ, সঁচাকৈয়ে ব্ৰাহ্মণসকলেই বলৱান আৰু মহৎ কাৰ্য সাধনত সক্ষম। এইদৰে স্পষ্টকৈ কৈ সেই বিপ্ৰে নিজ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 51

दधीचमभिवंद्यैव क्षुवो निजगृहं गतः । विष्णुर्जगाम स्वं लोकं सुरैस्सह यथागतम्

দধীচিক বিধিপূৰ্বক প্ৰণাম কৰি ক্ষুৱ নিজ গৃহলৈ উভতি গ’ল। বিষ্ণুও দেৱসকলৰ সৈতে, যিদৰে আহিছিল তিদৰে, নিজ লোকলৈ প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 52

तदेवं तीर्थमभवत् स्थानेश्वर इति स्मृतम् । स्थानेश्वरमनुप्राप्य शिवसायुज्यमाप्नुयात्

এইদৰে সেই তীৰ্থ ‘স্থানেশ্বৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল। স্থানেশ্বৰলৈ গৈ ভক্তে শিৱসাযুজ্য—শিৱৰ সৈতে একাত্মতা—লাভ কৰে।

Verse 53

कथितस्तव संक्षेपाद्वादः क्षुवदधीचयोः । नृपाप्तशापयोस्तात ब्रह्मविष्ण्वोः शिवं विना

হে প্ৰিয়, মই সংক্ষেপে ক্ষুৱ আৰু দধীচিৰ বিবাদ, আৰু সেই ৰজাৰ কাৰণে ব্ৰহ্মা-বিষ্ণুৰ ওপৰত পৰি থকা শাপৰ কথাও ক’লোঁ—শিৱ ব্যতীত পৰম আশ্ৰয় আৰু অন্তিম নিষ্পত্তি নাই বুলিবলৈ।

Verse 54

य इदं कीत्तयेन्नित्यं वादं क्षुवदधीचयोः । जित्वापमृत्युं देहान्ते ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

যি ব্যক্তি ক্ষুৱ আৰু দধীচিৰ বিতৰ্কৰ এই বৃত্তান্ত নিত্য ভক্তিভাৱে কীৰ্তন কৰে, সি অপমৃত্যুক জয় কৰি দেহান্তে ব্ৰহ্মলোক প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 55

रणे यः कीर्तयित्वेदं प्रविशेत्तस्य सर्वदा । मृत्युभीतिभवेन्नैव विजयी च भविष्यति

যি ব্যক্তি ইয়াক কীৰ্তন কৰি ৰণক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে, তাৰ কেতিয়াও মৃত্যুভয় নাথাকে; সি বিজয়ী হয়।