शिवसतीविवाहोत्तरलीला — Post‑marital Līlā of Śiva and Satī
এই অধ্যায়ত নাৰদে শিৱ‑সতীৰ বিবাহোত্তৰ শুভ আচৰণৰ অধিক বিৱৰণ বিচাৰে। ব্ৰহ্মাই বিবাহকথাৰ পৰা আগবাঢ়ি কয় যে শিৱে নিজৰ গণসমূহসহ স্বধামলৈ উভতি গৈ ভৱাচাৰ অনুসাৰে উপযুক্ত মৰ্যাদাপূৰ্ণ আচৰণত আনন্দ কৰে; ইয়াত দেৱজীৱনৰ সামাজিক‑যাজ্ঞিক ৰং স্পষ্ট হয়। তাৰ পিছত বীৰূপাক্ষে দাক্ষায়ণীৰ ওচৰলৈ গৈ নন্দী আদি গণক গুহা‑নদীতীৰ আদি প্ৰাকৃতিক স্থানৰ পৰা আহ্বান কৰি তেওঁলোকৰ ক্ৰম‑ব্যৱস্থা স্থাপন কৰে, নববধূ দেৱীৰ সান্নিধ্যত গণসমূহ পুনৰ্বিন্যাসিত হয়। কৰুণাসাগৰ শিৱে লৌকিক শিষ্টাচাৰ অনুসাৰে অনুচৰসকলক সম্বোধন কৰি দেখুৱায় যে দিৱ্য অধিকাৰ লোকপ্ৰচলিত নিয়মৰ মাজেৰেও প্ৰকাশ পায়। সাৰাংশত, বিবাহোত্তৰ লীলা, সতীক কেন্দ্ৰ কৰি গণৰ শ্ৰেণীবিন্যাস, আৰু সাধাৰণ ভাষা‑সমাজৰূপে ধৰ্মশৃঙ্খলাৰ শিক্ষা এই অধ্যায়ত প্ৰতিপাদিত।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । समीचीनं वचस्तात सर्वज्ञस्य तवाऽनघ । महाद्भुतं श्रुतं नो वै चरितं शिवयोश्शुभम्
নাৰদে ক’লে—হে তাত, হে অনঘ সৰ্বজ্ঞ মুনি, তোমাৰ বাক্য যথাযথ। নিশ্চয়েই আমি শিৱ আৰু (সতী)-ৰ পৰম আশ্চৰ্য আৰু মঙ্গলময় পবিত্ৰ চৰিত্ৰ শুনিছোঁ।
Verse 2
विवाहश्च श्रुतस्सम्यक् सर्वमोहापहारकः । परमज्ञानसंपन्नो मंगलालय उत्तमः
বিবাহ-সংস্কাৰ সৰ্বমোহ অপহৰণ কৰে—এই কথা যথার্থই শুনা গৈছে। ই পৰম জ্ঞানসম্পন্ন আৰু মঙ্গলৰ উত্তম আলয়।
Verse 3
कदाचिद्वन्य पुष्पाणि समाहृत्य मनोहराम् । मालां विधाय सत्यास्तु हारस्थाने स योजयत्
এবাৰ তেওঁ মনোহৰ বনফুল সংগ্ৰহ কৰি এটা সুন্দৰ মালা গাঁথি, সেয়া সত্যা (সতী)-ৰ গলাত হাৰৰূপে পৰিধান কৰালে।
Verse 4
ब्रह्मोवाच । सम्यक्कारुणिकस्यैव मुने ते विचिकित्सितम् । यदहं नोदितस्सौम्य शिवलीलानुवर्णने
ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে মুনে, তোমাৰ এই সংশয় সঁচাকৈ কৰুণাশীলৰ যোগ্য। হে সৌম্য, এতিয়ালৈকে মই শিৱলীলাৰ অনুবৰ্ণনত প্ৰেৰিত হোৱা নাছিলোঁ।
Verse 5
विवाह्य दक्षजां देवीं सतीं त्रैलोक्यमातरम् । गत्वा स्वधाम सुप्रीत्या यदकार्षीन्निबोध मे
দক্ষকন্যা, ত্ৰিলোকমাতা দেৱী সতীক বিবাহ কৰি শিৱ পৰম প্ৰীতিত নিজ ধামলৈ গ’ল; তাৰ পাছত তেওঁ যি কৰিলে, সেয়া মোৰ পৰা শুনা।
Verse 6
ततो हरस्स स्वगणस्स्वस्थानं प्राप्य मोदनम । देवर्षे तत्र वृषभादवातरदतिप्रियात्
তেতিয়া হৰ স্বগণসহ নিজ ধামলৈ গৈ পৰম আনন্দিত হ’ল। হে দেবর্ষি, তাত অতি স্নেহবশত তেওঁ নিজৰ বৃষভ-বাহনৰ পৰা অৱতৰণ কৰিলে।
Verse 7
यथायोग्यं निजस्थानं प्रविश्य स सतीसखः । मुमुदेऽतीव देवर्षे भवाचारकरश्शिवः
হে দেবর্ষি, যথাযোগ্য নিজ নিৱাসত প্ৰৱেশ কৰি সতীৰ সখা, লোকধৰ্ম-আচাৰ স্থাপনকাৰী শিৱ অতি আনন্দিত হ’ল।
Verse 8
ततो विरूपाक्ष इमां प्राप्य दाक्षायणीं गणान् । स्वीयानिर्यापयामास नद्यादीन् गिरिकंदरात्
তাৰ পিছত বিৰূপাক্ষে এই দাক্ষায়ণী (সতী)ক পাই নিজৰ গণসকলক পঠাই, নদী আদি সহ পৰ্বতৰ গুহা আৰু কন্দৰাৰ পৰা তেওঁলোকক বাহিৰলৈ তাড়ি দিলে।
Verse 9
उवाच चैतास्तान् सर्वान्नंद्यादीनतिसूनृतम् । लौकिकीं रीतिमाश्रित्य करुणासागरः प्रभुः
তাৰ পাছত কৰুণাসাগৰ প্ৰভুৱে লোকাচাৰৰ ৰীতি আশ্ৰয় কৰি নন্দী আদি সকলোকে অতিশয় মধুৰ আৰু বিনীত বাক্যে সম্বোধন কৰিলে।
Verse 10
महेश उवाच । यदाहं च स्मराम्यत्र स्मरणादरमानसाः । समागमिष्यथ तदा मत्पार्श्वं मे गणा द्रुतम्
মহেশ ক’লে—মই ইয়াত যেতিয়া যেতিয়া তোমালোকক স্মৰণ কৰিম, তেতিয়া তেতিয়া সেই স্মৰণক আদৰ কৰা তোমালোক, হে মোৰ গণসকল, দ্ৰুত মোৰ কাষলৈ আহিবা।
Verse 11
इत्युक्ते वामदेवेन नद्याद्यास्स्वगणाश्च ते । महावेगा महावीरा नानास्थानेषु संययुः
বামদেৱে এইদৰে কোৱাৰ পাছত নদী আদি সেই দিৱ্য শক্তিসকল আৰু তেওঁৰ নিজ গণসকল—মহাবেগী, মহাবীৰ—বিভিন্ন স্থানলৈ গৈ সমবেত হ’ল।
Verse 12
ईश्वरोपि तया सार्द्धं तेषु यातेषु विभ्रमी । दाक्षायण्या समं रेमे रहस्ये मुदितो भृशम्
আনসকলোৱে গুচি যোৱাৰ পিছত, প্ৰভুও তাইৰ সৈতে তাতেই ৰ’ল। দক্ষকন্যা সতীৰ সৈতে তেওঁ গোপন একান্ত স্থানত পৰম আনন্দেৰে ক্ৰীড়া কৰিলে।
Verse 14
कदाचिद्दर्पणे चैव वीक्षतीमात्मनस्सतीम् । अनुगम्य हरो वक्त्रम् स्वीयमप्यवलोकयत
এদিন সতি দৰ্পণত নিজৰ প্ৰতিবিম্ব চাই আছিল। তেতিয়া হৰ (শিৱ) তাইক অনুসৰণ কৰি আহি নিজৰ মুখো চালে।
Verse 15
कदाचित्कुंडलं तस्या उल्लास्योल्लास्य संगतः । बध्नाति मोचयत्येव सा स्वयं मार्जयत्यपि
কেতিয়াবা সি আনন্দে বাৰে বাৰে ওচৰলৈ আহি তেওঁৰ কুণ্ডল বাঁধে, আকৌ খোলে; আৰু নিজেই তাক ঘঁহি-মেজি পৰিষ্কাৰ কৰে।
Verse 16
सरागौ चरणावस्याः पावकेनोज्ज्वलेन च । निसर्गरक्तौ कुरुते पूर्णरागौ वृषध्वजः
বৃষধ্বজে জ্বলি থকা অগ্নিৰে তাইৰ প্ৰেমৰঞ্জিত চৰণযুগলক স্বাভাৱিকভাৱে অৰুণ কৰি দিলে আৰু দিৱ্য অনুৰাগ আৰু মঙ্গল দীপ্তিৰে পৰিপূৰ্ণ কৰিলে।
Verse 17
उच्चैरपि यदाख्येयमन्येषां पुरतो बहु । तत कर्णे कथयत्त्यस्याहरो द्रष्टुं तदाननम्
অন্যসকলৰ আগত উচ্চস্বৰে ক’বলগীয়া বহু কথা সিও তেওঁৰ কাণতে ফুচফুচাই কয়; আৰু হৰে তেতিয়া তাইৰ মুখমণ্ডললৈ একদৃষ্টে চাই থাকে।
Verse 18
न दूरमपि गन्तासौ समागत्य प्रयत्नतः । अनुबध्नाति नामाक्षी पृष्ठदेशेन्यमानसाम्
সী দূৰলৈ নাযায়, তথাপি যত্ন কৰি ওচৰলৈ আহে। পদ্মনয়না নামাক্ষী, যিসকলৰ মন আঁতৰলৈ টানি নিয়া হৈছে, তেওঁলোকৰ পিছফালে লাগি থাকে।
Verse 19
अंतर्हितस्तु तत्रैव मायया वृषभध्वजः । तामालिलिंग भीत्या स्वं चकिता व्याकुलाऽभवत्
তেতিয়াই তাতেই বৃষভধ্বজ প্ৰভু শিৱ স্বীয় মায়াৰে অন্তৰ্হিত হ’ল। ভয়ত সী তাঁক আঁকোৱালি ধৰিলে, আৰু নিজে চকিত হৈ অতিশয় ব্যাকুল হ’ল।
Verse 20
सौवर्णपद्मकलिकातुल्ये तस्या कुचद्वये । चकार भ्रमराकारं मृगनाभिविशेषकम्
সোণালী পদ্মকলিৰ দৰে তায়ৰ দুটা কুচত, সি মৃগনাভি (কস্তুৰী) ৰ এক বিশেষ অলংকাৰ ভ্ৰমৰৰ আকাৰত গঢ়িলে।
Verse 21
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहि तायां द्वितीये सतीखंडे सतीशिवक्रीडावर्णनं नामैकविंशोध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ দ্বিতীয় সতীখণ্ডত ‘সতী-শিৱ ক্ৰীড়া-বৰ্ণন’ নামৰ একবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 22
अंगदान्वलयानूर्मान्विश्लेष्य च पुनः पुनः । तत्स्थानात्पुनरेवासौ तत्स्थाने प्रत्ययोजयत्
সিয়ে বাৰে বাৰে বাহুবন্ধ, কঙ্কণ আৰু আঙুঠি খুলি পেলালে; তাৰপিছত য’ত থোৱা আছিল তাতৰ পৰা পুনৰ লৈ, যথাস্থানত আকৌ পিন্ধাই দিলে।
Verse 23
कालिकेति समायाति सवर्णा ते सखी त्विमाम् । यास्यत्वस्यास्तथेक्षंत्याः प्रोत्तुंगौ साहसं कुचौ
“কালিকা!” বুলি মাতি সি ওচৰলৈ আহিল। তোমাৰেই দৰে বৰ্ণৰ তোমাৰ সখী ইয়ালৈ আহি পালেহি। তাই যাবলৈ উদ্যত হোৱা দেখি, ভাবাবেগে তাইৰ সাহসী, উঁচু স্তনদ্বয় স্পষ্টকৈ উত্থিত হ’ল।
Verse 24
कदाचिन्मदनोन्मादचेतनः प्रमथाधिपः । चकार नर्म शर्माणि तथाकृत्प्रियया मुदा
এবাৰ প্ৰমথাধিপতি, যাৰ চিত্ত মদনোন্মাদে উদ্দীপ্ত হৈছিল, প্ৰিয়াৰ সৈতে আনন্দে হাস্য-বিনোদ আৰু ক্ৰীড়াৰস উপভোগ কৰিলে।
Verse 25
आहृत्य पद्मपुष्पाणि रम्यपुष्पाणि शंकरः । सर्वांगेषु करोति स्म पुष्पाभरणमादरात्
পদ্মফুল আৰু আন মনোৰম পুষ্প আনি, শংকৰে আদৰেৰে নিজৰ সৰ্বাঙ্গত পুষ্পাভৰণ পৰিধান কৰিলে।
Verse 26
गिरिकुंजेषु रम्येषु सत्या सह महेश्वरः । विजहार समस्तेषु प्रियया भक्तवत्सलः
ৰম্য গিৰিকুঞ্জসমূহত ভক্তবৎসল মহেশ্বৰ প্ৰিয়া সতীৰ সৈতে সৰ্বত্র ক্ৰীড়া-বিহাৰ কৰিলে।
Verse 27
तया विना स्म नो याति नास्थितो न स्म चेष्टते । तया विना क्षममपि शर्म लेभे न शंकरः
তাঁক বিনা তেওঁ আগবাঢ়িব নোৱাৰিলে; ন স্থিৰ হৈ থাকিল, ন কোনো কৰ্মত প্ৰবৃত্ত হ’ল। তাঁক বিনা সক্ষম শংকৰেও শান্তি আৰু মঙ্গল (শৰ্ম) লাভ নকৰিলে।
Verse 28
विहृत्य सुचिरं कालं कैलासगिरिकुंजरे । अगमद्धिमवत्प्रस्थं सस्मार स्वेच्छया स्मरन्
কৈলাসগিৰিৰ উচ্চ কুঞ্জত বহুদিন ধৰি বিহাৰ কৰি তেওঁ হিমৱতৰ প্ৰস্থলৈ (ঢাললৈ) গ’ল; আৰু স্বেচ্ছাৰে তাঁক স্মৰণ কৰি অন্তৰত কাম-প্ৰেৰণাও স্মৰণ কৰিলে।
Verse 29
तस्मिन्प्रविष्टे कामे तु वसंतश्शंकरांतिके । वितस्तार निजं भावं हार्दं विज्ञाय यत्प्रभो
কাম তাত প্ৰৱেশ কৰোঁতেই বসন্ত শংকৰৰ ওচৰলৈ আহিল; আৰু প্ৰভুৰ হৃদয়ান্তৰ ভাব জানি নিজৰ উদ্দেশ্য প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 30
सर्वे च पुष्पिता वृक्षा लताश्चान्याश्च पुष्पिताः । अंभांसि फुल्लपद्मानि पद्मास्सभ्रमरास्तथा
সকলো গছ ফুলেৰে ভৰি উঠিছিল; লতা আৰু আন উদ্ভিদো পুষ্পিত হৈছিল। পানীত ফুলি থকা পদ্ম শোভা পাইছিল, আৰু সেই পদ্মৰ চাৰিওফালে ভ্ৰমৰ মণ্ডৰাইছিল।
Verse 31
प्रविष्टे तत्र सदृतौ ववौ स मलयो मरुत् । सुगंधिगंधपुष्पेण मोदकश्च सुगंधियुक्
সেই শুভ ঋতু তাত প্ৰৱেশ কৰোঁতেই মলয় বতাহ ব’বলৈ ধৰিলে, সুগন্ধি ফুলৰ সুবাস কঢ়িয়াই; আৰু পৰিবেশৰ মধুৰতাও সুগন্ধে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।
Verse 32
संध्यार्द्रचन्द्रसंकाशाः पलाशाश्च विरेजिरे । कामास्त्रवत्सुमनसः प्रमोदात्पादपाधरः
সন্ধ্যাৰ স্নিগ্ধ চন্দ্ৰৰ দৰে দীপ্ত পলাশফুল চাৰিওফালে ঝলমল কৰিলে। কামদেৱৰ বাণৰ ন্যায় মনোহৰ সেই সুমনে আনন্দে গছৰ ডাল-শাখা শোভিত কৰিলে।
Verse 33
बभुः पंकजपुष्पाणि सरस्सु संकलाञ्जनान् । संमोहयितुमुद्युक्ता सुमुखी वायुदेवता
সৰোবৰত পদ্মফুল ফুটিল, যেন অঞ্জন-কাজল লেপি ক’লা ছাঁ পৰিছে। সুমুখী বায়ুদেৱী মনক মোহিত কৰি বিভ্ৰান্ত কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।
Verse 34
नागकेशरवृक्षाश्च स्वर्णवर्णैः प्रसूनकैः । बभुर्मदनकेत्वाभा मनोज्ञाश्शंकरांतिके
শংকৰৰ ওচৰত নাগকেশৰ গছবোৰ সোণালী বৰ্ণৰ ফুলেৰে সুশোভিত হৈ মনোহৰভাৱে দীপ্ত হৈছিল, যেন কামদেৱৰ ধ্বজৰ দৰে উজ্জ্বল।
Verse 35
लवंगवल्लीसुरभिगंधेनोद्वास्य मारुतम् । मोहयामास चेतांसि भृशं कामिजने पुरा
লৱংগ লতাৰ সুগন্ধে বতাহক সুবাসিত কৰি, সি একদা কামাসক্ত লোকসকলৰ চিত্তক অতি অধিক মোহিত কৰিছিল।
Verse 36
चारु पावकचर्चित्सु सुस्वराश्चूतशालिनः । बभुर्मदनबाणौघपर्यंकमदनावृताः
সেই মনোৰম কাননত অগ্নিপ্ৰভাৰ কোমল উষ্ণ স্পৰ্শ, মধুৰ স্বৰৰ নিনাদ আৰু আমগছৰ সমৃদ্ধি আছিল; তাত সকলো যেন কামদেৱৰ অসংখ্য বাণেৰে পাতা শয্যাৰ দৰে বিস্তৃত হৈ, কামশক্তিৰে চাৰিওফালে আৱৃত যেন লাগিছিল।
Verse 37
अंभांसि मलहीनानि रेजुः फुल्लकुशाशयाः । मुनीनामिव चेतांसि प्रव्यक्तज्योतिरुद्गमम्
মলহীন নিৰ্মল জল ঝলমল কৰিলে; পূৰ্ণ ফুলি উঠা কুশশয্যাৰে শোভিত—যেন মুনিসকলৰ চিত্ত, অন্তৰ্জ্যোতিৰ স্পষ্ট উদয়ত দীপ্ত।
Verse 38
तुषारास्सूर्यरश्मीनां संगमादगमन् बहिः । प्रमत्वानीक्ष्यतेक्षाश्च सलिलीहृदयास्तदा
সূৰ্যৰ ৰশ্মিৰ সৈতে তুষাৰৰ মিলনত সি গলি বাহিৰলৈ ববলৈ ধৰিলে। তেতিয়া পৃথিৱী যেন বিমূঢ়; জল উথলি উঠিল, যেন তাৰ হৃদয়েই জলময়।
Verse 39
प्रसन्नास्सह चन्द्रेण ननिषारास्तदाऽभवन् । विभावर्यः प्रियेणैवं कामिन्यस्तु मनोहराः
তেতিয়া চন্দ্ৰৰ সৈতে ৰাতিবোৰ প্ৰসন্ন আৰু উজ্জ্বল হৈ উঠিল; প্ৰিয়ৰ সৈতে মিলনত সেই ৰাতিবোৰো প্ৰেমে শোভিত কামিনীৰ দৰে মনোহৰ লাগিল।
Verse 40
तस्मिन्काले महादेवस्सह सत्या धरोत्तमे । रेमे स सुचिरं छन्दं निकुंजेषु नदीषु च
সেই সময়ত মহাদেৱ সতি সৈতে সেই পৰম পবিত্ৰ উত্তম ভূমিত, কুঞ্জবনত আৰু নদীতীৰত, নিজৰ ইচ্ছামতে দীঘলীয়া সময় আনন্দে বিহাৰ কৰিলে।
Verse 41
तथा तेन समं रेजे तदा दाक्षायिणि मुने । यथा हरः क्षणमपि शांतिमाप तया विना
হে মুনি, তেতিয়া দাক্ষায়িণী তেওঁৰ সৈতে সমান দীপ্তিত শোভা পালে; কিয়নো হৰ (শিৱ) তেওঁৰ বিনা এক ক্ষণো শান্তি নাপাইছিল।
Verse 42
संभोगविषये देवी सती तस्य मनः प्रिया । विशतीव हरस्यांगे पाययन्निव तद्रसम्
সম্ভোগৰ বিষয়ে, তেওঁৰ মনৰ অতি প্ৰিয়া দেৱী সতি যেন হৰ (শিৱ)ৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰিছে বুলি ভাসিল—যেন তেওঁক সেই আনন্দৰস পান কৰাইছে।
Verse 43
तस्या कुसुममालाभिर्भूषयन्सकलां तनुम् । स्वहस्तरचिताभिस्तु नवशर्माकरोच्च सः
নিজ হাতে গাঁথা ফুলমালাৰে তাইৰ সমগ্ৰ দেহ অলংকৃত কৰি ভগৱান শিৱে তাইৰ অন্তৰত নিত্য-নতুন হৰ্ষ আৰু মঙ্গলময় আনন্দ জাগ্ৰত কৰিলে।
Verse 44
आलापैर्वीक्षितैर्हास्यैस्तथा संभाषणैर्हरः । तस्यादिदेश गिरिजां सपतीवात्मसंविदम्
স্নেহালাপ, দৃষ্টিবিনিময়, মৃদু হাঁহি আৰু অন্তৰঙ্গ কথোপকথনৰ দ্বাৰা হৰ (শিৱ) এ গিৰিজাক—যেন তেওঁৰেই প্ৰিয়া সহধৰ্মিণী—নিজ আত্মসংবিদৰ পৰা জন্মা অন্তৰ্জ্ঞান উপদেশ দিলে।
Verse 45
तद्वक्त्रचंद्र पीयूषपानस्थिरतनुर्हरः । नानावैशेषिकीं तन्वीमवस्थां स कदाचन
তাই মুখচন্দ্ৰৰ অমৃতসম পীয়ূষ পান কৰি হৰ (শিৱ) এ নিজৰ দেহ স্থিৰ কৰিলে; তাৰ পাছত তেওঁ কেতিয়াও নানাবিধ বিশেষত্বযুক্ত স্থূল দেহাৱস্থা গ্ৰহণ নকৰিলে।
Verse 46
तद्वक्त्राम्बुजवासेन तत्सौन्दर्य्यैश्च नर्मभिः । गुणैरिव महादंती बद्धो नान्यविचेष्टितः
তাই মুখাম্বুজত বাস কৰা, তাই সৌন্দৰ্য আৰু স্নেহময় নৰ্মবচনৰ দ্বাৰা তেওঁ এনেদৰে বাঁধ খালে—যেন গুণৰূপ দোৰীৰে মহাদন্তী হাতী বাঁধা—আৰু অন্যথা কিবা কৰিব নোৱাৰিলে।
Verse 47
इति हिमगिरिकुंजप्रस्थभागे दरीषु प्रतिदिनमभिरेमे दक्षपुत्र्या महेशः । क्रतुभुजपरिमाणैः क्रीडतस्तस्य जाता दश दश च सुरर्षे वत्सराः पंच चान्ये
এইদৰে হিমালয়ৰ বনময় কুঞ্জশ্ৰেণীৰ ঢালৰ দৰী আৰু গুহাসমূহত মহেশ্বৰ প্ৰতিদিন দক্ষকন্যা সতীৰ সৈতে আনন্দে ক্ৰীড়া কৰিলে। হে শ্ৰেষ্ঠ ঋষি, যজ্ঞভোক্তা দেৱগণৰ গণনামতে তেওঁৰ ক্ৰীড়াৰ মাজতে দহ-দহ বছৰ আৰু আরও পাঁচ বছৰ অতিবাহিত হ’ল।
Frequently Asked Questions
The narrative shift to events after Śiva and Satī’s marriage: Śiva returns to his abode with his gaṇas, and attendants such as Virūpākṣa and Nandī are addressed/organized in relation to Dākṣāyaṇī (Satī).
The chapter explicitly frames the vivāha narrative as sarva-moha-apahāraka—hearing it is portrayed as knowledge-bearing (paramajñāna-saṃpanna) and auspicious (maṅgalālaya), functioning as a doctrinal tool for purification and insight.
Śiva is highlighted as karuṇāsāgara (ocean of compassion) and as one who aligns divine governance with laukika rīti (worldly etiquette), indicating compassionate authority expressed through accessible social norms.