
এই অধ্যায়ত দেবীৰ হিমালয়-গৃহত অৱতৰণৰ কাৰণ আৰু বিধান বৰ্ণিত। ব্ৰহ্মাই কয়—হিমবান আৰু মেনাই সন্তানলাভ আৰু দেবকাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে ভক্তিভাৱে ভবাম্বিকাক স্মৰণ কৰে। তেতিয়া পূৰ্বে দেহ ত্যাগ কৰা চণ্ডিকাই পুনৰ দেহধাৰণৰ সংকল্প কৰি, নিজৰ পূৰ্ববচন সত্য কৰিবলৈ আৰু মঙ্গলফল দিবলৈ মেনাৰ হৃদয়ত পূৰ্ণাংশে প্ৰৱেশ কৰে। মেনাৰ গৰ্ভ তেজস্বী আৰু অলৌকিক; তেওঁ তেজোমণ্ডলেৰে আৱৃত হৈ থাকে আৰু দৌহৃদ-লক্ষণ সদৃশ শুভ চিহ্ন প্ৰকাশ পায়। গৰ্ভধাৰণ আৰু জন্মক সাধাৰণ জৈৱিক ঘটনা নহয়, পবিত্ৰ অৱতৰণ ৰূপে দেখুওৱা হৈছে—যথাসময়ে শিৱাংশ প্ৰতিষ্ঠিত হয় আৰু দেবীৰ কৃপাই গৰ্ভপূৰ্ণতাৰ নিকট কাৰণ হয়। এইদৰে ভক্তি, সত্যবচন আৰু লোকহিতৰ আৱশ্যকতাই পাৰ্বতীজন্মৰ ভূমিকা গঢ়ে।
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ संस्मरतुर्भक्त्या दम्पती तौ भवाम्बिकाम् । प्रसूतिहेतवे तत्र देवकार्यार्थमादरात्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰ পাছত সেই দম্পতীয়ে ভক্তি আৰু আদৰেৰে তাত ভৱাম্বিকাক স্মৰণ কৰিলে, গৰ্ভধাৰণ হ’বলৈ আৰু দেৱকাৰ্য সিদ্ধ হ’বলৈ।
Verse 2
ततस्सा चण्डिका योगात्त्यक्तदेहा पुरा पितुः । ईहया भतितुं भूयस्समैच्छद्रिरिदारतः
তাৰ পাছত সেই চণ্ডিকা—যিয়ে আগতে পিতৃগৃহত যোগশক্তিৰে দেহ ত্যাগ কৰিছিল—এতিয়া এই পৰ্বতৰ আশ্ৰয় লৈ, স্বইচ্ছাৰে পুনৰ দেহ ধাৰণ কৰি তাক ধাৰণ-পালন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।
Verse 3
सत्यं विधातुं स्ववचः प्रसन्नाखिलकामदा । पूर्णांशाच्छैलचित्ते सा विवेशाथ महेश्वरी
নিজ বচন সত্য কৰিবলৈ, প্ৰসন্না সৰ্বকামদায়িনী দেৱীয়ে নিজৰ পূৰ্ণাংশে শৈলৰাজ (হিমালয়)ৰ চিত্তত প্ৰৱেশ কৰিলে; তাতেই মহেশ্বৰী ৰূপে প্ৰকাশিত হ’ল।
Verse 4
विरराज ततस्सोतिप्रमदोपूर्वसुद्युतिः । हुताशन इवाधृष्यस्तेजोराशिर्महामनाः
তেতিয়া তেওঁ পূৰ্বৰ দীপ্তিকো অতিক্ৰম কৰি উজ্জ্বল হৈ উঠিল—হুতাশনৰ দৰে অদম্য, দিৱ্য তেজৰ পুঞ্জ, মহাত্মা।
Verse 5
ततो गिरिस्स्वप्रियायां परिपूर्णं शिवांशकम् । समाधिमत्वात्समये समधत्त सुशंकरे
তাৰপিছত সমাধিস্থ সুশংকৰে যথাসময়ে নিজৰ প্ৰিয়া গিৰিজাৰ ভিতৰত নিজৰ শিৱতত্ত্বৰ পৰিপূৰ্ণ অংশ স্থাপন কৰিলে।
Verse 6
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीजन्मवर्णनं नाम षष्टोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় পাৰ্বতীখণ্ডত ‘পাৰ্বতী-জন্মবৰ্ণন’ নামৰ ষষ্ঠ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 7
गिरिप्रिया सर्वजगन्निवासासंश्रयाधिकम् । विरेजे सुतरां मेना तेजोमण्डलगा सदा
সৰ্বজগতৰ নিবাস আৰু সকলোৰে আশ্ৰয় গিৰিপ্ৰিয়া (পাৰ্বতী)ৰ মাতৃ হোৱাৰ বাবে, মেনা সদায় তেজোমণ্ডলত অৱস্থিত হৈ অতিশয় দীপ্তিময় হৈ শোভা পালে।
Verse 8
सुखोदयं स्वभर्तुश्च मेना दौहृदलक्षणम् । दधौ निदानन्देवानामानन्दस्येप्सितं शुभम्
মেনাই নিজৰ স্বামীৰ মাজত সুখৰ উদয় দেখিলে; আৰু নিজ দেহত গৰ্ভধাৰণৰ শুভ লক্ষণ ধাৰণ কৰিলে—যি দেৱতাসকলৰ আনন্দৰ উত্তম, ইচ্ছিত কাৰণ আৰু হর্ষৰ উৎস আছিল।
Verse 9
देह सादादसंपूर्णभूषणा लोध्रसंमुखा । स्वल्पभेन्दुक्षये कालं विचेष्यर्क्षा विभावरी
তেওঁৰ দেহ শিথিল আছিল, অলংকাৰো সম্পূৰ্ণকৈ সজোৱা নাছিল। লোধ্ৰ গছৰ ফালে মুখ কৰি তেওঁ থিয় হৈ থাকোঁতে, চন্দ্ৰকলাৰ ক্ষয় হোৱাত তৰাৰে চিহ্নিত ৰাতি যেন কিছু সময় ৰৈ গ’ল।
Verse 10
तदाननं मृत्सुरभिनायं तृप्तिं गिरीश्वरः । मुने रहस्युपाघ्राय प्रेमाधिक्यं बभूव तत्
হে মুনি, তেতিয়া গিৰীশ্বৰ শিৱ গোপনে ওচৰলৈ আহি তেওঁৰ মুখমণ্ডলৰ মাটিৰ সুৰভি গন্ধ আঘ্ৰাণ কৰি গভীৰ তৃপ্তি লাভ কৰিলে; তাৰ ফলত তেওঁৰ প্ৰতি প্ৰেম আৰু অধিক বৃদ্ধি পালে।
Verse 11
मेना स्पृहावती केषु न मे शंसति वस्तुषु । किंचिदिष्टं ह्रियापृच्छदनुवेलं सखी गिरिः
মেনা আকাঙ্ক্ষাৰে ভৰা থাকিলেও, তেওঁ কোন কোন বস্তু বিচাৰে সেয়া মোক নক’লে। কিন্তু মোৰ সখী গিৰি লাজেৰে বাৰে বাৰে মোক সুধিছিল—মোৰ কি ইষ্ট, মোক কি লাগে।
Verse 12
उपेत्य दौहदं शल्यं यद्वव्रेऽपश्यदाशु तत् । आनीतं नेष्टमस्याद्धा नासाध्यं त्रिदिवैऽपि हि
তেওঁ ওচৰলৈ গৈ সোনকালেই তাইৰ দৌহদৰ বেদনাময় কাঁইটা—হৃদয়ে বাছি লোৱা আকাঙ্ক্ষা—বুজি পালে। তাইৰ প্ৰিয় বস্তু তৎক্ষণাৎ আনা হ’ল; কিয়নো দিব্য উদ্দেশ্যত নিয়োজিতসকলৰ বাবে ত্ৰিদিৱৰ দেৱতাসকলৰো একো অসাধ্য নহয়।
Verse 13
प्रचीयमानावयवा निस्तीर्य दोहदव्यथाम् । रेजे मेना बाललता नद्धपत्राधिका यथा
দৌহদৰ ব্যথা পাৰ কৰি অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ পুনৰ পূৰ্ণতা পালে মেনা দীপ্ত হ’ল—যেন নতুন পাতৰে সজ্জিত কোমল কিশোৰ লতা।
Verse 14
गिरिस्सगर्भां महिषीममंस्त धरणीमिव । निधानगर्भामभ्यन्तर्लीनवह्निं शमीमिव
তেওঁলোকে সেই মহিষীক গৰ্ভত পৰ্বত ধাৰণ কৰা ধৰণীৰ দৰে ভাবিলে; আৰু শমী গছৰ দৰে—যাৰ অন্তৰত গুপ্ত নিধি আৰু ভিতৰত লীন অগ্নি থাকে।
Verse 15
प्रियाप्रीतेश्च मनसः स्वार्जितद्रविणस्य च । समुन्नतैः श्रुतेः प्राज्ञः क्रियाश्चक्रे यथोचिताः
প্ৰিয়ৰ বাবে প্ৰসন্ন মন আৰু নিজ প্ৰচেষ্টাৰে অৰ্জিত ধন লৈ, সেই প্ৰাজ্ঞজনে শ্ৰুতিৰ উচ্চ বিধান অনুসাৰে যথোচিত ক্ৰিয়া-কর্ম সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 16
ददर्श काले मेनां स प्रतीतः प्रसवोन्मुखीम् । अभ्रितां च दिवं गर्भगृहे भिषगधिष्ठिते
সময়মতে তেওঁ প্ৰসৱলৈ উদ্যমী, দীপ্তিমতী মেনাক দেখিলে। চিকিৎসকসকলৰ তত্ত্বাৱধানত প্ৰসূতি-গৃহত তেওঁক এনেদৰে সাৱধানে ৰখা হৈছিল, যেন তাতেই স্বৰ্গ ধাৰিত হৈছে।
Verse 17
दृष्ट्वा प्रियां शुभाङ्गी वै मुमोदातिगिरीश्वरः । गर्भस्थजगदम्बां हि महातेजोवतीन्तदा
প্ৰিয় শুভাঙ্গী পাৰ্বতীক দেখি গিৰীশ্বৰ (শিৱ) অতিশয় আনন্দিত হ’ল; কিয়নো সেই সময় গৰ্ভস্থ জগদম্বাও মহাতেজে দীপ্তিময় আছিল।
Verse 18
तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयस्तथा । मुनयश्च समागम्य गर्भस्थां तुष्टुवुश्शिवाम्
হে মুনি, সেই সময় বিষ্ণু আদি দেবতা আৰু মুনিসকল একত্ৰিত হৈ গৰ্ভস্থ শিৱা (দেৱী)ৰ স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 19
देवा ऊचुः । दुर्गे जय जय प्राज्ञे जगदम्ब महेश्वरि । सत्यव्रते सत्यपरे त्रिसत्ये सत्यरूपिणी
দেৱসকলে ক’লে— জয় জয়, হে দুৰ্গে! হে প্ৰাজ্ঞে, হে জগদম্বা, হে মহেশ্বৰী! হে সত্যব্ৰতে, সত্যপৰে, ত্ৰিসত্যে, সত্যৰূপিণী!
Verse 20
सत्यस्थे सत्यसुप्रीते सत्ययोने च सत्यतः । सत्यसत्ये सत्यनेत्रे प्रपन्नाः शरणं च ते
হে দেৱী, তুমি সত্যত স্থিত, সত্যত অতি প্ৰীত, সত্যই তোমাৰ উৎস, আৰু তুমি সত্যস্বৰূপিণী। হে সত্যসত্যে, সত্যনেত্ৰে, আমি শৰণাগত—তুমিয়েই আমাৰ শৰণ।
Verse 21
शिवप्रिये महेशानि देवदुःखक्षयंकरि । त्रैलोक्यमाता शर्वाणी व्यापिनी भक्तवत्सला
হে শিৱপ্ৰিয়ে, হে মহেশানী, দেৱসকলৰ দুখ ক্ষয়কাৰিণী! ত্ৰৈলোক্যমাতা শৰ্বাণী, সৰ্বব্যাপিনী, ভক্তৱৎসলা।
Verse 22
आविर्भूय त्रिलोकेशि देवकार्यं कुरुष्व ह । सनाथाः कृपया ते हि वयं सर्वे महेश्वरि
হে ত্ৰিলোকেশ্বৰী! কৃপা কৰি আবিৰ্ভূত হৈ দেৱকাৰ্য সম্পন্ন কৰা। হে মহেশ্বৰী, তোমাৰ দয়াৰে আমি সকলেই সনাথ আৰু ৰক্ষিত হওঁ।
Verse 23
त्वत्तः सर्वे च सुखिनो लभन्ते सुखमुत्तमम् । त्वाम्विना न हि किंचिद्वै शोभते त्रिभवेष्वपि
তোমাৰ পৰাই সকলো প্ৰাণী সুখী হয় আৰু পৰম আনন্দ লাভ কৰে। তোমাক বাদ দি ত্ৰিভুবনতো একোৱে শোভা নাপায়।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इत्थं कृत्वा महेशान्या गर्भस्थाया बहुस्तुतिम् । प्रसन्नमनसो देवास्स्वं स्वं धाम ययुस्तदा
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে গৰ্ভস্থ মহেশানীৰ বহু স্তৱ কৰি, দেৱসকল প্ৰসন্নচিত্তে তেতিয়া নিজ নিজ ধামলৈ গ’ল।
Verse 25
व्यतीते नवमे मासे दशमे मासि पूर्णतः । गर्भस्थाया गतिन्द्रध्रे कालिका जगदम्बिका
নৱম মাহ পাৰ হৈ দশম মাহ সম্পূৰ্ণ হ’লে, জগদম্বিকা কালিকাই কাল-নিয়মানুসাৰে গৰ্ভস্থ অৱস্থাৰ পৰা পৰৱৰ্তী গতি গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 26
तदा सुसमयश्चासीच्छान्तभग्रहतारकः । नभः प्रसन्नतां यातं प्रकाशस्सर्वदिक्षु हि
তেতিয়া শুভ ঋতু আহিল; গ্ৰহ-তাৰাৰ দীপ্তি শান্ত হ’ল। আকাশ প্ৰসন্ন আৰু নিৰ্মল হ’ল, আৰু পোহৰ সঁচাকৈ সকলো দিশতে বিয়পি পৰিল।
Verse 27
मही मंगलभूयिष्ठा सवनग्रामसागरा । सरस्स्रवन्तीवापीषु पुफुल्लुः पंकजानि वै
পৃথিৱী অতি মঙ্গলময় হৈ উঠিল—বন, গাঁও আৰু সাগৰেৰে সুশোভিত। সৰোবৰ, বোৱতী নদী আৰু পুখুৰীত পদ্মফুল নিশ্চয়েই ফুলি উঠিল।
Verse 28
ववुश्च विविधा वातास्सुखस्पर्शा मुनीश्वर । मुमुदुस्साधवस्सर्वेऽसतान्दुःखमभूद्द्रुतम्
হে মুনীশ্বৰ, স্পৰ্শত সুখদায়ক নানা ধৰণৰ বতাহ ব’বলৈ ধৰিলে। সকলো সাধুজনে আনন্দ পালে; আৰু অসৎ লোকৰ দুখ সোনকালে উদ্ভৱ হ’ল।
Verse 29
दुन्दुभीन्वादयामासुर्नभस्यागत्य निर्जराः । पुष्पवृष्टिरभूत्तत्र जगुर्गन्धर्वसत्तमाः
আকাশৰ পৰা অৱতৰি অমৰ দেৱসকলে দুন্দুভি বজালে। তাত পুষ্পবৃষ্টি হ’ল আৰু শ্ৰেষ্ঠ গন্ধৰ্বসকলে আনন্দে গীত গালে।
Verse 30
विद्याधरस्त्रियो व्योम्नि ननृतुश्चाप्सरास्तथा । तदोत्सवो महानासीद्देवादीनां नभःस्थले
আকাশত বিদ্যাধৰসকলৰ স্ত্ৰীসকলে নৃত্য কৰিলে, অপ্সৰাসকলেও তেনেদৰে। সেই নভঃস্থলত দেৱাদি সকলৰ উৎসৱ মহোৎসৱ হৈ উঠিল।
Verse 31
तस्मिन्नवसरे देवी पूर्वशक्तिश्शिवा सती । आविर्बभूव पुरतो मेनाया निजरूपतः
সেই সময়তে দেৱী—শিৱৰ পূৰ্বশক্তি সতী—মেনাৰ সন্মুখত সাক্ষাৎ নিজৰ সত্য স্বৰূপে প্ৰকাশ পালে।
Verse 32
वसंतर्तौ मधौ मासे नवम्यां मृगधिष्ण्यके । अर्द्धरात्रे समुत्पन्ना गंगेव शशिमण्डलात्
বসন্ত ঋতুত, মধু মাহৰ নবমী তিথিত, চন্দ্ৰ মৃগ নক্ষত্ৰত থাকোঁতে, অর্ধৰাত্ৰিত তেওঁ প্ৰকাশিত হ’ল—যেন চন্দ্ৰমণ্ডলৰ পৰা গঙ্গা উদ্ভূত।
Verse 33
समये तत्स्वरूपेण मेनका जठराच्छिवा । समुद्भूय समुत्पन्ना सा लक्ष्मीरिव सागरात्
নির্ধাৰিত সময়ত, সেই স্বৰূপেই শিৱা মেনকাৰ গৰ্ভৰ পৰা উদ্ভূত হ’ল; সাগৰৰ পৰা লক্ষ্মী আবিৰ্ভূত হোৱাৰ দৰে তেওঁ প্ৰকাশ পাই জন্মিল।
Verse 34
ततस्तस्यां तु जातायां प्रसन्नोऽभूत्तदा भवः । अनुकूलो ववौ वायुर्गम्भीरो गंधयुक्शुभः
তাৰ জন্ম হোৱামাত্ৰে ভৱ (ভগৱান শিৱ) প্ৰসন্ন হ’ল। অনুকূল বায়ু বলিবলৈ ধৰিলে—গম্ভীৰ, স্থিৰ, সুগন্ধিযুক্ত আৰু শুভ।
Verse 35
बभूव पुष्पवृष्टिश्च तोयवृष्टि पुरस्सरम् । जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जगर्जुश्च तदा घनाः
তেতিয়া জলবৃষ্টিৰ আগতে পুষ্পবৃষ্টি হ’ল। শান্ত থাকিলেও অগ্নিসমূহ জ্বলি উঠিল, আৰু সেই সময় মেঘ গর্জন কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 36
तस्यां तु जायमानायां सर्वस्वं समपद्यत । हिमवन्नगरे तत्र सर्व दुःखं क्षयं गतम्
তেওঁ জন্ম লোৱামাত্ৰেই সকলো মঙ্গলময় আৰু পৰিপূৰ্ণ হ’ল। হিমৱানৰ নগৰত তাত সকলো দুখৰ অন্ত পৰিল।
Verse 37
तस्मिन्नवसरे तत्र विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । आजग्मुः सुखिनः प्रीत्या ददृशुर्जगदम्बिकाम्
সেই মুহূৰ্ততে তাত বিষ্ণু-আদি সকলো দেৱতা প্ৰীতিত আনন্দিত হৈ আহি জগদম্বিকা—বিশ্বমাতাৰ দৰ্শন কৰিলে।
Verse 38
तुष्टुवुस्तां शिवामम्बां कालिकां शिवकामिनीम् । दिव्यारूपां महामायां शिवलोकनिवासिनीम्
তেওঁলোকে সেই দিব্য মাতাৰ স্তৱ কৰিলে—শিৱা, অম্বা, কালিকা, শিৱপ্ৰিয়া—দিব্য জ্যোতিময় ৰূপিণী, মহামায়া-শক্তি, শিৱলোকনিবাসিনী।
Verse 39
देवा ऊचुः । जगदम्ब महादेवि सर्वसिद्धिविधायिनि । देवकार्यकरी त्वं हि सदातस्त्वां नमामहे
দেৱসকলে ক’লে—হে জগদম্বে, হে মহাদেৱী, সৰ্বসিদ্ধিদায়িনী! তুমি সদায় দেৱকাৰ্য সম্পন্নকাৰিণী; সেয়ে আমি সদা তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ।
Verse 40
सर्वथा कुरु कल्याणं देवानां भक्तवत्सले । मेनामनोरथः पूर्णः कृतः कुरु हरस्य च
হে দেৱভক্তৱৎসলে! সকলো প্ৰকাৰেই কল্যাণ কৰাঁ। মেনাৰ মনোৰথ পূৰ্ণ কৰাঁ আৰু হৰ (শিৱ)ৰো কাৰ্য সিদ্ধ কৰাঁ।
Verse 41
ब्रह्मोवाच । इत्थं स्तुत्वा शिवां देवीं विष्ण्वाद्या सुप्रणम्य ताम् । स्वंस्वं धाम ययुः प्रीताश्शंसन्तस्तद्गतिं पराम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে দেৱী শিৱাক স্তৱ কৰি আৰু গভীৰ প্ৰণাম জনাই, বিষ্ণু-আদি দেৱসকল আনন্দিত হৈ নিজ নিজ ধামলৈ গ’ল আৰু তেখেতৰ পৰম গতি ঘোষণা কৰি থাকিল।
Verse 42
तान्तु दृष्ट्वा तथा जातां नीलोत्पलदलप्रभाम । श्यामा सा मेनका देवी मुदमापाति नारद
তেওঁক এইদৰে জন্ম লোৱা, নীলোৎপলৰ পাঁহিৰ দৰে দীপ্তিময় দেখি শ্যামা দেৱী মেনকা আনন্দত ভৰি উঠিল, হে নাৰদ।
Verse 43
दिव्यरूपं विलोक्यानु ज्ञानमाप गिरिप्रिया । विज्ञाय परमेशानीं तुष्टावातिप्रहर्षिता
সেই দিৱ্য ৰূপ দেখি গিৰিপ্ৰিয়া (পাৰ্বতী) স্পষ্ট জ্ঞান লাভ কৰিলে। পৰমেশানীক চিনে তেওঁ অতিশয় আনন্দিত হৈ তৃপ্তচিত্তে স্তৱ কৰিল।
Verse 44
मेनोवाच । जगदम्ब महेशानि कृतातिकरुणा त्वया । आविर्भूता मम पुरो विलसन्ती यदम्बिके
মেনা ক’লে— হে জগতাম্বা, হে মহেশানী! তুমি অতিশয় কৰুণা কৰিছা; হে অম্বিকে, মোৰ সন্মুখত প্ৰকাশ পাই দিৱ্য তেজে দীপ্তিমান হৈ আছা।
Verse 45
त्वमाद्या सर्वशक्तीनां त्रिलोकजननी शिवे । शिवप्रिया सदा देवी सर्वदेवस्तुता परा
হে শিবে! তুমি সকলো শক্তিৰ আদ্যা, ত্ৰিলোকজননী। তুমি সদা শিৱপ্ৰিয়া নিত্যা দেবী, পৰমা আৰু সৰ্বদেৱে স্তৱিত।
Verse 46
कृपां कुरु महेशानि मम ध्यानस्थिता भव । एतद्रूपेण प्रत्यक्षं रूपं धेहि सुतासमम्
হে মহেশানী, মোক কৃপা কৰা; মোৰ ধ্যানত অধিষ্ঠিত হোৱা। এই ৰূপতেই প্ৰত্যক্ষ দৰ্শন দিয়া, মোৰ ওচৰত কন্যাৰ দৰে প্ৰকাশ পোৱা।
Verse 47
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या मेनाया भूधरस्त्रियाः । प्रत्युवाच शिवा देवी सुप्रसवामअरिप्रियाम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—পৰ্বতৰাজৰ পত্নী মেনাৰ বাক্য শুনি, দেৱপ্ৰিয়া শুভপ্ৰসৱা শিৱা দেৱীয়ে তাইক প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।
Verse 48
देव्युवाच । हे मेने त्वं पुरा मां च सुसेवितवती रता । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाहं वरन्दातुं गतान्तिकम्
দেৱীয়ে ক’লে—হে মেনে, পূৰ্বে তুমি প্ৰেমভৰে মোৰ উত্তম সেৱা-আৰাধনা কৰিছিলা। তোমাৰ ভক্তিত মই অতিশয় প্ৰসন্ন; সেয়ে বৰ দিবলৈ এতিয়া তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ।
Verse 49
वरं ब्रूहीति मद्वाणीं श्रुत्वा ते तद्वरो वृतः । सुता भव महादेवी सा मे देवहितं कुरु
মোৰ বাণী “বৰ কোৱা” শুনি তুমি সেই বৰেই বাছিলা—“হে মহাদেৱী, মোৰ কন্যা হোৱা; আৰু তাৰে দেৱহিত সাধন কৰা” বুলি।
Verse 50
तथा दत्त्वा वरं तेऽहं गता स्वम्पदमादरात् । समयं प्राप्य तनया भवन्ते गिरिकामिनि
এইদৰে তোমাক বৰ দি মই আদৰেৰে মোৰ ধামলৈ উভতি গ’লোঁ। নিৰ্ধাৰিত সময় আহিলে, হে গিৰিকামিনী, তুমি নিশ্চয়েই পুত্ৰসন্তানৰ জননী হ’বা।
Verse 51
दिव्यरूपं धृतं मेद्य यत्ते मत्स्मरणं भवेत् । अन्यथा मर्त्यभावेन तवाज्ञानं भवेन्मयि
তোমাৰ ভিতৰত মোৰ স্মৰণ জাগিবলৈ মই এই শুদ্ধ দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰিছোঁ; নহ’লে মর্ত্যভাবৰ দৃষ্টিয়ে মোৰ বিষয়ে তোমাৰ অজ্ঞান জন্মিলেহেঁতেন।
Verse 52
युवां मां पुत्रिभावेन दिव्यभावेन वा सकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यातास्स्थो मद्गतिम्पराम्
তোমালোক দুয়োয়ে মোক একবাৰো—কন্যাৰ প্ৰতি পিতৃ-মাতৃস্নেহভাৱে বা দিব্য ভক্তিভাৱে—স্মৰণ কৰিছা। স্নেহে পৰিপূৰ্ণ হৈ তোমালোক মোৰ পৰম গতি (পৰম আশ্ৰয়) লাভ কৰিছা।
Verse 53
देवकार्यं करिष्यामि लीलां कृत्वा द्भुतां क्षितौ । शम्भुपत्नी भविष्यामि तारयिष्यामि सज्जनान्
মই দেৱকাৰ্য সম্পন্ন কৰিম, পৃথিৱীত অদ্ভুত লীলা কৰিম। মই শম্ভুৰ পত্নী হ’ম আৰু সজ্জনসকলক (সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা) পাৰ কৰাম।
Verse 54
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वासीच्छिवा तूष्णीमम्बिका स्वात्त्ममायया । पश्यन्त्यां मातरि प्रीत्या सद्योऽऽभूत्तनया तनुः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ অম্বিকা (শিৱা) নীৰৱ হ’ল আৰু নিজৰ স্বাত্মমায়াৰে। মাতৃয়ে স্নেহে চাই থাকোঁতেই, তৎক্ষণাৎ কন্যাৰ দেহ প্ৰকাশ পালে।
The divine descent leading to Pārvatī’s conception: Bhavāmbikā/Mahādevī enters Menā (Himavān’s wife), producing an auspicious, radiant pregnancy oriented toward fulfilling divine work.
It signals that embodiment is intentional and consciousness-led: the Goddess manifests through inner assent and śakti, not merely through physical causation, making the womb a sanctified locus of divine presence.
Bhavāmbikā and Caṇḍikā are invoked alongside Mahādevī/Maheśvarī, emphasizing both benevolent motherhood (Ambikā) and potent divine agency (Caṇḍikā) in the act of descent.