देवगुरुप्रेषणम् (Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru)
অধ্যায় ৩১ত ব্ৰহ্মাই নাৰদক জনায় যে ইন্দ্ৰপ্ৰমুখ দেৱতাসকলে হিমালয় আৰু তেওঁৰ কন্যা পাৰ্বতীৰ শিৱপ্ৰতি অব্যভিচাৰিণী পৰাভক্তি উপলব্ধি কৰিছে। দেৱসকলে ভাবিছে—হিমালয়ে যদি একাগ্ৰ ভক্তিৰে কন্যাক ত্ৰিশূলধাৰী শিৱক অৰ্পণ কৰে, তেন্তে তেওঁ তৎক্ষণাৎ দিব্যত্ব, শিৱলোকপ্ৰাপ্তি আৰু অন্তত মোক্ষ লাভ কৰিব; আৰু ‘ৰত্নগৰ্ভা’ পৃথিৱীৰ বাবে অনন্ত ৰত্নৰ আধাৰ হিমালয় আঁতৰি গ’লে যেন বিশ্ব-সমতুল্যতা কঁপি উঠে, এই কথাৰে তেওঁৰ মহত্ত্ব দেখুওৱা হয়। তেওঁলোকে স্থিৰ কৰে—হিমালয়ে স্থাৱৰত্ব ত্যাগ কৰি দিব্যৰূপ ধাৰণ কৰিব, কন্যাক পিনাকধাৰীক সমৰ্পণ কৰিব, মহাদেৱৰ সৈতে সাৰূপ্য, বৰভোগ আৰু শেষত মুক্তি পাব। তাৰ পাছত দেৱসকলে নিজৰ গুৰুক বিনয়েৰে অনুৰোধ কৰে—হিমালয়ৰ নিবাসলৈ গৈ তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰক। কৌশলটো বাক্য-ভিত্তিক আৰু প্ৰতিপক্ষধর্মী—গুৰুৱে শিৱৰ নিন্দা কৰিব, যাতে বিপৰীত প্ৰভাৱত হিমালয়ে শীঘ্ৰে বিবাহত সন্মতি দিয়ে; কিয়নো দুৰ্গাই শিৱ ব্যতীত অন্য কাকো বৰ মানে নে।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । तयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा परामव्यभिचारिणीम् । सर्वे शक्रादयो देवाश्चिचिन्तुरिति नारद
ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে নাৰদ, তেওঁলোক দুজনৰ শিৱত পৰম আৰু অচঞ্চল ভক্তি জানি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আদি সকলো দেৱতা গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন হ’ল।
Verse 2
देवा ऊचुः । एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां तस्मै प्रदास्यति । ध्रुवं निर्वाणता सद्यस्स प्राप्स्यति च भारते
দেৱসকলে ক’লে—হে ভাৰত, যদি পৰ্বতৰাজ (হিমালয়) একান্ত ভক্তিৰে নিজৰ কন্যাক তেওঁক অৰ্পণ কৰে, তেন্তে তেওঁ নিশ্চয়েই তৎক্ষণাৎ নিৰ্বাণ-অৱস্থা (মোক্ষ) লাভ কৰিব।
Verse 3
अनन्तरत्नाधारश्चेत्पृथ्वी त्यक्त्वा प्रयास्यति । रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्
যদি অনন্ত ৰত্নৰ আধাৰ পৃথিৱী নিজৰ স্বভাৱ ত্যাগ কৰি গুচি যায়, তেন্তে ‘ৰত্নগৰ্ভা’ নামে পৰিচিত ভূমি নিশ্চয়েই কেৱল মিথ্যা নাম হৈ থাকিব।
Verse 4
स्थावरत्वं परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः । कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवलोकं गमिष्यति
স্থাৱৰত্ব ত্যাগ কৰি তেওঁ দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰিব; আৰু শূলধাৰী শিৱক কন্যা অৰ্পণ কৰি শিৱলোকলৈ গমন কৰিব।
Verse 5
महादेवस्य सारूप्यं लप्स्यते नात्र संशयः । तत्र भुक्त्वा वरान्भोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति
সেয়া নিঃসন্দেহে মহাদেৱৰ সাৰূপ্য লাভ কৰিব। তাত সেই অৱস্থাৰ পৰা প্ৰাপ্ত শ্ৰেষ্ঠ দিব্য ভোগ উপভোগ কৰি, শেষত শিৱকৃপাৰে মোক্ষ লাভ কৰিব।
Verse 6
ब्रह्मोवाच । इत्यालोच्य सुरास्सर्वे कृत्वा चामन्त्रणं मिथः । प्रस्थापयितुमैच्छंस्ते गुरुं तत्र सुविस्मिताः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে আলোচনা কৰি সকলো দেৱতাই পৰস্পৰে বিদায় ল’লে। তাৰ পাছত তেওঁলোকে মহা বিস্ময়ে তাতেই থাকি, গুৰুক (সেই কাৰ্যলৈ) প্ৰেৰণ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।
Verse 7
ततः शक्रादयो देवास्सर्वे गुरुनिकेतनम् । जग्मुः प्रीत्या सविनया नारद स्वार्थसाधकाः
তাৰ পাছত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আদি সকলো দেৱ, হে নাৰদ, আনন্দ আৰু বিনয়েৰে, নিজৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধিৰ বাবে গুৰুনিকেতনলৈ গ’ল।
Verse 8
गत्वा तत्र गुरुं नत्वा सर्वे देवास्सवासवाः । चक्रुर्निवेदनं तस्मै गुरवे वृत्तमादरात्
তাত গৈ, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতাই গুৰুক প্ৰণাম কৰিলে। তাৰ পাছত যি যি ঘটিছিল সেই সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত শ্ৰদ্ধাৰে গুৰুক নিবেদন কৰিলে।
Verse 9
देवा ऊचुः । गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये । तत्र गत्वा प्रयत्नेन कुरु निन्दाञ्च शूलिनः
দেৱসকলে ক’লে—হে গুৰু, আমাৰ কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে হিমালয়ৰ গৃহলৈ যাওক। তাত গৈ যত্নসহকাৰে শূলিন (ভগৱান শিৱ)ৰ নিন্দাবচন কওক।
Verse 10
पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति । अनिच्छया सुतां दत्त्वा फलं तूर्णं लभिष्यति
পিনাকী শিৱ ব্যতীত দুৰ্গাই আন কোনো বৰ বাছি নলয়। অনিচ্ছাৰে কন্যাদান কৰিলেও তাৰ ফল শীঘ্ৰে ভোগ কৰিব লাগিব।
Verse 11
कालेनैवाधुना शैल इदानीं भुवि तिष्ठतु । अनेकरत्नाधारं तं स्थापय त्वं क्षितौ गुरौ
কালৰ শক্তিৰে এই পৰ্বত এতিয়া পৃথিৱীত স্থিৰ হৈ থাকক। হে গুৰু, বহু ৰত্নৰ আধাৰ সেই পৰ্বতক তুমি ভূমিত দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰা।
Verse 12
ब्रह्मोवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रददौ कर्णयोः करम् । न स्वीचकार स गुरुस्स्मरन्नाम शिवेति च
ব্ৰহ্মাই ক’লে—দেৱতাৰ বচন শুনি গুৰুৱে কাণত হাত দিলে। তথাপি তেওঁ গ্ৰহণ নকৰিলে; কিয়নো অন্তৰত তেওঁ বাৰে বাৰে ‘শিৱ’ নাম স্মৰণ কৰি আছিল।
Verse 13
अथ स्मृत्वा महादेवं बृहस्पतिरुदारधीः । उवाच देववर्यांश्च धिक्कृत्वा च पुनः पुनः
তেতিয়া উদাৰবুদ্ধি বৃহস্পতিয়ে মহাদেৱক স্মৰণ কৰিলে। দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলক পুনঃপুনঃ ধিক্কাৰ দি, তেওঁলোকৰ বিবেকভ্ৰংশৰ বাবে বাৰে বাৰে জবাবদিহি কৰাই তেওঁ কথা ক’লে।
Verse 14
बृहस्पतिरुवाच । सर्वे देवास्स्वार्थपराः परार्थध्वंसकारकाः । कृत्वा शंकरनिंदा हि यास्यामि नरकं ध्रुवम्
বৃহস্পতিয়ে ক’লে—“সকলো দেৱতা স্বাৰ্থপৰ হৈ পৰহিত ধ্বংসকাৰী হৈছে। শংকৰৰ নিন্দা কৰি মই নিশ্চয়েই নৰকলৈ যাম।”
Verse 15
कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः । संपादयेत्स्वाभिमतं शैलेन्द्रं प्रतिबोध्य च
হে দেৱসকল! আপোনালোকৰ মাজৰ কোনো এজন পৰ্বতৰ ওচৰলৈ যাওক; শৈলেন্দ্ৰক জগাই (বাতৰি দি) আপোনালোকৰ অভিপ্ৰেত কাৰ্য সম্পন্ন কৰক।
Verse 16
अनिच्छया सुतां दत्त्वा सुखं तिष्ठतु भारते । तस्मै भक्त्या सुतां दत्त्वा मोक्षं प्राप्स्यति निश्चितम्
হে ভাৰত! অনিচ্ছাৰে হলেও যদি কোনোবাই কন্যা দান কৰে, তেন্তে তাৰ পাছত সি সুখে বাস কৰক। কিন্তু যি ভক্তিভাৱে সেই যোগ্য বৰক কন্যা দান কৰে, সি নিশ্চিতভাৱে মোক্ষ লাভ কৰে।
Verse 17
पश्चात्सप्तर्षयस्सर्वे बोधयिष्यन्ति पर्वतम् । पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति
তাৰ পাছত সকলো সপ্তর্ষিয়ে পৰ্বতক (হিমালয়ক) বুজাব। পিনাকী শিৱ ব্যতীত দুৰ্গাই অন্য কোনো বৰ বাছি নলয়; তেওঁকেই বৰণ কৰিব।
Verse 18
अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः । वृत्तं कथयत स्वं तत्स वः कार्यं करिष्यति
নচেৎ, হে দেৱসকল—ইন্দ্ৰসহ—ব্ৰহ্মলোকলৈ যোৱা। যি ঘটিছে সেয়া সম্পূৰ্ণকৈ কোৱা; তেওঁ তোমালোকৰ কৰণীয় কাৰ্য সম্পন্ন কৰিব।
Verse 19
ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा ते समालोच्याजग्मुर्मम सभां सुराः । सर्वे निवेदयांचक्रुर्नत्वा तद्गतमादरात्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেয়া শুনি দেৱসকলে পৰামৰ্শ কৰি মোৰ সভালৈ আহিল। সকলোৱে আদৰে নমস্কাৰ কৰি, যি ঘটিছিল ঠিক তেনেকৈ সকলো নিবেদন কৰিলে।
Verse 20
देवानां तद्वचः श्रुत्वा शिवनिन्दाकरं तदा । वेदवक्ता विलप्याहं तानवोचं सुरान्मुने
হে মুনি, দেৱতাসকলৰ সেই বাক্য শুনি—যি তেতিয়া শিৱনিন্দাৰ সমান আছিল—মই, বেদবক্তা, বিলাপ কৰি সেই সুৰসকলক ক’লোঁ।
Verse 21
ब्रह्मोवाच । नाहं कर्तुं क्षमो वत्साः शिवनिन्दां सुदुस्सहाम् । संपद्विनाश रूपाञ्च विपदां बीजरूपिणीम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে বৎসসকল, মই সেই অতি অসহ্য শিৱনিন্দা কৰিবলৈ সক্ষম নহয়; সেয়া সম্পদৰ বিনাশৰূপ আৰু বিপদৰ বীজৰূপ।
Verse 22
सुरा गच्छत कैलासं सन्तोषयत शंकरम् । प्रस्थापयत तं शीघ्रं हिमालयगृहं प्रति
হে দেৱগণ, তোমালোকে কৈলাসলৈ গৈ শংকৰক সন্তুষ্ট কৰা। তেওঁক শীঘ্ৰে হিমালয়ৰ গৃহলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়া।
Verse 23
स गच्छेदुपशैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै । परनिन्दाविनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता
সেই পৰ্বতাধীশৰ ওচৰলৈ গৈ নিশ্চয় আত্মনিন্দা কৰক; কিয়নো পৰনিন্দা বিনাশৰ বাবে স্বনিন্দাকেই সত্য যশৰ কাৰণ বুলি মানা হয়।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । श्रुत्वेति मद्वचो देवा मां प्रणम्य मुदा च ते । कैलासं प्रययुः शीघ्रं शैलानामधिपं गिरिम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে মোৰ বাক্য শুনি দেৱগণে আনন্দে মোক প্ৰণাম কৰি, শীঘ্ৰে কৈলাসলৈ যাত্ৰা কৰিলে—পৰ্বতসমূহৰ অধিপতি সেই গিৰিৰাজৰ পানে।
Verse 25
तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा प्रणम्य नतमस्तकाः । सुकृतांजलयस्सर्वे तुष्टुवुस्तं सुरा हरम्
তাত গৈ শিৱক দৰ্শন কৰি দেৱসকলে মস্তক নত কৰি প্ৰণাম কৰিলে। কৃতাঞ্জলি হৈ সকলোৱে হৰ-শিৱক স্তৱ কৰিলে।
Verse 26
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । वयं त्वां शरणापन्नाः कृपां कुरु नमोऽस्तु ते
দেৱসকলে ক’লে— হে দেবদেৱ মহাদেৱ, কৰুণাকৰ শংকৰ! আমি তোমাৰ শৰণাগত; কৃপা কৰা। তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 27
त्वं भक्तवत्सलः स्वामिन्भक्तकार्यकरस्सदा । दीनोद्धरः कृपासिन्धुर्भक्तापद्विनिमोचकः
হে স্বামী! তুমি ভক্তৱৎসল; সদায় ভক্তৰ কাৰ্য সিদ্ধ কৰা। তুমি দীনোদ্ধাৰক, কৃপাসিন্ধু, আৰু ভক্তৰ আপদ-বিমোচক।
Verse 28
ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महेशानं सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं तत आदरात्
ব্ৰহ্মাই ক’লে— এইদৰে মহেশানক স্তৱ কৰি, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱে যি ঘটিছিল তাৰ সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত আদৰেৰে তেওঁক নিবেদন কৰিলে।
Verse 29
तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः । देवान् सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः
দেৱসকলৰ কথা শুনি মহেশ্বৰে তেওঁলোকৰ প্ৰাৰ্থনা গ্ৰহণ কৰিলে। তেওঁ মৃদু হাঁহি দি আশ্বস্ত কৰি দেৱসকলক শান্ত কৰিলে আৰু উদ্বেগ দূৰ কৰিলে।
Verse 30
देवा मुमुदिरे सर्वे शीघ्रं गत्वा स्वमंदिरम् । सिद्धं मत्वा स्वकार्य्यं हि प्रशंसन्तस्सदाशिवम्
সকলো দেৱ আনন্দিত হ’ল। সোনকালে নিজৰ নিজৰ ধামলৈ গৈ, নিজৰ কাৰ্য সিদ্ধ বুলি ধৰি, তেওঁলোকে সদাশিৱ—সৰ্বমঙ্গল প্ৰভুৰ—প্ৰশংসা কৰিলে।
Verse 31
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिवमायावर्णनं नामैकत्रिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় পাৰ্বতীখণ্ডত “শিৱমায়া-বৰ্ণন” নামৰ একত্ৰিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 32
यदा शैलस्सभामध्ये समुवास मुदान्वितः । बन्धुवर्गैः परिवृतः पार्वतीसहितस्स्वयम्
যেতিয়া শৈলৰাজ হিমালয় সভামধ্যত আনন্দসহ উপবিষ্ট হ’ল, তেতিয়া তেওঁ নিজে আত্মীয়-বৰ্গে পৰিবৃত আছিল আৰু পাৰ্বতী তেওঁৰ কাষতে আসীন আছিল।
Verse 33
एतस्मिन्नन्तरे तत्र ह्याजगाम सदाशिवः । दण्डी छत्री दिव्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्
ঠিক সেই ক্ষণতে তাতেই সদাশিৱ আগমন কৰিলে—দণ্ড আৰু ছত্ৰ ধাৰণ কৰি, দিব্য বস্ত্ৰে শোভিত, আৰু ললাটত উজ্জ্বল তিলক ধৰি।
Verse 34
करे स्फटिकमालाञ्च शालग्रामं गले दधत् । जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरौ द्विजः
হাতত স্ফটিকমালা আৰু গলাত শালগ্ৰাম ধৰি, সাধুবেশধাৰী সেই দ্বিজে ভক্তিভাৱে হৰিনাম জপ কৰি থাকিল।
Verse 35
तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः । ननाम दण्डवद्भूमौ भक्त्यातिथिमपूर्वकम्
তাঁক দেখি হিমালয় নিজৰ সকলো অনুচৰসহ তৎক্ষণাৎ উঠি দাঁড়াল আৰু ভক্তিভাৱে ভূমিত দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি সেই দিব্য অতিথিক অপূৰ্ব সন্মান জনালে।
Verse 36
ननाम पार्वती भक्त्या प्राणेशं विप्ररूपिणम् । ज्ञात्वा तं मनसा देवी तुष्टाव परया मुदा
পাৰ্বতীয়ে ভক্তিভাৱে ব্ৰাহ্মণৰূপধাৰী নিজৰ প্ৰাণেশ্বৰক প্ৰণাম কৰিলে; অন্তৰে তাঁক চিনে দেৱীয়ে পৰমানন্দে স্তৱ কৰিলে।
Verse 37
आशिषं युयुजे विप्रस्सर्वेषां प्रीतितश्शिवः । शिवाया अधिकं तात मनोभिलषितं हृदा
সকলোৰ প্ৰতি প্ৰসন্ন হৈ শিৱে বিপ্ৰসকলক আশীৰ্বাদ দিলে; কিন্তু হে তাত, শিৱা (পাৰ্বতী)ক তাতকৈ অধিক—তাইৰ হৃদয়ৰ অভিলাষিত বৰ—দান কৰিলে।
Verse 38
मधुपर्कादिकं सर्वं जग्राह ब्राह्मणो मुदा । दत्तं शैलाधिराजेन हिमांगेन महादरात्
ব্ৰাহ্মণে আনন্দে মধুপৰ্ক আদি সকলো উপচাৰ গ্ৰহণ কৰিলে; সেয়া পৰ্বতৰাজ হিমালয়ে মহা আদৰে দান কৰিছিল।
Verse 39
पप्रच्छ कुशलं चास्य हिमाद्रिः पर्वतोत्तमः । तं द्विजेन्द्रं महाप्रीत्या सम्पूज्य विधिवन्मुने
হে মুনে, পৰ্বতোত্তম হিমাদ্ৰিয়ে সেই দ্বিজেন্দ্ৰক বিধিপূৰ্বক মহাপ্ৰীতিৰে পূজা কৰি তেওঁৰ কুশল-মঙ্গল সুধিলে।
Verse 40
पुनः पप्रच्छ शैलेशस्तं ततः को भवानिति । उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रो गिरीद्रं सादरं वचः
তাৰ পাছত শৈলেশে পুনৰ সুধিলে—“আপুনি কোন?” তেতিয়া বিপ্ৰেন্দ্ৰই গিৰীন্দ্ৰক আদৰেৰে শীঘ্ৰে উত্তৰ দিলে।
Verse 41
विप्रेन्द्र उवाच । ब्राह्मणोऽहं गिरिश्रेष्ठ वैष्णवो बुधसत्तमः । घटिकीं वृतिमाश्रित्य भ्रमामि धरणीतले
বিপ্ৰেন্দ্ৰে ক’লে—হে গিৰিশ্ৰেষ্ঠ, মই ব্ৰাহ্মণ, বৈষ্ণৱ আৰু বুধজনৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ। কেৱল এক ঘটিকামাত্ৰ জীৱিকা আশ্ৰয় কৰি মই ধৰণীতলে ভ্ৰমণ কৰোঁ।
Verse 42
मनोयायी सर्व गामी सर्वज्ञोहं गुरोर्बलात् । परोपकारी शुद्धात्मा दयासिन्धुर्विकारहा
গুৰুৰ বলত মই মনৰ দৰে দ্ৰুতগামী, সৰ্বত্ৰগামী আৰু সৰ্বজ্ঞ। মই পৰোপকাৰী, শুদ্ধাত্মা, কৰুণাৰ সাগৰ আৰু অন্তৰৰ বিকাৰ‑মল নাশক।
Verse 43
मया ज्ञातं हराय त्वं स्वसुतां दातुमिच्छसि । इमां पद्मसमां दिव्यां वररूपां सुलक्षणाम्
মই বুজিলোঁ যে তুমি তোমাৰ নিজ কন্যাক হৰ (শিৱ)লৈ দিবলৈ ইচ্ছুক। এই কন্যা পদ্মসমা, দিব্য, উত্তম ৰূপৱতী আৰু শুভলক্ষণযুক্ত।
Verse 44
निराश्रयायासंगाय कुरूपायागुणाय च । श्मशानवासिने व्यालग्राहिरूपाय योगिने
নিরাশ্ৰয় আৰু আসক্তিহীন, ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী আৰু গুণাতীত; শ্মশানবাসী, সৰ্পগ্ৰাহী ৰূপবিশিষ্ট পৰম যোগী শিৱক নমস্কাৰ।
Verse 45
दिग्वाससे कुगात्राय व्यालभूषणधारिणे । अज्ञातकुलनाम्ने च कुशीलायाविहारिणे
দিগম্বৰ, ৰুক্ষ দেহধাৰী, সৰ্পক ভূষণৰূপে ধাৰণকাৰী; যাৰ কুল-নাম অজ্ঞাত, আৰু যি স্বচ্ছন্দে ৰীতি-নীতি ভাঙি তপস্বীৰ দৰে বিচৰণ কৰে—তাঁক নমস্কাৰ।
Verse 46
विभूतिदिग्धदेहाय संक्रुद्धायाविवेकिने । अज्ञातवयसेऽतीव कुजटाधारिणे सदा
বিভূতি লেপা দেহ, অতিশয় ক্ৰুদ্ধ আৰু অবিবেকী যেন দেখা যায়; যাৰ বয়সো অজ্ঞাত, আৰু যি সদায় জটা ধাৰণ কৰে—সেই অদ্ভুত বেশতেই তেওঁ আছিল।
Verse 47
सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे । कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्
সৰ্বাশ্ৰয়, স্বেচ্ছাই বিচৰণ কৰা, নাগহাৰধাৰী ভিক্ষুৰূপ মহাদেৱলৈ প্ৰণাম। যি অহংকাৰীক বিভ্ৰান্ত কৰিবলৈ কুমাৰ্গত ৰত যেন দেখা দিয়ে আৰু নিজৰ ইচ্ছাৰে বৈদিক আচাৰ-কৰ্মকাণ্ডৰ পথ হঠাতে ত্যাগ কৰে, তেওঁলৈও নমস্কাৰ।
Verse 48
इयं ते बुद्धिरचल न हि मंगलदा खलु । विबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव
হে অচল! তোমাৰ এই বুদ্ধি সঁচাকৈ মঙ্গলদায়িনী নহয়। সম্যক্ বিবেকে জাগ্ৰত হওক, হে জ্ঞানীৰ শ্ৰেষ্ঠ, নাৰায়ণ-কুলজাত।
Verse 49
न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्मणि । महाजनः स्मेरमुखः श्रुतमात्राद्भविष्यति
পাৰ্বতীৰ দানকৰ্মত তোমাৰ আচৰণ পাত্ৰানুৰূপ নহয়। মহাজন কেৱল শুনামাত্ৰেই হাঁহিমুখ—বিদ্ৰূপে—হ’ব।
Verse 50
पश्य शैलाधिप त्वं च न तस्यैकोस्ति बान्धवः । महारत्नाकरस्त्वञ्च तस्य किञ्चिद्धनं न हि
চোৱা, হে শৈলাধিপ! তাৰ এজনো বান্ধৱ নাই। আৰু তুমি মহাৰত্নাকৰ হ’লেও তাৰ কিঞ্চিতো ধন নাই।
Verse 51
बान्धवान्मेनकां कुध्रपते शीघ्रं सुतांस्तथा । सर्वान्पृच्छ प्रयत्नेन पण्डितान्पार्वती विना
শীঘ্ৰে তোমাৰ আত্মীয়সকলক, মেনকাকো আৰু পুত্ৰসকলকো সুধা। যত্নসহ সকলো পণ্ডিতৰ পৰামৰ্শ লোৱা—কিন্তু পাৰ্বতীক ইয়াত নোজড়াবা।
Verse 52
रोगिणो नौषधं शश्वद्रोचते गिरिसत्तम । कुपथ्यं रोचतेऽभीक्ष्णं महादोषकरं सदा
হে গিৰিশ্ৰেষ্ঠ! ৰোগীৰ বাবে সত্য ঔষধ সদায় ৰুচিকৰ নহয়; কিন্তু কুপথ্য বাৰে বাৰে ভাল লাগে—যদিও সেয়া সদায় মহা অনিষ্ট কৰে।
Verse 53
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणः शीघ्रं स वै भुक्त्वा मुदान्वितः । जगाम स्वालयं शान्तो नानालीलाकर श्शिवः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ সেই ব্ৰাহ্মণজনে শীঘ্ৰে ভোজন কৰি আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হৈ, শান্তচিত্তে নিজৰ গৃহলৈ গ’ল। নানালীলাকাৰী শিৱো নিজৰ পথত আগবাঢ়িল।
Frequently Asked Questions
The devas, realizing Himālaya and Pārvatī’s steadfast devotion to Śiva, decide to send their guru to Himālaya’s home to expedite the offering of Pārvatī to Śiva, even employing strategic criticism of Śiva as a persuasive tactic.
The chapter frames ekānta-bhakti as immediately transformative: devotion leads to divine proximity (Śiva-loka), sārūpya with Mahādeva, and culminates in mokṣa—showing a graded soteriology grounded in Śaiva theism.
Śiva is invoked as Śūlin and Pinākin, emphasizing his iconic martial-ascetic sovereignty; these names function as theological identifiers while the narrative insists that Durgā/Pārvatī will accept no other vara, reinforcing Śiva’s singular status.