Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

गिरिजातपः-परीक्षा तथा सप्तर्षि-आह्वानम्

Girijā’s Austerity-Test and the Summoning of the Seven Sages

पार्वत्युवाच । सत्यं भवद्भिः कथितं स्वज्ञानेन मुनीश्वराः । परंतु मे हठो नैव मुक्तो भवति वै द्विजाः

pārvatyuvāca | satyaṃ bhavadbhiḥ kathitaṃ svajñānena munīśvarāḥ | paraṃtu me haṭho naiva mukto bhavati vai dvijāḥ

পাৰ্বতী ক’লে—হে মুনীশ্বৰসকল, আপোনালোকৰ স্বানুভৱ-জ্ঞানৰে কোৱা কথা সত্য। কিন্তু হে দ্বিজসকল, মোৰ দৃঢ় সংকল্প একেবাৰে মুক্ত নহয়।

पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्यम्true
सत्यम्:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाक्ये विधेय-नाम (predicate nominal)
भवद्भिःby you (respected ones)
भवद्भिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनामवत्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; आदरार्थक-प्रयोगः (honorific ‘you’)
कथितम्has been said
कथितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘has been said/told’ (passive sense)
स्वज्ञानेनby (your) own knowledge
स्वज्ञानेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootस्व + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वं ज्ञानम्)
मुनीश्वराःO lords of sages
मुनीश्वराः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां ईश्वराः)
परंतुhowever
परंतु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपरंतु (अव्यय)
Formविरोधार्थक-अव्यय (adversative conjunction: but/however)
मेmy/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
हठःstubbornness
हठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
मुक्तःreleased/freed
मुक्तः:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Root√मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (released/freed)
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle of emphasis/assurance)
द्विजाःO twice-born (brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन

Parvati

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

P
Parvati

FAQs

The verse highlights Pārvatī’s unshakable saṅkalpa (resolve). In a Śaiva Siddhānta lens, such steadfastness supports purification of the bound soul (paśu) from bonds (pāśa) and directs devotion toward Pati—Lord Śiva.

Pārvatī’s resolve implies single-pointed commitment to attaining and worshiping Śiva in a personal, approachable form (saguṇa). Such determination becomes the inner foundation for consistent Liṅga-upāsanā—daily worship, mantra, and reverence.

The takeaway is दृढ-सङ्कल्प (firm daily vow): steady japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” along with disciplined worship such as offering water to the Liṅga and, where appropriate, wearing rudrākṣa and applying tripuṇḍra (bhasma) as supports to devotion.