Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

देवस्तुतिः—नन्दिकेश्वरविज्ञप्तिः—शम्भोः समाधेः उत्थानम्

Devas’ Hymn, Nandikeśvara’s Petition, and Śiva’s Rising from Samādhi

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तं प्रणम्यैव विष्णुर्देवा महर्षयः । संस्तूय विविधैस्तोत्रैस्संतस्थुस्तत्पुरोऽखिलाः

brahmovāca | ityuktvā taṃ praṇamyaiva viṣṇurdevā maharṣayaḥ | saṃstūya vividhaistotraissaṃtasthustatpuro'khilāḥ

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ বিষ্ণুৱে দেৱগণ আৰু মহৰ্ষিসকলৰ সৈতে তেওঁক প্ৰণাম কৰিলে। তাৰ পাছত নানা স্তোত্ৰে স্তৱ কৰি সকলোৱে তেওঁৰ সন্মুখত থিয় হৈ ৰ’ল।

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (उवाच इत्यस्य कर्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (कृदन्त, त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययभाव (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having said)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्रणम्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), पूर्वकालिक (having bowed)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
संस्तूयhaving praised
संस्तूय:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु) + सम् (उपसर्ग) → संस्तूय (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), पूर्वकालिक (having praised)
विविधैःvarious
विविधैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्तोत्रैः सह), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; स्तोत्रैः इत्यस्य विशेषण
स्तोत्रैःwith hymns
स्तोत्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
संतस्थुःstood/remained
संतस्थुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + सम् (उपसर्ग) → सं-स्था
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तत्his/that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे (तस्य) अव्यक्त-सम्बन्ध; पुरः इत्यनेन सह
पुरःin front (of)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: “in front”)
अखिलाःall
अखिलाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विष्णु-देवा-महर्षयः इत्यस्य विशेषण

Brahma

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Type: stotra

Offering: pushpa

B
Brahma
V
Vishnu
D
Devas
M
Maharshis

FAQs

It highlights the Shaiva principle that true spiritual authority is shown through humility: even exalted beings like Viṣṇu, the devas, and the sages approach the Supreme with pranāma and stotra, establishing bhakti as a direct means of grace.

The verse models Saguna-upāsanā—approaching the Lord in a worshipful, personal way through bowing and hymns. In Shaiva practice, this same attitude is directed to the Śiva-liṅga as the accessible form of Pati (the Lord) who receives praise and grants anugraha (grace).

A simple takeaway is stotra-japa and pranāma: recite Śiva stotras (or the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and offer respectful prostration, then remain in mindful presence (steady attention) before the Lord.