कामप्रहारः — The Subduing of Kāma (Desire) / Kāma’s Assault and Its Futility
এই অধ্যায়ত নাৰদৰ প্ৰশ্নত ব্ৰহ্মাই পৰৱৰ্তী কাহিনী কয়। শিৱৰ পৰম তপস্যাৰ সময়ত মনৰ স্থিৰতাত অলপ ব্যাঘাত অনুভৱ হ’লে শিৱে তাৰ কাৰণ অনুসন্ধান কৰে আৰু নিজেই ভাবে—পৰস্ত্ৰীৰ প্ৰতি আকর্ষণ ধৰ্মবিৰোধী আৰু শ্ৰুতি-সীমা লংঘন। তাৰ পাছত দিশসমূহ চায় আৰু বাওঁফালে ধনু টানি থকা, গৰ্ব-মোহত মত্ত কামদেৱক দেখে। কামে ‘অমোঘ’ অস্ত্ৰ শংকৰলৈ নিক্ষেপ কৰিলেও পৰমাত্মাৰ স্পৰ্শত সেয়া ‘মোঘ’ হৈ নিষ্ফল হয়; তাৰ তেজ শমে আৰু শিৱৰ ক্ৰোধ উদ্ভৱ হয়। অধ্যায়টোৱে বুজায়—কাম পৰমেশ্বৰক বান্ধিব নোৱাৰে; মনৰ সূক্ষ্ম অস্থিৰতাও ধৰ্ম আৰু যোগবিবেকেৰে পৰীক্ষা কৰি ঈশ্বৰীয় অধিকাৰে শমিত কৰা হয়।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । ब्रह्मन्विधे महाभाग किं जातं तदनंतरम् । कथय त्वं प्रसादेन तां कथां पापनाशिनीम्
নাৰদে ক’লে—হে ব্ৰহ্মন্, হে বিধাতা, হে মহাভাগ্যবান! তাৰ পিছত কি ঘটিল? কৃপা কৰি পাপনাশিনী সেই কাহিনী মোক কওক।
Verse 2
ब्रह्मोवाच । श्रूयतां सा कथा तात यज्जातं तदनंतरम् । तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि शिवलीलां मुदावहाम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—বৎস, তাৰ পিছত যি ঘটিল সেই কাহিনী শুনা। তোমাৰ প্ৰতি স্নেহৰ বাবে মই আনন্দদায়িনী শিৱলীলা বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 3
धैर्यस्य व्यसनं दृष्ट्वा महायोगी महेश्वरः । विचिंतितं मनस्येवं विस्मितोऽतिततः परम्
ধৈৰ্য নিজেই বিপদত পৰিছে দেখি মহাযোগী মহেশ্বৰ অন্তৰত গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন হ’ল; হৃদয়ত এইদৰে ভাবি তেওঁ সীমাহীন বিস্মিত হ’ল।
Verse 4
शिव उवाच । किमु विघ्नाः समुत्पन्नाः कुर्वतस्तप उत्तमम् । केन मे विकृतं चित्तं कृतमत्र कुकर्मिणा
শিৱে ক’লে—মই এই উত্তম তপস্যা কৰি থাকোঁতে এই বিঘ্ন কিয় উদ্ভৱ হ’ল? ইয়াত কোন দুষ্কৰ্মীয়ে মোৰ চিত্ত বিকৃত কৰি অস্থিৰ কৰিলে?
Verse 5
कुवर्णनं मया प्रीत्या परस्त्र्युपरि वै कृतम् । जातो धर्मविरोधोऽत्र श्रुतिसीमा विलंघिता
প্ৰীতিৱশে মই পৰস্ত্ৰীৰ বিষয়ে অনুচিত বৰ্ণনা কৰিলোঁ; ইয়াৰ ফলত ইয়াত ধৰ্মবিৰোধ জন্মিল আৰু শ্ৰুতি-সীমা লংঘিত হ’ল।
Verse 6
ब्रह्मोवाच । विचिंत्येत्थं महायोगी परमेशस्सतां गतिः । दिशो विलोकयामास परितश्शंकितस्तदा
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এনেদৰে চিন্তা কৰি মহাযোগী পৰমেশ্বৰ, যি সৎজনৰ পৰম গতি, তেতিয়া শঙ্কিতচিত্তে চাৰিওফালে সকলো দিশলৈ চালে।
Verse 7
वामभागे स्थितं कामं ददर्शाकृष्टबाणकम् । स्वशरं क्षेप्तुकामं हि गर्वितं मूढचेतसम्
তেতিয়া তেওঁ বাওঁফালে থকা কামক দেখিলে—বাণ টানি সাজু; নিজৰ শৰ নিক্ষেপ কৰিবলৈ উত্সুক, গৰ্বিত আৰু মূঢ়চিত্ত।
Verse 8
तं दृष्ट्वा तादृशं कामं गिरीशस्य परात्मनः । संजातः क्रोधसंमर्दस्तत्क्षणादपि नारद
হে নাৰদ! গিৰীশ—পৰমাত্মা শিৱ—ত সেইধৰণৰ কাম দেখিয়েই, সেই ক্ষণতে ক্ৰোধৰ প্ৰচণ্ড সংমৰ্দ জন্মিল।
Verse 9
कामः स्थितोऽन्तरिक्षे स धृत्वा तत्सशरं धनुः । चिक्षेपास्त्रं दुर्निवारममोघं शंकरे मुने
হে মুনি! আকাশত অৱস্থিত কামদেৱে শৰসহ ধনু ধৰি শংকৰৰ ফালে দুৰ্নিবার, অমোঘ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 10
बभूवामोघमस्त्रं तु मोघं तत्परमात्मनि । समशाम्यत्ततस्तस्मिन्संकुद्धे परमेश्वरे
অমোঘ বুলি জনা সেই অস্ত্ৰো পৰমাত্মাৰ সন্মুখত মোঘ হৈ পৰিল। তাৰপিছত ক্ৰুদ্ধ পৰমেশ্বৰৰ আগত সি শমি শান্ত হ’ল।
Verse 11
मोघीभूते शिवे स्वेस्त्रे भयमापाशु मन्मथः । चकंपे च पुरः स्थित्वा दृष्ट्वा मृत्युंजयं प्रभुम्
শিৱৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ অস্ত্ৰ মোঘ হোৱাতেই মন্মথ তৎক্ষণাৎ ভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে। সন্মুখত থিয় হৈ মৃত্যুঞ্জয় প্ৰভুক দেখি সি থৰথৰাই উঠিল।
Verse 12
सस्मार त्रिदशान्सर्वान्शक्रादीन्भयविह्वलः । स स्मरो मुनिशार्दूल स्वप्रयासे निरर्थके
ভয়ত বিহ্বল সেই স্মৰে শক্ৰ আদি সকলো দেৱতাক সোঁৱৰিলে। হে মুনিশাৰ্দূল, তাৰ নিজৰ প্ৰচেষ্টা নিৰৰ্থক হৈ পৰিছিল।
Verse 13
कामेन सुस्मृता देवाश्शक्राद्यास्ते मुनीश्वर । आययुः सकलास्ते हि शंभुं नत्वा च तुष्टुवुः
হে মুনীশ্বৰ, কামে যথাযথভাৱে সোঁৱৰাত শক্ৰ আদি সকলো দেৱ আহি উপস্থিত হ’ল। তেওঁলোকে শম্ভুক প্ৰণাম কৰি পাছত স্তৱ গালে।
Verse 14
स्तुतिं कुर्वत्सु देवेषु कुद्धस्याति हरस्य हि । तृतीयात्तस्य नेत्राद्वै निस्ससार ततो महान्
দেৱতাসকলে স্তৱ কৰোঁতে হৰি (বিষ্ণু) অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হ’ল। তেতিয়া তেওঁৰ তৃতীয় নয়নৰ পৰা এক মহাবলৱান সত্তা উদ্ভৱ হ’ল।
Verse 15
ललाट मध्यगात्तस्मात्सवह्निर्द्रुतसम्भवः । जज्वालोर्द्ध्वशिखो दीप्तः प्रलयाग्निसमप्रभः
তেওঁৰ ললাট-মধ্যৰ পৰা সহসা অগ্নি উদ্ভৱ হ’ল। ঊৰ্ধ্বমুখী শিখাৰে জ্বলি উঠি সি প্ৰলয়াগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান আছিল।
Verse 16
उत्पत्य गगने तूर्णं निष्पत्य धरणी तले । भ्रामंभ्रामं स्वपरितः पपात मेदनीं परि
সি তৎক্ষণাৎ আকাশলৈ উৰি উঠি পুনৰ ধৰণীতলত নামি পৰিল। নিজৰ চাৰিওফালে ঘূৰি ঘূৰি মাটিৰ ওপৰত পৰিক্ৰমা কৰি পৰিল।
Verse 17
भस्मसात्कृतवान्साधो मदनं तावदेव हि । यावच्च मरुतां वाचः क्षम्यतां क्षम्यतामिति
হে সাধু! মৰুতসকলৰ বাণী ‘ক্ষমা কৰক, ক্ষমা কৰক’ যিমান সময় শোনা গ’ল, সিমান সময়তেই আপুনি মদনক ভস্ম কৰি দিলে।
Verse 18
हते तस्मिन्स्मरे वीरे देव दुःखमुपागताः । रुरुदुर्विह्वलाश्चातिक्रोशतः किमभूदिति
সেই বীৰ স্মৰ নিহত হোৱাত দেৱসকল দুঃখত পৰিল। বিহ্বল হৈ তেওঁলোকে কান্দিলে আৰু বাৰে বাৰে চিঞৰিলে—‘কি হ’ল?’
Verse 19
श्वेतांगा विकृतात्मा च गिरिराजसुता तदा । जगाम मंदिरं स्वं च समादाय सखीजनम्
তেতিয়া গিৰিৰাজ-কন্যা—দেহে শ্বেত আৰু মনত অস্থিৰ—সখীজনক লগত লৈ নিজৰ প্ৰাসাদলৈ গ’ল।
Verse 20
क्षणमात्रं रतिस्तत्र विसंज्ञा साभवत्तदा । भर्तृमृत्युजदुःखेन पतिता सा मृता इव
তাত ৰতি ক্ষণমাত্ৰৰ বাবে অচেতন হৈ পৰিল। স্বামীৰ মৃত্যুজাত দুখে আঘাত পাই সি ঢলি পৰিল, যেন মৃত।
Verse 21
जातायां चैव संज्ञायां रतिरत्यंतविह्वला । विललाप तदा तत्रोच्चरंती विविधं वचः
চেতনা ঘূৰি আহোঁতেই ৰতি অতিশয় ব্যাকুল হৈ উঠিল। সি তাতেই বিলাপ কৰি নানা ধৰণৰ কথা উচ্চস্বৰে ক’বলৈ ধৰিলে।
Verse 22
रतिरुवाच । किं करोमि क्व गच्छामि किं कृतं दैवतैरिह । मत्स्वामिनं समाहूय नाशयामासुरुद्धतम्
ৰতি ক’লে—মই কি কৰোঁ, ক’লৈ যাওঁ? দেৱতাসকলে ইয়াত কি কৰি পেলালে! মোৰ স্বামীক মাতি আনি, গৰ্বিত আৰু প্ৰবল হ’লেও, তেওঁক নাশ কৰিলে।
Verse 23
हा हा नाथ स्मर स्वामिन्प्राणप्रिय सुखप्रद । इदं तु किमभूदत्र हा हा प्रिय प्रियेति च
“হায় হায়, নাথ! মোক স্মৰণ কৰা। হে স্বামী, প্ৰাণপ্ৰিয়, সুখপ্ৰদ—ইয়াত এইটো কি হ’ল? হায় হায়, প্ৰিয়!” বুলি সি বাৰে বাৰে কঁদিলে।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इत्थं विलपती सा तु वदंती बहुधा वचः । हस्तौ पादौ तदास्फाल्य केशानत्रोटयत्तदा
ব্ৰহ্মাই ক’লে: এইদৰে বিলাপ কৰি তেওঁ বহুতো কথা ক’বলৈ ধৰিলে। তেতিয়া সেই দুখত তেওঁ নিজৰ হাত-ভৰি আচাৰিবলৈ ধৰিলে আৰু নিজৰ চুলি ছিঙিবলৈ ধৰিলে।
Verse 25
तद्विलापं तदा श्रुत्वा तत्र सर्वे वनेचराः । अभवन्दुःखितास्सर्वे स्थावरा अपि नारद
হে নাৰদ! সেই সময়ত সেই বিলাপ শুনি তাত থকা সকলো বনচৰ দুখী হ’ল, আনকি স্থাৱৰ (গছ-গছনি) সকলোবোৰো ব্যথিত হ’ল।
Verse 26
एतस्मिन्नंतरे तत्र देवाश्शक्रादयोऽखिलाः । रतिमूचुस्समाश्वास्य संस्मरंतो महेश्वरम्
ইয়াৰ মাজতে, তাত ইন্দ্ৰ আদি সকলো দেৱতাই মহেশ্বৰক স্মৰণ কৰি ৰতিক সান্ত্বনা দিলে আৰু ক’লে।
Verse 27
देवा ऊचुः । किंचिद्भस्म गृहीत्वा तु रक्ष यत्नाद्भयं त्यज । जीवयिष्यति स स्वामी लप्स्यसे त्वं पुनः प्रियम्
দেৱতাসকলে ক’লে: "অলপ পবিত্ৰ ভস্ম লৈ তাক যত্ন কৰি ৰাখা; ভয় ত্যাগ কৰা। সেই স্বামীয়ে (শিৱই) তেওঁক পুনৰ জীয়াই তুলিব আৰু তুমি তোমাৰ প্ৰিয়জনক পুনৰ পাবা।"
Verse 28
सुखदाता न कोप्यस्ति दुःखदाता न कश्चन । सर्वोऽपि स्वकृतं भुंक्ते देवाञ्शोचसि वै वृथा
প্ৰকৃততে কোনো সুখদাতা নহয় আৰু কোনো দুখদাতাও নহয়। প্ৰতিগৰাকী প্ৰাণীয়ে নিজৰ কৰ্মৰ ফল ভোগ কৰে—গতিকে হে প্ৰিয়, তুমি দেৱতাসকলৰ বাবে বৃথাই শোক কৰিছা।
Verse 29
ब्रह्मोवाच । इत्याश्वास्य रतिं देवास्सर्वे शिवमुपागताः । सुप्रसाद्य शिवं भक्त्या वचनं चेदमब्रुवन्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে ৰতিক সান্ত্বনা দি সকলো দেৱতা ভগৱান শিৱৰ ওচৰলৈ গ’ল। ভক্তিৰে শিৱক প্ৰসন্ন কৰি তেওঁলোকে এই বাক্য ক’লে।
Verse 30
देवा ऊचुः । भगवञ्छ्रूयतोमेतद्वचनं नश्शुभं प्रभो । कृपां कृत्वा महेशान शरणागतवत्सल
দেৱসকলে ক’লে—হে ভগৱান, হে প্ৰভো, আমাৰ এই মঙ্গলময় নিবেদন শুনক। হে মহেশান, শৰণাগতবৎসল, কৃপা কৰি আমাক ৰক্ষা কৰক।
Verse 31
सुविचारय सुप्रीत्या कृति कामस्य शंकर । कामेनैतत्कृतं यत्र न स्वार्थं तन्महेश्वर
হে শংকৰ, প্ৰসন্নচিত্তে কামদেৱৰ এই কৃত্য সুভাৱে বিবেচনা কৰক। হে মহেশ্বৰ, কামে যি কৰিলে সেয়া নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে নহয়।
Verse 32
दुष्टेन पीडितैर्देवैस्तारकेणाऽखिलैर्विभो । कर्म तत्कारितं नाथ नान्यथा विद्धि शंकर
হে বিভো, দুষ্ট তাৰকৰ দ্বাৰা পীড়িত সকলো দেৱতাই এই কৰ্ম কৰাইছে। হে নাথ, হে শংকৰ, ইয়াক এইদৰেই জানক, অন্যথা নহয়।
Verse 33
रतिरेकाकिनी देव विलापं दुःखिता सती । करोति गिरिश त्वं च तामाश्वासय सर्वदा
হে দেৱ, ৰতি একাকিনী হৈ গভীৰ দুখত বিলাপ কৰিছে। হে গিৰীশ, আপুনি সদায় তাক আশ্বস্ত কৰি সান্ত্বনা দিয়ক।
Verse 34
संहारं कर्तुकामोऽसि क्रोधेनानेन शंकर । दैवतैस्सह सर्वेषां हतवांस्तं यदि स्मरम्
হে শংকৰ! এই ক্ৰোধত তুমি যেন সংহাৰ কৰিবলৈ উদ্যত। যদি তুমি স্মৰ (কাম)ক স্মৰণ কৰা, তেন্তে তুমি তাকেই নহয়, দেৱতাসকলসহ সকলোকে বধ কৰিব পাৰিলা।
Verse 35
दुःखं तस्या रतेर्दृष्ट्वा नष्टप्रायाश्च देवताः । तस्मात्त्वया च कर्त्तव्यं रत्याशोकापनोदनम्
ৰতিৰ দুখ দেখি দেৱতাসকলো প্ৰায় নষ্টপ্ৰায় হৈ পৰিল। সেয়ে ৰতিৰ শোক অপনোদন হোৱাকৈ তুমিও কৰ্তব্য কৰ।
Verse 36
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां प्रसन्नो भगवाञ्छिवः । देवानां सकलानां च वचनं चेदमब्रवीत्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তেওঁলোকৰ বাক্য এইদৰে শুনি ভগৱান শিৱ প্ৰসন্ন হৈ, সকলো দেৱতালৈ এই বচন ক’লে।
Verse 37
शिव उवाच । देवाश्च ऋषयस्सर्वे मद्वचश्शृणुतादरात् । मत्कोपेन च यज्जातं तत्तथा नान्यथा भवत्
শিৱে ক’লে—হে দেৱসকল আৰু সকলো ঋষি! মোৰ বচন আদৰে শুনা। মোৰ ক্ৰোধৰ পৰা যি জন্মিছে, সেয়া তেনেকৈয়ে হয়; অন্যথা নহয়।
Verse 38
अनंगस्तावदेव स्यात्कामो रतिपतिः प्रभुः । यावच्चावतरेत्कृष्णो धरण्यां रुक्मिणीपतिः
সেই সময়লৈকে অনঙ্গ কাম—ৰতিৰ পতি—প্ৰভুৰূপে শক্তিমান হৈ থাকিব, যেতিয়ালৈকে ৰুক্মিণীপতি শ্ৰীকৃষ্ণ ধৰণীত অৱতৰণ নকৰে।
Verse 39
द्वारकायां यदा स्थित्वा पुत्रानुत्पादयिष्यति । तदा कृष्णस्तु रुक्मिण्यां काममुत्पादयिष्यति
যেতিয়া তেওঁ দ্বাৰকাত অৱস্থান কৰি পুত্ৰসন্তান উৎপন্ন কৰিব, তেতিয়া শ্ৰীকৃষ্ণে ৰুক্মিণীৰ অন্তৰত সন্তানের কামনা জাগ্ৰত কৰিব।
Verse 40
प्रद्युम्ननाम तस्यैव भविष्यति न संशयः । जातमात्रं तु तं पुत्रं शंबरस्संहरिष्यति
সেই পুত্ৰৰ নাম নিঃসন্দেহে ‘প্ৰদ্যুম্ন’ হ’ব; কিন্তু জন্মমাত্ৰেই শম্বৰ তেওঁক অপহৰণ কৰি নিব।
Verse 41
हृत्वा प्रास्य समुद्रं तं शंबरो दानवोत्तमः । मृतं ज्ञात्वा वृथा मूढो नगरं स्वं गमिष्यति
দানৱশ্ৰেষ্ঠ শম্বৰ তেওঁক হৰণ কৰি সাগৰত নিক্ষেপ কৰিব; তেওঁ মৃত বুলি ভাবি মূঢ় হৈ বৃথাই নিজৰ নগৰলৈ উভতি যাব।
Verse 42
तावच्च नगरं तस्य रते स्थेयं यथासुखम् । तत्रैव स्वपतेः प्राप्तिः प्रद्युम्नस्य भविष्यति
সেই সময়লৈকে তুমি সেই নগৰতে যথাসুখ আনন্দে বাস কৰা; তাতেই তোমাৰ স্বপতি প্ৰদ্যুম্নৰ আগমন আৰু প্ৰাপ্তি নিশ্চয় হ’ব।
Verse 43
तत्र कामो मिलित्वा तं हत्वा शम्बरमाहवे । भविष्यति सुखी देवाः प्रद्युम्नाख्यस्स्वकामिनीम्
তাত কামদেৱে তেওঁৰ সৈতে মিলি যুদ্ধত শম্বৰক বধ কৰিব; তেতিয়া দেৱগণ আনন্দিত হ’ব আৰু ‘প্ৰদ্যুম্ন’ নামধাৰী নিজৰ প্ৰিয়াক লাভ কৰিব।
Verse 44
तदीयं चैव यद्द्रव्यं नीत्वा स नगरं पुनः । गमिष्यति तया सार्द्धं देवास्सत्यं वचो मम
তাইৰ যি নিজস্ব দ্ৰব্য, সেয়া লৈ সি পুনৰ নগৰলৈ যাব; আৰু তাইৰ সৈতে একেলগে প্ৰস্থান কৰিব। হে দেৱসকল, মোৰ বাক্য সত্য।
Verse 45
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचश्शंभोर्देवा ऊचुः प्रणम्य तम् । किंचिदुच्छ्वसिताश्चित्ते करौ बद्ध्वा नतांगकाः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—শম্ভুৰ এই বাক্য শুনি দেৱসকলে তাঁক প্ৰণাম কৰি ক’লে। চিত্তে অলপ আশ্বাস পাই, হাত জোৰ কৰি, দেহ নত কৰি থিয় হৈ ৰ’ল।
Verse 46
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । शीघ्रं जीवय कामं त्वं रक्ष प्राणान् रतेर्हर
দেৱসকলে ক’লে—হে দেবদেব মহাদেৱ, কৰুণাসাগৰ প্ৰভু! শীঘ্ৰে কামক জীৱিত কৰা; আৰু হে ৰতিৰ প্ৰিয়-হৰ, ৰতিৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰা।
Verse 47
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्यामरवचः प्रसन्नः परमेश्वरः । पुनर्बभाषे करुणासागरस्सकलेश्वरः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—দেৱসকলৰ বাক্য শুনি পৰমেশ্বৰ প্ৰসন্ন হ’ল। তাৰপিছত কৰুণাসাগৰ, সৰ্বেশ্বৰ শিৱে পুনৰ ক’লে।
Verse 48
शिव उवाच । हे देवास्सुप्रसन्नोऽस्मि जीवयिष्यामि चांतरे । कामः स मद्गणो भूत्वा विहरिष्यति नित्यशः
শিৱে ক’লে—হে দেৱসকল, মই অতিশয় প্ৰসন্ন; যথাসময়ে মই তাক জীৱিত কৰিম। সেই কাম মোৰ গণ হৈ নিত্য মোৰ সান্নিধ্যত বিচৰণ কৰিব।
Verse 49
नाख्येयमिदमाख्यानं कस्यचित्पुरतस्सुराः । गच्छत स्वस्थलं दुखं नाशयिष्यामि सर्वतः
হে দেৱসকল, এই আখ্যাণ যিকোনো জনৰ আগত ক’বলগীয়া নহয়। তোমালোকে নিজৰ নিৰাপদ ধামলৈ যোৱা; মই সকলো দিশৰ পৰা এই দুখ সম্পূৰ্ণ নাশ কৰিম।
Verse 50
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे रुद्रो देवानां स्तुवतां तदा । सर्वे देवास्सुप्रस्सन्ना बभूवुर्गतविस्मयाः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ, দেৱসকলে স্তৱ কৰোঁতে ৰুদ্ৰ অন্তৰ্ধান হ’ল। তেতিয়া সকলো দেৱ অতি প্ৰসন্ন আৰু শান্ত হ’ল; তেওঁলোকৰ বিস্ময়ো শমিল।
Verse 51
ततस्तां च समाश्वास्य रुद्रस्य वचने स्थिताः । उक्त्वा वचस्तदीयं च स्वं स्वं धाम ययुर्मुने
তাৰপিছত তেওঁলোকে তাইক আশ্বস্ত কৰি ৰুদ্ৰৰ বচনত স্থিৰ থাকিল। হে মুনি, তেওঁৰ সেই বাক্যও কৈ, তেওঁলোকে নিজ নিজ ধামলৈ গ’ল।
Verse 52
कामपत्नी समादिष्टं नगरं सा गता तदा । प्रतीक्षमाणा तं कालं रुद्रादिष्टं मुनीश्वर
হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, তেতিয়া কামদেৱৰ পত্নী ৰুদ্ৰে নিৰ্দেশ কৰা নগৰলৈ গ’ল। তাত ৰুদ্ৰাজ্ঞা অনুসাৰে নিৰ্ধাৰিত সেই সময়ৰ অপেক্ষা কৰি থাকিল।
Frequently Asked Questions
Kāma attempts to disturb Śiva’s supreme tapas by shooting an “unfailing” arrow/weapon, but the attack becomes ineffective before the Paramātman, and Śiva’s awareness identifies and confronts the source of the disturbance.
It encodes a Śaiva claim: desire’s force operates only where identification and instability exist; in the Supreme Yogin (parameśvara), the same impulse loses binding power, demonstrating transcendence over guṇa-driven compulsion.
Śiva is portrayed as Mahāyogin (perfect in tapas), Parameśvara/Paramātman (metaphysically unsurpassable), and as the ethical-reflective agent who evaluates mental movement through dharma before responding with sovereign power.