तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra
এই অধ্যায়ত তাৰকাসুৰে দেৱতাসকলক দিয়া সংকটক ব্ৰহ্মাৰ বৰদান-নিয়মৰ কঠোৰ পৰিসৰত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ব্ৰহ্মাই গুহক (পাৰ্বতীসুত, শিৱসুত) কৈছে—ব্ৰহ্মদত্ত বৰৰ বাবে বিষ্ণুৱে তাৰকক বধ কৰিব নোৱাৰে; সেয়ে বিষ্ণু-তাৰক সংঘৰ্ষ নিষ্ফল। তাৰকবধৰ একমাত্ৰ যোগ্য গুহেই; শংকৰৰ পৰা গুহৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱো বিশেষকৈ তাৰকবিনাশাৰ্থে। ব্ৰহ্মাই গুহক শিশু বা কেৱল যুৱক নহয়, কাৰ্যত অধিপতি-ঈশ্বৰ আৰু দুঃখিত দেৱতাৰ ৰক্ষক বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰি তৎক্ষণাৎ প্ৰস্তুতিৰ আদেশ দিয়ে। তাৰকৰ তপোবলে ইন্দ্ৰ আৰু লোকপালসকল অপমানজনকভাৱে পৰাজিত হোৱা আৰু বিষ্ণুৰ অস্বস্তি বৰ্ণিত। গুহৰ উপস্থিতিত দেৱতাসকল পুনৰ যুদ্ধত প্ৰবৃত্ত হয়; ব্ৰহ্মাজ্ঞা—‘পাপপুৰুষ’ তাৰকক বধ কৰি ত্ৰৈলোক্যক পুনৰ সুখী কৰা। ই ৰুদ্ৰসংহিতাৰ কুমাৰখণ্ডৰ নবম অধ্যায়।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । देवदेव गुह स्वामिञ्शांकरे पार्वतीसुत । न शोभते रणो विष्णु तारकासुरयोर्वृथा
ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে দেবদেব গুহ, হে স্বামী, শংকৰসম্ভৱ পাৰ্বতীপুত্ৰ! বিষ্ণু আৰু তাৰকাসুৰৰ এই যুদ্ধ শোভন নহয়; ই বৃথা।
Verse 2
विष्णुना न हि वध्योऽसौ तारको बलवानति । मया दत्तवरस्तस्मात्सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
বিষ্ণুৰ দ্বাৰা সেই তাৰক বধ নহ’ব, কিয়নো সি অতিশয় বলবান। মই তাক বৰ দিছোঁ; সেয়ে মই সত্য, সত্য কৈছোঁ।
Verse 3
नान्यो हंतास्य पापस्य त्वां विना पार्वतीसुत । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे महाप्रभो
হে পাৰ্বতীপুত্ৰ! তোমাক বাদ দি এই পাপীক বিনাশ কৰিব পৰা আন কোনো নাই। সেয়ে, হে মহাপ্ৰভু, তোমাক মোৰ বাক্য অৱশ্য পালন কৰিব লাগিব।
Verse 4
सन्नद्धो भव दैत्यस्य वधायाशु परंतप । तद्वधार्थं समुत्पन्नः शंकरात्त्वं शिवासुत
হে পৰন্তপ! সেই দৈত্যৰ বধৰ বাবে শীঘ্ৰে অস্ত্ৰসজ্জিত হওক। তাৰ সংহাৰাৰ্থেই তুমি প্ৰকাশিত—শংকৰজাত, হে শিৱসুত।
Verse 5
रक्ष रक्ष महावीर त्रिदशान्व्यथितान्रणे । न बालस्त्वं युवा नैव किं तु सर्वेश्वरः प्रभुः
“ৰক্ষা কৰা, ৰক্ষা কৰা, হে মহাবীৰ! ৰণত ব্যথিত ত্ৰিদশসকলক ৰক্ষা কৰা। তুমি ন বালক, ন কেৱল যুবা; তুমি তো সৰ্বেশ্বৰ প্ৰভু।”
Verse 6
शक्रं पश्य तथा विष्णुं व्याकुलं च सुरान् गणान् । एवं जहि महादैत्यं त्रैलोक्यं सुखिनं कुरु
“শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক চাওক, বিষ্ণুকো চাওক, আৰু ব্যাকুল দেৱগণকো চাওক। সেয়ে এইদৰে সেই মহাদৈত্যক বধ কৰি ত্ৰিলোকক সুখী কৰা।”
Verse 7
अनेन विजितश्चेन्द्रो लोकपालैः पुरा सह । विष्णुश्चापि महावीरो तर्जितस्तपसो बलात्
এই তপোবলেৰে পূৰ্বে লোকপালসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰো বিজিত হৈছিল; আৰু মহাবীৰ বিষ্ণুও তপস্যাৰ প্ৰভাৱত তর্জিত হৈ নিবৃত্ত হৈছিল।
Verse 8
त्रैलोक्यं निर्जितं सर्वमसुरेण दुरात्मना । इदानीं तव सान्निध्यात्पुनर्युद्धं कृतं च तैः
দুৰাত্মা অসুৰে সমগ্ৰ ত্ৰিলোক জয় কৰিছে; কিন্তু এতিয়া তোমাৰ সান্নিধ্যৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকে পুনৰ যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিছে।
Verse 9
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे तारकवाक्यशक्रविष्णुवी रभद्रयुद्धवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ চতুৰ্থ কুমাৰখণ্ডত ‘তাৰকৰ বাক্য, শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰসঙ্গ তথা বীৰভদ্ৰ-যুদ্ধবৰ্ণনা’ নামৰ নবম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 10
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा मम वचः कुमारः शंकरात्मजः । विजहास प्रसन्नात्मा तथास्त्विति वचोऽब्रवीत्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—মোৰ এই বচন শুনি শংকৰপুত্ৰ কুমাৰে প্ৰসন্নচিত্তে মৃদু হাঁহি “তথাস্তु” বুলি ক’লে।
Verse 11
विनिश्चित्यासुरवधं शांकरिस्स महा प्रभुः । विमानादवतीर्याथ पदातिरभवत्तदा
অসুৰবধৰ দৃঢ় সিদ্ধান্ত কৰি শংকৰৰ সেই মহাপ্ৰভু সেনাপতি বিমানেৰে নামি আহিল, আৰু তেতিয়া পদব্ৰজে আগবাঢ়িল।
Verse 12
पद्भ्यां तदासौ परिधावमानो रेजेऽतिवीरः शिवजः कुमारः । करे समादाय महाप्रभां तां शक्तिं महोल्कामिव दीप्तिदीप्ताम्
তেতিয়া শিৱপুত্ৰ অতিবীৰ কুমাৰে পদব্ৰজে বেগেৰে দৌৰি তেজেৰে দীপ্ত হৈ উঠিল; তেওঁৰ হাতে আছিল মহা উল্কাৰ দৰে দিপ্তিদীপ্ত মহাপ্ৰভা শক্তি।
Verse 13
दृष्ट्वा तमायातमतिप्रचंडमव्याकुलं षण्मुखमप्रमेयम् । दैत्यो बभाषे सुरसत्तमान्स कुमार एष द्विषतां प्रहंता
অতিপ্ৰচণ্ড অথচ অব্যাকুল, অপ্ৰমেয় ষণ্মুখ কুমাৰ আগবাঢ়ি আহি থকা দেখি দৈত্যই দেবশ্ৰেষ্ঠসকলক ক’লে—“এই কুমাৰেই শত্রুনাশক।”
Verse 14
अनेन साकं ह्यहमेकवीरो योत्स्ये च सर्वानहमेव वीरान् । गणांश्च सर्वानपि घातयामि सलोकपालान्हरिनायकांश्च
ইয়াৰ সৈতে মই একাই এক বীৰ হৈ সেই সকলো বীৰৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিম। মই সকলো গণকো সংহাৰ কৰিম, আৰু লোকপালসকলক লগতে হৰিৰ সেনানায়কসকলকো নিধন কৰিম।
Verse 15
इत्येवमुक्त्वा स तदा महाबलः कुमारमुद्दिश्य ययौ च योद्धुम् । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको देववरान्बभाषे
এনেদৰে কৈ মহাবলী তাৰকে কুমাৰ (স্কন্দ)ক লক্ষ্য কৰি যুদ্ধলৈ আগবাঢ়িল। সি পৰম অদ্ভুত শক্তি (ভাল) ধৰি, তাৰ পিছত দেবশ্ৰেষ্ঠসকলক সম্বোধন কৰি ক’লে।
Verse 16
तत्र विष्णुश्छली दोषी ह्यविवेकी विशे षतः । बलिर्येन पुरा बद्धश्छलमाश्रित्य पापतः
সেই বিষয়ত বিষ্ণুৱেই ছলনাকাৰী, দোষী আৰু বিশেষকৈ অবিবেকী; কিয়নো তেওঁ আগতে পাপৰূপে ছলৰ আশ্ৰয় লৈ ৰজা বলিক বেঁধিছিল।
Verse 17
पुरैताभ्यां कृतं कर्म विरुद्धं वेदमार्गतः । तच्छृणुध्वं मया प्रोक्तं वर्णयामि विशेषतः
পূৰ্বে সেই দুয়োজনে কৰা কৰ্ম বেদমাৰ্গৰ বিপৰীত আছিল। মোৰ কথা শুনা—এতিয়া মই তাক তোমালোকক বিশেষভাৱে বৰ্ণনা কৰিছোঁ।
Verse 19
तेनैव यत्नतः पूर्वमसुरौ मधुकैटभौ । शिरौहीनौ कृतौ धौर्त्याद्वेदमार्गो विवर्जितः
সেইজনেই পূৰ্বে যত্নসহকাৰে মধু আৰু কৈটভ—এই দুজন অসুৰক শিৰোহীন কৰিছিল। কিন্তু ধূৰ্ত অধৰ্মৰ বাবে বেদমাৰ্গ ত্যাগ কৰা হ’ল।
Verse 20
मोहिनीरूपतोऽनेन पंक्तिभेदः कृतो हि वै । देवासुरसुधापाने वेदमार्गो विगर्हितः
ইয়েই মোহিনী-ৰূপ ধৰি শাৰীবিভাজন ঘটাইছিল। দেৱ-অসুৰৰ অমৃতপানত বেদমাৰ্গৰ মৰ্যাদা নিন্দিত হৈ উপেক্ষিত হৈছিল।
Verse 21
रामो भूत्वा हता नारी वाली विध्वंसितो हि सः । पुनर्वैश्रवणो विप्रौ हतो नीतिर्हता श्रुतेः
ৰাম হৈ এক নাৰীৰ বধ হ’ল, আৰু বালীও ধ্বংস হ’ল। পুনৰ বৈশ্ৰৱণ (কুবেৰ) ৰূপে, হে বিপ্ৰসকল, নীতি আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল আৰু যেন শ্ৰুতিৰ প্ৰামাণ্যও ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ল।
Verse 22
पापं विना स्वकीया स्त्री त्यक्ता पापरतेन यत् । तत्रापि श्रुतिमार्गश्च ध्वंसितस्स्वार्थहेतवे
পাপত আসক্ত মানুহে পাপবিহীন নিজৰ স্ত্ৰীক ত্যাগ কৰিলে, তাতো স্বাৰ্থহেতুৰ বাবে শ্ৰুতি-মাৰ্গ (বেদধৰ্ম) বিনষ্ট হয়।
Verse 23
स्वजनन्याश्शिरश्छिन्नमवतारे रसाख्यके । गुरुपुत्रापमानश्च कृतोऽनेन दुरात्मना
‘ৰস’ নামৰ অৱতাৰত সেই দুষ্টাত্মাই নিজৰ জননীৰ মূৰ ছিন্ন কৰিছিল; আৰু গুৰু-পুত্ৰক অপমান কৰি মহা কলঙ্কও ঘটাইছিল।
Verse 24
कृष्णो भूत्वान्यनार्यश्च दूषिताः कुलधर्मतः । श्रुतिमार्गं परित्यज्य स्वविवाहाः कृतास्तथा
‘কৃষ্ণ’ হৈ অনাৰ্য আচৰণ কৰাত তেওঁলোক কুলধৰ্মত কলুষিত হ’ল; শ্ৰুতিৰ বৈদিক পথ ত্যাগ কৰি স্বইচ্ছাৰে বিবাহো কৰিলে।
Verse 25
पुनश्च वेदमार्गो हि निंदितो नवमे भवे । स्थापितं नास्तिकमतं वेदमार्गविरोधकृत्
পুনৰ নবম অৱতাৰত বৈদিক পথ নিন্দিত হ’ল; আৰু বেদমাৰ্গ-বিৰোধী নাস্তিক মত স্থাপন কৰা হ’ল।
Verse 26
एवं येन कृतं पापं वेदमार्गं विसृज्य वै । स कथं विजयेद्युद्धे भवेद्धर्मवतांवरः
এইদৰে যি বেদমাৰ্গ ত্যাগ কৰি পাপ কৰে, সি যুদ্ধত কেনেকৈ বিজয়ী হ’ব? বা ধৰ্মৱানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ কেনেকৈ হ’ব?
Verse 27
भ्राता ज्येष्ठश्च यस्तस्य शक्रः पापी महान्मतः । तेन पापान्यनेकानि कृतानि निजहेतुतः
তাৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) মহাপাপী বুলি গণ্য; কিয়নো স্বাৰ্থহেতুত সি বহু পাপকর্ম কৰিছিল।
Verse 28
निकृत्तो हि दितेर्गर्भस्स्वार्थ हेतोर्विशेषतः । धर्षिता गौतमस्त्री वै हतो वृत्रश्च विप्रजः
নিশ্চয় দিতিৰ গৰ্ভ বিশেষকৈ স্বাৰ্থহেতুৰ বাবে কাটি পেলোৱা হৈছিল; গৌতমৰ স্ত্ৰী ধর্ষিতা হৈছিল, আৰু ব্ৰাহ্মণজাত বৃত্ৰো নিহত হৈছিল।
Verse 29
विश्वरूपद्विजातेर्वै भागिनेयस्य यद्गुरोः । निकृत्तानि च शीर्षाणि तदध्वाध्वंसितश्श्रुतेः
প্ৰকৃততে, ব্ৰাহ্মণ বিশ্বৰূপৰ গুৰু আৰু ভাগিনৰ যিবোৰ মূৰ কটা হৈছিল, শ্ৰুতি অনুসৰি সেই পথতে তেওঁলোকৰ বিনাশ হৈছিল।
Verse 30
कृत्वा बहूनि पापानि हरिश्शक्रः पुनःपुनः । तेजोभिर्विहतावेव नष्टवीर्यौ विशेषतः
বাৰে বাৰে বহুতো পাপ কৰাৰ ফলত, হৰি আৰু ইন্দ্ৰ দিব্য তেজৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ বীৰ্য আৰু পৰাক্ৰম হেৰুৱালে।
Verse 31
तयोर्बलेन नो यूयं संग्रामे जयमाप्स्यथ । किमर्थं मूढतां प्राप्य प्राणांस्त्यक्तुमिहागताः
সেই দুজনৰ শক্তিৰে তোমালোকে যুদ্ধত জয়লাভ কৰিব নোৱাৰিবা। তোমালোকে কিয় মোহগ্ৰস্ত হৈ ইয়াত প্ৰাণ ত্যাগ কৰিবলৈ আহিছা?
Verse 32
जानन्तौ धर्ममेतौ न स्वार्थलंपटमानसौ । धर्मं विनाऽमराः कृत्यं निष्फलं सकलं भवेत्
ধৰ্ম জানিও এই দুজনৰ মন স্বাৰ্থত লিপ্ত নাছিল। হে অমৰসকল, ধৰ্ম অবিহনে প্ৰতিটো কাৰ্যই সম্পূৰ্ণৰূপে নিষ্ফল হৈ পৰে।
Verse 33
महाधृष्टाविमौ मेद्य कृतवंतौ पुरश्शिशुम् । अहं बालं वधिष्यामि तयोस्सोऽपि भविष्यति
এই দুজন অতি ধৃষ্ট; ইহঁতে ইয়াত সন্মুখতে শিশুটিক কলুষিত কৰিছে। মই এই বালকক বধ কৰিম, আৰু তেওঁলোক দুজনৰো সেই একে গতি হ’ব।
Verse 34
किं बाल इतो यायाद्दूरं प्राणपरीप्सया । इत्युक्तोद्दिश्य च हरी वीरभद्रमुवाच सः
“হে বালক, প্ৰাণ ৰক্ষাৰ আশাৰে তুমি ইয়াৰ পৰা দূৰলৈ কিয় যাবা?” বুলি কৈ হৰিয়ে তেতিয়া বীৰভদ্ৰক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 36
ब्रह्मोवाच । इत्येवमुक्त्वा तु विधूय पुण्यं निजं स तन्निंदनकर्मणा वै । जग्राह शक्तिं परमाद्भुतां च स तारको युद्धवतां वरिष्ठः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ, নিন্দাকৰ্মৰ দ্বাৰা নিজৰ সঞ্চিত পুণ্য ঝাৰি পেলাই, যোদ্ধাসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ তাৰকে পৰম অদ্ভুত শক্তি-অস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 37
तं बालान्तिकमायातं तारकासुरमोजसा । आजघान च वज्रेण शक्रो गुहपुरस्सरः
তেতিয়া বলত উদ্ধত হৈ বালকৰ ওচৰলৈ অহা তাৰকাসুৰক, গুহৰ আগত আগবাঢ়ি শক্ৰই বজ্ৰেৰে আঘাত কৰিলে।
Verse 38
तेन वज्रप्रहारेण तारको जर्जरीकृतः । भूमौ पपात सहसा निंदाहतबलः क्षणम्
সেই বজ্ৰসম আঘাতে তাৰক চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ল। নিন্দা আৰু অপমানৰ ভাৰে তাৰ বল নষ্ট হৈ, ক্ষণতে হঠাৎ ভূমিত লুটি পৰিল।
Verse 39
पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्रुषा । पुरंदरं गजस्थं हि पातयामास भूतले
পতিত হ’লেও সি পুনৰ উঠি ক্ৰোধে শক্তি (ভাল)ৰে তাক আঘাত কৰিলে। গজৰ ওপৰত বহা পুরন্দৰ (ইন্দ্ৰ)ক সি ভূমিত পেলাই দিলে।
Verse 40
हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे । सेनायां निर्जराणां हि तद्दृष्ट्वा क्लेश आविशत्
পুরন্দৰ (ইন্দ্ৰ) পতিত হোৱাত মহা হাহাকাৰ উঠিল। সেয়া দেখি অমৰ দেৱসেনাত ক্লেশ আৰু ব্যাকুলতা সোমাল।
Verse 41
तारकेणाऽपि तत्रैव यत्कृतं कर्म दुःखदम् । स्वनाशकारणं धर्मविरुदं तन्निबोध मे
মোৰ কথাৰ পৰা বুজা—তাৰকে তাতেই যি কৰ্ম কৰিলে, সেয়া দুঃখদায়ক, ধৰ্মবিৰোধী আৰু নিজৰ নাশৰ কাৰণ আছিল।
Verse 42
पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य वै । पुनरुद्वज्रघातेन शक्रमाताडयद्भृशम्
পতিত জনক পদদলিত কৰি সি (ইন্দ্ৰৰ) হাতৰ পৰা বজ্ৰ কেঢ়ি ল’লে। তাৰপিছত সেই বজ্ৰেৰে সি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক ভীষণভাৱে আঘাত কৰিলে।
Verse 43
एवं तिरस्कृतं दृष्ट्वा शक्रविष्णुप्रतापवान् । चक्रमुद्यस्य भगवांस्तारकं स जघान ह
এনেদৰে তিৰস্কৃত হোৱা দেখি, ইন্দ্ৰ আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতাপে দীপ্ত ভগৱানে চক্ৰ উঠাই তাৰকক আঘাত কৰিলে।
Verse 44
चक्रप्रहाराभितो निपपात क्षितौ हि सः । पुनरुत्थाय दैत्येन्द्रशक्त्या विष्णुं जघान तम्
চক্ৰৰ প্ৰহাৰে চাৰিওফালে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ সি নিশ্চয় ভূমিত পৰিল। পুনৰ উঠি দানৱাধিপতিৰ শক্তি-অস্ত্ৰে সি সেই বিষ্ণুক আঘাত কৰিলে।
Verse 45
तेन शक्तिप्रहारेण पतितो भुवि चाच्युतः । करो महानासीच्चुक्रुशुश्चाऽतिनिर्जराः
সেই শক্তি-আঘাতে অচ্যুতো ভূমিত পৰিল। মহা কোলাহল উঠিল আৰু শ্ৰেষ্ঠ অমৰগণে ব্যাকুল হৈ আৰ্তনাদ কৰিলে।
Verse 46
निमेषेण पुनर्विष्णुर्यावदुत्तिष्ठते स्वयम् । तावत्स वीरभद्रो हि तत्क्षणादागतोऽसुरम्
চকু নিমিষাৰ আগতেই, বিষ্ণু নিজে উঠাৰ পূৰ্বে, ঠিক সেই ক্ষণতে বীৰভদ্ৰ আহি সেই অসুৰৰ ওচৰ চাপিল।
Verse 47
त्रिशूलं च समुद्यम्य वीरभद्रः प्रतापवान् । तारकं दितिजाधीशं जघान प्रसभं बली
তেতিয়া প্ৰতাপৱান বীৰভদ্ৰই ত্ৰিশূল উঠাই দিতিজসকলৰ অধিপতি তাৰকক অপ্রতিহত বলবেগে বলপূৰ্বক নিধন কৰিলে।
Verse 48
तत्त्रिशूलप्रहारेण स पपात क्षितौ तदा । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः
সেই ত্ৰিশূল-প্ৰহাৰে সি তেতিয়া মাটিত পৰি গ’ল। তথাপি পতিত হৈও মহাতেজস্বী তাৰক পুনৰ উঠি দাঁড়াল।
Verse 49
कृत्वा क्रोधं महावीरस्सकलासुरनायकः । जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि
তেতিয়া ক্ৰোধে দগ্ধ সেই মহাবীৰ, সকলো অসুৰৰ নায়ক, পৰম শক্তিৰে বীৰভদ্ৰৰ বক্ষত আঘাত কৰিলে।
Verse 50
वीरभद्रोऽपि पतितो भूतले मूर्छितः क्षणम् । तच्छक्त्या परया क्रोधान्निहतो वक्षसि धुवम्
বীৰভদ্ৰো ভূমিত পৰি গ’ল আৰু ক্ষণমাত্ৰ মূৰ্ছিত হৈ ৰ’ল। সেই পৰম শক্তিৰে বক্ষত আঘাত পাই, ক্ৰোধবশত নিশ্চিতভাৱে নিপতিত হ’ল।
Verse 51
सगणश्चैव देवास्ते गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च मुहुर्मुहुः
তেতিয়া সেই দেবগণ নিজৰ গণসহ, গন্ধৰ্ব, নাগ আৰু ৰাক্ষসসকলেও ‘হা হা’ মহাবিলাপে বাৰে বাৰে আৰ্তনাদ কৰিলে।
Verse 52
निमेषमात्रात्सहसा महौजास्स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया विरेजे
এটা নিমেষতে সেই মহাতেজস্বী, শত্রুনাশক বীৰভদ্ৰ হঠাৎ উঠি দাঁড়াল; আৰু বিদ্যুৎসম দীপ্তিত জ্বলি থকা ত্ৰিশূল তুলি ধৰি, উগ্ৰ প্ৰভাৰে দীপ্যমান হ’ল।
Verse 53
स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूर्येन्दुबिम्बाग्निसमानमंडलम् । महाप्रभं वीरभयावहं परं कालाख्यमत्यंतकरं महोज्ज्वलम्
নিজৰ দীপ্তিৰে সি দিশাসমূহৰ সমগ্ৰ বিস্তাৰ আলোকিত কৰিলে; তাৰ মণ্ডল সূৰ্য-চন্দ্ৰ-অগ্নিৰ সমান। সি পৰম মহাপ্ৰভ, বীৰকো ভয় জগোৱা, ‘কাল’ নামে খ্যাত, অত্যন্ত সংহাৰক আৰু মহোজ্জ্বল আছিল।
Verse 54
यावत्त्रिशूलेन तदा हंतुकामो महाबलः । वीरभद्रोऽसुरं यावत्कुमारेण निवारितः
মহাবলী বীৰভদ্ৰ ত্ৰিশূলৰে সেই অসুৰক বধ কৰিবলৈ উদ্যত হৈ আঘাত কৰিবলৈ যাওঁতেই কুমাৰে মাজত পৰি তেওঁক নিবাৰিলে।
Frequently Asked Questions
Brahmā’s formal commissioning of Guha/Skanda to slay Tārakāsura, explaining that Viṣṇu cannot kill him because Tāraka is protected by Brahmā’s boon.
It models Purāṇic causality where tapas-generated boons create binding constraints; cosmic resolution must occur through the precise agent permitted by the boon, highlighting ṛta/dharma over brute force.
Guha is presented as Śiva’s purpose-born agent for Tāraka’s destruction, simultaneously a protector of the Devas and a functional sovereign (sarveśvara-prabhu) rather than merely a youthful deity.