Dashati 16
Agni’s ritual pre-eminence and the enlivening power that sustains the sacrifice
Agni
Elevated and proclamatory with a consecratory (abhisecana-like) undercurrent
Individual ṛṣi attributions require concordance with the corresponding Ṛgvedic sources; this dashati appears to combine Agni praise with Aindra/Soma ritual imagery typical of mixed Uttarārcika selections.
অগ্নিৰ যজ্ঞীয় প্ৰাধান্য আৰু যজ্ঞক সজীৱ কৰি ধৰি ৰখা প্ৰাণদায়িনী শক্তি। অগ্নিক বিশ্ব–যজ্ঞৰ মূৰ্ধা আৰু শিখৰ-পতি (মূৰ্ধা, ককুত্পতি) বুলি উচ্চাৰিত কৰা হয়; তেওঁ জলৰ ৰেতস্ক উদ্দীপিত কৰি উৰ্ব্বৰ কৰে। সোম-পেষণ, অৱট/কুণ্ডত ছিটাই দিয়া (সিঞ্চন) আৰু যজ্ঞৰ কাষলৈ আহি থকা ‘গাই’—কিৰণ/ধনৰ শুভ আগমন—এই চিত্ৰসমূহে ইন্দ্ৰ–সোমৰ বল, দ্ৰুত দান আৰু যজ্ঞ-সিদ্ধিৰ ইঙ্গিত দিয়ে। অন্তত যজ্ঞ অক্ষয়, নিৰ্দোষ আৰু অবিচ্ছিন্নভাৱে চলি থাকিব (অক্ষিত) বুলি আশ্বাস দিয়া হয়।
Mantras
Mantra 1
गाव उप वदावटे महि यज्ञस्य रप्सुदा उभा कर्णा हिरण्यया
গাভীসকল স্তোতাকৰ ওচৰলৈ আহে—দ্ৰুত দানৰ দাতা—মহৎ যজ্ঞক শোভা দিয়ে; তাৰ দুয়োটা কৰ্ণ সোণালী।
Mantra 2
अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु अवटस्य विसर्जने
মই দৃঢ় কৰ্মকাৰী ঋত্বিজসকলৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়োঁ—য’ত পুষ্কৰত মধুৰ সোম ৰস ঢালি দিয়া হয়, আৰু আৱট (নালি/খাঁজ)-ৰ নিৰ্গমন-মুহূৰ্তত সেয়া বাহিৰলৈ উজাৰি দিয়া হয়।
Mantra 3
उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भ्राजन्त ईरते तव ज्योतींष्यर्चयः
হে অগ্নি, তোমাৰ শুচি, শুক্ৰ, দীপ্ত শিখাসমূহ ওপৰলৈ উঠি আহে; জ্বলজ্বল কৰি সিহঁত গতি পায়—তোমাৰ জ্যোতিসমূহ স্তোত্ৰৰ দীপ্তি-ৰূপে উজ্জ্বল।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the foremost power of the sacrifice—cosmic in stature and ritually central—who energizes the waters and ensures the rite proceeds effectively and without loss.
Samavedic selections often pair praise with ritual action imagery. Terms like sprinkling the trough/well and references to implements point to Soma-pressing procedures understood as sacred, power-bearing acts.
Stobhas mainly serve musical and liturgical purposes—marking structure, cadence, and expansion for melody. They usually do not change the core meaning of the ṛc-text, but they shape how it is sung in ritual.