Dashati 2
Aindra-Soma: the generative power of Soma/Indra expressed as cosmic ‘milk/seed’ and as the authoritative Sāman tradition (Rathantara).
Indra (Aindra frame) in close union with Soma (Pavamāna) as the energizing prize-winning power of the rite.
Radiant and expansive—moving from contained brightness (Soma ‘milk’) to wide authoritative proclamation (Rathantara).
Vasiṣṭha (explicitly named in 2.0.02.05 as the establisher/bring-er of Rathantara).
এই দশতিত ইন্দ্ৰ–সোম (পৱমান) একেলগে যজ্ঞৰ উদ্দীপক, পুৰস্কাৰ-বিজয়ী শক্তি ৰূপে প্ৰকাশ পায়। সোম দীপ্ত ৰস—‘দুধ/বীজ’—হৈ বিভিন্ন ‘গাই’ (যজ্ঞ-পাত্ৰ, জল, ৰশ্মি)ত ধাৰিত আৰু পৰিশোধিত; ইয়াত ‘মায়া’ ভ্ৰম নহয়, কাৰ্যকৰী দেৱীয়/যাজ্ঞিক শক্তি, যিয়ে সৃষ্টিক চালনা কৰে। পিতৃসকলে যজ্ঞ-পৰম্পৰাৰ গোপন ‘গৰ্ভ’ (বীজ) স্থাপন কৰি বংশানুক্ৰম নিশ্চিত কৰে; সবিতৃ আৰু ধাতৃ বিধান-শৃঙ্খলা দি ক্ৰিয়াক ত্বৰান্বিত কৰে; বিষ্ণুৱে ‘বিস্তৃত পদক্ষেপ’ৰে যজ্ঞক প্ৰসাৰিত কৰে; উষা আৰু পৃশ্নিয়ে বিশ্বজননী-পোষণৰ আভাস দিয়ে। অন্তত ৰথন্তৰ সামনৰ স্ব-উল্লেখ/আহ্বান—বশিষ্ঠে ‘আনি’ দিয়া বুলি কোৱা পৰম্পৰা—অনুষ্টুভ ছন্দ আৰু গীতক যাজ্ঞিক প্ৰযুক্তি ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰি স্তোত্ৰৰ অধিকাৰ সীলমোহৰ কৰে।
Mantras
Mantra 1
त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च परुष्णीषु रुशत्पयः
ত্বম্ এতৎ অধাৰয়ঃ—কৃষ্ণাসু, ৰোহিণীষু চ, পৰুষ্ণীষু—ৰুশৎপয়ঃ (শুভ্ৰ দুধ/উজ্জ্বল ৰস)।
Mantra 2
अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमादधुः
প্ৰশ্নী, অগ্ৰগণ্যা, উষাসকলৰ সৈতে দীপ্ত হৈ উঠিল; বীৰ্যৱান বৃষভ, বাজিকামনা, বিশ্বসমূহত নিজৰ পথ মাপি যায়। আশ্চৰ্য-শক্তিধাৰীসকলে তাৰেই মায়াৰে তাক গঢ়িলে; নৃচক্ষস পিতৃসকলে (মানৱক লক্ষ্য কৰি) যজ্ঞৰ গৰ্ভ বোৱাই থ’লে।
Mantra 3
इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा इन्द्रो वज्री हिरण्ययः
যজমানৰ প্ৰজ্বলিত যজ্ঞত ইন্দ্ৰ সহচৰ হৈ আহে—ভক্তিৰ সৈতে একীভূত, পবিত্ৰ বাক্যৰে যোজিত; বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰ সুৱৰ্ণ দীপ্তিৰে উজ্জ্বল।
Mantra 4
इन्द्र वाजेषु नो ऽव सहस्रप्रधनेषु च उग्र उग्राभिरूतिभिः
ইন্দ্ৰ, বীৰ্যলাভত আমাক ৰক্ষা কৰা, আৰু সহস্ৰগুণ দানসমূহতো; হে উগ্ৰ, তোৰ উগ্ৰ সহায়ত আমাক অৱলম্বন দে।
Mantra 5
प्रथश्च यस्य सप्रथश्च नामानुष्टुभस्य हविषो हविर्यत् धातुर्द्युतानात्सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः
যাৰ স্তোত্ৰ ‘প্ৰথা’—বিস্তাৰময়, আৰু যাৰ নামো ‘সপ্ৰথা’—বিস্তাৰসহ; অনুষ্টুভ্-ছন্দৰ হৱিষ্য অৰ্পণত যি নিবিষ্ট—বিধাতাৰ দ্যুতিৰ পৰা, সৱিতৃ আৰু বিষ্ণুৰ পৰা, বশিষ্ঠে ৰথন্তৰ (সাম) ইয়ালৈ আনিলে।
Mantra 6
नियुत्वान्वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते गन्तासि सुन्वतो गृहम्
নিযুত্-যুক্ত অশ্বসহ, হে বায়ু, ইয়ালৈ আহাঁ; এই শুক্ৰ (সোম) তোমাক আহ্বান কৰোঁ—সুন্বতঃ, সোম-নিষ্পেষকৰ গৃহলৈ তুমি আহিবা।
Mantra 7
यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवम्
হে মঘৱন, অপূৰ্ব্য—অদ্ভুত বীৰ্যসহ, যেতিয়া তুমি বৃত্ৰ-বধৰ বাবে জন্মিলা, তেতিয়া তুমি পৃথিৱী বিস্তাৰিলা; আৰু তেতিয়াই তুমি দ্যৌ (আকাশ)কো স্থিৰ কৰি ধাৰণ কৰিলা।
Frequently Asked Questions
It links Soma’s bright, sustaining essence with the cosmic ‘seed’ of the rite and with the authority of a key Sāman melody, Rathantara—showing how chant and offering work together to make the sacrifice effective.
No. In this Vedic context (and in Sāyaṇa’s reading), māyā is a wondrous, effective power—divine/ritual capability by which forms and results are produced.
The verse presents Rathantara as a transmitted liturgical form: Vasiṣṭha ‘brought/established’ it for sacrificial use, grounding the chant in seer-lineage and ritual provenance.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.