Mantra 14
Sukta 9.109
Rishi: Pavamāna seers.
Devata: Soma Pavamāna with Indra mythic linkage.
Chandas: Likely Jagatī (scan required).
Samhita Patha (Devanagari)
बिभर्ति चार्विन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वृत्रा जघान ॥
Samhita Patha (IAST)
बिभ॑र्ति॒ चार्विन्द्र॑स्य॒ नाम॒ येन॒ विश्वा॑नि वृ॒त्रा ज॒घान॑ ॥
Transliteration
bíbharti cā́rv índrasya nā́ma yéna víśvāni vṛtrā́ jaghā́na ||
Translation
সেই সোমে ইন্দ্ৰৰ মনোহৰ নাম ধাৰণ কৰে; যাৰ দ্বাৰা তেওঁ সকলো বৃত্ৰক বধ কৰিলে—সোমৰ ভিতৰত ইন্দ্ৰ-শক্তি আছে, যি আৱৰণ ভাঙি পোহৰ মুক্ত কৰে।
Padapatha (Word Analysis)
बिभ॑र्ति । चारु॑ । इन्द्र॑स्य । नाम॑ । येन॑ । विश्वा॑नि । वृ॒त्रा । ज॒घान॑ ॥बिभर्ति । चारु । इन्द्रस्य । नाम । येन । विश्वानि । वृत्रा । जघान ॥bibharti | cāru | indrasya | nāma | yena | viśvāni | vṛtrā | jaghāna
Word by Word
बिभर्तिbears, carries
बिभर्ति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
चारुbeautiful, lovely
चारु:
Karma (नाम-विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
Karma (बिभर्ति इत्यस्य कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
Karaṇa (येन = येन साधनेन/हेतुना)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
Karma (जघान इत्यस्य कर्म)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
वृत्राVṛtras/obstacles (demonic foes)
वृत्रा:
Karma (जघान इत्यस्य कर्म; ‘विश्वानि’ इत्यनेन सह)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघानslew, struck down
जघान:
Kriyā (उपवाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (हिंसायाम्)