Sukta 65
Sukta 6.65
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Uṣas (plural imagery may appear later, but devatā is Dawn)
Triṣṭubh (probable; confirm in edition)
উষা (প্ৰভাত)লৈ উৎসৰ্গিত এই সৰু সূক্তত স্বৰ্গজ কন্যাক অভিবাদন জনোৱা হৈছে—তেওঁ উদয় হৈ মানৱ বাসস্থানসমূহ জগাই তোলে আৰু দীঘলীয়া অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। কবিয়ে তেওঁক অনুৰোধ কৰে যেন সময়মতে দান আনে—ধন-সম্পদ, বীৰ সন্তান/বল, আৰু বিস্তৃত, দীৰ্ঘস্থায়ী যশ—যেনেকৈ প্ৰাচীন কালত তেওঁ ভাৰদ্বাজ বংশক অনুগ্ৰহ কৰিছিল।
Mantras
Mantra 1
एषा स्या नो दुहिता दिवोजाः क्षितीरुच्छन्ती मानुषीरजीगः । या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून् ॥
এইজনী—আমাৰ দ্যৌজাতা দুহিতা—উদিত হৈ মানৱ বসতিসমূহ জাগাই তুলিছে। যিজনী দীপ্ত ভানুৰে ৰমণীয় ক্ষেত্ৰসমূহত উজ্জ্বল হৈ, অন্ধকাৰৰ ৰাত্ৰিসমূহৰো ওপাৰে জন্ম লৈছে।
Mantra 2
वि तद्ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः । अग्रं यज्ञस्य बृहतो नयन्तीर्वि ता बाधन्ते तम ऊर्म्यायाः ॥
অৰুণ-যুগে যোজিত অশ্বেৰে তেওঁলোকে আগবাঢ়ে; দীপ্ত ৰথধাৰী উষাসসকল বিচিত্ৰ জ্যোতিতে জ্বলি উঠে। বৃহৎ যজ্ঞৰ অগ্ৰভাগ আগবঢ়াই, তৰংগৰ দৰে উঠা তমসক তেওঁলোকে দূৰ কৰে।
Mantra 3
श्रवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय । मघोनीर्वीरवत्पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ॥
শ্ৰৱস, বাজ, ইষা আৰু ঊৰ্জ বহন কৰি, হে উষাসসকল, দান কৰা মৰ্ত্যৰ বাবে সেয়া স্থাপন কৰা। হে মঘোনীসকল, বীৰ-বৃদ্ধি কামনা কৰি, আজ বিধাতাৰ বাবে অৱ (ৰক্ষা) আৰু ৰত্ন স্থাপন কৰা।
Mantra 4
इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः । इदा विप्राय जरते यदुक्था नि ष्म मावते वहथा पुरा चित् ॥
এতিয়াই নিশ্চয় তোমালোকৰ ৰত্ন আছে বিধাতাৰ বাবে; এতিয়াই, হে উষাসসকল, বীৰ দাশুষৰ বাবে। এতিয়াই জৰতে বিপ্ৰৰ বাবে, যেতিয়া তেওঁৰ উক্তা থাকে—নিশ্চয়, মাৱত (প্ৰচেষ্টাশীল) জনলৈ তোমালোক আগতেইও বহন কৰি আনিছিলা।
Mantra 5
इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामङ्गिरसो गृणन्ति । व्यर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नृणामभवद्देवहूतिः ॥
এতিয়া হে উষা, অদ্ৰিসান (শিলাত পেষণ কৰা) অঙ্গিৰসসকলে তোমাক গীত গাইছে—গাভীৰ (কিৰণসমূহৰ) গোঠ্ৰসমূহৰ কথা। স্তোত্ৰেৰে আৰু ব্ৰহ্মণাৰে সিহঁতে সেইবোৰ ভাঙি মুকলি কৰিলে; মানুহৰ বাবে সত্য হৈ উঠিল দেৱসকলৰ আহ্বান আৰু আগমন।
Mantra 6
उच्छा दिवो दुहितः प्रत्नवन्नो भरद्वाजवद्विधते मघोनि । सुवीरं रयिं गृणते रिरीह्युरुगायमधि धेहि श्रवो नः ॥
উঠা, হে দিৱৰ দুহিতা, প্ৰাচীন ৰীতিতেই আমাৰ বাবে—হে মঘোনি, ভৰদ্বাজৰ বাবে যেনেকৈ উপকাৰ কৰিলা তেনেকৈ বিধাতাক অনুগ্ৰহ কৰা। তোমাক গাই-প্ৰশংসা কৰা গায়কৰ বাবে বীৰবলসমৃদ্ধ ধন বিস্তাৰ কৰি আমাৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা; আৰু আমাৰ ওপৰত উৰুগায়—দূৰলৈ বিস্তৃত, বহুল গীতযোগ্য—যশ স্থাপন কৰা।
Frequently Asked Questions
The hymn is addressed to Uṣas, the Dawn, praised as the ‘Daughter of Heaven’ who rises with light and awakens the world.
It asks for ‘ratna’ (treasure), ‘suvīra rayi’ (wealth with heroic strength/offspring), and ‘śravas’ (lasting, widely sung fame).
It is most fitting at dawn (uṣaḥ-kāla), especially in morning worship or before beginning the day’s work, to invoke clarity, auspiciousness, and prosperity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.