Sukta 36
Sukta 6.36
Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)
Indra
Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)
এই সৰু ভাৰদ্বাজ-হিম্নত ইন্দ্ৰক পৃথিৱীত স্থিত লোকসকলৰ বাবে সদা-উপস্থিত উল্লাস, ধন আৰু বিজয়ী শক্তিৰ উৎস হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। সকলো শক্তি আৰু স্তোত্ৰ নদীসমূহে সাগৰত মিলি যোৱাৰ দৰে ইন্দ্ৰৰ দিশে একত্ৰিত হয় বুলি ইয়াত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। শেষত অন্তৰঙ্গ অনুৰোধ—তেওঁ যেন আহুতি শুনে আৰু যুগে যুগে সদায়-নৱীন বলৰ দ্বাৰা উপাসকসকলক ধৰি ৰাখে।
Mantras
Mantra 1
सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायोऽध ये पार्थिवासः । सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद्देवेषु धारयथा असुर्यम् ॥
সদায় তোমাৰ মদসমূহ (উল্লাস) বিশ্বজন্য—সৰ্বজনীন; সদায় সেই ধন-সম্পদ, যি পৃথিৱীত স্থিত লোকসকললৈ আহে। সদায় তুমি বাজসমূহৰ (পূৰ্ণতা/বিজয়ী শক্তিৰ) বিভক্তা হৈছিলা, যেতিয়া তুমি দেৱসকলৰ মাজত অসুৰ্য—সত্যৰ অধিপতি-শক্তি—ধাৰণ কৰি ৰাখিছিলা।
Mantra 2
अनु प्र येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय । स्यूमगृभे दुधयेऽर्वते च क्रतुं वृञ्जन्त्यपि वृत्रहत्ये ॥
মানুহে তেওঁৰ ওজঃ (শক্তি) অনুসৰণ কৰি পূজা কৰে; তেওঁৰ বীৰ্য্যৰ পিছে স্থিৰভাৱে নিজকে স্থাপন কৰে। বৃদ্ধি-লাভৰ গ্ৰহণৰ বাবে, দুধ-দানকাৰী সমৃদ্ধিৰ বাবে আৰু অৰ্বত (অশ্ব)—অগ্ৰগতিময় বাহনৰ বাবে, তেওঁলোকে ক্রতু (ইচ্ছা-শক্তি/সঙ্কল্প) আৰু ঋত-বোধ (সঠিক বিবেচনা) বাছি লয়—বৃত্ৰহত্যাৰ, অৰ্থাৎ আৱৰক (Coverer) বধৰ বাবেও।
Mantra 3
तं सध्रीचीरूतयो वृष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम् । समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिर आ विशन्ति ॥
সেই ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ সধ্ৰীচী (একমুখী/সমন্বিত) সহায়সমূহ আৰু বৃষ্ণ্য (পৌৰুষময়) শক্তিসমূহ, পৌংস্য (পুৰুষত্ব) বলসমূহ, নিয়ুত (যুগ্ম-অশ্ব/সংযুক্ত বাহন) সহ একত্ৰিত হৈ আঁকোৱালি ধৰে। যেন নদীসমূহ সাগৰত প্ৰৱেশ কৰে, তেনেকৈ উক্থ-শুষ্মা (স্তোত্ৰ-শক্তিসম্পন্ন) গিৰ (গীত/স্তোত্ৰ)সমূহ উৰুব্যচস (বিস্তৃত-ব্যাপী) জনৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 4
स रायस्खामुप सृजा गृणानः पुरुश्चन्द्रस्य त्वमिन्द्र वस्वः । पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমি তোমাক গুণগান কৰোঁতে, ধন-সম্পদৰ স্বৰ্গ (ৰায়স্খাম) আমাৰ ওপৰত মুকলি কৰি দিয়া; কিয়নো তুমি বহু চন্দ্ৰতা (দীপ্তি/শোভা)ৰ ধন-সম্পদৰ অধিপতি। তুমি মানুহসমূহৰ অতুলনীয় পতি হৈছা; সমগ্ৰ বিশ্ব-ভৱনৰ একমাত্ৰ ৰজা।
Mantra 5
स तु श्रुधि श्रुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायो अर्यः । असो यथा नः शवसा चकानो युगेयुगे वयसा चेकितानः ॥
সেইজনাই শুনা—শ্ৰুতিয়ে শুনা, হে আমাৰ নিবেদন কামনাকাৰী; ধন-সম্পদৰ পৰিসৰে আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ দৰে আমাক আৱৰি ধৰা আৰ্য। যেন তুমি শক্তিত আনন্দিত হৈ, যুগে যুগে আমাৰ বাবে থাকাঁ—বয়সে বয়সে বৃদ্ধি পোৱা, আৰু সচেতন অধিপত্যে জাগ্ৰত।
Inside Sukta 36
How it unfolds
- Where it opens
Indra’s ecstasy and gifts are proclaimed as constant and universal; he is invoked as the steadfast distributor of riches and plenitude.
- Development
The hymn gathers images of converging powers: aids, virile strengths, and hymn-forces unite around Indra, portraying him as the great receiving center of inspired speech.
- Climax
The key revelation is the convergence metaphor—chants entering Indra like rivers into the sea—presenting Indra as the wide-pervading ground where praise becomes potency.
- Where it settles
The poets turn to direct supplication: Indra is asked to hear the offering and to encompass the worshippers with wealth and ever-growing strength across successive ages.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is lauded as wide-pervading, mighty and exuberant, the distributor of vāja (plenitude/victory-prizes), and the bearer of ‘asuryá’—lordly, truth-upholding power among the gods.
- Cosmic functionHe secures order and life by conquering obstructive forces, releasing resources (waters, wealth, vitality), and empowering the community with victory and expansion.
- Inner significanceIndra symbolizes awakened will-power and courageous clarity: the inner force that breaks inertia, gathers scattered energies, and turns inspired speech (hymn) into effective action and attainment.
The seer
- Bharadvāja BārhaspatyaBharadvāja gotra (Bārhaspatya branch, Angirasa lineage) · Foremost seer of Mandala 6, celebrated for powerful Indra hymns and a priestly voice that blends cosmic praise with practical petitions for protection, victory, and abundance.
Famous verses
satrā madāsaḥ
samudraṃ na sindhavaḥ
yuge-yuge
Attributes of the deity
- Vṛtra-slayer and remover of obstruction
- Giver of wealth and victory (vāja, rayi)
- Wide-pervading (uruvyacasa)
- Delighting in soma-inspired ecstasy (mada)
- Protector and ally of the worshipper (ūti)
Also by this seer
- Rig Veda Mandala 6 (many sūktas attributed to the Bharadvāja family)
- Prominent Indra-focused hymns within RV 6 (Bharadvāja corpus) used in Soma and victory contexts
- Associated in later tradition with priestly learning and Br̥haspati-related (Bārhaspatya) sacred speech
The rite, step by step
- Establish the fire (Agni) and prepare the ritual space with purification and intention for strength and prosperity.
- Recite RV 6.36 as Indra-stuti, emphasizing Indra’s universal ‘mada’ and his role as distributor of vāja and rayi.
- Offer soma (or a symbolic substitute) and ghee into the fire while voicing petitions for protection, abundance, and enduring power ‘age to age’.
- Conclude with a listening-invocation (śrudhi) and a final request for encompassing riches like heaven and earth.
Offerings
- Soma libation (where applicable)
- Ghee (ājya)
- Grain-cakes or cooked oblations (puroḍāśa/carū) in Indra contexts
- Water and fragrant offerings as local/customary supports
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s constant power and then asks him to hear the offering and grant encompassing riches, victory, and enduring strength for the worshippers.
It shows that all inspired chants and supportive powers naturally converge on Indra, who is portrayed as vast and wide-pervading—like an ocean receiving many rivers.
It fits Indra-focused worship, especially Soma or fire offerings done for strength, success, and protection—often in the morning or before major communal efforts.
Ask anything about Sukta 36 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
