
Sukta 6.32
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
ভাৰদ্বাজৰ এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত নৱগঠিত বাক্যৰে ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰা হৈছে, বজ্ৰধাৰী (বজ্ৰিন) আৰু দুৰ্গভেদী (পুৰন্দৰ) ৰূপে তেওঁৰ অপ্রতিৰোধ্য শক্তি উদ্যাপন কৰা হৈছে। প্ৰেৰিত ঋষি আৰু অগ্নিবাহী পুৰোহিতসকলৰ সৈতে লাভ কৰা ইন্দ্ৰৰ বিজয় স্মৰণ কৰি, শেষত জলৰ মুক্তি/জললাভত উপনীত হয়—যি জীৱন, উৰ্বৰতা আৰু বাধাহীন প্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক।
Mantra 1
अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय । विरप्शिने वज्रिणे शंतमानि वचांस्यासा स्थविराय तक्षम् ॥
তেওঁৰ বাবে—মহাবীৰ, বলৱান আৰু তুৰ (অদম্য), বিস্তৃত কৰ্মকাৰী বজ্ৰধাৰীজনৰ বাবে—আমি অপূৰ্ব, অতি-প্ৰচুৰ বচন গঢ়োঁ। স্থৱিৰ (অচল) জনৰ নিমিত্তে আমি শান্তি আৰু শুভ-আনন্দত সৰ্বাধিক পূৰ্ণ বাক্য খোদাই কৰোঁ।
Mantra 2
स मातरा सूर्येणा कवीनामवासयद्रुजदद्रिं गृणानः । स्वाधीभिॠक्वभिर्वावशान उदुस्रियाणामसृजन्निदानम् ॥
সেইজনাই সূৰ্যৰ দ্বাৰা—কবিসকলৰ দীপ্তিৰে—দুই মাতৃক নিজৰ স্থানত স্থাপন কৰিলে; স্তৱ গাইতে গাইতে তেওঁ অদ্ৰি (শিলা) ভাঙিলে। স্বাধী (আত্ম-সংযমী) ধ্যান আৰু ঋক্ৱ (ঋক্-গায়ক) সকলৰ সৈতে উল্লসিত হৈ, তেওঁ উস্ৰিয়া (দীপ্ত গাভী-হেৰ্ড) ক ওপৰলৈ উন্মুক্ত কৰিলে আৰু সিহঁতৰ গোপন নিদান (আশ্ৰয়/স্থান) মুকলি কৰিলে।
Mantra 3
स वह्निभिॠक्वभिर्गोषु शश्वन्मितज्ञुभिः पुरुकृत्वा जिगाय । पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन्दृळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन् ॥
সেইজনাই বহ্নি-বাহক আৰু ঋক্ৱ গায়কসকলৰ সৈতে, গোষু (কিৰণ/গাভীসমূহ) মাজত সদায়, মিতজ্ঞু (মাপি-জনা) সকলৰ সৈতে—বহু প্ৰকাৰ কৰ্ম কৰি—জয় লাভ কৰিলে। দুৰ্গ-ভেদীজন, সখিসকলৰ সৈতে সখ্যত চলি, দৃঢ় প্ৰতিবন্ধ ভাঙিলে; কবিসকলৰ সৈতে কবি হৈ, আমাৰ ভিতৰত কবিত্ব-শক্তি ৰূপে উদ্ভাসিত হ’ল।
Mantra 4
स नीव्याभिर्जरितारमच्छा महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । पुरुवीराभिर्वृषभ क्षितीनामा गिर्वणः सुविताय प्र याहि ॥
সেই সহায়ক শক্তিসমূহসহ, মহান বল-সমৃদ্ধি আৰু প্ৰবল তেজসহ, হে গিৰ্বণ (স্তোত্ৰ-প্ৰিয়) ইন্দ্ৰ, গায়কৰ ওচৰলৈ আহা। হে জনসমূহৰ বৃষভ, বহু বীৰ্য্য-শক্তিসমূহসহ আমাৰ সুগতি আৰু শুভ আগমনৰ বাবে আগবাঢ়ি আহা।
Mantra 5
स सर्गेण शवसा तक्तो अत्यैरप इन्द्रो दक्षिणतस्तुराषाट् । इत्था सृजाना अनपावृदर्थं दिवेदिवे विविषुरप्रमृष्यम् ॥
এইদৰে উচ্ছ্বাস আৰু বলৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হৈ, দ্ৰুতগামী অশ্বসমূহসহ, জয়ী ইন্দ্ৰে দক্ষিণ দিশৰ পৰা জলসমূহ জয় কৰিলে। এইভাৱে অনাবর্ত লক্ষ্য সৃষ্টি কৰি, দিনেদিনে তেওঁলোকে অপ্রমৃষ্য—অলঙ্ঘ্য সিদ্ধিলৈ প্ৰৱেশ কৰি তাক কামনা কৰিলে।
It is a compact hymn praising Indra’s power—how he breaks strong resistances and wins/releases the waters, symbolizing the return of life, abundance, and free movement.
Because Vedic praise is treated as a deliberate offering: well-crafted words are believed to strengthen the connection with the deity and make the desired power and order present in the rite.
Beyond rainfall or rivers, it points to removing inner blockages so energy, clarity, and purpose can flow—supporting steady progress toward a goal that is not easily disturbed.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.