HomeRig VedaMandala 4Sukta 7Mantra 1
Next Mantra

Rig Veda 4.7.1: Mandala 4, Sukta 7, Mantra 1

Sukta 4.7

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.7)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

अयमिह प्रथमो धायि धातृभिर्होता यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यः । यमप्नवानो भृगवो विरुरुचुर्वनेषु चित्रं विभ्वं विशेविशे ॥

ayám ihá prathamó dhā́yi dhātṛ́bhir hótā yájiṣṭho adhvaréṣv ī́ḍyaḥ | yám apnávāno bhṛ́gavo vi-rurucúr váneṣu citráṃ vi-bhvám viśé-viśe ||

এইজন ইয়াত বিধাতাসকলৰ দ্বাৰা প্ৰথমে স্থাপিত হ’ল—অধ্বৰসমূহত ইড্য, যজিষ্ঠ হোতা অগ্নি। যাক লাভ কৰি ভৃগুসকলে বনসমূহত দীপ্ত কৰি তুলিলে—বিচিত্ৰ, মহান শক্তি—গোত্ৰে গোত্ৰে, জনে জনে।

अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ (अयम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
धायिwas established/was set
धायि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
धातृभिःby the establishers/ordainers
धातृभिः:
करण
TypeNoun
Rootधातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’ + तृ)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ (अयम् इत्यस्य समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootहोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हु ‘यज्ञे’ + तृ)
यजिष्ठःmost worshipful / best at sacrifice
यजिष्ठः:
कर्तृ (होता इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयजिष्ठ (प्रातिपदिक; यज्-तमे/इष्ठ-प्रत्ययः)
अध्वरेषुin the rites/sacrifices
अध्वरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
ईड्यःpraiseworthy / to be invoked
ईड्यः:
कर्तृ (होता इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ’ + य)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अप्नवानःpossessing gain/attainment; successful
अप्नवानः:
कर्तृ
TypeAdjective/Participle
Rootअप्नवत् (प्रातिपदिक; अप्न ‘धन/कार्य-सम्पत्ति’ + वत्) अथवा √आप् ‘प्रापणे’ से भाव
भृगवःthe Bhṛgus (a seer-clan)
भृगवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
विरुरुचुःshone forth / made (him) shine
विरुरुचुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ) with preverb वि-
वनेषुin the woods/forests
वनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
विभ्वम्all-pervading, mighty
विभ्वम्:
कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविभ्व (प्रातिपदिक)
विशे-विशेin each clan/settlement
विशे-विशे:
अधिकरण
TypeNoun (reduplicated distributive)
Rootविश् (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App