Sukta 26
Sukta 4.26
Vāmadeva Gautama (RV 4.26 is traditionally his)
Indra (hymn context), with a strong self-revelatory (aham) voice; sometimes read as the seer speaking with divine identification
Triṣṭubh
RV 4.26 এটা এক বিস্ময়কৰ আত্ম-প্ৰকাশমূলক সূক্ত; ইয়াত ঋষিয়ে “অহং” (মই) স্বৰে কথা কৈ, আদৰ্শ শক্তি আৰু কিংবদন্তিমূলক চৰিত্ৰসমূহৰ সৈতে নিজকে একাত্ম কৰে—যেন ইন্দ্ৰৰ নিজৰ চেতনা তেওঁৰ জৰিয়তে কথা কৈছে। তাৰ পাছত সূক্তটো শ্যেন (বাজ/শিকারী পক্ষী)ৰ পৌৰাণিক উৰণলৈ ঘূৰে, যিয়ে মনুৰ বাবে সোমা আনে—ই দিৱ্য উল্লাস-ৰসৰ বিজয়ী অধিগ্ৰহণ আৰু বৈৰী শক্তিসমূহক আঁতৰাই পেলোৱাৰ প্ৰতীক। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে ইন্দ্ৰ/সোম-শক্তিৰ স্তুতি (স্তুতি) আৰু ঋষিৰ প্ৰেৰিত পৰিচয়ৰ ঘোষণা, যি সেই দিৱ্য বিজয়ত অংশ লয়।
Mantras
Mantra 1
अहं मनुरभवं सूर्यश्चाहं कक्षीवाँ ऋषिरस्मि विप्रः । अहं कुत्समार्जुनेयं न्यृञ्जेऽहं कविरुशना पश्यता मा ॥
মই মনু হৈ উঠিলোঁ, আৰু মই সূৰ্যও হৈ উঠিলোঁ; মই কক্ষীৱান ঋষি—বিপ্ৰ—হৈ আছোঁ। মই অৰ্জুনৰ পুত্ৰ কুৎসক গতি দিছোঁ, আগবঢ়াই দিছোঁ; মই কবি উশনা—মোক চোৱা, দৰ্শন কৰা।
Mantra 2
अहं भूमिमददामार्यायाहं वृष्टिं दाशुषे मर्त्याय । अहमपो अनयं वावशाना मम देवासो अनु केतमायन् ॥
মই আৰ্যজনৰ বাবে বিস্তৃত পৃথিৱী দান কৰিলোঁ; যি মর্ত্য আহুতি-দাতা, তাক মই বৰষুণ দান কৰিলোঁ। আকুল আকাঙ্ক্ষাৰে বোৱা জলধাৰাক মই আগবঢ়াই নিলোঁ; মোৰ কেতু—চেতনাৰ দীপচিহ্ন—অনুসৰি দেৱতাসকল আগবাঢ়িল।
Mantra 3
अहं पुरो मन्दसानो व्यैरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य । शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासमतिथिग्वं यदावम् ॥
মই উল্লাসিত হৈ শম্বৰৰ দুৰ্গসমূহ ভাঙি পেলালোঁ—নৱ আৰু নৱতি, একেলগে। দিৱোদাস অতিথিগ্বৰ সহায় হ’লোঁ—শতমতম বাসস্থান, সৰ্বদিশে বিজয়ী।
Mantra 4
प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा । अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् ॥
হে মৰুতগণ, তোমালোকৰ পৰা পৃথক হৈ সি আগবাঢ়ক; বাজপক্ষী বাজপক্ষীসকলৰ মাজৰ পৰা—দ্ৰুতপাখী হৈ—আগবাঢ়ক। যেতিয়া চক্রবিহীন, নিজ স্বধা-বলে, সুপৰ্ণে মনুৰ বাবে দেৱজুষ্ট হব্য বহন কৰিলে।
Mantra 5
भरद्यदि विरतो वेविजानः पथोरुणा मनोजवा असर्जि । तूयं ययौ मधुना सोम्येनोत श्रवो विविदे श्येनो अत्र ॥
যেতিয়া সি তাক বহন কৰি উলিয়ালে, বেগে কঁপনি উঠি, মনৰ দ্ৰুতিত বিস্তৃত পথসমূহত তাক নিক্ষেপ কৰিলে। সি তৎক্ষণাৎ মধুময় সোম্য সোমৰ সৈতে গ’ল; আৰু ইয়াত শ্যেন (বাজ) বিজয়ী আনয়নৰ সৈতে শ্ৰৱঃ—খ্যাতিও—লাভ কৰিলে।
Mantra 6
ऋजीपी श्येनो ददमानो अंशुं परावतः शकुनो मन्द्रं मदम् । सोमं भरद्दादृहाणो देवावान्दिवो अमुष्मादुत्तरादादाय ॥
ঋজীপী শ্যেন—সোজা-পাখনাৰ পক্ষী—অংশু (চেপা ডাঁটি) দান কৰি, পৰাৱতঃ দূৰ-অতীতৰ পৰা মন্দ্ৰ মদ—উল্লাসময় আনন্দ—আনিলে। দেৱাৱৎ শক্তি দৃঢ়কৈ ধৰি, সি দিৱসৰ সেই উচ্চতৰ অঞ্চলৰ পৰা সোম বহন কৰি আনিলে, আৰু সৰ্বোচ্চ উচ্চতাৰ পৰা তাক অধিগ্ৰহণ কৰিলে।
Mantra 7
आदाय श्येनो अभरत्सोमं सहस्रं सवाँ अयुतं च साकम् । अत्रा पुरंधिरजहादरातीर्मदे सोमस्य मूरा अमूरः ॥
আদায় শ্যেন সোম আনিলে—সহস্ৰ সৱাঁ, আৰু অযুত একেলগে। ইয়াত পুরন্ধি (পূৰ্ণতাৰ শক্তি) অরাতী—শত্রুতাৰ শক্তিসমূহ—ত্যাগ কৰিলে; সোম-মদত মূঢ়া-মূঢ় নহ’ল, বিভ্ৰম স্পষ্টতালৈ ঘূৰি আহিল।
Frequently Asked Questions
The hymn uses an “aham” voice to show inspired identity: the seer speaks as if his awakened consciousness participates in divine powers and legendary roles, a hallmark of Vāmadeva’s visionary style.
The Śyena is the swift, superhuman bird-power that seizes and brings Soma to Manu. In ritual and symbolism, it represents the victorious acquisition of divine inspiration/ecstasy for the sacrifice.
It teaches that through right offering and inspired speech, one can gain Soma-like clarity and strength, drive away hostile forces, and move from confusion to a steadier, luminous state of mind.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.