Sukta 40
Sukta 3.40
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)
Indra
Gāyatrī
এই সূক্তত শক্তিৰ বৃষ ইন্দ্ৰক সদ্য নিপীড়িত সোমলৈ আহ্বান কৰা হৈছে আৰু তেওঁক পান কৰিবলৈ, ৰক্ষা কৰিবলৈ, আৰু যজমানক শক্তি দিয়া মধু/অন্ধস নামৰ মিঠা সাৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰক দূৰৰ পৰা আৰু ওচৰৰ পৰা আহিবলৈ, ‘মধ্য অন্তৰীক্ষ’ত প্ৰৱেশ কৰি তাক বিজয়, পোহৰ আৰু পোষক বলৰ এক পথ/চেনেল কৰি তুলিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
इन्द्र त्वा वृषभं वयं सुते सोमे हवामहे । स पाहि मध्वो अन्धसः ॥
হে ইন্দ্ৰ, বৃষভ-শক্তিসম্পন্ন তোমাক আমি চেপা সোমত আহ্বান কৰোঁ। তুমি মধুৰ অন্ধস (সোম-রস/জীৱনী-সাৰ) ৰক্ষা কৰা, পোষণ কৰা।
Mantra 2
इन्द्र क्रतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत । पिबा वृषस्व तातृपिम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, ক্রতুবিদ (সৎ-ইচ্ছা-জ্ঞানী), এই চেপা সোম গ্ৰহণ কৰা; হে বহুল-স্তূত, পান কৰা। বৃষভ-শক্তিত বৃদ্ধি পাওক, আৰু সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত হওক—অন্তৰ্যজ্ঞ সম্পূৰ্ণ কৰা আনন্দেৰে পূৰ্ণ।
Mantra 3
इन्द्र प्र णो धितावानं यज्ञं विश्वेभिर्देवेभिः । तिर स्तवान विश्पते ॥
হে ইন্দ্ৰ, সকলো দেৱতাৰ সৈতে আমাৰ সু-প্ৰতিষ্ঠিত যজ্ঞ আগবঢ়াই দিয়া। স্তৱনে প্ৰশংসিত হে বিশ্পতি, বাধাদায়ক শক্তিসমূহ অতিক্ৰম কৰি এই ক্ৰিয়াক বিজয়ী গতিত স্থাপন কৰা।
Mantra 4
इन्द्र सोमाः सुता इमे तव प्र यन्ति सत्पते । क्षयं चन्द्रास इन्दवः ॥
হে ইন্দ্ৰ, এই চেপা সোমৰসসমূহ তোমালৈ আগবাঢ়ে, হে সত্য-সত্তাৰ অধিপতি। দীপ্তিমান আনন্দধাৰাসমূহ তোমাৰ ক্ষয়—শান্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ গৃহলৈ ধাৱিত হয়, আলোকত অন্তৰ-বাস স্থাপন কৰিবলৈ।
Mantra 5
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम् । तव द्युक्षास इन्दवः ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ জঠৰত এই চেপা সোম—বৰেণ্য আনন্দ—স্থাপন কৰা। কিয়নো তোমাৰ দীপ্তিমান বিন্দুসমূহ আলোক-দাতা শক্তি; সিহঁতে বিজয়ী বুদ্ধিৰ অন্তৰ-অগ্নিক পোষণ কৰে।
Mantra 6
गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे । इन्द्र त्वादातमिद्यशः ॥
হে গিৰ্বণ ইন্দ্ৰ, আমাৰ বাবে এই সু-ত (চেপা) সোম ৰক্ষা কৰা; মধুৰসৰ ধাৰাৰে তুমি অভিষিক্ত হওঁ। ইন্দ্ৰ, যশ নিশ্চয় তোমাৰ দ্বাৰাই দত্ত—বিজয়ী কীৰ্তিৰ দান তোমাৰেই।
Mantra 7
अभि द्युम्नानि वनिन इन्द्रं सचन्ते अक्षिता । पीत्वी सोमस्य वावृधे ॥
ইন্দ্ৰৰ চাৰিওফালে অক্ষয়, জয়-আনয়নকাৰী দ্যুম্নসমূহ সমবেত হয়। সোম পান কৰি তেওঁ বৃদ্ধি পায়—বিজয়ী দীপ্তিৰ অধিক বিস্তাৰত বিকশিত হয়।
Mantra 8
अर्वावतो न आ गहि परावतश्च वृत्रहन् । इमा जुषस्व नो गिरः ॥
হে বৃত্রহন, নিকট আৰু দূৰ পৰিসৰৰ পৰা আমাৰ ওচৰলৈ আহা। এই আমাৰ গিৰঃ (স্তোত্ৰ-বাণী) গ্ৰহণ কৰা। অন্ধকাৰ-ভেদী শক্তি আমাৰ সমগ্ৰ সত্তাৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হওক।
Mantra 9
यदन्तरा परावतमर्वावतं च हूयसे । इन्द्रेह तत आ गहि ॥
যেতিয়া তোমাক দূৰ আৰু নিকটৰ মাজৰ অন্তৰালৰ পৰা আহ্বান কৰা হয়, তেতিয়া সেই মধ্য-দেশৰ পৰা ইয়ালৈ আহা, হে ইন্দ্ৰ। আমাৰ স্বভাৱৰ মধ্য ক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰি তাক জ্যোতিৰ বাবে এক পথ কৰি দিয়া।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the freshly pressed Soma and asks him to drink it, protect the hymn’s “sweet essence,” and grant strength, victory, and thriving power to the worshippers.
“Bull” is a Vedic image for overflowing strength, virility, and victorious force—Indra is praised as the one whose power can break obstacles and increase abundance.
It is a poetic way of summoning Indra from every direction and distance, urging him to cross the in-between space and arrive effectively “here”—at the rite and within the worshipper’s inner field.
Ask anything about Sukta 40 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.