
Sukta 3.34
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally)
Indra
Triṣṭubh
এই সূক্তত ইন্দ্ৰক দুৰ্গভেদী বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—পবিত্ৰ বাক্ (ব্ৰহ্মন)ৰ বলত বলীয়ান হৈ তেওঁ দাস/দস্যুৰ প্ৰতিবাদ উলটাই পেলায়, শত্ৰুসকলক ছিটিকাই দিয়ে, আৰু ঋষিসকলৰ বাবে সত্য ধন জয় কৰি আনে। ইয়াত তেওঁৰ কৰ্মৰ মহত্ত্ব আৰু ধৰ্মসঙ্গততা উদ্যাপন কৰা হৈছে—বাঁকা কথাক সোজা কৰা আৰু অপ্রতিৰোধ্য শক্তিৰে জয় লাভ কৰা। শেষত ই এটা যুদ্ধ-প্ৰাৰ্থনা হৈ ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁ শুনি প্ৰতিযোগিতা আৰু সমৃদ্ধিত উপাসকসকলক সহায় কৰে।
Mantra 1
इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे ॥
ইন্দ্ৰঃ—পুৰভিদ্ (দুৰ্গভেদী)—অৰ্ক (জ্বলন্ত স্তোত্ৰ)দ্বাৰা দাসক অতিক্ৰম কৰি শত্রুবোৰ ছিন্নভিন্ন কৰিলে; সত্য ধন (ৱসু) বিচাৰি পাই দান ঢালি দিলে। ব্ৰহ্মজূত (ব্ৰহ্মবাণীৰ প্ৰেৰিত) হৈ, নিজ তনুৰ বলত বৃদ্ধি পাই, বহুদাতা ইন্দ্ৰে দ্যাৱা-পৃথিৱী—উভয়কে পূৰ্ণ কৰিলে।
Mantra 2
मखस्य ते तविषस्य प्र जूतिमियर्मि वाचममृताय भूषन् । इन्द्र क्षितीनामसि मानुषीणां विशां दैवीनामुत पूर्वयावा ॥
তোমাৰ তৱিষ (প্ৰবল শক্তি)ৰ মখ (যজ্ঞীয় মহিমা)ৰ প্ৰচোদিত গতি মই আগবঢ়াই তুলি ধৰি, অমৃতত্বৰ বাবে বাক্যক ভূষণ কৰোঁ। হে ইন্দ্ৰ, তুমি মানুহৰ ক্ষিতি (বাসস্থান)সমূহৰ অধিপতি; দেৱীয় বিশ (জনসমূহ)ৰো—আৰু তুমি পূৰ্বযাৱা, আগতে গৈ পথ প্ৰদৰ্শন কৰোঁতা।
Mantra 3
इन्द्रो वृत्रमवृणोच्छर्धनीतिः प्र मायिनाममिनाद्वर्पणीतिः । अहन्व्यंसमुशधग्वनेष्वाविर्धेना अकृणोद्राम्याणाम् ॥
ইন্দ্ৰো আঘাতৰ নেতা বৃত্ৰক উন্মোচন কৰিলে; মায়াবীসকলৰ ৰূপ-আকাৰ ভাঙি পেলালে—সঠিক গঢ়নৰ অধিপতি। বন-মাজত বাধাদানকাৰীক তেওঁ বধ কৰিলে, আৰু দীপ্ত গোধন প্ৰকাশ কৰিলে—মুকলি পথত চলা আনন্দসমূহ।
Mantra 4
इन्द्रः स्वर्षा जनयन्नहानि जिगायोशिग्भिः पृतना अभिष्टिः । प्रारोचयन्मनवे केतुमह्नामविन्दज्ज्योतिर्बृहते रणाय ॥
ইন্দ্ৰো স্বৰ-লোক জয় কৰি দিনসমূহ জন্ম দিলে; অগ্নিময় অনুসন্ধানীসকলৰ সৈতে যুদ্ধসমূহ জয় কৰিলে—আঘাতত সহায়ক। মনুৰ বাবে দিনসমূহৰ কেতু (চিহ্ন) দীপ্ত কৰিলে, আৰু মহা সংঘৰ্ষৰ বাবে বিস্তৃত জ্যোতি লাভ কৰিলে।
Mantra 5
इन्द्रस्तुजो बर्हणा आ विवेश नृवद्दधानो नर्या पुरूणि । अचेतयद्धिय इमा जरित्रे प्रेमं वर्णमतिरच्छुक्रमासाम् ॥
ইন্দ্ৰো প্ৰেৰক আৰু বিস্তাৰক ৰূপে প্ৰবেশ কৰিলে; নৰ-উন্নতিকাৰী শক্তিসমূহ বহন কৰি—বহু আৰু বহুৰূপ। গায়কৰ ভিতৰত এই ধীসমূহ জাগ্ৰত কৰে; তেওঁলোকৰ বাবে এই উজ্জ্বল দীপ্তি আগবঢ়াই দিলে—আত্মশক্তিসমূহৰ শুভ্ৰ বৰ্ণ।
Mantra 6
महो महानि पनयन्त्यस्येन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि । वृजनेन वृजिनान्त्सं पिपेष मायाभिर्दस्यूँरभिभूत्योजाः ॥
ইন্দ্ৰৰ কৰ্মসমূহ মহৎ, অতি মহৎ—মানৱে সেগুলি গাই-গুণগান কৰে; বহু, সু-সৃজিত কীৰ্তি। ঋজু কৰণ-শক্তিৰে তেওঁ বক্ৰ-দুষ্টক চূৰ্ণ কৰে; মায়াশক্তিসমূহে দস্যুসকলক অভিভূত কৰে—অদম্য ওজেৰে।
Mantra 7
युधेन्द्रो मह्ना वरिवश्चकार देवेभ्यः सत्पतिश्चर्षणिप्राः । विवस्वतः सदने अस्य तानि विप्रा उक्थेभिः कवयो गृणन्ति ॥
যুদ্ধৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰে, নিজৰ মহিমাৰে, দেৱসকলৰ বাবে বিস্তৃত পথ মুকলি কৰিলে—সত্যপতি, জনসমূহৰ পূৰক। বিবস্বতৰ সদনত তেওঁৰ সেই কীৰ্তিসমূহ ঋষি-বিপ্ৰ আৰু কবিসকলে উক্থ-স্তোত্ৰেৰে গাই।
Mantra 8
सत्रासाहं वरेण्यं सहोदां ससवांसं स्वरपश्च देवीः । ससान यः पृथिवीं द्यामुतेमामिन्द्रं मदन्त्यनु धीरणासः ॥
সৰ্বদা-জয়ী, বৰণীয়, সহোদা—বলদানকাৰী; যিজনে স্বৰ-জ্যোতি আৰু দেৱী আপসকল লাভ কৰিছে। যিজনে পৃথিৱী, দ্যৌ আৰু এই জগতকো বশ কৰিছে—তাঁৰ অনুগামী ধীৰ-চিত্তসকল ইন্দ্ৰত আনন্দিত হয়।
Mantra 9
ससानात्याँ उत सूर्यं ससानेन्द्रः ससान पुरुभोजसं गाम् । हिरण्ययमुत भोगं ससान हत्वी दस्यून्प्रार्यं वर्णमावत् ॥
তেওঁ দ্ৰুত অশ্বসমূহ জয় কৰিলে; সূৰ্যকো জয় কৰিলে। ইন্দ্ৰই বহুভোগ-সমৃদ্ধ গাভীক জয় কৰিলে; সোণালী আনন্দ আৰু পূৰ্ণতাও লাভ কৰিলে। দস্যুসকলক বধ কৰি তেওঁ আগবাঢ়িল আৰু আৰ্যৰ বৰ্ণ—উজ্জ্বল দীপ্তি—ৰক্ষা কৰিলে।
Mantra 10
इन्द्र ओषधीरसनोदहानि वनस्पतीँरसनोदन्तरिक्षम् । बिभेद वलं नुनुदे विवाचोऽथाभवद्दमिताभिक्रतूनाम् ॥
ইন্দ্ৰই ঔষধিসমূহ আৰু দিনসমূহ উন্মোচন কৰিলে; বনস্পতিসকল আৰু অন্তৰিক্ষকো উন্মোচন কৰিলে। তেওঁ বলক বিদীৰ্ণ কৰিলে, বাক্য-বিভ্ৰান্তকাৰীসকলক দূৰ কৰিলে; তেতিয়া তেওঁ বৈৰী সংকল্পসমূহৰ দমনকাৰী হ’ল।
Mantra 11
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
এই যজ্ঞ-ভাৰত, এই বাজ-জয়ত, আমি মঘবান ইন্দ্ৰক—সৰ্বাধিক নৃতম—শুভ-সৌভাগ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ। তেওঁ আমাৰ আহ্বান শুনক; সমৰত সহায়ৰ বাবে উগ্ৰ হৈ, বৃত্ৰসমূহক নিধন কৰি, ধনসমূহ জয় কৰি একত্ৰ কৰা বিজয়ী হওক।
It praises Indra’s power to break obstacles and defeat hostile forces, and it asks him to grant victory, protection, and wealth. A key idea is that Indra’s triumph is invoked and strengthened through inspired sacred speech (brahman).
In Vedic poetry these often symbolize opposing powers that block light, order, and prosperity—whether enemies in conflict or inner obstacles. Indra is celebrated as the one who breaks such “strongholds” and restores the straight path.
It can be recited as a prayer before difficult efforts—exams, disputes, competitions, or inner struggles—asking for courage, clarity, and the removal of obstacles. Traditionally it also fits Indra-focused offerings, especially in soma-related contexts.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.