Rig Veda 3.12.3: Mandala 3, Sukta 12, Mantra 3
Sukta 3.12
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12)
Devata: Indrāgnī (Indra and Agni invoked together)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रमग्निं कविच्छदा यज्ञस्य जूत्या वृणे । ता सोमस्येह तृम्पताम् ॥
Transliteration
índram agníṃ kaví-cchadā yajñásya jūtyā́ vṛṇe | tā́ somásyehá tṛmpatām ||
Translation
ইন্দ্ৰ-অগ্নিক—কবিৰ দীপ্তিত আৱৃত—যজ্ঞৰ ত্বৰিত অগ্ৰগতিত মই বাছি লওঁ; সোমৰ আনন্দেৰে ইহাতে সেই দুয়ো তৃপ্ত হওক।
Word by Word
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (वृणे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (वृणे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
कविच्छदाhaving the ‘covering/veil’ of a sage; poet-veiled (epithet)
कविच्छदा:
कर्मविशेषण (इन्द्रम्, अग्निम् इत्ययोः)
TypeAdjective (compound epithet)
Rootकवि-छद (समास; छद्/छद् ‘आच्छादन/आवरण’ इत्यर्थे प्रातिपदिक-आधारः)
शदाdestroy! / may (he) destroy (Vedic injunctive/imperative nuance)
शदा:
(स्वतन्त्रक्रिया/आह्वानात्मक) —
TypeVerb
Rootशद् (धातु; ‘विनाशे/क्षये’ इत्यर्थे, वैदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (जूत्या इत्यस्य/वृणे इत्यस्य सन्दर्भे)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
जूत्याwith aid/impulse; with swift help
जूत्या:
करण (वृणे—‘सहायया/प्रेरणया’)
TypeNoun
Rootजूति (प्रातिपदिक; ‘प्रेरणा/वेग/सहायता’)
वृणेI choose
वृणे:
क्रिया (कर्तृ—अहं)
TypeVerb
Rootवृ (धातु; ‘वरणे/चयन’)
ताthose two (them both)
ता:
कर्म (तृम्पताम् इति क्रियायाः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (तृम्पताम्—‘सोमेन/सोमस्य’ इति)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश/सन्दर्भ: ‘here’)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
तृम्पताम्let the two be satisfied / may they drink their fill
तृम्पताम्:
क्रिया (कर्तृ—इन्द्र-अग्नी)
TypeVerb
Rootतृप्/तृम्प् (धातु; ‘तर्पणे/तृप्तौ’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.