Sarga 84

Verse 1

राममाश्वासयानेतुलक्ष्मणेभ्रातृवत्सले ।निक्षिप्यगुल्मान् स्वस्थानेतत्रागच्छद्विभीषणः ।। ।।

ভ্ৰাতৃৱৎসল লক্ষ্মণে যেতিয়া শ্ৰীৰামক আশ্বাস দিছিল, তেতিয়া বিভীষণে নিজৰ গু’ল্মসমূহ যথাস্থানে নিযুক্ত কৰি তাত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 2

नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिस्सचिवैर्वृत: ।नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिवयूथप ।।।।

নানাবিধ অস্ত্ৰধাৰী চাৰিজন বীৰ সচিবেৰে বেষ্টিত বিভীষণ—নীলাঞ্জনৰ দৰে গাঢ় নীলবৰ্ণ মহামাতঙ্গ গজেৰে ঘেৰ খোৱা ইউথপৰ দৰে—মহাত্মা শ্ৰীৰামৰ ওচৰলৈ আহিল; আৰু অশ্ৰুৰে ম্লান চকু থকা বানৰসেনাকো সি দেখিলে।

Verse 3

राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ।ददर्शमोहमापन्नंलक्ष्मणस्याङ्गमाश्रितम् ।।।।

বিভীষণে মহাত্মা ৰাঘৱক—ইক্ষ্বাকুকুলৰ নন্দনক—মোহত পতিত আৰু ব্যাকুল, লক্ষ্মণৰ কোলত আশ্ৰিত হোৱা অৱস্থাত দেখিলে।

Verse 4

राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ।ददर्शमोहमापन्नंलक्ष्मणस्याङ्गमाश्रितम् ।।6.84.3।।

বিভীষণে মহাত্মা ৰাঘৱক—ইক্ষ্বাকুকুলৰ গৌৰৱক—বিভ্ৰান্তি আৰু ব্যথাত আচ্ছন্ন, লক্ষ্মণৰ কোলত হেলান দি থকা অৱস্থাত দেখিলে।

Verse 5

व्रीडितंशोकसन्तप्तंदृष्टवारामंविभीषणः ।अन्तर्धुःखएनदीनात्माकिमेतदितिसोऽब्रवीत् ।।।।

লাজত কুঁচি শোকত দগ্ধ ৰামক দেখি বিভীষণ অন্তৰ্দুঃখে ব্যথিত আৰু দীনচিত্ত হৈ ক’লে: “এইটো কি?”

Verse 6

विभीषणमुखंदृष्टवासुग्रीवंतांश्चवानरान् ।लक्ष्मणोवाचमन्दार्थमिदंबाष्पपरिप्लुतः ।।।।

বিভীষণৰ মুখ, সুগ্ৰীৱ আৰু সেই বানৰসকলক চাই, অশ্ৰুপ্লুত নয়নে লক্ষ্মণে মৃদু স্বৰে এই বাক্য ক’লে।

Verse 7

हताइन्द्रजितासीताइतिश्रुत्वैवराघवः ।हनूमद्वचनात्सौम्यततोमोहमुपागतः ।।।।

হে সৌম্য! হনুমানৰ বাক্যৰ পৰা ‘ইন্দ্ৰজিতে সীতাক হত্যা কৰিলে’ বুলি শুনিমাত্ৰেই ৰাঘৱ তৎক্ষণাৎ মোহগ্ৰস্ত হ’ল।

Verse 8

कथयन्तंतुसौमित्रिंसन्निवार्यविभीषणः ।पुष्कलार्थमिदंवाक्यंविसंज्ञंराममब्रवीत् ।।।।

সৌমিত্ৰি ক’বলৈ আৰম্ভ কৰোঁতেই বিভীষণে তেওঁক নিবাৰণ কৰি, বিসঞ্জ্ঞ ৰামক অৰ্থপূৰ্ণ এই বাক্য ক’লে।

Verse 9

मनुजेन्द्रार्थरूपेणयदुक्ततुहनूमता ।तदयुक्तमहंमन्येसागरस्येवशोषणम् ।।।।

হনুমান ডাঙৰীয়াই নৰৰাজৰ বিষয়ে যি কথা সত্য বুলি কৈছে, সেয়া মোৰ বাবে সাগৰ শুকাই যোৱাৰ দৰেই অসম্ভৱ যেন লাগিছে।

Verse 10

अभिप्रायंतुजानामिरावणस्यदुरात्मनः ।सीतांप्रतिमहाबाहो न च घातंकरिष्यति ।।।।

হে মহাবাহো! দুষ্টাত্মা ৰাৱণৰ সীতাৰ প্ৰতি অভিপ্ৰায় মই জানো; সি তেখেতীক বধ নকৰিব।

Verse 11

याच्यमानःसुबहुशोमयाहितचिकीर्षुणा ।वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः ।।।।

তাৰ মঙ্গল কামনা কৰি মই বহুবার অনুৰোধ কৰিছিলোঁ—‘বৈদেহীক মুক্ত কৰা’ বুলি; কিন্তু সি সেই বাক্য অনুসৰি একো নকৰিলে।

Verse 12

नैवसाम्ना न दानेन न भेदेनकुतोयुधा ।साद्रष्टुमपिशक्येतनैवचान्येनकेनचित् ।।।।

ন সামেৰে, ন দানেৰে, ন ভেদেৰে—যুদ্ধৰ কথা ত দূৰেই থাক—কোনো উপায়েৰে তেখেতীক পুনৰ লাভ কৰা, আনকি ‘দেখা’ পৰ্যন্তো সম্ভৱ নহয়; আন কোনো উপায়েৰেও নহয়।

Verse 13

वानरान्मोहयित्वातुप्रतियातः स राक्षसः ।मयामयींमहाबाहोतांविद्दिजनकात्मजाम् ।।।।

বানৰসকলক মোহিত কৰি সেই ৰাক্ষসজন প্ৰত্যাৱর্তন কৰিলে। হে মহাবাহো, ইয়াত দেখা ‘জনকাত্মজা’ মায়াৰে গঢ়া মিথ্যা ৰূপ—এইদৰে জানিবা।

Verse 14

चैत्यंनिकुम्भिलांनामप्राप्यहोमंकरिष्यति ।हुतवानुपयातोहिदेवैरपिसवासवैः ।।।।दुराधर्षोभवत्येषसङ्ग्रामेरावणात्मजः ।

‘নিকুম্ভিলা’ নামৰ পবিত্ৰ চৈত্যত উপস্থিত হৈ ৰাৱণপুত্ৰে হোম কৰিব। হোম সম্পন্ন কৰি উভতি আহিলে, বাসৱ (ইন্দ্ৰ)সহ দেৱসকলৰ বাবেও যুদ্ধত অতি দুৰাধৰ্ষ হৈ পৰে।

Verse 15

तेनमोहयतानूनमेषामायाप्रयोजिता ।।।।विघ्नमन्विच्छतातत्रवानराणांपराक्रमे ।

তাত বানৰসকলৰ পৰাক্ৰমত বিঘ্ন আনিবলৈ ইচ্ছা কৰি, মোহিত কৰোঁতা সেইজনে নিশ্চয় এই মায়া প্ৰয়োগ কৰিছে।

Verse 16

ससैन्यास्तत्रगच्छामोयावत्तन्नसमाप्यते ।।।।त्यजेमंनरशार्दूलमिथ्यासन्तापगतम् ।सीदतेहिबलंसर्वंदृष्टवात्वांशोककर्शितम् ।।।।

সেই কৰ্ম সমাপ্ত হোৱাৰ আগতেই আমি সসৈন্যে তাত যাম। হে নৰশাৰ্দূল, এই মিথ্যা সন্তাপ ত্যাগ কৰা; তোমাক শোকে ক্ষীণ দেখা মাত্রেই সমগ্ৰ ব’লৰ মনোবল ভাঙি পৰে।

Verse 17

ससैन्यास्तत्रगच्छामोयावत्तन्नसमाप्यते ।।6.84.16।।त्यजेमंनरशार्दूलमिथ्यासन्तापगतम् ।सीदतेहिबलंसर्वंदृष्टवात्वांशोककर्शितम् ।।6.84.17।।

সেই কৰ্ম সমাপ্ত হোৱাৰ আগতেই আমি সসৈন্যে তাত যাম। হে নৰশাৰ্দূল, এই মিথ্যা সন্তাপ ত্যাগ কৰা; তোমাক শোকে ক্ষীণ দেখা মাত্রেই সমগ্ৰ ব’লৰ মনোবল ভাঙি পৰে।

Verse 18

इहत्वंस्वस्थहृदयस्तिष्ठसत्त्वसमुच्छ्रितः ।लक्ष्मणंप्रेषयास्माभिस्सहसैन्यानुकर्षिभिः ।।।।

ইয়াতে তুমি স্থিৰহৃদয়ে দঢ় হৈ থাকিবা, সত্ত্বে উচ্ছ্ৰিত আৰু ধৈৰ্য্যে দীপ্ত; সেনাক আগলৈ টানি আনিব পৰা যোদ্ধাসকলৰ সৈতে লক্ষ্মণক আমাৰ লগত পঠাই দিয়া।

Verse 19

एषतंनरशार्दूलोरावणिंनिशितैश्शरैः ।त्याजयिष्यतितत्कर्मततोवध्योभविष्यति ।।।।

এই নৰশাৰ্দূল তীক্ষ্ণ শৰবাণেৰে ৰাৱণিৰ পুত্ৰক সেই কৰ্মৰ পৰা আঁতৰাই দিব; যেতিয়া সি সেই বিধি ত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হ’ব, তেতিয়াই সি বধ্য হ’ব।

Verse 20

तस्यैतेनिशितास्तीक्ष्णाःपत्रिपत्राङ्गवाजिनः ।पतत्रिणइवासौम्याश्शराःपास्यन्तिशोणितम् ।।।।

তাৰ ওপৰত এই তীক্ষ্ণ, নিশিত, পাখিযুক্ত শৰসমূহ—যেন পখীৰ অঙ্গৰে সজ্জিত—নিষ্ঠুৰ পখীৰ দৰে তাৰ ৰক্ত পান কৰিব।

Verse 21

सत्सन्दिशमहाबाहोलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।राक्षसस्यविनाशायवज्रंवज्रधरोयथा ।।।।

হে মহাবাহো! সেই ৰাক্ষসৰ বিনাশৰ বাবে শুভলক্ষণ লক্ষ্মণক প্ৰেৰণ কৰক—যেন বজ্ৰধৰ ইন্দ্ৰে বজ্ৰ নিক্ষেপ কৰে।

Verse 22

मनुजवरन कालविप्रकर्षोरिपुनिधनंप्रतियत्क्षामोऽद्यकर्तुम् ।त्वमतिसृजरिपोर्वधायवाणीममररिपोर्मथनेयथामहेन्द्रः ।।।।

হে নৰশ্রেষ্ঠ, এতিয়া পলম কৰাৰ সময় নহয়, কিয়নো শত্ৰুৰ বিনাশ আসন্ন। মহেন্দ্ৰই যেনেকৈ দেৱতাৰ শত্ৰুক দমন কৰিবলৈ আদেশ দিছিল, তেনেকৈ আপুনিও শত্ৰুক বধ কৰিবলৈ আদেশ দিয়ক।

Verse 23

समाप्तकर्माहि स राक्षसाधिपोभवत्यदृश्यस्समरेसुरासुरैः ।युयुत्सतातेनसमाप्तकर्मणाभवेत्सुराणामपिसंशयोमहान् ।।।।

কাৰণ এবাৰ যদি সেই ৰাক্ষসৰ অধিপতিয়ে তেওঁৰ যজ্ঞ সম্পূৰ্ণ কৰে, তেন্তে তেওঁ যুদ্ধত দেৱতা আৰু অসুৰৰ বাবেও অদৃশ্য হৈ পৰে; আৰু তেওঁ তেনেদৰে শক্তিশালী হ’লে দেৱতাসকলেও তেওঁৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ অত্যন্ত সংশয়ত পৰিব।