Sarga 50

Verse 1

अथोवाचमहातेजाहरिराजोमहाबलः ।किमियंव्यथितासेनामूढवातेवनौर्जले ।।6.50.1।।

তাৰ পিছত মহাতেজস্বী মহাবলী হৰিৰাজে ক’লে: “এই সেনা কিয় ব্যথিত—জলত মূঢ় বতাহত দোল খোৱা নাওঁৰ দৰে?”

Verse 2

सुग्रीवस्यवचश्श्रुत्वावालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत् ।नत्वंपश्यसिरामंचलक्ष्मणंचमहारथम् ।।6.50.2।।शरजालचितौवीरावुभौदशरथात्मजौ ।शरतल्पेमहात्मानौशयानौरुधिरोक्षितौ ।।6.50.3।।

সুগ্ৰীৱৰ বাক্য শুনি বালিপুত্ৰ অংগদে ক’লে: “তুমি ৰামক আৰু মহাৰথী লক্ষ্মণক নেদেখা নেকি?”

Verse 3

सुग्रीवस्यवचश्श्रुत्वावालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत् ।नत्वंपश्यसिरामंचलक्ष्मणंचमहारथम् ।।6.50.2।।शरजालचितौवीरावुभौदशरथात्मजौ ।शरतल्पेमहात्मानौशयानौरुधिरोक्षितौ ।।6.50.3।।

শৰজালৰে আৱৃত আৰু ৰক্তৰে সিঞ্চিত—দশৰথৰ দুয়ো বীৰ পুত্ৰ, মহাত্মা ভ্ৰাতৃদ্বয়, শৰশয্যাত শয়ন কৰি আছিল।

Verse 4

अथाब्रवीद्वानरेन्द्रस्सुग्रीवःपुत्रमङ्गदम् ।नानिमित्तमिदंमन्येभवितव्यंभयेनतु ।।6.50.4।।

তাৰ পাছত বানৰেন্দ্ৰ সুগ্ৰীৱে নিজৰ পুত্ৰ অংগদক ক’লে: “এই হুলস্থুল কাৰণ নোহোৱাকৈ হোৱা বুলি মই নাভাবোঁ; নিশ্চয়েই ভয়ংকৰ কিবা ঘটিবলৈ আছে।”

Verse 5

विषण्णवदनाह्येतेत्यक्तप्रहरणादिशः ।प्रपलायन्तिहरयस्त्रासादुत्फुल्ललोचनाः ।।6.50.5।।

বানৰসেনাৰ যোদ্ধাসকল বিষণ্ণ মুখে, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ত্যাগ কৰি, ভয়ত ফুলি উঠা চকুৰে, সকলো দিশলৈ পলাই গ’ল।

Verse 6

अन्योन्यस्यनलज्जन्तेनिरीक्षन्तिपृष्ठतः ।विप्रकर्षन्तिचान्योन्यंपतितंलङ्घयन्तिच ।।6.50.6।।

তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ আগত লাজ নকৰে; পিঠিৰ ফালে চাই থাকে, পৰস্পৰক টানি আঁতৰ কৰে, আৰু পতিতজনকো লংঘি যায়।

Verse 7

एतस्मिन्नन्तरेवीरोगदापाणिर्विभीषणः ।सुग्रीवंवर्धयामासराघवंचनिरैक्षत ।।6.50.7।।

এই সময়তে গদাধাৰী বীৰ বিভীষণে সুগ্ৰীৱক উৎসাহবর্ধক বাক্যৰে প্ৰেৰণা দিলে আৰু তাৰ পিছত ৰাঘৱ শ্ৰীৰামৰ ফালে দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 8

विभीषणंचसुग्रीवोदृष्टवावानरभीषणम् ।ऋक्षराजंमहात्मानंसमीपस्थमुवाचह ।।6.50.8।।

ৱানৰসকলৰ মাজত ভয় জগোৱা বিভীষণক দেখি, সুগ্ৰীৱে ওচৰত থিয় হৈ থকা মহাত্মা ঋক্ষৰাজ জাঁবৱানক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 9

विभीषणोऽयंसम्प्राप्तोयंदृष्टवावानरर्षभाः ।विद्रवन्तिपरितत्रसरावणात्मजशङ्कया ।।6.50.9।।

“এই বিভীষণ ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে। তাক দেখি বানৰশ্ৰেষ্ঠসকলে ৰাৱণৰ পুত্ৰ হ’ব বুলি শংকা কৰি ভীত-সন্ত্ৰস্ত হৈ পলাইছে।”

Verse 10

शीघ्रमेतान् सुसन्त्रस्तान्बहुधाविप्रधावितान् ।पर्यवस्थापयाख्याहिविभीषणमुपस्थितम् ।।6.50.10।।

“শীঘ্ৰে এই অতি সন্ত্রস্ত আৰু নানাদিশে ছিটকি পলোৱা লোকসকলক ৰোধ কৰি স্থিৰ কৰ। বিভীষণ ইয়াত উপস্থিত হৈছে বুলি ঘোষণা কৰি তেওঁলোকক উভতাই আন।”

Verse 11

सुग्रीवेणैवमुक्तस्तुजाम्बवानृक्षपार्थिवः ।वानरान्सान्त्वयामाससन्निरुध्यप्रधानतः ।।6.50.11।।

সুগ্ৰীৱৰ এনেদৰে কোৱা শুনি, ঋক্ষৰাজ জাম্বৱানে প্ৰধানকৈ বানৰসকলক নিবাৰণ কৰি, সান্ত্বনা দি তেওঁলোকৰ ধৈৰ্য দৃঢ় কৰিলে।

Verse 12

तेनिवृत्ताःपुनःसर्वेवानरास्त्यक्तसम्भ्रमाः ।ऋक्षराजवचश्श्रुत्वातंचदृष्टवाविभीषणम् ।।6.50.12।।

ঋক্ষৰাজৰ বচন শুনি, সকলো বানৰে ভয়-সম্ভ্ৰম ত্যাগ কৰি পুনৰ উভতি আহিল আৰু বিভীষণকো দৰ্শন কৰিলে।

Verse 13

विभीषणस्तुरामस्यदृष्टवागात्रंशरैश्चितम् ।लक्ष्मणस्यचधर्मात्माबभूवव्यथितस्तदा ।।6.50.13।।

কিন্তু ধৰ্মাত্মা বিভীষণে ৰামৰ আৰু লক্ষ্মণৰ দেহ শৰে বিদ্ধ হোৱা দেখি সেই মুহূৰ্ততে গভীৰ ব্যথিত হ’ল।

Verse 14

जलक्लिन्नेनहस्तेनतयोर्नेत्रेप्रमृज्यच ।शोकसम्पीडितमनारुरोदविललापच ।।6.50.14।।

জলত হাত ভিজাই তেওঁ দুয়োৰে নেত্ৰ মচি দিলে; শোকে মন চেপি ধৰি তেওঁ কান্দি উঠিল আৰু বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 15

इमौतौसत्त्वसम्पन्नौविक्रान्तौप्रियसम्युगौ ।इमामवस्थांगमितौराक्षसैःकूटयोधिभिः ।।6.50.15।।

“এই দুয়ো সত্ত্বসম্পন্ন, বিক্ৰান্ত আৰু সমৰপ্ৰিয়; কূটযুদ্ধ কৰা ৰাক্ষসসকলৰ ছলনাৰে তেওঁলোকক এই অৱস্থালৈ আনিছে।”

Verse 16

भ्रातुःपुत्रेणमेतेनदुष्पुत्रेणदुरात्मना ।राक्षस्याजिह्मयाबुध्याचालितावृजुविक्रमौ ।।6.50.16।।

মোৰ ভাতৃৰ পুত্ৰ এই দুষ্পুত্ৰ, দুৰাত্মাই—ৰাক্ষসীৰ বেঁকা বুদ্ধিৰে—সৰল পৰাক্ৰমী এই দুজনক প্ৰবঞ্চনা কৰিলে।

Verse 17

शरैरिमावलंविद्धौरुधिरेणसमुक्षितौ ।वसुधायामिमौसुप्तौदृश्येतेशल्यकाविव ।।6.50.17।।

শৰেৰে সৰ্বত্ৰ বিদ্ধ আৰু ৰক্তৰে সিঞ্চিত, এই দুজন ভূমিত সুপ্ত যেন দেখা যায়—শল্যক (কাঁইটীয়া শূকৰ)ৰ দৰে।

Verse 18

ययोर्वीर्यमुपाश्रित्यप्रतिष्ठाकाङ्क्षितामया ।तावुभौदेहनाशायप्रसुप्तौपुरुषर्षभौ ।।6.50.18।।

যাঁহাৰ বীৰ্যৰ আশ্ৰয় লৈ মই প্ৰতিষ্ঠা আৰু মান-মৰ্যাদা কামনা কৰিছিলোঁ—সেই পুৰুষর্ষভ দুজন এতিয়া দেহনাশৰ সন্নিকটে, সুপ্ত যেন পৰি আছে।

Verse 19

जीवन्नद्यविपन्नोऽस्मिनष्टराज्यमनोरथः ।प्राप्तप्रतिज्ञश्चरिपुःसकामोरावणःकृतः ।।6.50.19।।

আজি জীৱিত হৈ থাকিলেও মই সম্পূৰ্ণ বিধ্বস্ত; ৰাজ্যলাভৰ মনোৰথ ভাঙি গৈছে। শত্রু ৰাৱণে নিজৰ প্ৰতিজ্ঞা পূৰ্ণ কৰি ইচ্ছিত ফল লাভ কৰিলে।

Verse 20

एवंविलपमानंतंपरिष्वज्यविभीषणम् ।सुग्रीवःसत्त्वसम्पन्नोहरिराजोऽब्रवीदिदम् ।।6.50.20।।

বিভীষণে এইদৰে বিলাপ কৰোঁতে, সত্ত্বসম্পন্ন বানৰ-ৰাজ সুগ্ৰীৱে তেওঁক আলিঙ্গন কৰি এই বাক্য ক’লে।

Verse 21

राज्यंप्राप्स्यसिधर्मज्ञ लङ्कायांनात्रसंशयः ।रावणस्सहपुत्रेणस्वकामंनेहलप्स्यते ।।6.50.21।।

হে ধৰ্মজ্ঞ! তুমি লংকাত নিশ্চয় ৰাজ্য লাভ কৰিবা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। ৰাৱণ পুত্ৰসকলসহ ইয়াত নিজৰ ইচ্ছা পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিব।

Verse 22

नरुजापीडितावेतावुभौराघवलक्ष्मणौ ।त्यक्त्वामोहंवधिष्येतेसगणंरावणंरणे ।।6.50.22।।

ৰাঘৱ আৰু লক্ষ্মণ—এই দুয়ো জন যন্ত্ৰণাত সঁচাকৈ পৰাভূত নহয়। মোহ ত্যাগ কৰি তেওঁলোকে ৰণত গণসহ ৰাৱণক বধ কৰিব।

Verse 23

तमेवंसान्त्वयित्वातुसमाश्वास्यचराक्षसम् ।सुषेणंश्वशुरंपार्श्वेसुग्रीवस्तमुवाचह ।।6.50.23।।

এইদৰে সান্ত্বনা দি ৰাক্ষস (বিভীষণ)ক শান্ত কৰি, সুগ্ৰীৱে কাষতে থকা নিজৰ শ্বশুৰ-সম বয়োজ্যেষ্ঠ সুষেণক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 24

सहशूरैर्हरिगणैर्लब्धसंज्ञावरिन्दमौ ।गच्छत्वंभ्रातरंगृह्यकिष्किन्धांरामलक्ष्मणौ ।।6.50.24।।

যেতিয়া সেই দুয়ো শত্রুদমন বীৰ পুনৰ চেতনালাভ কৰিব, তেতিয়া শূৰ বানৰগণৰ সৈতে ৰাম-লক্ষ্মণ ভ্ৰাতৃদ্বয়ক লৈ কিষ্কিন্ধালৈ যোৱা।

Verse 25

अहंतुरावणंहत्वासपुत्रंसहबान्धवम् ।मैथिलीमानयिष्यामिशक्रोनष्टामिवश्रियम् ।।6.50.25।।

মই ৰাৱণক তাৰ পুত্ৰ আৰু বান্ধৱসকলসহ বধ কৰি, শক্ৰে যেনেকৈ হেৰোৱা শ্ৰী পুনৰ লাভ কৰে, তেনেকৈ মৈথিলীক পুনৰ আনিম।

Verse 26

श्रुत्वैतद्वानरेन्द्रस्यसुषेणोवाक्यमब्रवीत् ।दैवासुरंमहद्युद्धमनुभूतंसुदारुणम् ।।6.50.26।।

মই ৰাৱণক তাৰ পুত্ৰ আৰু বান্ধৱসকলসহ বধ কৰি, শক্ৰে যেনেকৈ হেৰোৱা শ্ৰী পুনৰ লাভ কৰে, তেনেকৈ মৈথিলীক পুনৰ আনিম।

Verse 27

तदास्मदानवाशरसम्स्पर्शकोविदाः ।निजघ्नुश्शस्त्रविदुषश्चादयन्तोमुहुर्मुहुः ।।6.50.27।।

তাৰ পাছত দানৱ-ৰাক্ষসসকল, বাণ আৰু শস্ত্ৰৰ প্ৰহাৰত নিপুণ, আড়াল আৰু ছল-কৌশলৰ আশ্ৰয় লৈ শস্ত্ৰবিদ দেৱযোদ্ধাসকলৰ ওপৰত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলালে।

Verse 28

तानार्तान्नष्टसंज्ञांश्चगतासूंश्चबृहस्पतिः ।विद्याभिर्मन्त्रयुक्ताभिरोषधीभिश्चिकित्सति ।।6.50.28।।

তেতিয়া বৃহস্পতিয়ে মন্ত্ৰযুক্ত বিদ্যা আৰু ঔষধিৰ দ্বাৰা পীড়িতসকলক—যিসকল চেতনাহীন আছিল আৰু যিসকল প্ৰায় প্ৰাণত্যাগৰ সীমাত আছিল—চিকিৎসা কৰিলে।

Verse 29

तान्यौषधान्यानयितुंक्षीरोदंयान्तुसागरम् ।जवेनवानराःशीघ्रंसम्पातिपनसादयः ।।6.50.29।।

সেই ঔষধিসমূহ আনিবলৈ সম্পাতি, পনস আদি বানৰসকল দ্ৰুত বেগে ক্ষীৰোদ সাগৰলৈ যাঁওক।

Verse 30

हरयस्तुविजानन्तिपार्वतीस्तामहौषधीः ।सञ्जीवकरणींदिव्यांविशल्यांदेवनिर्मिताम् ।।6.50.30।।

কিন্তু বানৰসকলে পৰ্বতজাত সেই পৰম ঔষধিসমূহ জানে—দিব্য সঞ্জীৱকৰণী, যি প্ৰাণ পুনৰুজ্জীৱিত কৰে, আৰু দেৱনির্মিত বিশল্যা, যি বেদনা হৰে আৰু দেহত গাঁথি থকা শস্ত্ৰ-বাণৰ শল্য উলিয়াই দিয়ে।

Verse 31

चन्द्रश्चनामद्रोणश्चक्षीरोदेसागरोत्तमे ।अमृतंयत्रमथितंतत्रतेपरमौषधी ।।6.50.31।।

সমুদ্ৰসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ ক্ষীৰোদধিত—য’ত একদা অমৃত মথিত হৈছিল—চন্দ্ৰ আৰু দ্ৰোণ নামৰ পৰ্বত আছে; তাতেই সেই পৰম ঔষধিসমূহ পোৱা যায়।

Verse 32

तौतत्रविहितेदेवैःपर्वतौमहोदधौ ।अयंवायुसुतोराजन् हनूमांस्तत्रगच्छतु ।।6.50.32।।

মহোদধিত সেই দুটা পৰ্বত দেৱসকলে স্থাপন কৰিছিল। হে ৰাজন, বায়ুপুত্ৰ হনুমান তাত গমন কৰক।

Verse 33

एतस्मिन्नन्तरेवायुर्मेगांश्चापिसविद्युतः ।पर्यस्यसागरेतोयंकम्पयननिवमेदिनीम् ।।6.50.33।।

ইতিমধ্যে বায়ু প্ৰচণ্ড হৈ উঠিল; বিদ্যুৎসহ মেঘসমূহ গোট খালে; আৰু সাগৰৰ জল ছিটকি উথলি পৰিল—যেন পৃথিৱী নিজেই কঁপি উঠিছে।

Verse 34

महतापक्षवातेनसर्ववदीपमहाद्रुमाः ।निपेतुर्भग्नविटपाःसलिलेलवणाम्भसि ।।6.50.34।।

পাখিৰ ডেউকাৰ প্ৰচণ্ড ফটফটনিত উঠা মহাবায়ুৰ বেগে দ্বীপৰ মহাবৃক্ষসমূহ ডাল-পাত ভাঙি লৱণজলত পৰি গ’ল।

Verse 35

अभवन् पन्नगास्त्रस्ताभोगिनस्तत्रवासिनः ।शीघ्रंसर्वाणियादांसिजग्मुश्चलवणार्णवम् ।।6.50.35।।

তাত বাস কৰা ভোগী নাগ আৰু আন সৰ্পাকাৰ প্ৰাণীবোৰ আতংকিত হ’ল; আৰু সকলো জলচৰ যাদাংসি শীঘ্ৰে লৱণ সাগৰত পলাই গ’ল।

Verse 36

ततोमुहूर्तार्गरुडंवैनतेयंमहाबलम् ।वानराददृशुःसर्वेज्वलन्तमिवपावकम् ।।6.50.36।।

তেতিয়াই এক মুহূৰ্ততে সকলো বানৰে বিনতাৰ পুত্ৰ মহাবলী গৰুড়ক অগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠা দেখিলে।

Verse 37

तमागतमभिप्रेक्ष्यनागास्तेसम्प्रदुद्रुवुः ।यैस्तौसत्पुरुषौबद्धौशरभूतैर्महाबलौ ।।6.50.37।।

তেওঁ অহা দেখি সেই নাগবোৰ পলাই গ’ল—যিসকলে শৰ-ৰূপ ধৰি সেই দুজন মহাবলী সৎপুৰুষক বাঁধি ৰাখিছিল।

Verse 38

ततस्सुपर्णःकाकुत्स्थौस्पृष्टवाप्रत्यभिनदनितः ।विममर्शचपाणिभ्यांमुखेचन्द्रसमप्रभे ।।6.50.38।।

তাৰ পাছত সুপৰ্ণ গৰুড়ে কাকুৎস্থ বংশৰ সেই দুজনক স্পৰ্শ কৰি সন্মানেৰে অভিনন্দন জনালে; আৰু নিজৰ কৰকমলৰে তেওঁলোকৰ চন্দ্ৰসম প্ৰভাময় মুখ স্নেহে মৃদুভাৱে মচি দিলে।

Verse 39

वैनतेयेनसम्स्पृष्टास्तयोःसम्रुरुहुर्व्रणाः ।सुवर्णेचतनूस्निग्धेतयोराशुबभूवतुः ।।6.50.39।।

ৱৈনতেয় গৰুড়ৰ স্পৰ্শত তেওঁলোক দুজনৰ ঘাঁ তৎক্ষণাৎ শুকাই গ’ল; আৰু তেওঁলোকৰ দেহ শীঘ্ৰে সুৱৰ্ণসম কান্তিময়, মৃদু আৰু স্নিগ্ধ হৈ উঠিল।

Verse 40

तेजोवीर्यंबलंचौजउत्साहश्चमहागुणाः ।प्रदर्शनंचबुद्धिश्चस्मृतिश्चद्विगुणंतयोः ।।6.50.40।।

তেওঁলোকৰ তেজ, বীৰ্য, বল, ওজ, উৎসাহ আৰু মহাগুণসমূহ উজ্জ্বল হৈ উঠিল; লগতে তেওঁলোকৰ বুদ্ধি আৰু স্মৃতিশক্তিও দিগুণ হ’ল।

Verse 41

तावुत्थाप्यमहातेजागरुडोवासवोपमौ ।उभौतौसस्वजेहृष्टोरामश्चैनमुवाचह ।।6.50.41।।

তাৰ পাছত মহাতেজস্বী গৰুড়ে বাসৱসম প্ৰভাৱশালী সেই দুজন ৰাজকুমাৰক উঠাই থিয় কৰালে; হৃষ্টচিত্তে উভয়কে আলিঙ্গন কৰি, ৰামে তেওঁক ক’লে।

Verse 42

भवत्प्रसादाद् व्यसनंरावणिप्रभवंमहत् ।आवामिहव्यतिक्रान्तौपूर्ववद् बलिनौकृतौ ।।6.50.42।।

ৰামে ক’লে: “আপোনাৰ প্ৰসাদত ৰাৱণিপুত্ৰজনিত এই মহাবিপদ আমি ইয়াত অতিক্ৰম কৰিলোঁ; আৰু পূৰ্বৱৎ পুনৰ বলৱান হৈ উঠিলোঁ।”

Verse 43

यथातातंदशरथंयथाऽजंचपितामहम् ।तथाभवन्तमासाद्यहृदयंमेप्रसीदति ।।6.50.43।।

যেনেকৈ মোৰ পিতা দশৰথক আৰু পিতামহ অজক সাক্ষাৎ কৰিলে মোৰ মন শান্ত হয়, তেনেকৈ আপোনাক লাভ কৰি মোৰ হৃদয় প্ৰসন্ন আৰু নিৰ্মল হয়।

Verse 44

कोभवान्रूपसम्पन्नोदिव्यस्रगनुलेपनः ।वसानोविरजेवस्त्रदिव्याभरणभूषितः ।।6.50.44।।

আপুনি কোন? ৰূপসাম্পন্ন, দিৱ্য পুষ্পমালা আৰু সুগন্ধি অনুলেপনে শোভিত, নিৰ্মল বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি দিৱ্য আভৰণে ভূষিত।

Verse 45

तमुवाचमहातेजावैनतेयोमहाबलः ।पतत्त्रिराजःप्रीतात्माहर्षपर्याकुलेक्षणः ।।6.50.45।।

তেতিয়া মহাতেজস্বী, মহাবলী বৈনতেয়—পক্ষিৰাজ—প্ৰীতচিত্ত হৈ, হর্ষে আকৰ্ষিত কঁপা চকুৰে তাক ক’লে।

Verse 46

अहंसखातेकाकुत्स्थ प्रियःप्राणोबहिश्चरः ।गरुत्मानिहसम्प्राप्तोयुवयोःसाह्यकारणात् ।।6.50.46।।

হে কাকুৎস্থ! মই তোমাৰ সখা—দেহৰ বাহিৰে বিচৰণ কৰা প্ৰাণৰ দৰে অতি প্ৰিয়। মই গৰুত্মান, তোমালোক দুয়োৰ সহায়ৰ কাৰণে ইয়ালৈ আহিছোঁ।

Verse 47

असुरावामहावीर्यावानरावामहाबलाः ।सुराश्चापिसगन्ध्वर्वाःपुरस्कृत्यशतक्रतुम् ।।6.50.47।।नेमंमोक्षयितुंशक्ताश्शरबन्धंसुदारुणम् ।मायाबलादिन्द्रजितानिर्मितंक्रूरकर्मणा ।।6.50.48।।

মহাবীৰ্যশালী অসুৰ হওক বা মহাবলী বানৰ যোদ্ধা, আৰু গন্ধৰ্বসহ দেৱতাসকলেও—শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ)ক অগ্ৰে ৰাখিলেও—এই বন্ধনক দুৰ্লঙ্ঘ্য বুলিয়েই মানিব।

Verse 48

असुरावामहावीर्यावानरावामहाबलाः ।सुराश्चापिसगन्ध्वर्वाःपुरस्कृत्यशतक्रतुम् ।।6.50.47।।नेमंमोक्षयितुंशक्ताश्शरबन्धंसुदारुणम् ।मायाबलादिन्द्रजितानिर्मितंक्रूरकर्मणा ।।6.50.48।।

ক্ৰূৰকৰ্মা ইন্দ্ৰজিতে মায়াবলৰে নিৰ্মিত এই অতি ভয়ংকৰ শৰবন্ধ—বাণৰ বন্ধনৰ পৰা কোনোেও (তোমাক) মুক্ত কৰিব নোৱাৰিব।

Verse 49

एतेनागाःकाद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्राविषोल्बणाः ।रक्षोमायाप्रभावेणशराभूत्वास्त्वदाश्रिताः ।।6.50.49।।

এইসকল কাদ্ৰৱেয় নাগসৰ্প—তীক্ষ্ণ দংশ্ট্ৰাযুক্ত, প্ৰচণ্ড বিষভৰা; ৰাক্ষসমায়াৰ প্ৰভাৱত শৰ হৈ তোমাৰ ওপৰত আঁকোৱালি ধৰি আছে।

Verse 50

सभाग्यश्चासिधर्मज्ञ राम सत्यपराक्रम ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्रासमरेरिपुघातिना ।।6.50.50।।

হে ৰাম, ধৰ্মজ্ঞ, সত্য-আধাৰিত পৰাক্ৰমশালী! সমৰত শত্রুঘাতী ভ্ৰাতা লক্ষ্মণ তোমাৰ সৈতে থকাৰ বাবে তুমি ধন্য।

Verse 51

इमंश्रुत्वातुवृत्तान्तंत्वरमाणोऽहमागतः ।सहसायुवयोःस्नेहात्सखित्वमनुपालयन् ।।6.50.51।।

এই বৃত্তান্ত শুনি মই তৎক্ষণাৎ ত্বৰিত হৈ ইয়ালৈ আহিলোঁ; তোমালোক দুয়োৰ প্ৰতি স্নেহত প্ৰেৰিত হৈ, আমাৰ সখিত্ব পালন কৰি।

Verse 52

मोक्षितौचमहाघोरादस्मात्सायकबन्धनात् ।अप्रमादश्चकर्तव्योयुवाभ्यांनित्यमेवच ।।6.50.52।।

তোমালোক দুয়ো এই অতি ভয়ংকৰ বাণ-বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হ’বা। আৰু তোমালোকক সদায় সজাগ থাকিব লাগিব—কেতিয়াও প্ৰমাদ নকৰিবা।

Verse 53

प्रकृत्याराक्षसाःसर्वेसङ्ग्रामेकूटयोधिनः ।शूराणांशुद्धभावानांभवतामरार्जवंबलम् ।।6.50.53।।

স্বভাৱতে সকলো ৰাক্ষস যুদ্ধত কূট-কৌশলেৰে যুঁজে। কিন্তু শুদ্ধভাৱৰ শূৰ তোমালোকৰ বাবে—আৰ্জৱ, অৰ্থাৎ সৰলতাই ব’ল।

Verse 54

तन्नविश्वसनीयंवोराक्षसानांरणाजिरे ।एतेनैवोपमानेननित्यंजिह्माहिराक्षसाः ।।6.50.54।।

সেয়ে ৰণক্ষেত্ৰত ৰাক্ষসসকলক বিশ্বাস নকৰিবা; এই অভিজ্ঞতাই প্ৰমাণ—ৰাক্ষসসকল সদায় জিহ্ম, অৰ্থাৎ কপটী।

Verse 55

एवमुक्त्वातदारामंसुपर्णस्सुमहाबलः ।परिष्वज्यचसुहृत्स्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे ।।6.50.55।।

এইদৰে কৈ, সুমহাবলী সুপৰ্ণই সুহৃদৰ স্নিগ্ধ স্নেহেৰে ৰামক পৰিষ্বজ্য কৰিলে, তাৰ পিছত বিদায় ল’বলৈ উদ্যত হ’ল।

Verse 56

सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपिवत्सल ।अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिगमिष्यामियथामतम् ।।6.50.56।।

হে সখা ৰাঘৱ, ধৰ্মজ্ঞ, আৰু শত্রুসকলৰ প্ৰতিও বৎসল! মই তোমাৰ অনুমতি বিচাৰোঁ; যথোচিতভাৱে মই এতিয়া প্ৰস্থান কৰিম।

Verse 57

नचकौतूहलंकार्यंसखित्वंप्रतिराघव ।कृतकर्मारणेवीर सखित्वंप्रतिवेत्स्यसि ।।6.50.57।।

হে ৰাঘৱ, এই সখ্যৰ বিষয়ে কৌতূহল নকৰিবা; হে ৰণবীৰ, যুদ্ধত তোমাৰ কৰ্তব্য সম্পন্ন হ’লে তুমি এই মিত্ৰতাক সম্পূৰ্ণৰূপে চিনিব।

Verse 58

बालवृद्धावशेषांतुकृत्वालङ्कांशरोर्मिभिः ।रावणंचरिपुंहत्वासीतांत्वंसमुलप्स्यते ।।6.50.58।।

তোমাৰ শৰসমূহৰ তৰংগসদৃশ প্ৰবাহে তুমি লংকাক এনেদৰে কৰি দিবা যে কেৱল শিশু আৰু বৃদ্ধহে অৱশিষ্ট থাকিব; আৰু শত্রু ৰাৱণক বধ কৰি তুমি সীতাদেৱীক পুনৰ লাভ কৰিবা।

Verse 59

इत्येवमुक्त्वावचनंसुपर्णश्शीघ्रविक्रमः ।रामंचविरुजंकृत्वामध्येतेषांवनौकसाम् ।।6.5.59।।प्रदक्षिणंततःकृत्वापरिष्वज्यचवीर्यवान् ।जगामाकाशमाविश्यसुपर्णःपवनोयथा ।।6.50.60।।

এইদৰে বাক্য কৈ, শীঘ্ৰবিক্ৰমী সুপৰ্ণই বনবাসী বানৰসকলৰ মাজতে ৰামক বেদনামুক্ত কৰিলে। তাৰ পিছত সেই বীৰে ভক্তিভাৱে প্ৰদক্ষিণা কৰি, পুনৰ আলিঙ্গন কৰি, পৱনৰ দৰে আকাশত প্ৰৱেশ কৰি প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 59

इत्येवमुक्त्वावचनंसुपर्णश्शीघ्रविक्रमः ।रामंचविरुजंकृत्वामध्येतेषांवनौकसाम् ।।6.5.59।।प्रदक्षिणंततःकृत्वापरिष्वज्यचवीर्यवान् ।जगामाकाशमाविश्यसुपर्णःपवनोयथा ।।6.50.60।।

এইদৰে বাক্য কৈ, শীঘ্ৰবিক্ৰমী সুপৰ্ণই বনবাসী বানৰসকলৰ মাজতে ৰামক বেদনামুক্ত কৰিলে। তাৰ পিছত সেই বীৰে ভক্তিভাৱে প্ৰদক্ষিণা কৰি, পুনৰ আলিঙ্গন কৰি, পৱনৰ দৰে আকাশত প্ৰৱেশ কৰি প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 60

इत्येवमुक्त्वावचनंसुपर्णश्शीघ्रविक्रमः ।रामंचविरुजंकृत्वामध्येतेषांवनौकसाम् ।।6.5.59।।प्रदक्षिणंततःकृत्वापरिष्वज्यचवीर्यवान् ।जगामाकाशमाविश्यसुपर्णःपवनोयथा ।।6.50.60।।

দুয়ো ৰাঘৱ বেদনামুক্ত হোৱা দেখি বানৰযূথপতিসকলে তেতিয়া সিংহনাদ কৰিলে আৰু উল্লাসত নিজৰ লেঙুৰ দুলালে।

Verse 61

विरुजौराघवौदृष्टवाततोवानरयूथपाः ।सिंहनादांस्तदानेदुर्लङ्गूलंन्दुधुवुस्तदा ।।6.50.61।।

দুয়ো ৰাঘৱ বেদনামুক্ত হোৱা দেখি বানৰযূথপতিসকলে তেতিয়া সিংহনাদ কৰিলে আৰু উল্লাসত নিজৰ লেঙুৰ দুলালে।

Verse 62

ततोभेरीस्समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यनादयन् ।दध्मुश्शङ्खान्सम्प्रहृष्टाःक्षेवलन्त्यपियथापुरम् ।।6.50.62।।

তাৰ পাছত তেওঁলোকে ভেৰী জোৰে বজালে আৰু মৃদংগো ধ্বনিত কৰিলে; পৰম হৰ্ষিত হৈ শঙ্খ ফুঁকিলে আৰু আগৰ দৰে পুনৰ উছলি-নাচিবলৈ ধৰিলে।

Verse 63

आस्फोट्याःस्पोट्यविक्रान्ताःवानराःनगयोधिनः ।द्रुमानुत्पट्यविविधांस्तस्थुश्शतसहस्रशः ।।6.50.63।।

গছ উভালি লৈ যুদ্ধ কৰা নগযোধী বানৰসকলে আঙুলী চটকাই নিজৰ বীৰ-বিক্ৰম প্ৰকাশ কৰিলে; নানা প্ৰকাৰ গছ উভালি শতা-সহস্ৰে তাত থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 64

विसृजन्तोमहानादांस्त्रासयन्तोनिशाचरान् ।लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्युद्धकामाःप्लवङ्गमाः ।।6.50.64।।

মহানাদ উত্থাপন কৰি নিশাচৰ ৰাক্ষসসকলক ত্ৰাসিত কৰি, যুদ্ধকামী প্লৱংগমাসকল আগবাঢ়ি লংকাৰ দুৱাৰসমূহত উপনীত হ’ল।

Verse 65

तेषांसुखीमस्तुमुलोनिनादोबभूवशाखामृगयूथपानाम् ।क्षयेनिदाघस्ययथाघनानांनादस्सुभीमोनदतांनिशीथे ।।6.50.65।।

তেতিয়া সেই শাখামৃগ-যূথপসকলৰ তুমুল নিনাদ উঠিল—নিদাঘৰ অন্তত ঘনমেঘৰ গর্জনৰ দৰে ভয়ংকৰ; নিশীথত গর্জি উঠা মেঘধ্বনিসদৃশ অতি ভীষণকৈ প্ৰতিধ্বনিত হ’ল।