Sarga 30

Verse 1

ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टंप्रत्यवेदयन् ।।6.30.1।।

(মই ক’ম) ৰাৱণৰ তেজৰ প্ৰভাৱত ৰাক্ষসসকল কেনেকৈ স্নিগ্ধ-ভক্তিৰে তেওঁৰ প্ৰতি অনুগত থাকে, লংকাৰ পৰম সমৃদ্ধি কেনেকুৱা, আৰু সাগৰৰ ভীমতা কিমান ভয়ংকৰ—সেয়া।

Verse 2

चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामंमहाबलम् ।जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चिच्छार्दूलंवाक्यमब्रवीत् ।।6.30.2।।

চাৰসকলৰ পৰা শুনি যে মহাবলী ৰাম মহাসেনাসহ আহি উপস্থিত হৈছে, ৰাৱণ কিছু উদ্বিগ্ন হ’ল আৰু শাৰ্দূলক বচন ক’লে।

Verse 3

अयथावच्चतेवर्णोदीनश्चासिनिशाचर ।नासिकच्चिदमित्राणांक्रुद्धानांवशमागतः ।।6.30.3।।

হে নিশাচৰ, তোৰ বৰ্ণ যথাযথ নহয়, আৰু তই দীন দেখাইছ। ক’—ক্ৰুদ্ধ শত্রুবোৰৰ বশত কিবা তই পৰি গ’লা নেকি?॥

Verse 4

इतितेनानुशिष्टस्तुवाचंमन्दमुदीरयत् ।तदाराक्षसशार्दूलंशार्दूलोभयविह्वलः ।।6.30.4।।

এইদৰে তেওঁৰ দ্বাৰা প্ৰশ্নিত হৈ, ভয়ত বিহ্বল শাৰ্দূল ৰাক্ষসসকলৰ ব্যাঘ্ৰসদৃশ সেই ৰাক্ষসশাৰ্দূলক মৃদু স্বৰে কথা ক’লে॥

Verse 5

नतेचारयितुंशक्याराजन्वानरपुङ्गवाः ।विक्रान्ताबलवन्तश्चराघवेणचरक्षिताः ।।6.30.5।।

হে ৰাজন, বানৰপুঙ্গৱসকলৰ মাজত তোমাৰ চাৰসকলে চলাফেরা কৰিব নোৱাৰে। তেওঁলোক বিক্ৰান্ত আৰু বলৱান, আৰু ৰাঘৱৰ দ্বাৰাও সুৰক্ষিত॥

Verse 6

नापिसम्भाषितुंशक्यास्सम्प्रश्नोऽत्रनलभ्यते ।सर्वतोरक्ष्यतेपन्थावानरैःपर्वतोपमै ।।6.30.6।।

সিহঁতৰ সৈতে কথা-বতৰা কৰাও সম্ভৱ নহয়; ইয়াত প্ৰশ্ন কৰিবলৈও সুযোগ নাপোৱা যায়। পৰ্বতসম বানৰসকলে সকলো দিশৰ পৰা পথটো কঠোৰভাৱে ৰক্ষা কৰি আছে।

Verse 7

प्रविष्टमात्रेज्ञातोऽहंबलेतस्मिन्नचारिते ।बलाद्गृहीतोरक्षोभिर्बहुधाऽस्मिविचालितः ।।6.30.7।।

সেই সেনাত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে মোক চিনি পোৱা গ’ল। ৰক্ষীসকলে মোক বলপূৰ্বক ধৰি ললে আৰু বাৰে বাৰে ইফালে সিফালে টানি আজুৰি লৈ ফুৰিলে।

Verse 8

जानुभिर्मुष्टिभिर्दन्तेस्तलैश्चाभिहतोभृशम् ।परिणीतोऽस्मिहरिभिर्बलवद्भिरमर्षणैः ।।6.30.8।।

সেই শক্তিশালী আৰু ক্ৰুদ্ধ বানৰবোৰে মোক আঁঠু, মুঠি, দাঁত আৰু হাতৰ তলোৱাৰে নিৰ্দয়ভাৱে প্ৰহাৰ কৰি চাৰিওফালে ঘূৰাই ফুৰাইছিল।

Verse 9

परिणीयचसर्वत्रनीतोऽहंरामसंसदम् ।रुधिरादिग्धसर्वाङ्गोविह्वलश्चलितेन्द्रियः ।।6.30.9।।

সৰ্বত্ৰে ঘূৰাই ফুৰোৱাৰ পিছত মোক ৰামৰ সভালৈ লৈ যোৱা হ’ল। মোৰ গোটেই শৰীৰ তেজৰে লুতুৰি-পুতুৰি হৈ আছিল, মই বিহ্বল হৈ পৰিছিলো আৰু মোৰ ইন্দ্ৰিয়বোৰ অসাৰ হৈ পৰিছিল।

Verse 10

हरिभिर्वध्यमानश्चयाचमानःकृताञ्जलिः ।राघवेणपरित्रातोजीवामीतियदृच्छया ।।6.30.10।।

সেনাদলৰ বিভাগ আৰু বাহনৰ বিন্যাসো তেওঁ নিৰ্দেশ কৰিলে; এইদৰে কৈ তত্ত্ববিত কপিশ্ৰেষ্ঠই বিস্তাৰে বৰ্ণনা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 11

एषशैलैश्शिलाभिश्चपूरयित्वामहार्णवम् ।द्वारमाश्रित्यलङ्कायारामस्तिष्ठतिसायुधः ।।6.30.11।।

শিলা আৰু পৰ্বতখণ্ডেৰে মহাসাগৰ পূৰ কৰি, লংকাৰ দ্বাৰ আশ্ৰয় কৰি ৰাম অস্ত্ৰসজ্জ হৈ তাত দণ্ডায়মান।

Verse 12

गरुडव्यूहमास्थायसर्वतोहरिभिर्वृतः ।मांविसृज्यमहातेजालङ्कामेवाभिवर्तते ।।6.30.12।।

‘গৰুড়’ ব্যূহ গ্ৰহণ কৰি, চৌদিশে বানৰদলেৰে বেষ্টিত মহাতেজস্বী, মোক মুক্ত কৰি, সিধাই লংকাৰ দিশে অগ্ৰসর হয়।

Verse 13

पुराप्राकारमायातिक्षिप्रमेकतरंकुरु ।सीतांवास्मैप्रयच्छाशुयुद्धंवाप्रदीयताम् ।।6.30.13।।

সি প্ৰাচীৰলৈ আহি পোৱাৰ আগতেই তই শীঘ্ৰে এটা কাম কৰ: হয় সীতাক তৎক্ষণাৎ তেওঁলৈ উভতাই দে, নতুবা যুদ্ধ আৰম্ভ হ’বলৈ দে।

Verse 14

मनसातंतदाप्रेक्ष्यतच्छ्रुत्वाराक्षसाधिपः ।शार्दूलंसुमहद्वाक्यमथोवाचसरावणः ।।6.30.14।।

সেই কথা শুনি মনতে বিচাৰ কৰি, ৰাক্ষসাধিপতি ৰাৱণে তাৰ পাছত শাৰ্দূলক গম্ভীৰ আৰু মহৎ বাক্যৰে উত্তৰ দিলে।

Verse 15

यदिमांप्रतियुध्येरन्देवगन्धर्वदानवाः ।नैवसीतांप्रदास्यामिसर्वलोकभयादपि ।।6.30.15।।

যদি দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু দানৱসকলেও মোৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰে, আৰু সকলো লোকৰ ভয় দেখুৱাই মোক ধমকায়, তথাপিও মই সীতাক কেতিয়াও উভতাই নিদিম।

Verse 16

एवमुक्त्वामहातेजारावणःपुनरब्रवीत् ।चरिताभवतासेनाकेऽत्रशूराःप्लवङ्गमाः ।।6.30.16।।

এইদৰে কৈ মহাতেজস্বী ৰাৱণে পুনৰ ক’লে: ‘তই তেওঁলোকৰ সেনাৰ মাজত ঘূৰি ফুৰিছ—ইয়াত প্লৱঙ্গমসকলৰ মাজত শূৰ কোন কোন?’

Verse 17

कीदृशा: किंप्रभा: सौम्यवानरायेदुरासदाः ।कस्यपुत्राश्चपौत्राश्चतत्त्वमाख्याहिराक्षस:।। 6.30.17।।

“সৌম্য, সেই দুৰাসদ বানৰ যোদ্ধাসকল কেনেকুৱা? তেওঁলোকৰ পৰাক্ৰম আৰু তেজ কিমান? তেওঁলোক কাৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰ? হে ৰাক্ষস, সঁচা কথা মোক ক’।”

Verse 18

तथात्रप्रतिपत्स्यामिज्ञात्वातेषांबलाबलम् ।अवश्यंबलसङ् ख्यानंकर्तव्यंयुद्धमिच्छताम् ।।6.30.18।।

তেওঁলোকৰ বল-অবল জানি লৈহে মই ইয়াত কি কৰিব লাগে স্থিৰ কৰিম; যুদ্ধ ইচ্ছুকসকলৰ বাবে সৈন্যবল আৰু সংখ্যাৰ মূল্যায়ন কৰা অনিবার্য।

Verse 19

अथैवमुक्तश्शार्दूलोरावणेनोत्तमश्चरः ।इदंवचनमारेभेवक्तुंरावणसन्निधौ ।।6.30.19।।

ৰাৱণে এনেদৰে কোৱাত, উত্তম চৰ শাৰ্দূল ৰাৱণৰ সন্নিধিত এই বাক্যসমূহ ক’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 20

अथर्क्षरजसःपुत्रोयुधिराजासुदुर्जयः ।गद्गदस्याथपुत्त्रोऽत्रजाम्बवानितिविश्रुतः ।।6.30.20।।

তাৰ পাছত সি ক’লে: ঋক্ষৰাজৰ পুত্ৰ যুধিৰাজ যুদ্ধত অতি দুৰ্জয়; আৰু ইয়াত গদ্গদৰ পুত্ৰো আছে, যি ‘জাম্বৱান’ নামে প্ৰখ্যাত।

Verse 21

गद्गदस्यैवपुत्त्रोऽन्योगुरुपुत्र: शतक्रतोः ।कदनंयस्यपुत्रेणकृतमेकेनरक्षसाम् ।।6.30.21।।

গদ্গদৰ আন এজন পুত্ৰো ইয়াত আছে—‘গুরুপুত্ৰ’ আৰু শতক্ৰতুৰ (পুত্ৰ); তেওঁৰ একমাত্ৰ পুত্ৰে একাই ৰাক্ষসসকলৰ মহা সংহাৰ সাধন কৰিছিল।

Verse 22

सुषेणश्चापिधर्मात्मापुत्रोधर्मस्यवीर्यवान् ।सौम्यस्सोमात्मजश्चात्रराजन् दधिमुखःकपिः ।।6.30.22।।

ইয়াত সুষেণো আছে—ধৰ্মাত্মা আৰু পৰাক্ৰমী—যাক ধৰ্মৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়; আৰু, হে ৰাজন, ইয়াত সোম (চন্দ্ৰ)ৰ আত্মজ সৌম্য কপি দধিমুখো আছে।

Verse 23

सुमुखोदुर्मुखश्चात्रवेगदर्शीचवानरः ।मृत्युर्वानररूपेणनूनंसृष्टस्स्वयम्भुवा ।।6.30.23।।

ইয়াত সুমুখ, দুৰ্মুখ আৰু বানৰ বেগদৰ্শীও আছে। নিশ্চয় স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাই বানৰ-যোদ্ধাৰ ৰূপে মৃত্যুকেই গঢ়ি তুলিছে যেন লাগে।

Verse 24

पुत्त्रोहुतवहस्याथनीलस्सेनापतिस्स्वयम् ।अनिलस्यचपुत्त्रोऽत्रहनूमानितिविश्रुतः ।।6.30.24।।

ইয়াত হুতৱহ (অগ্নি)ৰ পুত্ৰ নীল—স্বয়ং সেনাপতি—আছে। আৰু ইয়াত অনিল (বায়ু)ৰ পুত্ৰ, হনুমান নামে বিশ্ৰুত, সেয়ো আছে।

Verse 25

नप्ताशक्रस्यदुर्धर्षोबलवानङ्गदोयुवा ।मैन्दश्चद्विविदश्चोभौबलिनावश्विसम्भवौ ।।6.30.25।।पुत्त्रावैवस्वतस्यात्रपञ्चकालान्तकोपमाः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।6.30.26।।दशवानरकोट्यश्चशूराणांयुद्धकाङ्क्षिणाम् ।श्रीमतांदेवपुत्त्राणांशेषंनाख्यातुमुत्सहे ।।6.30.27।।

ইন্দ্ৰৰ নাতি যুৱ অঙ্গদ বলৱান আৰু অদম্য। অশ্বিনী কুমাৰদ্বয়ৰ পৰা জন্ম লোৱা যমজ মৈন্দ আৰু দ্বিৱিদ—উভয়েই মহাবলী—ইয়াত আছে। ইয়াত বৈৱস্বত যমৰ পাঁচ পুত্ৰ—গজ, গৱাক্ষ, গৱয়, শৰভ আৰু গন্ধমাদন—প্ৰলয়কালৰ দৰে ভয়ংকৰ। আৰু দেৱপুত্ৰ, শ্ৰীমন্ত, যুদ্ধকাংক্ষী শূৰ বানৰৰ দহ কোটি সেনা আছে; বাকীসকলক বৰ্ণনা কৰিবলৈ মোৰ সামৰ্থ্য নাই।

Verse 26

नप्ताशक्रस्यदुर्धर्षोबलवानङ्गदोयुवा ।मैन्दश्चद्विविदश्चोभौबलिनावश्विसम्भवौ ।।6.30.25।।पुत्त्रावैवस्वतस्यात्रपञ्चकालान्तकोपमाः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।6.30.26।।दशवानरकोट्यश्चशूराणांयुद्धकाङ्क्षिणाम् ।श्रीमतांदेवपुत्त्राणांशेषंनाख्यातुमुत्सहे ।।6.30.27।।

সিংহসদৃশ দেহধাৰী এই যুৱক দশৰথৰ পুত্ৰ; যাৰ হাতে দুষণ, খৰ আৰু ত্ৰিশিৰাও নিধন হৈছিল।

Verse 27

नप्ताशक्रस्यदुर्धर्षोबलवानङ्गदोयुवा ।मैन्दश्चद्विविदश्चोभौबलिनावश्विसम्भवौ ।।6.30.25।।पुत्त्रावैवस्वतस्यात्रपञ्चकालान्तकोपमाः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।6.30.26।।दशवानरकोट्यश्चशूराणांयुद्धकाङ्क्षिणाम् ।श्रीमतांदेवपुत्त्राणांशेषंनाख्यातुमुत्सहे ।।6.30.27।।

পৰাক্ৰমত পৃথিৱীত ৰামৰ সমান কোনো নাই। তেওঁৰ দ্বাৰাই বিৰাধ নিধন হ’ল, আৰু মৃত্যুৰ দৰে ভয়ংকৰ কবন্ধো বিনষ্ট হ’ল।

Verse 28

पुत्त्रोदशरथस्यैषसिंहसंहनोयुवा ।दूषणोनिहतोयेनखरश्चत्रिशिरास्तथा ।।6.30.28।।

সিংহসদৃশ দেহধাৰী এই যুৱক দশৰথৰ পুত্ৰ; যাৰ হাতে দুষণ, খৰ আৰু ত্ৰিশিৰাও নিধন হৈছিল।

Verse 29

नास्तिरामस्यसदृशोविक्रमेभुविकश्चन ।विराधोनिहतोयेनकबन्धश्चान्तकोपमः ।।6.30.29।।

পৰাক্ৰমত পৃথিৱীত ৰামৰ সমান কোনো নাই। তেওঁৰ দ্বাৰাই বিৰাধ নিধন হ’ল, আৰু মৃত্যুৰ দৰে ভয়ংকৰ কবন্ধো বিনষ্ট হ’ল।

Verse 30

वक्तुंनशक्तोरामस्यनरःकश्चिद्गुणान् क्षितौ ।जनस्थानगतायेनयावन्तोराक्षसाहताः ।।6.30.30।।

পৃথিৱীত কোনো মানুহে ৰামৰ গুণসমূহ বৰ্ণনা কৰিবলৈ সক্ষম নহয়—যিজনে জনস্থানলৈ আগবাঢ়ি অহা সেই সকলো ৰাক্ষসক সংহাৰ কৰিছিল।

Verse 31

लक्ष्मणश्चात्रधर्मात्मामातङ्गानामिवर्षभः ।यस्यबाणपथंप्राप्यनजीवेदपिवासवः ।।6.30.31।।

আৰু ইয়াত ধৰ্মাত্মা লক্ষ্মণো আছে—মাতঙ্গসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বৃষভৰ দৰে। যাৰ বাণপথত পৰিলে বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ও জীৱিত নাথাকে।

Verse 32

श्वेतोज्योतिर्मुखश्चात्रभास्करस्यात्मसम्भवौ ।वरुणस्यचपुत्त्रोऽन्योःहेमकूटःप्लवङ्गमः ।।6.30.32।।विश्वकर्मसुतोवीरोनलःप्लवगसत्तमः ।विक्रान्तोबलवानत्रवसुपुत्रस्सदुर्धरः ।।6.30.33।।

ইয়াত শ্বেত আৰু জ্যোতিৰ্মুখো আছে—ভাস্কৰ (সূৰ্য)ৰ আত্মসম্ভৱ পুত্ৰ। লগতে বৰুণৰ আন এজন পুত্ৰ হেমকূট নামৰ প্লৱঙ্গমো আছে।

Verse 33

श्वेतोज्योतिर्मुखश्चात्रभास्करस्यात्मसम्भवौ ।वरुणस्यचपुत्त्रोऽन्योःहेमकूटःप्लवङ्गमः ।।6.30.32।।विश्वकर्मसुतोवीरोनलःप्लवगसत्तमः ।विक्रान्तोबलवानत्रवसुपुत्रस्सदुर्धरः ।।6.30.33।।

বিশ্বকৰ্মাৰ পুত্ৰ বীৰ নল—প্লৱগসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—ইয়াত উপস্থিত। আৰু ইয়াত বসুপুত্ৰ দুৰ্ধৰো আছে—পৰাক্ৰমী, বলৱান, অতি দুৰ্জয়।

Verse 34

राक्षसानांवरिष्ठश्चतवभ्रातावीभीषणः ।प्रतिगृह्यपुरींलङ्कांराघवस्यहितेरतः ।।6.30.34।।

ৰাক্ষসসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ আপোনাৰ ভ্ৰাতৃ বিভীষণে লংকাৰ ৰাজ্য গ্ৰহণ কৰি ৰাঘৱৰ হিত সাধনত নিমগ্ন হৈ আছে।

Verse 35

इतिसर्वंसमाख्यातंतवेदंवानरंबलम् ।सुवेलेऽधिष्ठितंशैलेशेषकार्येभवान्गतिः ।।6.30.35।।

সুৱেল পৰ্বতত অৱস্থান কৰা এই বানৰ সেনাৰ বিষয়ে মই আপোনাক সবিশেষ জনালে। এতিয়া অৱশিষ্ট কাৰ্যৰ বাবে আপুনিয়েই সিদ্ধান্ত লব লাগিব।