Sarga 14

Verse 1

निशाचरेन्द्रस्यनिशम्यवाक्यंसकुम्भकर्णस्यचगर्जितानि ।विभीषणोराक्षसराजमुख्यमुवाचवाक्यंहितमर्थयुक्तम् ।।।।

নিশাচৰেন্দ্ৰৰ বাক্য আৰু কুম্ভকৰ্ণৰ গর্জন শুনি, বিভীষণে ৰাক্ষস-ৰাজসকলৰ অগ্ৰগণ্যজনক হিতকাৰী আৰু অৰ্থযুক্ত বাক্যৰে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 2

न्तरभोगराशिश्चिन्ताविषस्सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः ।पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायस्सीतामहाहिस्तवकेनराजन् ।।।।

হে ৰাজন, তুমি সীতাক কিয় বাছিলা? সি মহাসৰ্পৰ দৰে—বক্ষস্থলত কুণ্ডলীধাৰী, চিন্তাই বিষস্বৰূপ, সুস্মিতৰ আঁৰত লুকাই থকা তীক্ষ্ণ দংশ্ট্ৰাযুক্ত, আৰু তাৰ পাঁচ আঙুলিয়েই যেন পাঁচ শিৰ, অতিকায়।

Verse 3

यावन्नलङ्कांसमभिद्रवन्तिवलीमुखाःपर्वतकूटमात्राः ।दष्ट्रायुधाश्चैवनखायुधाश्चप्रदीयतांदाशरथायमैथिली ।।।।

পৰ্বতশিখৰৰ সমান মহাকায়, দংশ্ট্ৰ আৰু নখক অস্ত্ৰ কৰি থকা বানৰসেনা লংকাৰ ওপৰত ধাৱি আহিবৰ আগতেই, দাশৰথি ৰামলৈ মৈথিলী সীতাক প্ৰত্যৰ্পণ কৰা হওক।

Verse 4

यावन्नगृह्णन्तिशिरांसिबाणारामेरिताराक्षसपुङ्गवानाम् ।वज्रोपमावायुसमानवेगाःप्रदीयतांदाशरथायमैथिली ।।।।

ৰামে নিক্ষেপ কৰা বাণসমূহ বজ্ৰসম প্ৰচণ্ড আৰু বায়ুসম বেগবান হৈ ৰাক্ষসপুঙ্গৱসকলৰ শিৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ ধৰাৰ আগতেই, দাশৰথি ৰামলৈ মৈথিলী সীতাক প্ৰদান কৰা হওক।

Verse 5

नकुम्भकर्णेन्द्रजितौचराजंस्तथामहापार्श्वमहोदरौवा ।निकुम्भकुम्भौचतथाऽतिकायःस्थातुंनशक्तायुधिराघवस्य ।।।।

হে ৰাজন, যুদ্ধত ৰাঘৱৰ সন্মুখত কুম্ভকৰ্ণ বা ইন্দ্ৰজিত, মহাপাৰ্শ্ব বা মহোদৰ, নিকুম্ভ-কুম্ভ অথবা অতিকায়—কোনোৱেই থিয় হৈ থাকিব নোৱাৰে।

Verse 6

जीवंस्तुरामस्यनमोक्ष्यसेत्वंगुप्तस्सवित्राप्यथवामरुद्भि: ।नवासवस्याङ्कगतोनमृत्योर्नभोनपाताळमनुप्रविष्टः ।।।।

হে ৰাক্ষস! ৰামৰ হাতৰ পৰা তুমি জীৱিত অৱস্থাত ৰক্ষা নাপাবা—সৱিতা সূৰ্য বা মৰুতগণে ৰক্ষা কৰিলেও নহয়; ইন্দ্ৰৰ কোলাত বহিলেও বা যমৰ আশ্ৰয়ত থাকিলেও নহয়; আকাশত প্ৰৱেশ কৰিলেও বা পাতালত নামিলেও মৃত্যুৰ পৰা মুক্তি নাই।

Verse 7

निशम्यवाक्यंतुविभीषणस्यततःप्रहस्तोवचनंबभाषे ।ननोभयंविद्मनदैवतेभ्योनदानवेभ्योऽप्यथवाकुतश्चित् ।।।।

বিভীষণৰ বাক্য শুনি প্ৰহস্তে ক’লে: “আমাৰ কোনো ভয় নাই—দেৱতাসকলৰ পৰা নহয়, দানৱসকলৰ পৰাও নহয়; ক’ৰবাৰ পৰা বা কাৰোবাৰ পৰা একেবাৰে নহয়।”

Verse 8

नयक्षगन्धर्वमहोरगेभ्योभयंनसंख्येपतगोरगेभ्यः ।कथंनुरामाद्भविताभयंनोनरेन्द्रपुत्रात्समरेकदाचित् ।।।।

যুদ্ধত আমাৰ যক্ষ, গন্ধৰ্ব বা মহাসৰ্পসকলৰ পৰা ভয় নাই; পক্ষী বা সৰীসৃপৰ পৰাও নহয়। তেন্তে নৰেন্দ্ৰ-পুত্ৰ ৰামৰ পৰা সমৰত কেতিয়াও আমাৰ ভয় কেনেকৈ হ’ব?

Verse 9

प्रहस्तवाक्यंत्वहितंनिशम्यविभीषणोराजहितानुकाङ्क्षी ।ततोमहार्थंवचनंबभाषेधर्मार्थकामेषुनिविष्टबुद्धि:।। ।।

প্ৰহস্তৰ অহিতকাৰী বাক্য শুনি, ৰজাৰ সত্য হিত কামনা কৰা বিভীষণে—ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামত স্থিৰ বুদ্ধি স্থাপন কৰি—তাৰ পাছত গভীৰ অৰ্থবহুল মহৎ বাক্য ক’লে।

Verse 10

प्रहस्त: राजाचमहोदरश्चत्वंकुम्भकर्णश्चयथाऽर्थजातम् ।ब्रवीतरामंप्रतितन्नशक्यंयथागतिस्स्वर्गमधर्मबुद्धेः ।।।।

প্ৰহস্ত, ৰাজা, মহোদৰ, তুমি আৰু কুম্ভকৰ্ণ—ৰামৰ বিৰুদ্ধে তোমালোকে যি যি উপায় ভাবা, সেয়া সিদ্ধ হ’ব নোৱাৰে; যেনেকৈ অধৰ্মবুদ্ধিৰ লোকৰ স্বৰ্গগতি নাহে।

Verse 11

वधस्तुरामस्यमयात्वयाचप्रहस्तसर्वैरपिराक्षसैर्वा ।कथंभवेदर्थविशारदस्यमहार्णवंतर्तुमिवाप्लवस्य ।।।।

প্ৰহস্ত, সকলো বিষয়ত বিচক্ষণ ৰামক বধ কৰা—মোৰে হওক, তোমাৰে হওক, বা সকলো ৰাক্ষসৰেও হওক—কেনেকৈ সম্ভৱ? ই যেন সাঁতুৰিব নাজানা মানুহে মহাসাগৰ পাৰ হ’বলৈ যোৱা দৰে।

Verse 12

धर्मप्रधानस्यमहारथस्यइक्ष्वाकुवंशप्रभवस्यराज्ञः ।पुरोस्यदेवाश्चतथाविधस्यकृत्येषुशक्तस्यभवन्तिमूढा ।।।।

ইক্ষ্বাকু বংশত জন্ম লোৱা, মহাৰথী, ধৰ্মক প্ৰধান মানি চলা আৰু কৰ্মসিদ্ধিত শক্তিমান সেই ৰজাৰ সন্মুখত দেৱতাসকলেও কেতিয়াবা মোহগ্ৰস্ত হৈছিল; তেন্তে তোমালোকে তেওঁৰ বিৰুদ্ধে কি সাধিব পাৰিবা?

Verse 13

तीक्ष्णानतायत्तवकङ्कपत्रादुरासदाराघवविप्रमुक्ताः ।भित्वाशरीरंप्रविशन्तिबाणाःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ।।।।

প্ৰহস্ত, কঙ্ক-পাখিৰ পাখনা লগোৱা, ৰাঘৱে নিক্ষেপ কৰা তীক্ষ্ণ আৰু দুৰাসদ বাণবোৰে তোমাৰ দেহ ভেদি ভিতৰলৈ সোমাব; এই সত্য থাকোঁতেই তুমি কিয় দম্ভ কৰিছা?

Verse 14

भित्त्वानतावत्प्रविशन्तिकायंप्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः ।शिताश्शराराघवविप्रमुक्ताःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ।।।।

প্ৰহস্ত, ৰাঘৱে নিক্ষেপ কৰা সেই তীক্ষ্ণ শৰবোৰ—প্ৰাণান্তিক, অশনি-তুল্য বেগৱান—এতিয়াও তোমাৰ দেহ ভেদি ভিতৰলৈ সোমোৱা নাই; সেই কাৰণেই তুমি এতিয়াও দম্ভ কৰিছা।

Verse 15

नरावणोनातिबलस्त्रिशीर्षोनकुम्भकर्णोऽस्यसुतोनिकुम्भः ।नचेन्द्रजिद्दाशरधिंप्रसोढुंत्वंवारणेशक्रसमंसमर्थ:।। ।।

না ৰাৱণ, না অতি-বলৱান ত্ৰিশীৰ্ষ, না কুম্ভকৰ্ণৰ পুত্ৰ নিকুম্ভ, না ইন্দ্ৰজিতো—শক্ৰসম দাশৰথীক ৰণত সহিব নোৱাৰে; তেন্তে তুমি কেনেকৈ সমৰ্থ হ’বা?

Verse 16

देवान्तकोवापिनरान्तकोवातथातिकायोऽतिरथोमहात्मा ।आकम्पनश्चाद्रिसमानसारःस्थातुंनशक्तायुधिराघवस्य ।।।।

দেৱান্তক হওক বা নৰান্তক, অথবা অতিকায়, মহাত্মা অতিৰথ মহাৰথী, বা পৰ্বতসম দঢ়সাৰ আকম্পন—কোনোৱেই যুধিত ৰাঘৱৰ সন্মুখত থিয় দিব নোৱাৰে।

Verse 17

अयंचराजाव्यसनाभिभूतोमित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भि: ।अन्वास्यतेराक्षसनाशनार्थेतीक्ष्णःप्रकृत्याह्यसीक्षयकारी ।।।।

এই ৰজা ব্যসনত অভিভূত, স্বভাৱত তীক্ষ্ণ আৰু অবিবেচনাৰে কৰ্ম কৰা; আৰু তোমালোক—মিত্ৰৰ নামে শত্রু-সদৃশ—তেওঁৰ কাষত থাকি ৰাক্ষস-বিনাশৰ দিশে তেওঁক আগুৱাই লৈ গৈছা।

Verse 18

अनन्तभोगेनसहस्रमूर्थ्नानागेनभीमेनमहाबलेव ।बलात्परिक्षिप्तमिमंभवन्तोराजानमुत्क्षिप्यविमोचयन्तु ।।।।

অনন্ত ভোগবিশিষ্ট, সহস্ৰমূৰ্ধা, ভীম আৰু মহাবলৱান নাগে এই ৰজাক বলাত্‌ পৰিক্ষিপ্ত কৰি জপটিয়াই ধৰিছে; তোমালোক সকলোৱে তেওঁক উঠাই সেই বন্ধনৰ পৰা বলপূৰ্বক মুক্ত কৰা।

Verse 19

यावद्धिकेशग्रहणातसुहृद्भि: समेत्यसर्वैःपरिपूर्णकामैः ।निगृह्यराजापरिरक्षितव्योभूतैर्यथाभीमबलैर्गृहीतः ।।।।

যিমান সময় লাগে—চুলি ধৰি হলেও—সকলো সুহৃদ একেলগে সমবেত হৈ, পূৰ্ণ সংকল্পে ৰজাক সংযত কৰি ৰক্ষা কৰিব লাগে; যেন ভয়ংকৰ বলৱান ভূতে ধৰা মানুহক উদ্ধাৰ কৰা হয়।

Verse 20

सुवारिणाराघवसागरेणप्रच्छाद्यमानस्तरसाभवद्भि: ।युक्तस्त्वयंतारयितुंसमेत्यकाकुत्स्थपातालमुखेपतन्सः ।।।।

তোমালোকৰ তীব্ৰ বেগী আঘাতত সি ‘ৰাঘৱ-সাগৰ’ৰ দৰে শীঘ্ৰে আৱৃত হৈ পৰিছে; যেন কাকুৎস্থৰ পাতাল-মুখত পতিত হৈছে। সেয়ে তোমালোক একেলগে সমবেত হৈ তাক নিৰাপদে পাৰ কৰাই, সেই বিনাশৰ পৰা মুক্ত কৰা উচিত।

Verse 21

इदंपुरस्यास्यसराक्षसस्यराज्ञश्चपथ्यंससुहृज्जनस्य ।सम्यग्घिवाक्यंस्वमतंब्रवीमिनरेन्द्रपुत्रायददामपत्नीम् ।।।।

এই নগৰ, এই ৰাক্ষসসমাজ, ৰজা আৰু তেওঁৰ সুহৃদজনসকলৰ বাবে এইয়েই পথ্য উপদেশ: মই সম্যকভাৱে বিবেচিত নিজ মত কওঁ—নৰেন্দ্ৰ-পুত্ৰক তেওঁৰ পত্নীক পুনৰ সমৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 22

परस्यवीर्यंस्वबलंचबुध्वास्थानंक्षयंचैवतथैववृद्धिम् ।तथास्वपक्षेप्यनुमृश्यबुध्वावदेत् क्षमंस्वामिहितंसमन्त्री ।।।।

শত্ৰুৰ বীৰ্য আৰু নিজৰ বল, লগতে নিজৰ অৱস্থান, ক্ষয় আৰু বৃদ্ধি জানি, নিজৰ পক্ষকো ভালদৰে বিবেচনা কৰি, মন্ত্ৰীয়ে স্বামীৰ হিতত যি যুক্তিসংগত আৰু সত্যকল্যাণকৰ, সেই পৰামৰ্শ দিয়া উচিত।