Sarga 127
भरद्वाजाश्रम-समागमः / Meeting Bharadvaja at the Hermitage (Homeward Blessings)
युद्धकाण्ड
নিৰ্বাসনৰ নিৰ্দিষ্ট চন্দ্ৰ-তিথি সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ৰাম আৰু লক্ষ্মণ ভৰদ্বাজ মুনিৰ আশ্ৰমত উপস্থিত হৈ ভক্তিভাৱে প্ৰণাম জনায়। ৰামে অযোধ্যাৰ অৱস্থা সুধে—প্ৰজাৰ সুখ-সমৃদ্ধি, ভৰতৰ শাসন-ব্যৱস্থা আৰু ৰাণীসকলৰ কুশল—ইয়াৰ দ্বাৰা যুদ্ধ-লক্ষ্যৰ পৰা পুনৰ নাগৰিক-ধৰ্ম আৰু ৰাজ্য-ধৰ্মলৈ গতি সলনি হোৱা প্ৰকাশ পায়। ভৰদ্বাজ মুনি স্নেহেৰে কয় যে ভৰত তপস্বীৰ দৰে জীৱন যাপন কৰি ৰামৰ অপেক্ষাত আছে আৰু নিজৰ আগত পাদুকা স্থাপন কৰি সেৱা কৰি আছে—ই অর্পিত সাৰ্বভৌমত্ব আৰু অটল আনুগত্যৰ চিহ্ন। মুনিয়ে তপস্যা আৰু শিষ্যসকলৰ সংবাদেৰে ৰামৰ সমগ্ৰ যাত্ৰা জানে বুলি কয়—সীতা-হৰণ, মাৰিচ, কৱন্ধ, পম্পা, সুগ্ৰীৱৰ সৈতে মিত্ৰতা, বালীৰ বধ, হনুমানে সীতাৰ সন্ধান আৰু লংকা দাহ, নলৰ সেতু, ৰাৱণ-বধ আৰু দেৱ-অনুগ্ৰহ। মুনিয়ে অৰ্ঘ্য আগবঢ়াই বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ কয়। ৰামে অনুৰোধ কৰে যে অযোধ্যালৈ যোৱা পথত ঋতুবহিৰ্ভূত, অমৃত-সুগন্ধি ফল-ফুলৰ প্ৰাচুৰ্য হ’ব। মুনিৰ অনুমতিত কেইবাযোজনালৈ পৰিৱেশ ৰূপান্তৰিত হয়—শুকান গছত ফল ধৰে, পাতহীন গছ পুনৰ সেউজীয়া হয়, আৰু মধুৰ-মধুসমৃদ্ধ প্ৰাচুৰ্য দেখা দিয়ে; ৰামৰ প্ৰত্যাৱর্তনৰ সৈতে পুনঃপ্ৰতিষ্ঠিত শৃঙ্খলা-ধৰ্মৰ শুভ সংকেত হিচাপে ই পথচিহ্ন হয়।
Shlokas
Verse 1
पूर्णेचतुर्दशेवर्षेपञ्चम्यांलक्ष्मणाग्रजः ।भरद्वाजाश्रमंप्राप्यववन्देनियतोमुनिम् ।।6.127.1।।
চৌদ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাত, পঞ্চমী তিথিত, লক্ষ্মণৰ অগ্ৰজ শ্ৰীৰামে ভৰদ্বাজ আশ্ৰমত উপস্থিত হৈ, নিয়ত ভক্তিভাৱে মুনিক বন্দনা কৰিলে।
Verse 2
सोऽपृच्छदभिवाद्यैनंभरद्वाजंतपोधनम् ।शृणोषिकच्चिद्भगवन्सुभिक्षानायमंपुरे ।।6.127.2।।कच्चित्सयुक्तोभरतोजीवन्त्यपि च मातरः ।
তপোধন ভগৱান ভৰদ্বাজক অভিবাদন কৰি তেওঁ সুধিলে: ‘ভগৱন, নগৰত সুভিক্ষ আছে নে? ৰোগ-ব্যাধি নাই নে? সকলো কুশল-সমৃদ্ধি আছে নে? ভৰত ধৰ্মকাৰ্যত যুক্ত আছে নে? আৰু মাতৃসকল সুখে জীৱিত আছেনে?’
Verse 3
एवमुक्तस्तुरामेणभरद्वाजोमहामुनिः ।।6.127.3।।प्रत्युवाचरघुश्रेष्ठंस्मितपूर्वंप्रहृष्टवत् ।
ৰামে এইদৰে কোৱাৰ পাছত, মহামুনি ভৰদ্বাজ হৰ্ষিত হৈ, স্নিগ্ধ হাসিৰে ৰঘুশ্ৰেষ্ঠক প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।
Verse 4
पङ्कदिग्धस्तुभरतोजटिलस्त्वांप्रतीक्षते ।।6.127.4।।पादुकतेपुरस्कृत्यसर्वं च कुशलंगृहे ।
কাদাৰে লেপিত আৰু জটাধাৰী ভৰত, আপোনাৰ পাদুকা আগত ৰাখি, আপোনাক অপেক্ষা কৰি আছে; আৰু গৃহত সকলো কুশল আছে।
Verse 5
त्वांपुराचीरवसनंप्रविशन्तंमहावनम् ।।6.127.5।।स्त्रीतृतीयंच्युतंराज्याद्धर्मकामं च केवलम् ।पदातिंत्यक्तसर्वस्वंपितुर्वचनकारिणम् ।।6.127.6।।सर्वभोगैःपरित्यक्तंस्वर्गच्युतमिवामरम् ।दृष्टातुकरुणापूर्वंममासीत्समितिञ्जयः ।।6.127.7।।कैकेयीवचनेयुक्तंवन्यमूलफलाशिनम् ।
পূৰ্বে যেতিয়া মই তোমাক—বল্কলবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি—মহাবনত প্ৰৱেশ কৰোঁতে দেখিলোঁ; ৰাজ্যৰ পৰা চ্যুত, পত্নীৰ সৈতে তৃতীয়জন হৈ, কেৱল ধৰ্মকেই কামনা কৰা; পদাতিক হৈ খোজ কাঢ়ি, সৰ্বস্ব ত্যাগ কৰি পিতৃবচন পালন কৰা; সকলো ভোগ পৰিত্যাগ কৰি স্বৰ্গচ্যুত অমৰৰ দৰে; কৈকেয়ীৰ বচন মানি বন্যমূল-ফল আহাৰ কৰা—হে সমিতিঞ্জয়, তেতিয়াই মোৰ অন্তৰত প্ৰথমে কৰুণা উদয় হৈছিল।
Verse 6
त्वांपुराचीरवसनंप्रविशन्तंमहावनम् ।।6.127.5।।स्त्रीतृतीयंच्युतंराज्याद्धर्मकामं च केवलम् ।पदातिंत्यक्तसर्वस्वंपितुर्वचनकारिणम् ।।6.127.6।।सर्वभोगैःपरित्यक्तंस्वर्गच्युतमिवामरम् ।दृष्टातुकरुणापूर्वंममासीत्समितिञ्जयः ।।6.127.7।।कैकेयीवचनेयुक्तंवन्यमूलफलाशिनम् ।
চতুৰ্দশ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাত, পঞ্চমী দিনা, লক্ষ্মণৰ অগ্ৰজ শ্ৰীৰামে ভৰদ্বাজ আশ্ৰমত উপস্থিত হৈ, নিয়তভাৱে মুনিক বন্দনা কৰিলে।
Verse 7
त्वांपुराचीरवसनंप्रविशन्तंमहावनम् ।।6.127.5।।स्त्रीतृतीयंच्युतंराज्याद्धर्मकामं च केवलम् ।पदातिंत्यक्तसर्वस्वंपितुर्वचनकारिणम् ।।6.127.6।।सर्वभोगैःपरित्यक्तंस्वर्गच्युतमिवामरम् ।दृष्टातुकरुणापूर्वंममासीत्समितिञ्जयः ।।6.127.7।।कैकेयीवचनेयुक्तंवन्यमूलफलाशिनम् ।
হে সমিতিঞ্জয়, তোমাক সকলো ভোগ পৰিত্যাগ কৰা—স্বৰ্গচ্যুত অমৰৰ দৰে—দেখিমাত্ৰে মোৰ অন্তৰত তৎক্ষণাৎ কৰুণা জাগি উঠিল।
Verse 8
साम्प्रतंतुसमृद्धार्थंसमित्रगणबान्धवम् ।।6.127.8।।समीक्ष्यविजितारिं च समाभूप्रतीतिरुत्तमा ।
কিন্তু এতিয়া তোমাক উদ্দেশ্য সিদ্ধ হোৱা, মিত্ৰগণ আৰু বান্ধৱসকলৰ সৈতে সমৃদ্ধ, আৰু শত্রুজয়ী ৰূপে দেখি—মোৰ প্ৰীতি পৰম হৈ উঠিল।
Verse 9
सर्वं च सुखदुःखंतेविदितंममराघव ।यत्त्वयाविपुलंप्राप्तंजनस्थान्नवधादिकम् ।।6.127.9।।
হে ৰাঘৱ, তোমাৰ সকলো সুখ-দুখ মোৰ বিদিত; জনস্থানত নিবাসৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তাৰ পিছত তুমি যি যি বিপুল অভিজ্ঞতা লাভ কৰিলা, সেয়া সকলো মোৰ জ্ঞাত।
Verse 10
ब्राह्मणार्थेनियुक्तस्यरक्षतःसर्वतापसान् ।रावणेनहृताभार्याबभूवेयमनिता ।।6.127.10।।
ব্ৰাহ্মণৰ হিতাৰ্থে নিয়ুক্ত হৈ, সকলো তপস্বীক সৰ্বত্ৰ ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে, ৰাৱণে তোমাৰ এই অনিন্দিতা পত্নীক হৰণ কৰিলে।
Verse 11
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 12
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 13
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 14
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 15
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 16
मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।
হে ধৰ্মৱৎসল! তপোবলৰ দ্বাৰা মোৰ ওচৰত এই সকলো বিদিত—মাৰীচৰ দৰ্শন, সীতাবিয়োগে তোমাৰ মনৰ উন্মথন; কবন্ধৰ দৰ্শন আৰু পম্পালৈ তোমাৰ গমন; সুগ্ৰীৱৰ সৈতে তোমাৰ সখ্য আৰু তোমাৰ দ্বাৰা বালীৰ বধ; বৈদেহীৰ অনুসন্ধান আৰু বায়ুপুত্ৰ হনুমানৰ পৰাক্ৰম-কর্ম; সীতা বিদিত হোৱাৰ পাছত নলে নিৰ্মাণ কৰা সেতু; প্ৰহৃষ্ট বানৰযূথপতিসকলে লংকাক দহনৰ কথা; পুত্ৰ-বান্ধৱ-অমাত্য, সেনা আৰু বাহনসহ বলদৰ্পিত ৰাৱণৰ ৰণত নিহতি; আৰু দেৱকণ্টক সেই ৰাৱণ নিহত হোৱাত দেৱতাসকলৰ সমাগম আৰু তোমাক দত্ত বৰ। লগতে, ঘটনাবৃত্তান্ত জনোৱা মোৰ শিষ্যসকলও এই নগৰৰ পৰা ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।
Verse 17
अहमप्यद्यतेदद्मिवरंशस्त्रभृतांवर ।अर्घ्यंप्रतिगृहाणेदमयोध्यांश्वोगमिष्यसि ।।6.127.17।।
হে শস্ত্ৰধাৰীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, মইও আজি তোমাক এক বৰ দিম। এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰা; কাইলৈ তুমি অযোধ্যালৈ গমিবা।
Verse 18
तस्यतच्छिरसावाक्यंप्रतिगृह्यनृपात्मजः ।बाढमित्येवसम्हृष्टःश्रीमान्वरमयाचत ।।6.127.18।।
তেওঁৰ সেই বাক্য শিৰ নত কৰি গ্ৰহণ কৰি নৃপপুত্ৰ আনন্দিত হ’ল; ‘বাঢম্’ বুলি কৈ, সেই শ্ৰীমান বৰ যাচনা কৰিলে।
Verse 19
अकालफलिनोवृक्षास्सर्वेचापिमधुस्रवाः ।फलान्यमृतगन्धीनिबहूनिविविधानि च ।।6.127.19।।भवन्तुमार्गेभगवन्नयोध्यांप्रतिगच्छतः ।
হে ভগৱন ঋষি, অযোধ্যালৈ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ পথত সকলো গছ অকালতেই ফলধাৰী হওক; মধুৰস স্ৰৱা মিঠা, অমৃত-সম সুগন্ধিযুক্ত বহু আৰু বিবিধ ফল প্ৰকাশ পাওক।
Verse 20
तथेति च प्रतिज्ञातेवचनात्समनन्तरम् ।।6.127.20।।अभवन्पादपास्तत्रस्वर्गपादपसन्निभाः ।
তেওঁ ‘তথেতি’ বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰা মাত্ৰেই, সেই বাক্যৰ অনন্তৰতে তাত থকা গছবোৰ স্বৰ্গৰ কল্পবৃক্ষ সদৃশ হৈ উঠিল।
Verse 21
पुष्फलाःफलिनश्चासवनिपुष्पाःपुष्पशालिनः ।।6.127.21।।शुष्कास्समग्रपत्रास्तेनगाश्चैवमधुस्रवाः ।सर्वतोयोजनास्त्रिस्रोगच्छतामभवंस्तदा ।।6.127.22।।
তেওঁলোকে আগবাঢ়োতে, সকলো দিশে তিন যোজন পৰ্যন্ত, ফলহীন গছবোৰ ফলভৰ্তি হ’ল; পুষ্পহীন গছবোৰ পুষ্পশালিনী হৈ উঠিল; আৰু শুকান গছবোৰো সম্পূৰ্ণ পাতৰে ভৰি মধু ঝৰাবলৈ ধৰিলে—ধৰ্মময় প্ৰত্যাৱর্তনৰ শুভ লক্ষণ।
Verse 22
ৰামে এইদৰে কোৱাৰ পাছত, মহামুনি ভৰদ্বাজ হৰ্ষিত হৈ, স্নিগ্ধ হাসিৰে ৰঘুশ্ৰেষ্ঠক প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।
Verse 23
पूर्णेचतुर्दशेवर्षेपञ्चम्यांलक्ष्मणाग्रजः ।भरद्वाजाश्रमंप्राप्यववन्देनियतोमुनिम् ।।6.127.1।।
চতুৰ্দশ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাত, পঞ্চমী দিনা, লক্ষ্মণৰ অগ্ৰজ শ্ৰীৰামে ভৰদ্বাজ আশ্ৰমত উপস্থিত হৈ, নিয়তভাৱে মুনিক বন্দনা কৰিলে।
Frequently Asked Questions
The Sarga foregrounds post-war ethical transition: Rāma’s return is framed not as personal triumph but as accountable reintegration into polity—seeking welfare reports, honoring ascetic authority, and receiving blessings before re-entering kingship.
Rightful duty (dharma) is shown as continuous across phases—forest, war, and return—validated by tapas and by social trust (Bharata’s pādukā-vigil). Prosperity on the path symbolizes that moral order radiates outward into the environment.
Bharadvāja’s āśrama functions as a liminal waypoint between battlefield and capital; Ayodhyā is the civic destination; the narrative recalls Pampā, Laṅkā, and Nala’s bridge as itinerary nodes, while the pādukā and arghya mark cultural protocols of sovereignty and hospitality.