Sarga 39

Verse 1

इति ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो धर्मभृतां वरः।बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य प्रत्युवाच कृताञ्जलिम्।।4.39.1।।

তেওঁৰ বচন শুনি, শীঘ্ৰবিক্ৰমী হৰিসকলে দৰ্শনসুখদ শিবিকাখন তৎক্ষণাৎ আগলৈ আনি উপস্থাপন কৰিলে।

Verse 2

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

হে পৰন্তপ সুগ্ৰীৱ, ইন্দ্ৰই যদি বৰষুণ বৰ্ষায় তাত আশ্চৰ্য কি? সহস্ৰ-কিৰণ আদিত্যই অন্ধকাৰ দূৰ কৰি আকাশ নিৰ্মল কৰে; চন্দ্ৰমাই নিজৰ ৰশ্মিৰে পৃথিৱীক শীতল, সৌম্য আৰু নিৰ্মল কৰি উজ্জ্বল কৰে। তেনেদৰে, তোমাৰ দৰে মিত্ৰভক্তে মিত্ৰৰ উপকাৰৰ প্ৰতিউপকাৰ কৰা একেবাৰে উচিত।

Verse 3

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

হে পৰন্তপ সুগ্ৰীৱ, ইন্দ্ৰই যদি বৰষুণ বৰ্ষায় তাত আশ্চৰ্য কি? সহস্ৰ-কিৰণ আদিত্যই অন্ধকাৰ দূৰ কৰি আকাশ নিৰ্মল কৰে; চন্দ্ৰমাই নিজৰ ৰশ্মিৰে পৃথিৱীক শীতল, সৌম্য আৰু নিৰ্মল কৰি উজ্জ্বল কৰে। তেনেদৰে, তোমাৰ দৰে মিত্ৰভক্তে মিত্ৰৰ উপকাৰৰ প্ৰতিউপকাৰ কৰা একেবাৰে উচিত।

Verse 4

एवं त्वयि न तच्चित्रं भवेद्यत्सौम्य शोभनम्।जानाम्यहं त्वां सुग्रीव सततं प्रियवादिनम्।।4.39.4।।

হে সৌম্য সুগ্ৰীৱ, তুমি যি শুভ আৰু শোভনভাৱে আচৰণ কৰ, সেয়া আশ্চৰ্য নহয়; মই তোমাক সদায় প্ৰিয় আৰু মৃদু বাক্য কোৱা বুলি জানো।

Verse 5

त्वत्सनाथ: सखे सङ्ख्ये जेताऽस्मि सकलानरीन्।त्वमेव मे सुहृतन्मित्रं साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।4.39.5।।

হে সখা, যুদ্ধত তুমি মোৰ আশ্ৰয় হ’লে মই সকলো শত্ৰুক জয় কৰিম; তুমিেই মোৰ সত্য সুহৃদ আৰু মিত্ৰ—সেয়ে মোক সহায় কৰা তোমাৰ বাবে যথোচিত।

Verse 6

जहारात्मविनाशाय वैदेहीं राक्षसाधमः।वञ्चयित्वा तु पौलोमीमनुह्लादो यथा शचीम्।।4.39.6।।

নিজৰেই বিনাশৰ কাৰণে সেই ৰাক্ষসাধমে বৈদেহীক হৰণ কৰিলে—যেনেকৈ অনুহ্লাদে কপটৰে পৗলোমী (শচী)ক অপহৰণ কৰিছিল।

Verse 7

न चिरात्तं हनिष्यामि रावणं निशितैश्शरैः।पौलोम्याः पितरं दृप्तं शतक्रतुरिवाऽहवे।।4.39.7।।

অতি সোনকালেই মই তীক্ষ্ণ শৰৰে সেই ৰাৱণক সংহাৰ কৰিম—যেনেকৈ আহৱত শতক্ৰতু ইন্দ্ৰই পৗলোমীৰ দৰ্পিত পিতাক বধ কৰিছিল।

Verse 8

एतस्मिन्नन्तरे चैव रजस्समभिवर्तत।उष्णां तीव्रां सहस्रांशोश्छादयद्गगने प्रभाम्।।4.39.8।।

সেই মুহূৰ্ততে ধূলিৰ গুবাৰ উঠি চাৰিওফালে বিয়পি পৰিল; আকাশত সহস্ৰকিৰণ সূৰ্যৰ উষ্ণ তীব্ৰ প্ৰভা ঢাকি পেলালে।

Verse 9

दिशः पर्याकुलाश्चासन्रजसा तेन मूर्छता।चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना।।4.39.9।।

সেই ধূলি ঘনীভূত হৈ বিয়পি পৰাত দিশাবোৰ ব্যাকুল আৰু অস্পষ্ট হৈ পৰিল; আৰু পৰ্বত, বন আৰু কাননসহ সমগ্ৰ পৃথিৱীও কঁপি উঠিল।

Verse 10

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

তাৰ পাছত পৰ্বতৰাজ সদৃশ মহাকায়, তীক্ষ্ণ দংশ্ট্ৰযুক্ত মহাবলী অগণন প্লৱংগমে সমগ্ৰ ভূমি সম্পূৰ্ণৰূপে আৱৃত কৰিলে।

Verse 11

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

দুটা পলক পৰাৰ মাজৰ ক্ষণমাত্ৰতে, কামৰূপী হৰিযূথপসকল কোটিশত পৰিয়ালৰে ঘেৰাই তাত সৰ্বত্ৰ ভৰি পৰিল।

Verse 12

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

নদীপ্ৰদেশৰ, পৰ্বতপ্ৰদেশৰ আৰু সমুদ্ৰপ্ৰদেশৰ মহাবলী হৰিসকল আছিল; লগতে মেঘগর্জনৰ দৰে নাদ কৰা অন্য বনচাৰী বানৰসকলো আছিল।

Verse 13

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

তেতিয়া বানৰসকল নানা বৰ্ণে আহিল—কিছুমান তৰুণ আদিত্যৰ দৰে দীপ্ত, কিছুমান শশীৰ দৰে গৌৰ, কিছুমান পদ্মৰ কেশৰৰ দৰে বৰ্ণবান; আৰু কিছুমান শ্বেত, যিসকলৰ নিবাস মেরু পৰ্বতত বুলি কোৱা হয়।

Verse 14

कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान्परिवृतस्तदा।वीरश्शतवलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत।।4.39.14।।

তাৰ পাছত শ্ৰীমান বীৰ বানৰ ‘শতবলী’ নামৰজন প্ৰত্যক্ষ হ’ল; তেওঁ দহ হাজাৰ কোটি বানৰে পৰিবৃত্ত আছিল।

Verse 15

ततः काञ्चनशैलाभस्ताराया वीर्यवान्पिता।अनेकैर्दशसाहस्रैः कोटिभिः प्रत्यदृश्यत।।4.39.15।।

তাৰ পাছত তাৰাৰ পৰাক্ৰমশালী পিতা সোণালী পৰ্বতৰ দৰে দীপ্ত হৈ প্ৰত্যক্ষ হ’ল; বহু দহ-হাজাৰ কোটি বানৰ তেওঁৰ সৈতে আছিল।

Verse 16

तथाऽपरेण कोटीनां सहस्रेण समन्वितः।पिता रुमाया सम्प्राप्तस्सुग्रीवश्वशुरो विभुः।।4.39.16।।

সেইদৰে, আন এটা সহস্ৰ কোটি বানৰৰ সৈতে ৰুমাৰ পিতা—বিভু, আৰু সুগ্ৰীৱৰ শ্বশুৰ—আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 17

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः।बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।।अनेकैर्बहुसाहस्रैर्वानराणां समन्वितः।पिता हनुमतश्रशीमान्केसरी प्रत्यदृश्यत।।4.39.18।।

তেওঁ পদ্মৰ কেশৰৰ দৰে বৰ্ণবান আছিল; তেওঁৰ মুখ তৰুণ অৰ্কৰ দৰে দীপ্তিময়; বুদ্ধিমান, বানৰশ্ৰেষ্ঠ, আৰু সকলো বানৰৰ মাজত সৰ্বোত্তম আছিল।

Verse 18

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः।बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।।अनेकैर्बहुसाहस्रैर्वानराणां समन्वितः।पिता हनुमतश्रशीमान्केसरी प्रत्यदृश्यत।।4.39.18।।

অসংখ্য সহস্ৰ বানৰৰ সৈতে, হনুমানৰ পিতা শ্ৰীমান কেশৰী প্ৰত্যক্ষ হ’ল।

Verse 19

गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः।वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत।।4.39.19।।

ভীষণ পৰাক্ৰমী গোলাঙ্গূলসকলৰ মহাৰাজ গৱাক্ষ, বানৰৰ সহস্ৰ কোটিয়ে ঘেৰাও কৰা অৱস্থাত দেখা গ’ল।

Verse 20

ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रश्शत्रुनिबर्हणः।वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत।।4.39.20।।

তাৰ পিছত শত্ৰুনিবৰ্হণ ধূম্ৰ আহিল; ভীষণ বেগৱান ঋক্ষসকলৰ দুটা কোটী-সহস্ৰে তেওঁক ঘেৰিছিল।

Verse 21

महाचलनिभैर्घोरै: पनसो नाम यूथपः।आजगाम महावीर्यस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः।।4.39.21।।

তাৰ পিছত মহাচল সদৃশ ভয়ংকৰ আকৃতিৰ মহাবীৰ্য্য ইউথপ পনস, তিন কোটী যোদ্ধাৰে বেষ্টিত হৈ আহিল।

Verse 22

नीलाञ्जनचयाकारो नीलो नामाऽथ यूथपः।अदृश्यत महाकायः कोटिभिर्दशभिर्वृतः।।4.39.22।।

তাৰ পিছত নীল নামৰ ইউথপ দেখা দিলে—নীলাঞ্জনৰ ঢিপৰ দৰে শ্যামবৰ্ণ, মহাকায়; দহ কোটি বানৰে ঘেৰি আছিল।

Verse 23

ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः।आजगाम महावीर्यः पञ्चभि: कोटिभिर्वृतः।।4.39.23।।

তাৰ পাছত কাঁচন পৰ্বতৰ দৰে দীপ্তিমান গৱয় নামৰ ইউথপ মহাবীৰ্যবান হৈ আহিল; পাঁচ কোটি বানৰে ঘেৰি আছিল।

Verse 24

दरीमुखश्च बलवान्यूथपोऽभ्याययौ तदा।वृतः कोटिसहस्रेण सुग्रीवं समुपस्थितः।।4.39.24।।

তাৰ পাছত বলৱান ইউথপ দৰীমুখ আগবাঢ়ি আহিল; কোটি-সহস্ৰ বানৰৰ সৈতে সুগ্ৰীৱৰ সন্মুখত উপস্থিত হ’ল।

Verse 25

मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ।कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम्।।4.39.25।।

অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয়ৰ পুত্ৰ, মহাবলৱান মৈন্দ আৰু দ্বিৱিদ—উভয়েই দেখা দিলে; বানৰৰ অপাৰ সমূহ (কোটি-কোটি-সহস্ৰ) তেওঁলোকৰ সৈতে আছিল।

Verse 26

गजश्च बलवान् वीर: कोटिभिस्तिसृभिर्वृतः।आजगाम महातेजा सुग्रीवस्य समीपतः।।4.39.26।।

গজ নামৰ বলৱান, বীৰ আৰু মহাতেজস্বীও আহিল; তিনি কোটি বানৰে ঘেৰি সুগ্ৰীৱৰ ওচৰলৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 27

ऋक्षराजो महातेजा जाम्बवान्नाम नामतः।कोटिभिर्दशभिः प्राप्तः सुग्रीवस्य वशे स्थितः।।4.39.27।।

মহাতেজস্বী ঋক্ষৰাজ জাম্বৱান নামে, দহ কোটি সেনা লৈ আহি, সুগ্ৰীৱৰ আজ্ঞাধীন হৈ থাকিল।

Verse 28

रुमण्वान्नाम विक्रान्तो वानरो वानरेश्वरम्।आययौ बलवांस्तूर्णं कोटीशतसमावृतः।।4.39.28।।

বিক্ৰান্ত আৰু বলৱান ৰুমণ্বান নামৰ বানৰ, শত কোটি বানৰেৰে আৱৃত হৈ, বানৰেশ্বৰ সুগ্ৰীৱৰ ওচৰলৈ ত্বৰিতে আহিল।

Verse 29

ततः कोटिसहस्राणां सहस्रेण शतेन च।पृष्ठतोऽनुगतः प्राप्तो हरिभिर्गन्धमादनः।।4.39.29।।

তাৰ পাছত গন্ধমাদন আহিল; তাৰ পিঠিত হৰিসকলৰ অপাৰ সেনা অনুগত হৈ আহিল—কোটিৰ হাজাৰ, আৰু তদুপৰি হাজাৰ আৰু শতত গণ্য।

Verse 30

ततः पद्मसहस्रेण वृतश्शङ्कुशतेन च।युवराजोऽङ्गदः प्राप्तः पितृतुल्यपराक्रमः।।4.39.30।।

তাৰ পাছত যুবৰাজ অঙ্গদ আহিল—পিতৃসম পৰাক্ৰমী—হাজাৰ পদ্ম আৰু শত শঙ্কুৰ পৰিমাণ সেনেৰে আৱৃত হৈ।

Verse 31

ततस्ताराद्युतिस्तारो हरिर्भीमपराक्रमः।पञ्चभिर्हरिकोटीभिर्दूरतः प्रत्यदृश्यत।।4.39.31।।

তাৰ পিছত তাৰাৰ দৰে দ্যুতিমান আৰু ভীম-পৰাক্ৰমী হৰি ‘তাৰ’ পাঁচ কোটি বানৰ-সেনাৰে আৱৃত হৈ দূৰৰ পৰা দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।

Verse 32

इन्द्रजानुः कपिर्वीरो यूथपः प्रत्यदृश्यत।एकादशानां कोटीनामीश्वरस्तैस्समावृतः।।4.39.32।।

তাৰ পাছত ‘ইন্দ্ৰজানু’ নামৰ বীৰ কপি-যূথপ, এগাৰ কোটিৰ অধিপতি ৰূপে, সেই বাহিনীসমূহে আৱৃত হৈ দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।

Verse 33

ततो रम्भस्त्वनुप्राप्तस्तरुणादित्यसन्निभः।अयुतेनावृतश्चैव सहस्रेण शतेन च।।4.39.33।।

তাৰ পিছত ৰম্ভ আহিল—উদীয়মান সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান—অযুত (দশ হাজাৰ) আৰু হাজাৰ-শত বানৰে আৱৃত হৈ।

Verse 34

ततो यूथपतिर्वीरो दुर्मुखो नाम वानरः।प्रत्यदृश्यत कोटीभ्यां द्वाभ्यां परिवृतो बली।।4.39.34।।

তাৰ পাছত ‘দুৰ্মুখ’ নামৰ বলৱান আৰু বীৰ বানৰ-যূথপ, দু’ কোটি বানৰে পৰিবৃত হৈ দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।

Verse 35

कैलासशिखराकारैर्वानरैर्भीमविक्रमैः।वृतः कोटिसहस्रेण हनुमान्प्रत्यदृश्यत।।4.39.35।।

কৈলাস শিখৰৰ দৰে উচ্চ, ভীম-বিক্ৰমী বানৰসকলৰ দ্বাৰা আৱৃত—হাজাৰ কোটি বানৰ-সেনাৰে বৃত—হনুমান দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।

Verse 36

नलश्चापि महावीर्यस्संवृतो द्रुमवासिभिः।कोटीशतेन सम्प्राप्तस्सहस्रेण शतेन च।।4.39.36।।

মহাবীৰ্যৱান নলও বৃক্ষবাসী বানৰসেনাৰে আৱৃত হৈ, শতকোটি আৰু লগতে হাজাৰ-শতসহ উপস্থিত হ’ল।

Verse 37

ततो दधिमुखश्रीमान्कोटिभिर्दशभिर्वृतः।सम्प्राप्तोऽभिमतस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।।4.39.37।।

তাৰ পিছত শ্ৰীমান দধিমুখ দশকোটি বানৰেৰে আৱৃত হৈ আহিল; সি মহাত্মা সুগ্ৰীৱৰ অভিমত আৰু বিশ্বাসপাত্ৰ প্ৰিয়জন আছিল।

Verse 38

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च।एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।।आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च।यूथपा स्समनुप्राप्ता स्तेषां संख्या न विद्यते।।4.39.39।।आगताश्च विशिष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः।

শৰভ, কুমুদ, বহ্নি আৰু ৰংহ—ইহঁতৰ সৈতে ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পৰা বহু অন্য বানৰো নিজ নিজ ইউথসহ তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 39

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च।एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।।आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च।यूथपा स्समनुप्राप्ता स्तेषां संख्या न विद्यते।।4.39.39।।आगताश्च विशिष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः।

পৰ্বত আৰু বনসহ সমগ্ৰ পৃথিৱী আৱৰি ইউথপতিসকল আগবাঢ়ি আহিল; তেওঁলোকৰ সংখ্যা গণনা কৰিব নোৱাৰা আছিল।

Verse 40

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः।अभ्यवर्तन्त सुग्रीवं सूर्यमभ्रगणा इव।।4.39.40।।

জাঁপ দি, উছলি আৰু গর্জন কৰি থকা প্লৱংগমসকলে সুগ্ৰীৱক চাৰিওফালে ঘেৰি ধৰিলে—যেনেকৈ সূৰ্যক মেঘসমূহে আৱৰি ধৰে।

Verse 41

कुर्वाणा बहुशब्दांश्च प्रहृष्टा बाहुशालिनः।शिरोभिर्वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयन्।।4.39.41।।

প্ৰহৃষ্ট আৰু বাহুশালী তেওঁলোকে বহু নাদ তুলিলে; আৰু বানৰেন্দ্ৰ সুগ্ৰীৱৰ আগত শিৰ নোৱাই নিজৰ উপস্থিতি নিবেদন কৰিলে।

Verse 42

अपरे वानरश्रेष्ठास्सङ्गम्य च यथोचितम्।सुग्रीवेण समागम्य स्थिताः प्राञ्जलय स्तदा।।4.39.42।।

আন বানৰশ্ৰেষ্ঠসকলেও যথোচিতভাৱে ওচৰলৈ আহি, সুগ্ৰীৱৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰি, তাৰ পাছত হাত জোৰ কৰি তাতে থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 43

सुग्रीवस्त्वरितो रामे सर्वांस्तां वानररर्षभान्।निवेदयित्वा धर्मज्ञः स्थितः प्राञ्जलिरब्रवीत्।।4.39.43।।

ধৰ্মজ্ঞ সুগ্ৰীৱ তৎক্ষণাৎ ৰামৰ ওচৰলৈ গৈ, সেই সকলো শ্ৰেষ্ঠ বানৰ-ঋষভক নিবেদন কৰি পৰিচয় কৰালে; তাৰ পাছত অঞ্জলি বঁধি থিয় হৈ ক’লে।

Verse 44

यथासुखं पर्वतनिझरेषुवनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः।निवेशयित्वा विधिवद्बलानिबलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे।।4.39.44।।

পৰ্বতৰ ঝৰ্ণাৰ কাষে কাষে আৰু সকলো বনাঞ্চলত বানৰেন্দ্ৰসকলে বিধিপূৰ্বক বাহিনীসমূহক সুখেৰে নিবাস দিলে; বলজ্ঞ নেতাই সেনাৰ সম্পূৰ্ণ বল জানিবলৈ সংকল্প কৰিলে।