Shloka 14
पम्पादर्शनम्
Vision of Lake Pampā and the Turn toward Sugrīva
अरविन्दोत्पलवतीं पद्मसौगन्धिकायुताम्।।3.75.14।।पुष्पिताम्रवणोपेतां बर्हिणोद्घुष्टनादिताम्।तिलकैर्बीजपूरैश्च धवैश्शुक्लद्रुमैस्तथा।।3.75.15।।पुष्पितैः करवीरैश्च पुन्नागैश्च सुपुष्पितैः।मालतीकुन्दगुल्मैश्च भाण्डीरैर्निचुलैस्तथा।।3.75.16।।अशोकैस्सप्तपर्णैश्च केतकैरतिमुक्तकैः।अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः प्रमदामिव भूषिताम्।।3.75.17।।समीक्षमाणौ पुषपाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम्।कोयष्टिकैश्चार्जुनकैश्शतपत्रैश्च कीरकैः।।3.75.18।।एतैश्चान्यैश्च विहगैर्नादितं तु वनं महत्।ततो जग्मतुरव्यग्रौ राघवौ सुसमाहितौ।।3.75.19।।तद्वनं चैव सरसः पश्यन्तै शकुनैर्युतम्।
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 3.75.14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakair bījapūraiś ca dhavaiḥ śukladrumais tathā || 3.75.15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiś ca punnāgaiś ca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiś ca bhāṇḍīrair niculais tathā || 3.75.16 ||
aśokaiḥ saptaparṇaiś ca ketakair atimuktakaiḥ |
anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ pramadām iva bhūṣitām || 3.75.17 ||
samīkṣamāṇau puṣpāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiś cārjunakaiḥ śatapatraiś ca kīrakaiḥ || 3.75.18 ||
etaiś cānyaiś ca vihagair nāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmatur avyagrau rāghavau susamāhitau || 3.75.19 ||
tad vanaṃ caiva sarasaḥ paśyantau śakunair yutam |
তেওঁলোকে পদ্ম আৰু উৎপলৰে পৰিপূৰ্ণ, পদ্ম-সৌৰভেৰে ব্যপ্ত সৰোবৰ আৰু তাৰ বনাঞ্চল দৰ্শন কৰিলে; পুষ্পিত আম্ৰবনে শোভিত আৰু ময়ূৰৰ কোলাহলে গুঞ্জিত। তিলক, বীজপূৰ (সিট্ৰন), ধৱ আৰু শুভ্ৰ-ছালযুক্ত বৃক্ষ; পুষ্পিত কৰবীৰ আৰু সুপুষ্পিত পুন্নাগ; মালতী-কুন্দ গুল্ম, ভাণ্ডীৰ আৰু নিচুল; অশোক, সপ্তপৰ্ণ, কেতকী, অতিমুক্তক আৰু আন নানা বিধ বৃক্ষৰে সি সৰ্বদিশে ভূষিত—যেন অলংকৃত প্ৰমদা। সৰ্বত্ৰ পুষ্পাঢ্য, মহাবৃক্ষৰে বিস্তৃত সেই মহাবন কোয়ষ্টিক, অৰ্জুনক, শতপত্ৰ আৰু কীৰক (শুক) আদি বহু পক্ষীৰ নাদেৰে নাদিত আছিল। তাক চাই চাই, অব্যগ্ৰ আৰু সুসমাহিত দুয়ো ৰাঘৱ আগবাঢ়িল; পক্ষীযুত সৰোবৰ-তীৰৰ বনকো নিৰীক্ষণ কৰি গৈ থাকিল।
Rama reached the Matanga lake which he could see from a distance and bathed in it.
FAQs
Dharma is shown as mental steadiness: even amid sensory beauty and wilderness sounds, the righteous remain composed and continue their duty-driven path.
Rāma and Lakṣmaṇa traverse the Pampā lakeside forest; the poet elaborates the flora and fauna to set the sacred, serene stage for upcoming encounters.
Self-control and equanimity—‘avyagra’ and ‘susamāhita’ portray the brothers as unshaken, focused, and ethically grounded.