Adhyaya 28

Verse 1

नारद उवाच । ततो गच्छेत धर्म्मज्ञ धर्म्मतीर्थं पुरातनम् । यत्र धर्मो महाभागस्तप्तवानुत्तमं तपः

নাৰদে ক’লে: তাৰ পাছত, হে ধৰ্মজ্ঞ, প্ৰাচীন ধৰ্মতীৰ্থলৈ যোৱা উচিত, য’ত মহাভাগ ধৰ্মে একালত উত্তম তপস্যা কৰিছিল।

Verse 2

तेन तीर्थं कृतं पुण्यं स्वेन नाम्ना च चिह्नितम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्धर्मशीलः समाहितः

তেওঁ নিজৰ নামৰে চিহ্নিত কৰি এই পবিত্ৰ আৰু পুণ্যদায়ক তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে। হে ৰাজন, যি মানুহে তাত স্নান কৰে, সি ধৰ্মশীল আৰু অন্তৰত একাগ্ৰ-সমাহিত হয়।

Verse 3

आसप्तमं कुलं चैव पुनीते नात्र संशयः । ततो गच्छेत धर्मज्ञ कलाप वनमुत्तमम्

সেই নিশ্চয়েই নিজৰ বংশৰ সপ্তম পুৰুষ পৰ্যন্ত পবিত্ৰ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই। সেয়ে, হে ধৰ্মজ্ঞ, উত্তম কলাপ-বনলৈ গমন কৰা উচিত।

Verse 4

कृच्छ्रेण महता गत्वा तत्र स्नात्वा समाहितः । अग्निष्टोममवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

মহা কষ্টে তাত গৈ, একাগ্ৰচিত্তে তাত স্নান কৰি, অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ পুণ্য লাভ কৰে আৰু বিষ্ণুলোকলৈও গমন কৰে।

Verse 5

सौगंधिकं वनं राजंस्ततो गच्छेत मानवः । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः

হে ৰাজন, তাতৰ পৰা মানুহে সৌগন্ধিক বনলৈ গমন কৰা উচিত—য’ত ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা আৰু তপোধন ঋষিসকল বাস কৰে।

Verse 6

सिद्धचारणगंधर्वाः किन्नराः स महोरगाः । तद्वनं प्रविशन्नेव सर्वपापैः प्रमुच्यते

তাত সিদ্ধ, চাৰণ, গন্ধৰ্ব, কিন্নৰ আৰু মহোৰগসকল আছে। সেই বনত কেৱল প্ৰৱেশ কৰিলেই সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 7

ततो हि सा सरिच्छ्रेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी । प्लक्षादेवी स्मृता राजन्महा पुण्या सरस्वती

সেয়ে, হে ৰাজন, সেয়াই সৰিতাসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ, নদীসমূহৰ ভিতৰত উত্তম নদী। সেয়া প্লক্ষাদেৱী নামে স্মৃত—মহা পুণ্যময়ী সৰস্বতী।

Verse 8

तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्निःसृते जले । अर्चयित्वा पितॄन्देवानश्वमेधफलं लभेत्

তাত ভালমীক (পিঁপৰাৰ ঢিপ)ৰ পৰা ওলোৱা জলৰে অভিষেক কৰিব লাগে; আৰু পিতৃসকল আৰু দেৱতাসকলক অৰ্চনা কৰি অশ্বমেধ যজ্ঞসম পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 9

ईशानाध्युषितं नाम तत्र तीर्थं सुदुर्लभम् । षड्गुणं यन्निपातेषु वल्मीकादिति निश्चयः

তাত ‘ঈশানাধ্যুষিত’ নামে অতি দুৰ্লভ এক তীৰ্থ আছে—ঈশানৰ নিবাস। নিশ্চিত সিদ্ধান্ত যে স্নান/নিমজ্জনৰ সময়ত ই ছয়গুণ পুণ্য দিয়ে; সেয়েহে ই নিশ্চয় ‘ভালমীক’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 10

कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विंदति । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र दृष्टमेतत्पुरातनैः

তাত স্নান কৰিলে মানুহে হাজাৰ কপিলা (বাদামী) গাই দান কৰাৰ পুণ্য আৰু অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে। হে নৰব্যাঘ্ৰ, এই কথা পুৰাতনসকলে তাত স্নান কৰি দেখা পাইছে।

Verse 11

सुगंधां शतकुंभां च पंचयज्ञं च भारत । अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते

হে ভাৰত, যি নৰশ্ৰেষ্ঠে সুগন্ধা, শতকুম্ভা আৰু পঞ্চযজ্ঞ তীৰ্থলৈ গৈ দৰ্শন কৰে, সি স্বৰ্গলোকত সন্মানিত আৰু মহীয়ান হয়।

Verse 12

त्रिशूलपात्रं तत्रैव तीर्थमासाद्य दुर्लभम् । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः

তাতেই ‘ত্ৰিশূলপাত্ৰ’ নামে দুৰ্লভ তীৰ্থত উপনীত হৈ, যি পিতৃ আৰু দেৱতাৰ অৰ্চনাত ৰত, সি সেই স্থানতেই অভিষেক (ৰীতি-স্নান) কৰিব লাগে।

Verse 13

गाणपत्यं च लभते देहं त्यक्त्वा न संशयः । ततो राजगृहं गच्छेद्देव्याः स्थानं सुदुर्लभम्

দেহ ত্যাগ কৰি সি গণপতিৰ গণসকলৰ মাজত অৱস্থা লাভ কৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। তাৰ পাছত সি ৰাজগৃহলৈ যায়, যি দেৱীৰ অতি দুৰ্লভ ধাম।

Verse 14

शाकंभरीति विख्याता त्रिषुलोकेषु विश्रुता । दिव्यं वर्षसहस्रं च शाकेन किल भारत

তেওঁ ‘শাকম্ভৰী’ নামে খ্যাত আৰু ত্ৰিলোকত বিস্তৃতভাৱে প্ৰসিদ্ধ। হে ভাৰত, কোৱা হয় যে তেওঁ এক হাজাৰ দিব্য বছৰৰ বাবে শাক-সব্জিৰে জীৱসকলক পোষণ কৰিছিল।

Verse 15

आहारं सा कृतवती मासिमासि नराधिप । ऋषयोऽभ्यागतास्तत्र देव्या भक्तास्तपोधनाः

হে নৰাধিপ, তেওঁ মাহে মাহে আহাৰ যোগাই দিছিল। তাত ঋষিসকল আহিছিল—দেৱীৰ ভক্ত আৰু তপস্যাৰ ধনে সমৃদ্ধ।

Verse 16

आतिथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत । ततः शाकंभरीत्येवं नाम तस्याः प्रतिष्ठितम्

হে ভাৰত, কোৱা হয় যে তেওঁ শাক-সব্জিৰে তেওঁলোকৰ আতিথ্য কৰিছিল। সেইকাৰণে তেওঁৰ নাম এইদৰে ‘শাকম্ভৰী’ বুলি প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

Verse 17

शाकंभरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । त्रिरात्रमुषितः शाकं भक्षयेन्नियतः शुचिः

শাকম্ভৰীৰ ওচৰলৈ গৈ, সমাহিত ব্ৰহ্মচাৰী ত্ৰিৰাত্ৰি তাত বাস কৰিব; তাৰ পাছত নিয়মপালন কৰি শুচি হৈ শাক ভক্ষণ কৰিব।

Verse 18

शाकाहारस्य यत्सम्यग्वर्षैर्द्वादशभिः फलम् । तत्फलं तस्य भवति देव्याश्छंदेन भारत

হে ভাৰত! শাকাহাৰ ধৰ্মমতে বাৰ বছৰ পালন কৰিলে যি পুণ্যফল যথাযথ লাভ হয়, দেৱীৰ ইচ্ছা অনুসাৰে আচৰণ কৰিলে সেয়া একেই ফল তেওঁ লাভ কৰে।

Verse 19

ततो गच्छेत्सुवर्णाख्यं त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् । यत्र कृष्णः प्रसादार्थं रुद्रमाराधयत्पुरा

তাৰপিছত ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত ‘সুৱৰ্ণ’ নামৰ পবিত্ৰ তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত; য’ত পূৰ্বকালে কৃṣ্ণে প্ৰসাদ লাভৰ বাবে ৰুদ্ৰক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 20

वरांश्च सुबहूंल्लेभे देवैरपि स दुर्ल्लभान् । उक्तश्च त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत

তেওঁ বহু বৰ লাভ কৰিলে—যি বৰ দেবতাসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য। আৰু হে ভাৰত! ত্ৰিপুৰঘ্ন, সন্তুষ্ট হৈ, তেওঁক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 21

अपि चात्माप्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि । त्वन्मुखं च जगत्कृत्स्नं भविष्यति न संशयः

আৰু হে কৃṣ্ণ! তুমি জগতৰ সকলো জীৱৰ অতি প্ৰিয় হ’বা; আৰু তোমাৰ মুখেই সমগ্ৰ বিশ্ব হ’ব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 22

तत्राभिगम्य राजेंद्र पूजयित्वा वृषध्वजम् । अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विंदति

হে ৰাজেন্দ্ৰ! তাত গৈ বৃষধ্বজ (শিৱ)ক পূজা কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ পুণ্য লাভ হয় আৰু গণপতিৰ গণসকলৰ মাজত স্থানও প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 23

धूमावतीं ततो गच्छेत्त्रिरात्रमुषितो नरः । मनसा प्रार्थितान्कामांल्लभते नात्र संशयः

তাৰ পাছত মানুহে ধূমাৱতী দেৱীৰ তীৰ্থলৈ যাব; তাত তিনিৰাতি বাস কৰি, মনত প্ৰাৰ্থনা কৰা কামনা নিশ্চয়েই লাভ কৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 24

देव्यास्तु दक्षिणार्धे नरथावर्त्तो नराधिप । तत्रागत्य तु धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेंद्रियः

হে নৰাধিপ ৰাজন! দেৱীৰ দক্ষিণ ভাগত নৰথাৱর্ত আছে। হে ধৰ্মজ্ঞ! তাত আহি, শ্ৰদ্ধাৱান আৰু ইন্দ্ৰিয়-জয়ী (ভক্তে) তদনুসাৰে আগবাঢ়িব।

Verse 25

महादेवप्रसादेन गच्छेत परमां गतिम् । प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ

মহাদেৱৰ কৃপাৰে মানুহে পৰম গতি লাভ কৰে। প্ৰদক্ষিণা কৰি আৰু তাৰ পাছত উভতি ঘূৰি (বিদায় ল’বলৈ) আগবাঢ়িব, হে ভাৰতশ্ৰেষ্ঠ।