
The Origin and Worship of Bhauma (Mars/Lohitāṅga)
এই অধ্যায়ত ব্যাসে বৈশম্পায়নৰ পৰা লোহিতাঙ্গ/ভৌম (মঙ্গল)ৰ উৎপত্তি, তেওঁৰ ভয়ংকৰ শক্তি আৰু কিয় এক দিৱ্য গ্ৰহ কেতিয়াবা নিষ্ঠুৰ যেন লাগে—এই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰে। কাহিনী অন্ধক দানৱৰ ঘটনালৈ ঘূৰে: বিষ্ণুৰ বৰ লাভ কৰি তেওঁ দেবতাসকলক পৰাজিত কৰে, আৰু দেবতাসকলে ব্ৰহ্মা (বিধি/ধাতা/প্ৰজাপতি)ৰ শৰণ লয়। মায়া, কামনা আৰু পাৰ্বতীক কেন্দ্ৰ কৰি কৰা সীমালঙ্ঘনৰ ফলত অন্ধক শিৱৰ সৈতে সংঘাতে জড়ায়। নন্দীয়ে শুক্ৰ (ভাৰ্গৱ)ক বন্দী কৰে আৰু শিৱে তেওঁক গিলি লয়, ফলত মহাযুদ্ধ তীব্ৰ হয়। শেষত অন্ধক দমন হৈ গণ ৰূপে পৰিণত হয়—ভৃঙ্গীৰিটি নামে শিৱ-সেৱাত নিয়োজিত; শত্রুতাক সেৱালৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ পুৰাণীয় ভাব প্ৰকাশ পায়। দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰাৰ পাছত শিৱৰ তেজ/বীৰ্য প্ৰকাশ পায়; সেই গৰ্ভ পৃথিৱীত পতিত হৈ ভৌম হয়—পৃথিৱী-জন্মা, তথাপি হৰৰ অংশ। তাৰ পিছত উপশম-উপাসনা বিধান দিয়া হৈছে: মঙ্গলবাৰ আৰু চতুৰ্থী তিথিত ৰঙা অৰ্ঘ্য-উপহাৰ, ত্ৰিকোণ মণ্ডল আদি সহ পূজা কৰিলে বুদ্ধি, ধন আৰু মঙ্গলফল লাভ হয়।
Verse 1
वैशंपायन उवाच । उद्भवं लोहितांगस्य संतोषं तु जनेषु च । प्रभावं वैभवं तेजः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
বৈশম্পায়নে ক’লে: তত্ত্ব অনুসাৰে মই লোহিতাঙ্গৰ উদ্ভৱ, লোকসকলৰ মাজত সি জগোৱা সন্তোষ, আৰু তাৰ প্ৰভাৱ, বৈভৱ আৰু তেজ বিষয়ে শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ।
Verse 2
व्यास उवाच । हरांशसंभवो देवः कुजातः पृथिवीसुतः । सत्त्वस्थस्सत्वसंपूर्णश्शूरः शक्तिधरो भुवि
ব্যাসে ক’লে: সেই দেৱ হৰ (শিৱ)ৰ অংশৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল; জন্মত নীচ যেন লাগিলেও সি পৃথিৱীৰ পুত্ৰ আছিল। সত্ত্বত স্থিত, সত্ত্বে পৰিপূৰ্ণ, সি ভুৱিত শূৰ আৰু শক্তিধৰ আছিল।
Verse 3
तीक्ष्णः क्रूरग्रहो देवो लोहितांगः प्रतापवान् । कुमारो रूपसंपन्नो विद्युत्पातमयः प्रभुः
সি তীক্ষ্ণ, গ্ৰহণত ক্ৰূৰ; দেৱ লোহিতাঙ্গ প্ৰতাপৱান। কুমাৰ, ৰূপসম্পন্ন, আৰু বিদ্যুৎপাতসদৃশ স্বভাৱৰ—সি প্ৰভু মহাবলী।
Verse 4
अनेन भर्जिता दैत्याः क्रव्यादाय सुरद्विषः । दशायोगाच्च मनुजा उद्भिज्जाः पशुपक्षिणः
এই শক্তিৰ দ্বাৰা দেৱদ্বেষী, মাংসভোজী দৈত্যসকল দগ্ধ হ’ল; আৰু দশ অৱস্থাৰ সংযোগত মানুহ, উদ্ভিজ্জ-জাত সত্তা, পশু আৰু পক্ষী প্ৰকাশ পালে।
Verse 5
वैशंपायन उवाच । शंभोरेष कथं जातः कथं जातो महीसुतः । ग्रहो देवः कथं क्रूर एतदिच्छामि वेदितुम्
বৈশম্পায়নে ক’লে: “ই শম্ভুৰ পৰা কেনেকৈ জন্মিল? পৃথিৱীৰ পুত্ৰ কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল? আৰু গ্ৰহ দেৱতা হৈও ইমান নিষ্ঠুৰ কেনেকৈ? এই কথা মই জানিব বিচাৰোঁ।”
Verse 6
कथमस्य भवेत्तुष्टिः सर्वलोकेषु सर्वदा । गुरो मय्याप्तभावे तु वद निस्संशयं मुखात्
সকলো লোকত, সদায়, তেওঁ কেনেকৈ সন্তুষ্ট থাকিব পাৰে? হে গুৰুদেৱ—মই যেতিয়া আপোনাৰ প্ৰতি সত্যই বিশ্বাসযোগ্য আৰু প্ৰিয় হৈছোঁ—তেতিয়া সন্দেহ নথকাকৈ আপোনাৰ মুখেৰে সোজাকৈ কওক।
Verse 7
व्यास उवाच । हिरण्याक्षकुले धीमानसुराणां च पार्थिवः । अंधकेति समाख्यातो दैत्यः सर्वसुरांतकृत्
ব্যাসে ক’লে: হিৰণ্যাক্ষৰ বংশত অসুৰসকলৰ মাজত এজন জ্ঞানী পাৰ্থিৱ আছিল; সেই দৈত্য ‘অন্ধক’ নামে খ্যাত, যি সকলো দেৱতাক বিনাশ কৰোঁতা হৈছিল।
Verse 8
जातो विष्णुवरादेव जातो विष्णुपराक्रमः । तेनैव निर्जिता देवास्सेन्द्राः क्रतुभुजः क्रमात्
বিষ্ণুৰ বৰদানে তেওঁ জন্মিল, আৰু বিষ্ণুৰেই পৰাক্ৰম লাভ কৰিলে। সেই একে শক্তিৰ দ্বাৰাই ক্ৰমে ইন্দ্ৰসহ যজ্ঞভোগী দেৱতাসকল পৰাজিত হ’ল।
Verse 9
ततो देवा विधिं गत्वा वचनं चेदमब्रुवन् । अन्धकेनैव चास्माकं हृतं राज्यं सुखं मखः
তেতিয়া দেৱসকলে বিধি (ব্ৰহ্মা)ৰ ওচৰলৈ গৈ এই বাক্য ক’লে: “অন্ধকেই আমাৰ ৰাজ্য কেঢ়ি লৈ গ’ল—আমাৰ সুখ আৰু যজ্ঞ-ক্ৰিয়াও হৰণ কৰিলে।”
Verse 10
तस्मात्तस्य वधोपाय उच्यतां तद्विधीयताम् । अथ धाताऽब्रवीद्वाक्यं देवानस्य च नैधनम्
“সেয়ে তাৰ বধৰ উপায় কোৱা হওক, আৰু সেয়া কাৰ্যকৰী কৰা হওক।” তেতিয়া ধাতা দেৱসকলক এই উদ্দেশ্যত অচ্যুত বাক্য ক’লে।
Verse 11
नास्ति विष्णुवरादेव पीयूषस्य च भक्षणात् । किंतु तस्यासुरत्वस्य यथा परिभवो ध्रुवम्
কেৱল অমৃত পান কৰিলেই বিষ্ণুৰ সত্য বৰ লাভ নহয়; বৰং তাৰ অসুৰ স্বভাৱ অনুসাৰে নিশ্চিত অপমান আৰু পতনেই ঘটে।
Verse 12
कुर्वे लोकहितार्थाय श्रद्धां कामसमन्विताम् । विचिकित्सा तु तत्रैव सर्वास्त्रीरतिगच्छति
“লোকহিতৰ বাবে মই এই কৰ্ম শ্ৰদ্ধাৰে কৰোঁ—কিন্তু কামেৰে সংযুক্ত। কিন্তু তাতেই সন্দেহ জাগে আৰু মন সম্পূৰ্ণৰূপে নাৰী-কেন্দ্ৰিক ৰতি-আসক্তিলৈ গতি কৰে।”
Verse 13
त्यक्त्वैकां पार्वतीं दुर्गां न तस्य मानसं स्थिरम् । ततः क्रुद्धो जगत्स्वामी तं च वैरूप्यतां नयेत्
একমাত্ৰ পাৰ্বতী—দুৰ্গা—ক ত্যাগ কৰাত তাৰ মন স্থিৰ নাথাকিল। তেতিয়া জগতস্বামী ক্ৰুদ্ধ হৈ তাকো বৈৰূপ্যলৈ নিলে।
Verse 14
ततोऽसुरत्वं संत्यज्य गणस्तस्य भविष्यति । एवमुक्त्वा प्रजाध्यक्षः श्रद्धां कामसमन्विताम्
তেতিয়া সি নিজৰ অসুৰ-স্বভাৱ ত্যাগ কৰি তেওঁৰ গণৰ এজন হ’ব। এইদৰে কৈ প্ৰজাপতি, কাম-সহ শ্ৰদ্ধাক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 15
विचिकित्सां स्वमायां च प्रेषयामास तं प्रति । ततो विचेष्टितः कामाद्योषान्वेषणतत्परः
তেওঁ তাৰ প্ৰতি সন্দেহ আৰু নিজৰ মায়াশক্তি প্ৰেৰণ কৰিলে। তাৰপিছত কামৰ তাড়নাত অস্থিৰ হৈ সি নাৰী-অন্বেষণত মনোনিবেশ কৰিলে।
Verse 16
स्वदारान्परयोषां च नापश्यद्विचिकित्सया । ततो मायाप्रयुक्तोसौ त्रैलोक्यं विचचार ह
সন্দেহৰ বশত সি নিজৰ পত্নী আৰু পৰস্ত্ৰীক পৃথককৈ চিনিব নোৱাৰিলে। তাৰপিছত মায়াৰ প্ৰেৰণাত সি ত্ৰিলোক জুৰি ভ্ৰমণ কৰিলে।
Verse 17
दृष्टं च हिमवत्पृष्ठे स्त्रीरत्नं चातिशोभनं । दृष्ट्वा च पार्वतीं दैत्यः कामस्य वशगोऽभवत्
হিমৱতৰ ঢালত সি নাৰীসকলৰ মাজত অতি দীপ্তিমান এক স্ত্ৰী-ৰত্ন দেখিলে। পাৰ্বতীক দেখি সেই দৈত্য কামৰ বশীভূত হ’ল।
Verse 18
ज्ञानलोपात्ततो दुर्गां ग्रहीतुं तां स चेच्छति । उमा च कोटवीरूपं कृत्वा देहस्य चात्मनः
জ্ঞান-বিবেচনা লোপ পোৱাত সি দুৰ্গাক ধৰি ল’বলৈ ইচ্ছা কৰিলে। কিন্তু উমাই দেহ আৰু আত্মাত কোটৱীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 19
ईश्वरस्यांतिकस्था च ग्रहीतुं तां ससार सः । ततः कामविचेताश्च उन्मत्तीकृतचेतनः
ঈশ্বৰৰ ওচৰত থকা তেঁওক ধৰি ল’বলৈ সি দৌৰি গ’ল। তাৰ পাছত কামে বিভ্ৰান্ত মন, তাৰ চেতনাও যেন উন্মত্ত হ’ল।
Verse 20
न जहाति शिवां धात्रीं पार्वतीं दैत्यपुंगवः । ततो ध्यानात्समागम्य मिलितः पार्वतीं धवः
দৈত্যসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনে শিৱা-ধাত্ৰী, মঙ্গলময়ী পাৰ্বতীক নাছাড়িলে। তেতিয়া ধ্যানৰ পৰা উঠি প্ৰভু শিৱ ওচৰলৈ আহি পাৰ্বতীৰ সৈতে মিলিত হ’ল।
Verse 21
दृष्ट्वा तं च स दैत्येन्द्रः प्रगतस्तु स्वमालयम् । सज्जीकृत्य स्वयोधांश्च शंभुं जेतुं समुत्सुकः
তাক দেখি সেই দৈত্যেন্দ্ৰ নিজ আবাসলৈ উভতি গ’ল। নিজৰ যোদ্ধাসকল সাজু কৰি, শম্ভু (শিৱ)ক জয় কৰিবলৈ উৎসুক হ’ল।
Verse 22
गौरीमेव समानेतुं काममोहादचेतनः । एतच्छ्रुत्वा तु त्रिदशा गत्वा तं नंदिनेरिताः
কাম-মোহে অচেতন হৈ সি গৌৰীকেই আনিবলৈ উদ্যত হ’ল। এই কথা শুনি নন্দিনৰ প্ৰেৰণা পাই ত্ৰিদশা দেবতাসকল তাৰ ওচৰলৈ গ’ল।
Verse 23
अकुर्वंश्च महद्युद्धं घोरं लोकभयंकरम् । दैत्यान्रणे मृतांस्तत्र दैत्याचार्यो ह्यजीवयत्
তেওঁলোকে এক মহাযুদ্ধ কৰিলে—ভয়ংকৰ, জগতৰ বাবে আতংকজনক। আৰু ৰণত যিসকল দৈত্য মৃত হৈ পৰিছিল, তেওঁলোকক দৈত্যাচাৰ্যই পুনৰ জীৱিত কৰিলে।
Verse 24
एतद्वृत्तं तु कैलासे सर्वे चैव न्यवेदयन् । क्रोधाच्छंभुस्तदा वाक्यं नंदिनं निजगाद ह
সকলোয়ে কৈলাসত এই সমগ্ৰ ঘটনা নিবেদন কৰিলে। তেতিয়া ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত শম্ভুৱে নন্দিনক এই বাক্য ক’লে।
Verse 25
गच्छ दैत्यालयं वीर द्रुतमेव ममाज्ञया । पश्यतां सर्वदैत्यानां दैत्येंद्रस्य च संसदि
“যা, হে বীৰ, মোৰ আজ্ঞাৰে তৎক্ষণাৎ দৈত্যালয়লৈ যা; সকলো দৈত্যে চাই থকা অৱস্থাত দৈত্যেন্দ্ৰৰ সভাত।”
Verse 26
गृहीत्वा चिकुरेऽत्यर्थं भार्गवं तं दुरात्मकम् । लब्ध्वा चास्मत्सकाशं वै विह्वलं चानय क्षणात्
“সেই দুষ্টচিত্ত ভাৰ্গৱক চুল ধৰি দৃঢ়কৈ ধৰা; ধৰি লৈ তৎক্ষণাৎ মোৰ ওচৰলৈ আন—কঁপনি ধৰা অসহায় অৱস্থাত টানি আন।”
Verse 27
ततो नंदीश्वरः श्रीमान्पार्वतीपतिनेरितः । काव्यं तं कुंतले धृत्वा दैत्यानां पुरतो बलात्
তেতিয়া পাৰ্বতীপতি (শিৱ)ৰ প্ৰেৰিত শ্ৰীমান নন্দীশ্বৰে কাব্যক কেশগুচ্ছ ধৰি বলপূৰ্বক দৈত্যসকলৰ সন্মুখলৈ টানি আনিলে।
Verse 28
आनयंतं च तं दैत्या जघ्नुः प्रहरणैः शरैः । न शेकुस्ते रुजां कर्तुं नंदिनो बलशालिनः
তেওঁক আনোতে দৈত্যসকলে অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু শৰ নিক্ষেপ কৰি আঘাত কৰিলে; কিন্তু বলশালী নন্দিনক একো বেদনা দিব নোৱাৰিলে।
Verse 29
देवानामग्रतो नंदी गृहीत्वा तं च कुंतले । हरस्य पुरतो हृष्टः सह तेन समाययौ
দেৱতাসকলৰ সন্মুখত নন্দীয়ে তাক কেশ ধৰি ধৰিলে; তাৰ পিছত আনন্দিত হৈ তেওঁ তাক লগ লৈ হৰ (শিৱ)ৰ আগত উপস্থিত হ’ল।
Verse 30
गृहीत्वा भार्गवं शंभुरसुराणां गुरुं रुषा । अगिलद्रौद्रमूर्तोऽसौ कालांतकसमः प्रभुः
ভাৰ্গৱ (শুক্ৰ), অসুৰসকলৰ গুৰুজনক ধৰি, ক্ৰোধে শম্ভুৱে তাক গিলি পেলালে; ৰৌদ্ৰ মূৰ্তি ধৰি সেই প্ৰভু প্ৰলয়ান্তৰ কালান্তকৰ সমান হ’ল।
Verse 31
ततो दैत्यपतिः क्रुद्धः सर्वसैन्यवृतो बली । दुद्राव शंकरं तत्र घोरैः प्रहरणादिभिः
তেতিয়া দৈত্যপতি ক্ৰুদ্ধ হৈ, সমগ্ৰ সেনাৰে বেষ্টিত বলী, তাত ঘোৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আদি লৈ শংকৰৰ ওপৰত ধাৱমান হ’ল।
Verse 32
त्रिदशाश्च तथा क्रुद्धास्ततो विद्याधरादयः । प्रययुः समरं तत्र दैत्यानां च भृशं रुषा
তাৰ পিছত ত্ৰিদশ দেৱতাসকলেও ক্ৰুদ্ধ হৈ, বিদ্যাধৰ আদি সহ, তাত দৈত্যসকলৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ ৰোষে সমৰত আগবাঢ়িল।
Verse 33
एतस्मिन्नंतरे घोरं युद्धं भीष्मं समुत्थितम् । देवदानवयोरेवं सर्वलोकभयंकरम्
ইতিমধ্যে দেৱ-দানৱৰ মাজত এক ভয়ংকৰ, ভীষণ যুদ্ধ উঠি আহিল, যি সকলো লোকক আতংকিত কৰিলে।
Verse 34
ततः प्रत्ययितास्त्रैश्च देवा निघ्नंति दानवान् । दनुजा निर्जरांस्तत्र विनिघ्नंति महाहवे
তেতিয়া মন্ত্রসিদ্ধ অস্ত্ৰধাৰী দেৱসকলে দানৱসকলক নিধন কৰিলে; আৰু সেই মহাযুদ্ধত দনুৰ পুত্ৰসকলে পাল্টাই অমৰ নিৰ্জৰ দেৱসকলকো আঘাত কৰি পতিত কৰিলে।
Verse 35
शातकुंभमयाङ्गैस्ते शरैर्वज्रसमानकैः । बिभिदू रत्नपुंखैश्च परस्परजयैषिणः
একে-আনক পৰাজিত কৰাৰ আকাঙ্ক্ষাৰে তেওঁলোকে শুদ্ধ সোণৰ দেহযুক্ত, বজ্ৰসম শক্তিসম্পন্ন, আৰু ৰত্নে অলংকৃত পুঙ্খযুক্ত শৰৰে পৰস্পৰক বিদীৰ্ণ কৰিলে।
Verse 36
दीपयंति भृशं कांतैस्तद्गात्राणि नभांसि च । वीर्यवंतो महादैत्या न मोघैरस्त्रसंचयैः
তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান দেহ অতি প্ৰখৰভাৱে জ্বলি উঠি আকাশসমূহকো আলোকিত কৰিলে; সেই শক্তিমান মহাদৈত্যসকলৰ অস্ত্ৰসম্ভাৰ কেতিয়াও নিষ্ফল নাছিল।
Verse 37
हत्वा च पातयामासुः काश्यपाः सुरसत्तमाः । जगद्व्याप्तं महासैन्यं बलायुधसुसंवृतम्
তেওঁলোকক বধ কৰি, কাশ্যপবংশীয় সুৰশ্ৰেষ্ঠসকলে জগতব্যাপ্ত সেই মহাসেনাক পতিত কৰিলে, যি বল আৰু আয়ুধে সুসজ্জিত আছিল।
Verse 38
नीतं क्षयं सुरैः सर्वैः शस्त्रैः प्रत्ययितैः क्षणात् । स्वयं च युध्यमानेन महादेवेन यत्नतः
ক্ষণমাত্ৰতে, সকলো দেৱতাই পৰীক্ষিত শস্ত্ৰেৰে তাক বিনাশলৈ নিলে; আৰু মহাদেৱে নিজেও যত্নসহকাৰে স্বয়ং যুদ্ধত অৱতীৰ্ণ হৈ যুদ্ধ কৰিলে।
Verse 39
शूलोद्धृतोपि सुचिरमविनष्टोऽथ नम्रधीः । अन्धको गणतां नीत्वा कृतो भृंगीरिटिर्द्विज
শূলত বিদ্ধ হ’লেও সি বহুদিন ধৰি বিনষ্ট নহ’ল। তাৰ পাছত মনত নম্ৰতা ধৰি অন্ধকক গণত্বলৈ নি, হে দ্বিজ, তাক ভৃঙ্গীৰিটি ৰূপে নিযুক্ত কৰা হ’ল।
Verse 40
ततो देवान्समाभाष्य शुक्रमुद्गीर्णवान्शिवः । भूमौ निपतितो गर्भस्ततो भौम इति स्मृतः
তাৰ পাছত শিৱে দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰি নিজৰ শুক্ৰ নিঃসৃত কৰিলে। সেই গৰ্ভ ভূমিত পতিত হোৱাত, সি ‘ভৌম’—ভূমিজ—বুলি স্মৃত হ’ল।
Verse 41
शुक्रश्शिवं समाभाष्य गतो दैत्यान्मुदान्वितः । एवं भौमस्समुत्पन्नो हरांशो भूसमुद्भवः
শিৱৰ সৈতে কথা পাতি শুক্ৰ আনন্দচিত্তে দৈত্যসকলৰ ওচৰলৈ গ’ল। এইদৰে ভৌম জন্মিল—হৰ (শিৱ) ৰ অংশাৱতাৰ, ভূমিৰ পৰা উদ্ভৱ।
Verse 42
तस्य पूजा चतुर्थ्यां तु भौमवारे च सुव्रतैः । दशाद्यरिष्टे च तथा गोचरेऽनिष्टराशिगे
সুৱ্ৰতধাৰীসকলে চতুৰ্থীত আৰু ভৌমবাৰে (মঙ্গলবাৰে) তেওঁৰ পূজা কৰিব লাগে; তদুপৰি অশুভ গ্ৰহকালত—যেনে প্ৰতিকূল দশাত—আৰু গোঁচৰত অনিষ্ট ৰাশি দেখা দিলে।
Verse 43
त्रिकोणे मंडले चैव रक्तपुष्पानुलेपनैः । एवं वै पूजितो भौमः प्रयच्छति मतिं धनम्
ত্রিকোণ মণ্ডলত আৰু ৰক্তপুষ্পৰ অনুলেপনেৰে ভৌমক পূজা কৰিলে, এইদৰে যথাবিধি সন্মানিত ভৌমে বুদ্ধি আৰু ধন দান কৰে।
Verse 44
पुत्रान्सुखंयशश्चैवकिंभूयःश्रोतुमिच्छसि । व्यास उवाच । एतद्वः कथितं शिष्या धर्माख्यानं शुभावहम्
“পুত্ৰ, সুখ আৰু যশো—আৰু কি শুনিব খুজিছা?” ব্যাসে ক’লে: “হে শিষ্যসকল, ধৰ্মৰ এই শুভ, কল্যাণকাৰী আখ্যান তোমালোকক কোৱা হ’ল।”
Verse 45
यच्छ्रुत्वा न पुनर्भूयो जायते म्रियतेपि वा । द्विजातीनां पुण्यदं च संसेव्यं च शुभेप्सुभिः
যি শুনিলে মানুহ পুনৰ জন্ম নলয়, পুনৰ মৃত্যুও নাহে। ই দ্বিজাতিসকলক পুণ্য দান কৰে আৰু মঙ্গল কামনাকাৰীসকলে ইয়াক সেৱা কৰিব লাগে।
Verse 46
यथासुखं च गच्छध्वं कृतकृत्या ममाज्ञया । ब्रह्मोवाच । एवं विश्राव्य भगवान्व्यासः सत्यवतीसुतः
ব্ৰহ্মাই ক’লে: “মোৰ আজ্ঞাৰে তোমালোকৰ কৰ্তব্য সম্পন্ন; এতিয়া যি দৰে ইচ্ছা তেনে যোৱা।” এইদৰে ক’লে ধন্য ভগৱান ব্যাস, সত্যৱতীৰ পুত্ৰ, তদনুসাৰে আগবাঢ়িল।
Verse 47
निर्णीय धर्मं विविधं शम्याप्रासमगात्सुत । त्वमपि श्रद्धया वत्स ज्ञात्वा तत्त्वं यथासुखम्
ধৰ্মৰ নানা ৰূপ নিৰ্ণয় কৰি তেওঁ, হে পুত্ৰ, শম্যাপ্ৰাসলৈ গ’ল। তুমিও, প্ৰিয় বৎস, শ্ৰদ্ধাৰে তত্ত্ব বুজি, যি দৰে ইচ্ছা তেনে সুখে বাস কৰা।
Verse 48
विहरस्व यथाकालं गायमानो हरिं मुदा । लोकान्धर्मं चोपदिशन्प्रीणयन्जगतां गुरुम्
যথাসময়ে বিচৰণ কৰা, আনন্দে হৰিৰ গুণগান কৰা। লোকসকলক ধৰ্ম উপদেশ দি, জগতৰ গুৰুক সন্তুষ্ট কৰা।
Verse 49
पुलस्त्य उवाच । इत्युक्तः प्रययौ भूप नारदो गंधमादनम् । नारायणं मुनिवरं द्रष्टुं बदरिकाश्रमे
পুলস্ত্য ক’লে: এইদৰে কোৱা হ’লে, হে ৰাজন, নাৰদ গন্ধমাদনলৈ গ’ল, বদৰী আশ্ৰমত শ্ৰেষ্ঠ মুনিবৰ নাৰায়ণৰ দৰ্শন কৰিবলৈ।
Verse 81
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे भौमोत्पत्तिपूजनं नामैकाशीतितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ প্ৰথম সৃষ্টিখণ্ডত “ভৌমৰ উৎপত্তি আৰু পূজন” নামৰ একাশীতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।