Adhyaya 64

শেষ–বাত্স্যায়নৰ ফ্ৰেম-সংলাপৰ ভিতৰত এই অধ্যায়ত অশ্বমেধ ক্ষেত্ৰৰ যুদ্ধ ক্ৰমে ভয়ংকৰ হয়। সুৰথে কুশক আক্রমণ কৰে, কিন্তু কুশৰ হাতত পৰাস্ত হয়। হনুমানে কুশৰ সন্মুখীন হয়, বিধ্বংসী অস্ত্ৰাঘাতে মূৰ্ছিত হয়; সুগ্ৰীৱে আক্রমণ কৰিলে কুশে বৰুণ-পাশেৰে তেওঁক বদ্ধ কৰে। লৱে বহু যোদ্ধাক জয় কৰি কুশৰ সৈতে মিলিত হয়; দুয়ো ভায়ে মুকুট-অলংকাৰ সংগ্ৰহ কৰি বদ্ধ হনুমান আৰু সুগ্ৰীৱক আশ্ৰমলৈ লৈ যায়। জানকী/সীতাই বন্দীসকলক দেখি মৃদু হাসি দিয়ে আৰু মুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে, লগতে ৰামৰ যজ্ঞ-অশ্ব ধৰি নিয়াৰ কাৰ্যক নিন্দা কৰে। লৱ-কুশে ক্ষত্ৰিয়-ধৰ্ম আৰু আদেশ-পালনৰ কথা কৈ নিজৰ কৰ্তব্য ব্যাখ্যা কৰে, তাৰ পিছত বন্দী আৰু অশ্ব মুক্ত কৰিবলৈ সন্মত হয়। শেষত ৰাম-ভক্তিক কেন্দ্ৰ কৰি সত্য-ক্ৰিয়া উচ্চাৰিত হয়, যিয়ে ৰজাৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰে আৰু দেখুৱায় যে যুদ্ধবলতকৈ ভক্তিৰ মাহাত্ম্য অধিক।