Adhyaya 54

ৰামৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ চলি থকা সময়ত জানকী-নন্দন লৱ ঋষিপুত্ৰসকলৰ সৈতে যজ্ঞৰ সমিধা আনিবলৈ যায়। পথত তেওঁ সুৱৰ্ণ ফলক আৰু দিৱ্য সুগন্ধিৰে চিহ্নিত অভিষিক্ত অশ্বটোক দেখা পায়। আশ্ৰমবাসীয়ে অশ্বৰ আগমনৰ কাৰণ সোধে; লৱ আগবাঢ়ি গৈ ঘোষণাপত্ৰ পঢ়ে, য’ত সূৰ্যবংশৰ গৌৰৱ আৰু ৰামৰ যজ্ঞ-উদ্দেশ্য বৰ্ণিত। সেই ঠাইত কিছুমানে ৰাম আৰু শত্রুঘ্নক তুচ্ছ কৰি দম্ভভৰা চেলেঞ্জ কৰে। এই অপমান শুনি লৱ ক্ৰুদ্ধ হৈ অশ্বটোক বান্ধি দিয়ে আৰু ঋষিপুত্ৰসকলৰ সতৰ্কবাণী অগ্ৰাহ্য কৰে। শত্রুঘ্নৰ অনুচৰসকলে অশ্ব মুক্ত কৰিবলৈ আহে, কিন্তু লৱ বাণবৃষ্টিৰে আঘাত কৰি তেওঁলোকৰ বাহু ছেদন কৰে। তেওঁলোকে গৈ শত্রুঘ্নক সংবাদ দিয়ে; ইয়াৰ ফলত অশ্বমেধ-সংঘাতৰ পৰৱৰ্তী উত্তেজনা আৰম্ভ হয় আৰু ৰাজাধিকাৰ, ধৰ্ম আৰু যুৱ ক্ষত্ৰিয় বীৰ্যৰ সীমা পৰীক্ষিত হয়।