Adhyaya 50

ৰামৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ চলি থাকোঁতে শত্রুঘ্নে শুনে যে যজ্ঞৰ অশ্ব কেঢ়ি লোৱা হৈছে আৰু তেওঁৰ সৈন্যসকলক অপমান কৰা হৈছে। ক্ৰোধ জাগে, কিন্তু মন্ত্ৰী সুমতিয়ে দূত-নীতি স্মৰণ কৰাই দিয়ে—বল প্ৰয়োগৰ আগতে বুদ্ধিমত্তাৰে বাৰ্তা-পঠিয়াই কাম সিদ্ধ কৰিব লাগে। শত্রুঘ্নে তেতিয়া বালীৰ পুত্ৰ অঙ্গদ/হৰীশ্বৰক দূত কৰি কুণ্ডল নগৰলৈ পঠায়, যাৰ ধৰ্মনিষ্ঠ ক্ষত্ৰিয় ৰজা সুৰথ, ৰামচৰণ-ভক্তিত প্ৰসিদ্ধ। সুৰথৰ সভাত দূতে নিজৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু অশ্ব ঘূৰাই দিবলৈ দাবী তোলে; নতুবা ভয়ংকৰ যুদ্ধৰ অনিষ্ট ফলৰ সতর্কবাণী উচ্চাৰে। অঙ্গদে সুৰথৰ অহংকাৰ ভাঙি শত্রুঘ্নৰ বীৰত্ব আৰু বানৰসেনাৰ একাগ্ৰতা বৰ্ণনা কৰে, আৰু ৰামৰ অধীন ধৰ্মময় আত্মসমৰ্পণ কৰি অশ্ব পুনৰ দান কৰিবলৈ চাপ দিয়ে। অধ্যায়ৰ মর্ম এই যে ৰাম-শৰণাগতি আৰু ৰাজধৰ্মৰ কূটনীতি মিলি বিবাদৰ সমাধানৰ পথ দেখুৱায়, আৰু দূতৰ বাৰ্তা শত্রুঘ্নলৈ উভতি যায়।