Adhyaya 41

ৰাম-অশ্বমেধৰ কাহিনীধাৰাত শত্রুঘ্নৰ যোদ্ধাসকলে বীৰমণিৰ বাহিনীত ভেদ কৰি প্ৰৱেশ কৰে। যুদ্ধক্ষেত্ৰত নিহত হাতী, ভাঙি-পৰা ৰথ আৰু ধূলি-ধোঁৱাৰ মাজত ভয়ংকৰ কোলাহল বৃদ্ধি পায়। ক্ষতিত ক্ৰুদ্ধ ৰুক্মাঙ্গদ মণি-অলংকৃত ৰথত আগবাঢ়ি শত্রুঘ্নপক্ষক আহ্বান জনায়, আৰু পুষ্কল সন্মুখ সমৰত অৱতীৰ্ণ হয়। দুয়োৰে মাজত তীৰ-আঘাতৰ দ্ৰুত বিনিময় হয়; উপমা দিয়া হয় কুমাৰ আৰু তাৰকৰ সংঘৰ্ষৰ দৰে। পুষ্কলে উৎকৃষ্ট ধনুৰ্বিদ্যাৰে ৰুক্মাঙ্গদৰ ৰথ ভাঙি পেলায়—ঘোড়া, সাৰথি আৰু ধ্বজ ধ্বংস কৰি শেষত ৰাজকুমাৰক বিদ্ধ কৰি মাটিত পেলায়; সৈন্যদলত বিলাপ উঠে। তাৰ পিছত মন্ত্ৰ-শক্তিসম্পন্ন অস্ত্ৰ চলি উঠে: এক ভয়ংকৰ বাণে ৰথক এক যোজন দূৰ ঠেলি আকাশপথে সূৰ্যৰ দিশে লৈ যায়, তাতে দগ্ধ হয়; পতিত যোদ্ধা দগ্ধ অৱস্থাত ঘূৰি আহি মূৰ্ছা যায়। ক্ৰুদ্ধ বীৰমণি পৃথিৱী কঁপাই পুষ্কলক মোকাবিলা কৰিবলৈ আগবাঢ়ে, আৰু কাহিনী পুষ্কলৰ বিজয়ে শত্রুপক্ষৰ মনোবল ভাঙি পেলোৱাৰ সন্ধিক্ষণলৈ গতি কৰে।