
Qualities and Faults of Heaven; Karma-Bhumi vs Phala-Bhumi; Turning to Viṣṇu’s Supreme Abode
ৰাজা সুবাহুৱে জৈমিনিৰ ওচৰত স্বৰ্গৰ স্বভাৱ বৰ্ণনা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। জৈমিনিয়ে স্বৰ্গক দেৱ-উদ্যান, ইচ্ছা-পূৰণকাৰী বৃক্ষ, দিব্য বিমান আৰু ক্ষুধা, ৰোগ, মৃত্যুৰ ভয়ৰ পৰা মুক্ত এক লোক বুলি কয়, য’ত সত্যবাদী, দয়ালু আৰু সংযমী পুণ্যবানসকল বাস কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ স্বৰ্গৰ দোষসমূহ প্ৰকাশ কৰে—ভোগ-বিলাসে পুণ্য ক্ষয় কৰে, অধিক সাধনাৰ প্ৰচেষ্টা থমকি যাব পাৰে, আৰু আনৰ সমৃদ্ধি দেখি ঈৰ্ষা জন্মে, যাৰ ফলত পতনৰ সম্ভাৱনা থাকে। এই অধ্যায়ত পৃথিৱীক কৰ্ম-ভূমি আৰু স্বৰ্গক ফল-ভূমি বুলি ধৰ্মতত্ত্বগত ভেদ স্পষ্ট কৰা হয়। সুবাহুৱে ফল-লালসাৰে কৰা দান-যজ্ঞৰ আকাঙ্ক্ষা ত্যাগ কৰি বিষ্ণুক ধ্যান-ভক্তিৰে আৰাধনা কৰাৰ সংকল্প লয়। উপদেশে নিশ্চিত কৰে যে ধৰ্মযুত যজ্ঞ আৰু দান, সঠিক অভিমুখে বিষ্ণু-প্ৰাপ্তিৰ বাবে নিবেদন কৰিলে, প্ৰলয়ৰ ওপৰত থকা বিষ্ণুৰ পৰম ধামলৈ লৈ যায়; আৰু এই কাহিনী শ্ৰৱণে পাপ নাশ হৈ লক্ষ্যসমূহ সিদ্ধ হয়।
Verse 1
सुबाहुरुवाच । स्वर्गस्य मे गुणान्ब्रूहि सांप्रतं द्विजसत्तम । एतत्सर्वं द्विजश्रेष्ठ करिष्यामि स्वभाविकम्
সুবাহুৱে ক’লে: “এতিয়া মোক স্বৰ্গৰ গুণসমূহ কওক, হে দ্বিজসত্তম। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, মই এই সকলো স্বভাৱসিদ্ধ বিধিৰে যথোচিতভাৱে পালন কৰিম।”
Verse 2
जैमिनिरुवाच । नंदनादीनि रम्याणि दिव्यानि विविधानि च । तत्रोद्यानानि पुण्यानि सर्वकामयुतानि च
জৈমিনীয়ে ক’লে: “নন্দন আদি মনোৰম, দিব্য আৰু বহুবিধ উপৱন আছে। তাত পুণ্যময় উদ্যানো আছে, যিবোৰ সকলো কামনা-পূৰণৰ আনন্দেৰে সমৃদ্ধ।”
Verse 3
सर्वकामफलैर्वृक्षैः शोभनानि समंततः । विमानानि सुदिव्यानि सेवितान्यप्सरोगणैः
চাৰিওফালে শোভন, অতিদিব্য বিমানসমূহ দীপ্তিমান আছিল; সকলো কামনা-ফল দান কৰা বৃক্ষসমূহেৰে পৰিবেষ্টিত, আৰু অপ্সৰাগণৰ দলেৰে সেবিত।
Verse 4
सर्वत्रैव विचित्राणि कामगानि वशानि च । तरुणादित्यवर्णानि मुक्ताजालांतराणि च
তাত সৰ্বত্ৰেই বিচিত্ৰ বস্তু আছিল—ইচ্ছামতে গতি কৰা, সম্পূৰ্ণ বশীভূত হোৱা, উদীয়মান সূৰ্যৰ বৰ্ণে দীপ্ত, আৰু মুক্তাৰ জালিৰ অলংকাৰে বিভূষিত।
Verse 5
चंद्रमंडलशुभ्राणि हेमशय्यासनानि च । सर्वकामसमृद्धाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः
তাত সোনাৰ শয্যা আৰু আসন আছে, চন্দ্ৰমণ্ডলৰ দৰে শুভ্ৰ আৰু দীপ্ত; সকলো কামনাৰে সমৃদ্ধ, তেওঁলোক সকলো দুখৰ পৰা মুক্ত।
Verse 6
नराः सुकृतिनस्तेषु विचरंति यथा भुवि । न तत्र नास्तिका यांति न स्तेना नाजितेंद्रियाः
সেই লোকত পুণ্যকর্মী নৰসকলে পৃথিৱীত যেনেকৈ সুলভে বিচৰে তেনেকৈ সুলভে বিচৰণ কৰে। তাত অধৰ্ম-অবিশ্বাসী নাস্তিক নাযায়, ন চোৰ, ন ইন্দ্ৰিয়-অসংযমী।
Verse 7
न नृशंसा न पिशुना न कृतघ्ना न मानिनः । सत्यास्तपःस्थिताः शूरा दयावंतः क्षमापराः
তাত ন নিষ্ঠুৰ, ন পৰনিন্দুক, ন অকৃতজ্ঞ, ন অহংকাৰী। তেওঁলোক সত্যবাদী, তপস্যাত স্থিত, শূৰ, দয়ালু আৰু ক্ষমাশীল।
Verse 8
यज्वानो दानशीलाश्च तत्र गच्छंति ते नराः । न रोगो न जरामृत्युर्न शोको न हिमातपौ
যজ্ঞকাৰী আৰু দানশীল নৰসকল তাত গমন কৰে। তাত ৰোগ নাই, জৰা-মৃত্যু নাই; শোক নাই, আৰু শীত বা দাহক তাপো নাই।
Verse 9
न तत्र क्षुत्पिपासा च कस्य ग्लानिर्न विद्यते । एते चान्ये च बहवो गुणाः स्वर्गस्य भूपते
তাত কাকো ভোক-পিয়াহ নাহে, আৰু কাকো ক্লান্তিও নাহে। হে ভূপতি, এইসকল আৰু বহু গুণ স্বৰ্গৰ বুলি কোৱা হয়।
Verse 10
दोषास्तत्रैव ये संति ताञ्छृणुष्व च सांप्रतम् । शुभस्य कर्मणः कृत्स्नं फलं तत्रैव भुज्यते
এতিয়া শুনা, তাতেই যিসকল দোষ আছে। শুভ কৰ্মৰ সম্পূৰ্ণ ফল তাতেই ভোগ কৰা হয়।
Verse 11
न चात्र क्रियते भूयः सोऽत्र दोषो महान्स्मृतः । असंतोषश्च भवति दृष्ट्वा दीप्तां परां श्रियम्
আৰু ইয়াত পুনৰ কোনো প্ৰয়াস কৰা নহয়—ইয়াক মহাদোষ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। আৰু আনৰ দীপ্ত পৰম শ্ৰী দেখি অসন্তোষ জন্মে।
Verse 12
सुखव्याप्तमनस्कानां सहसा पतनं तथा । इह यत्क्रियते कर्म फलं तत्रैव भुज्यते
সুখে আচ্ছন্ন মন থকা লোকৰ হঠাতে পতনো ঘটে। আৰু ইয়াত যি কৰ্ম কৰা হয়, তাৰ ফল নিশ্চয় ইয়াতেই ভোগ কৰা হয়।
Verse 13
कर्मभूमिरियं राजन्फलभूमिरसौ स्मृता । सुबाहुरुवाच । महांतस्तु इमे दोषास्त्वया स्वर्गस्य कीर्तिताः
হে ৰাজন, এইখন কৰ্মভূমি বুলি কোৱা হয়, আৰু সেইখন ফলভূমি বুলি স্মৰণ কৰা হয়। সুবাহুৱে ক’লে: “আপুনি স্বৰ্গৰ এই মহান দোষসমূহ বৰ্ণনা কৰিলে।”
Verse 14
निर्दोषाः शाश्वता येन्ये तांस्त्वं लोकान्वद द्विज । जैमिनिरुवाच । आब्रह्मसदनादेव दोषाः संति च वै नृप
“হে দ্বিজ, নিৰ্দোষ আৰু চিৰস্থায়ী সেই অন্য লোকসমূহৰ কথা মোক কোৱা।” জৈমিনি ক’লে: “হে ৰাজন, ব্ৰহ্মাৰ সদনলৈকো দোষ নিশ্চয় আছে।”
Verse 15
अतएव हि नेच्छंति स्वर्गप्राप्तिं मनीषिणः । आब्रह्मसदनादूर्ध्वं तद्विष्णोः परमं पदम्
সেই কাৰণেই জ্ঞানী মুনিসকলে স্বৰ্গপ্ৰাপ্তি কামনা নকৰে; কিয়নো ব্ৰহ্মাৰ সদনৰ ওপৰত আছে বিষ্ণুৰ সেই পৰম পদ—সৰ্বোচ্চ ধাম।
Verse 16
शुभं सनातनं ज्योतिः परंब्रह्मेति तद्विदुः । न तत्र मूढा गच्छंति पुरुषा विषयात्मकाः
জ্ঞানীসকলে তাক শুভ, সনাতন জ্যোতি—অর্থাৎ পৰম ব্ৰহ্ম বুলি জানে। কিন্তু বিষয়াসক্ত মোহগ্ৰস্ত মানুহ তাত নাযায়।
Verse 17
दंभमोहभयद्रोह क्रोधलोभैरभिद्रुताः । निर्ममा निरहंकारा निर्द्वंद्वास्संयतेंद्रियाः
দম্ভ, মোহ, ভয়, দ্ৰোহ, ক্ৰোধ আৰু লোভে আঘাত কৰিলেও, তেওঁলোকে মমতা আৰু অহংকাৰ ত্যাগ কৰে; দ্বন্দ্বৰ ওপৰত উঠে আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহ সংযত ৰাখে।
Verse 18
ध्यानयोगरताश्चैव तत्र गच्छंति साधवः । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि
ধ্যান-যোগত ৰত সাধু-মুনিসকলেই তাত গমন কৰে। তুমি যি কথা মোক সুধিছিলা, সেই সকলো মই তোমাক বৰ্ণনা কৰিলোঁ।
Verse 19
एवं स्वर्गगुणं श्रुत्वा सुबाहुः पृथिवीपतिः । तमुवाच महात्मानं जैमिनिं वदतांवरम्
এইদৰে স্বৰ্গৰ গুণ শুনি, পৃথিৱীৰ অধিপতি ৰজা সুবাহুৱে মহাত্মা, বক্তাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ জৈমিনিক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 20
सुबाहुरुवाच । नाहं स्वर्गं गमिष्यामि न चैवेच्छाम्यहं मुने । यस्माच्च पतनं प्रोक्तं तत्कर्म न करोम्यहम्
সুবাহুৱে ক’লে—হে মুনি, মই স্বৰ্গলৈ নাযাম, আৰু তাক ইচ্ছাও নকৰোঁ। যি কৰ্ম পতনৰ কাৰণ বুলি কোৱা হৈছে, সেই কৰ্ম মই নকৰোঁ।
Verse 21
दानमेकं महाभाग नाहं दास्येकदाध्रुवम् । दानाच्च फललोभाच्च तस्मात्पतति वै नरः
হে ভাগ্যৱান, মই কেৱল এবাৰ দান নকৰোঁ—নিশ্চয়েই নহয়। দানত ফলৰ লোভ থাকিলে মানুহ ধৰ্মৰ পৰা পতিত হয়।
Verse 22
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा सुबाहुः पृथिवीपतिः । ध्यानयोगेन देवेशं यजिष्ये कमलाप्रियम्
এইদৰে কৈ ধৰ্মাত্মা পৃথিৱীপতি ৰজা সুবাহুৱে ক’লে—ধ্যানযোগৰ অনুশাসনেৰে মই দেৱেশ্বৰ, কমলাপ্ৰিয় প্ৰভুৰ উপাসনা কৰিম।
Verse 23
दाहप्रलयसंवर्जं विष्णुलोकं व्रजाम्यहम् । जैमिनिरुवाच । सत्यमुक्तं त्वया भूप सर्वश्रेयः समाकुलम्
মই অগ্নিদাহ-প্ৰলয়ৰ সংৱৰ্জনৰো ওপৰত থকা বিষ্ণুলোকলৈ যাম। জৈমিনিয়ে ক’লে—হে ভূপ, তুমি সত্য ক’লা; ই সৰ্বশ্ৰেয়সৰে পৰিপূৰ্ণ।
Verse 24
राजानो धर्मशीलाश्च महायज्ञैर्यजंति ते । सर्वदानानि दीयंते यज्ञेषु नृपनंदन
হে নৃপনন্দন, ধৰ্মনিষ্ঠ ৰাজাসকলে মহাযজ্ঞে যজন কৰে; আৰু সেই যজ্ঞসমূহত সকলো প্ৰকাৰ দান-দক্ষিণা প্ৰদান কৰা হয়।
Verse 25
आदावन्नं तु यज्ञेषु वस्त्रं तांबूलमेव च । कांचनं भूमिदानं च गोदानं प्रददंति च
যজ্ঞৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোকে অন্ন, বস্ত্ৰ আৰু তাম্বুল অৰ্পণ কৰে; লগতে সোন, ভূমিদান আৰু গোদানও প্ৰদান কৰে।
Verse 26
सुयज्ञैर्वैष्णवं लोकं ते प्रयांति नरोत्तमाः । दानेन तृप्तिमायांति संतुष्टाः संति भूमिपाः
সু-সম্পন্ন যজ্ঞৰ দ্বাৰা সেই নরোত্তমসকলে বৈষ্ণৱ লোক লাভ কৰে। দানৰ ফলত ৰাজাসকল তৃপ্ত হয় আৰু সন্তুষ্ট থাকে।
Verse 27
तपस्विनो महात्मानो नित्यमेवं यजंति ते । सुभिक्षां याचयित्वा तु स्वस्थानं तु समागताः
তপস্যাত স্থিৰ সেই মহাত্মা তপস্বীসকলে সদায় এইদৰে যজন কৰে। সু-ভিক্ষা (প্ৰচুৰ আহাৰ) প্ৰাৰ্থনা কৰি পাছত তেওঁলোকে নিজৰ নিবাসলৈ উভতি আহিল।
Verse 28
भिक्षार्थं तस्य भागानि प्रकुर्वंति च भूपते । ब्राह्मणाय विभागैकं गोग्रासं तु महामते
হে ভূপতে, ভিক্ষাৰ্থে তেওঁলোকে তাৰ অংশসমূহ ভাগ কৰে। হে মহামতে, এটা অংশ ব্ৰাহ্মণলৈ নিৰ্দিষ্ট হয় আৰু এটা গোগ্ৰাস গাইলৈ ৰাখে।
Verse 29
सुपार्श्ववर्तिनां चैकं प्रयच्छंति तपोधनाः । तस्यान्नस्य प्रदानेन फलं भुंजंति मानवाः
তপস্যাধনে সমৃদ্ধ মুনিসকলে কাষ্ঠে থকা লোকসকলকো এক ভাগ দান কৰে; সেই অন্ন দান কৰিলে মানুহে তাৰ পুণ্যফল ভোগ কৰে।
Verse 30
क्षुधातृषाविहीनास्ते विष्णुलोकं व्रजंति वै । तस्मात्त्वमपि राजेंद्र देहि न्यायार्जितं धनम्
ক্ষুধা-তৃষ্ণাৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁলোকে নিশ্চয় বিষ্ণুলোকলৈ যায়; সেয়ে, হে ৰাজেন্দ্ৰ, তুমিও ন্যায়ে অৰ্জিত ধন দান কৰা।
Verse 31
दानाज्ज्ञानं ततः प्राप्य ज्ञानात्सिद्धिं प्रयास्यति । य इदं शृणुयान्मर्त्यः पुण्याख्यानमनुत्तमम्
দানৰ পৰা জ্ঞান লাভ হয়; সেই জ্ঞান পালে জ্ঞানদ্বাৰাই সিদ্ধিলৈ আগবাঢ়ে। যি মর্ত্যই এই অনুত্তম পুণ্যাখ্যান শ্ৰৱণ কৰে, সিও তেনেই ফল পায়।
Verse 32
तस्य सर्वार्थसिद्धिः स्यात्पापं सर्वं विलीयते । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं सगच्छति
তেওঁৰ বাবে সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধ হয়; সকলো পাপ বিলীন হয়। সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁ বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে।
Verse 95
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे पंचनवतितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, গুৰুতীৰ্থ আৰু চ্যৱন-চৰিত্ৰ বিষয়ক পঁচানব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।