Adhyaya 80
Yayāti, Yadu’s Refusal, and the Merit of the Mother–Father Tīrtha
পিপ্পলৰ প্ৰশ্নত সুকৰ্মাই ৰজা যযাতিৰ গৃহত উদ্ভৱ হোৱা সংকটৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। যযাতিয়ে কামকন্যা (কামজা)ক গৃহলৈ আনাৰ পাছত দেবযানী ঈৰ্ষ্যাত দগ্ধ হৈ ক্ৰোধত নিজৰ পুত্ৰসকলক শাপ দিয়ে, আৰু দেবযানী আৰু শৰ্মিষ্ঠাৰ মাজত বৈৰিতা অধিক তীব্ৰ হয়। কামজাই তেওঁলোকৰ শত্রুভাৱ আৰু অনিষ্টৰ পৰিকল্পনা জানি ৰজাক জনায়। ক্ৰুদ্ধ যযাতিয়ে যদুক আদেশ দিয়ে যে শৰ্মিষ্ঠা আৰু দেবযানীক বধ কৰিব। যদুৱে ধৰ্মৰ দোহাই দি অস্বীকাৰ কৰে—মাতৃবধ মহাপাপ, আৰু দুয়ো নিৰ্দোষ; কাহিনীত এই কথাও দৃঢ় কৰা হয় যে মাতৃ আৰু সুৰক্ষিত নাৰী-সম্পৰ্কীয়সকলক বধ কৰা উচিত নহয়। অবাধ্যতাত যযাতিয়ে যদুক শাপ দি প্ৰস্থান কৰে। অধ্যায়ৰ অন্তত তপস্যা, সত্য আৰু বিষ্ণুধ্যানক জগতৰ আধাৰ বুলি পুনৰ স্থাপন কৰি এই ঘটনাক মাতা–পিতা তীৰ্থৰ পবিত্ৰতাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়।
Shlokas
Verse 1
पिप्पल उवाच । कामकन्यां यदा राजा उपयेमे द्विजोत्तम । किं चक्राते तदा ते द्वे पूर्वभार्ये सुपुण्यके
পিপ্পলে ক’লে: হে দ্বিজোত্তম! যেতিয়া ৰজাই কামকন্যাক বিবাহ কৰিলে, তেতিয়া সেই দুজনী পূৰ্ব পত্নী—অতি পুণ্যৱতী—সেই সময়ত কি কৰিলে?
Verse 2
देवयानी महाभागा शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । तयोश्चरित्रं तत्सर्वं कथयस्व ममाग्रतः
মহাভাগা দেৱযানী আৰু বাৰ্ষপৰ্বণী শৰ্মিষ্ঠা—তেওঁলোক দুজনীৰ সমগ্ৰ চৰিত্ৰ মোৰ আগত সম্পূৰ্ণকৈ ক’বা।
Verse 3
सुकर्मोवाच । यदानीता कामकन्या स्वगृहं तेन भूभुजा । अत्यर्थं स्पर्धते सा तु देवयानी मनस्विनी
সুকৰ্মই ক’লে: যেতিয়া সেই ভূভুজাই কামকন্যাক নিজৰ গৃহলৈ আনিলে, তেতিয়া উচ্চমনীয়া দেৱযানী অতিশয় ঈৰ্ষা-স্পৰ্ধাত দগ্ধ হ’ল।
Verse 4
तस्यार्थे तु सुतौ शप्तौ क्रोधेनाकुलितात्मना । शर्मिष्ठां च समाहूय शब्दं चक्रे यशस्विनी
তাৰ কাৰণে, ক্ৰোধে ব্যাকুলচিত্ত হৈ, তাই নিজৰ দুজন পুত্ৰক শাপ দিলে; আৰু শৰ্মিষ্ঠাক মাতি, যশস্বিনী নাৰীয়ে উচ্চস্বৰে কথা ক’লে।
Verse 5
रूपेण तेजसा दानैः सत्यपुण्यव्रतैस्तथा । शर्मिष्ठा देवयानी च स्पर्धेते स्म तया सह
ৰূপ, তেজ, দান-ধৰ্ম, আৰু সত্য-পুণ্যব্ৰত আদিতো—শৰ্মিষ্ঠা আৰু দেৱযানী তাইৰ সৈতে সদায় স্পৰ্ধা কৰিছিল।
Verse 6
दुष्टभावं तयोश्चापि साऽज्ञासीत्कामजा तदा । राज्ञे सर्वं तया विप्र कथितं तत्क्षणादिह
তেতিয়া কামজাই সেই দুজনৰ দুষ্ট অভিপ্ৰায় জানিলে। হে ব্ৰাহ্মণ, তাই তৎক্ষণাৎ ইয়াত সকলো কথা ৰজাক জনাই দিলে।
Verse 7
अथ क्रुद्धो महाराजः समाहूयाब्रवीद्यदुम् । शर्मिष्ठा वध्यतां गत्वा शुक्रपुत्री तथा पुनः
তাৰ পাছত মহাৰাজ ক্ৰুদ্ধ হৈ যদুক মাতি ক’লে— “যা; শৰ্মিষ্ঠাক বধ কৰা হওক, আৰু তেনেদৰে পুনৰ শুক্ৰৰ কন্যাকো।”
Verse 8
सुप्रियं कुरु मे वत्स यदि श्रेयो हि मन्यसे । एवमाकर्ण्य तत्तस्य पितुर्वाक्यं यदुस्तदा
“হে বৎস, যদি তই সঁচাকৈ নিজৰ মঙ্গল বুলি ভাবিস, তেন্তে মোৰ মনপসন্দ কাম কৰ।” এইদৰে পিতৃৰ বাক্য শুনি যদুৱে তেতিয়া (উত্তৰ দিলে/কৰ্ম কৰিলে)।
Verse 9
प्रत्युवाच नृपेंद्रं तं पितरं प्रति मानद । नाहं तु घातये तात मातरौ दोषवर्जिते
মানদ যদুৱে সেই নৃপেন্দ্ৰক—পিতৃক উদ্দেশি—উত্তৰ দিলে: “পিতা, মই মোৰ মাতৃ-পিতৃক বধ কৰাব নোৱাৰোঁ; তেওঁলোক দুয়ো দোষমুক্ত।”
Verse 10
मातृघाते महादोषः कथितो वेदपंडितैः । तस्माद्घातं महाराज एतयोर्न करोम्यहम्
বেদপণ্ডিতসকলে কৈছে যে মাতৃহত্যা মহাপাপ। সেয়ে, হে মহাৰাজ, মই এই দুজনৰ বধ নকৰোঁ।
Verse 11
दोषाणां तु सहस्रेण माता लिप्ता यदा भवेत् । भगिनी च महाराज दुहिता च तथा पुनः
কিন্তু যেতিয়া মাতৃ হেজাৰ দোষেৰে লিপ্ত হয়, হে মহাৰাজ, তেতিয়া ভগ্নী আৰু পুনৰ দুহিতাও তেনেদৰে দোষলিপ্ত বুলি গণ্য হয়।
Verse 12
पुत्रैर्वा भ्रातृभिश्चैव नैव वध्या भवेत्कदा । एवं ज्ञात्वा महाराज मातरौ नैव घातये
পুত্ৰেৰে হওক বা ভ্ৰাতৃসকলৰ দ্বাৰাই হওক, তেওঁ কেতিয়াও বধযোগ্য নহয়। এই কথা জানি, হে মহাৰাজ, দুয়ো মাতাক কেতিয়াও হত্যা নকৰিবা।
Verse 13
यदोर्वाक्यं तदा श्रुत्वा राजा क्रुद्धो बभूव ह । शशाप तं सुतं पश्चाद्ययातिः पृथिवीपतिः
সেই সময় যদুৰ বাক্য শুনি ৰজা ক্ৰোধেৰে উদ্দীপ্ত হ’ল। তাৰ পিছত পৃথিৱীপতি যযাতিয়ে নিজৰ সেই পুত্ৰক শাপ দিলে।
Verse 14
यस्मादाज्ञाहता त्वद्य त्वया पापि समोपि हि । मातुरंशं भजस्व त्वं मच्छापकलुषीकृतः
যিহেতু আজি মোৰ আজ্ঞাৰে তই দণ্ডিত হ’লি—হে পাপী, তই মোৰ সমানেই—এতিয়া তই মাতৃৰ অংশ গ্ৰহণ কৰ; মোৰ শাপে তই কলুষিত হ’লি।
Verse 15
एवमुक्त्वा यदुं पुत्रं ययातिः पृथिवीपतिः । पुत्रं शप्त्वा महाराजस्तया सार्द्धं महायशाः
এইদৰে নিজৰ পুত্ৰ যদুক কৈ, পৃথিৱীপতি যযাতিয়ে সেই পুত্ৰক শাপ দিলে; আৰু মহাযশস্বী মহাৰাজ তেওঁলোকৰ সৈতে একেলগে প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 16
रमते सुखभोगेन विष्णोर्ध्यानेन तत्परः । अश्रुबिंदुमतीसा च तेन सार्द्धं सुलोचना
বিষ্ণুৰ ধ্যানত লীন আৰু তাত পৰায়ণ হৈ তেওঁ সুখ-ভোগত ৰমিল; আৰু সুদৰ্শন নয়না অশ্ৰুবিন্দুমতীও তেওঁৰ সৈতে একেলগে আনন্দিত হ’ল।
Verse 17
बुभुजे चारुसर्वांगी पुण्यान्भोगान्मनोनुगान् । एवं कालो गतस्तस्य ययातेस्तु महात्मनः
সুন্দৰ, সুসমঞ্জস অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা সেই নাৰীয়ে মনোহৰ পুণ্যময় ভোগসমূহ উপভোগ কৰিলে; এইদৰে মহাত্মা যযাতিৰ সময় অতিবাহিত হ’ল।
Verse 18
अक्षया निर्जराः सर्वा अपरास्तु प्रजास्तथा । सर्वे लोका महाभाग विष्णुध्यानपरायणाः
সকলো দেৱতা অক্ষয় আৰু অমৰ; অন্য প্ৰজাসকলও তেনেদৰেই। হে মহাভাগ, সকলো লোকতেই সকলোৱে বিষ্ণুধ্যানত পৰায়ণ।
Verse 19
तपसा सत्यभावेन विष्णोर्ध्यानेन पिप्पल । सर्वे लोका महाभाग सुखिनः साधुसेवकाः
তপস্যা, সত্যভাব আৰু বিষ্ণুধ্যানৰ দ্বাৰা, হে পিপ্পল—হে মহাভাগ—সকলো লোক সুখী হয় আৰু সাধুসেৱাত নিবিষ্ট থাকে।
Verse 80
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रेऽशीतितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, মাতাপিতৃ তীৰ্থৰ বৰ্ণনা আৰু যযাতি-চৰিত্ৰসহ অশীতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।