Adhyaya 75
Bhumi KhandaAdhyaya 7536 Verses

Adhyaya 75

Yayāti’s Vaiṣṇava Rule and the Earth Made Like Vaikuṇṭha (with Viṣṇu Name-Invocation)

এই অধ্যায়ৰ আৰম্ভণি এক সংক্ষিপ্ত কিন্তু গভীৰ বৈষ্ণৱ স্তোত্ৰে হয়, য’ত ভগৱান বিষ্ণুৰ পবিত্ৰ নাম আৰু অৱতাৰ-ৰূপসমূহ একেলগে উচ্চাৰিত—কৃষ্ণ, ৰাম, নাৰায়ণ, নৰসিংহ; কেশৱ, পদ্মনাভ, বাসুদেৱ; মৎস্য, কূৰ্ম, বৰাহ, বামন আদি। তাৰ পাছত সমাজৰ সকলো স্তৰৰ লোকৰ মুখে মুখে হৰি-নাম কীৰ্তনৰ বৰ্ণনা আহে, যেন ভক্তিৰ ধ্বনি সৰ্বত্র বিয়পি পৰে। বৈষ্ণৱ প্ৰভাৱত পৃথিৱী বৈকুণ্ঠৰ সদৃশ হৈ উঠে—ৰোগ, জৰা আৰু মৃত্যুৰ ভয় হ্ৰাস পায়; দান, যজ্ঞ, জ্ঞান আৰু ধ্যান বৃদ্ধি পায়। নহুষৰ বংশধৰ যযাতীক আদৰ্শ বৈষ্ণৱ শাসক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে; তেওঁৰ পুণ্যবলে লোক আৰু লোকান্তৰৰ মাজত একতা যেন স্থাপিত হয়। যমৰ দূতসকলে জীৱক নিবলৈ আহিলে বিষ্ণুৰ পাৰ্ষদে তেওঁলোকক প্ৰতিহত কৰে। এই অস্বাভাৱিক ঘটনাৰ সংবাদ তেওঁলোকে ধৰ্মৰাজক জনায়, আৰু ধৰ্মৰাজে ৰজাৰ ধৰ্মাচৰণ আৰু ভগৱদ্ভক্তিৰ ফল বিষয়ে চিন্তা কৰে। শেষত কলফনে এই অধ্যায়ক যযাতী-কথা আৰু তীৰ্থ-সম্পৰ্কীয় ধাৰাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে।

Shlokas

Verse 1

सुकर्मोवाच । विष्णुं कृष्णं हरिं रामं मुकुंदं मधुसूदनम् । नारायणं विष्णुरूपं नारसिंहं तमच्युतम्

সুকৰ্মে ক’লে: মই বিষ্ণু—কৃষ্ণ, হৰি, ৰাম; মুকুন্দ, মধুসূদন; নাৰায়ণ, বিষ্ণুৰূপ; আৰু নৰসিংহ—অচ্যুতক ধ্যান কৰি নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 2

केशवं पद्मनाभं च वासुदेवं च वामनम् । वाराहं कमठं मत्स्यं हृषीकेशं सुराधिपम्

কেশৱ, পদ্মনাভ, বাসুদেৱ আৰু বামন; বৰাহ, কূৰ্ম, মৎস্য; হৃষীকেশ, দেৱাধিপতি—এইসকল বিষ্ণুৰ নাম সদায় স্মৰণীয়।

Verse 3

विश्वेशं विश्वरूपं च अनंतमनघं शुचिम् । पुरुषं पुष्कराक्षं च श्रीधरं श्रीपतिं हरिम्

মই হৰিক প্ৰণাম কৰোঁ—সৰ্বেশ্বৰ, বিশ্বৰূপ; অনন্ত, নিৰ্দোষ আৰু শুচি; পৰম পুৰুষ, পদ্মনয়ন; শ্ৰীধৰ, শ্ৰীপতি।

Verse 4

श्रीनिवासं पीतवासं माधवं मोक्षदं प्रभुम् । इत्येवं हि समुच्चारं नामभिर्मानवाः सदा

‘শ্ৰীনিবাস, পীতবাস, মাধৱ, মোক্ষদাতা প্ৰভু, পৰম স্বামী’—এইদৰে মানুহে সদায় তেওঁৰ নামসমূহ একেলগে উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 5

प्रकुर्वंति नराः सर्वे बालवृद्धाः कुमारिकाः । स्त्रियो हरिं सुगायंति गृहकर्मरताः सदा

সকলো মানুহে অংশ লয়—শিশু, বৃদ্ধ আৰু কুমাৰীসকল; আৰু গৃহকৰ্মত সদা ৰত নাৰীসকলে মধুৰ সুৰে হৰিৰ গুণগান কৰে।

Verse 6

आसने शयने याने ध्याने वचसि माधवम् । क्रीडमानास्तथा बाला गोविंदं प्रणमंति ते

বহা, শুৱা, যাত্ৰা, ধ্যান বা বাক্যত—তেওঁলোকে মাধৱক স্মৰে; খেলি থাকোঁতেও সেই শিশুসদৃশ ভক্তসকলে গোবিন্দক প্ৰণাম কৰে।

Verse 7

दिवारात्रौ सुमधुरं ब्रुवंति हरिनाम च । विष्णूच्चारो हि सर्वत्र श्रूयते द्विजसत्तम

দিন-ৰাতি তেওঁলোকে সুমধুৰভাৱে হৰিনাম উচ্চাৰে; হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, বিষ্ণুনামৰ জপ সৰ্বত্ৰ শুনা যায়।

Verse 8

वैष्णवेन प्रभावेण मर्त्या वर्तंति भूतले । प्रासादकलशाग्रेषु देवतायतनेषु च

বৈষ্ণৱ প্ৰভাৱৰ বলত মর্ত্যলোকে ভূতলত বাস কৰে আৰু বিচৰণ কৰে—মন্দিৰৰ শিখৰ-কলশৰ শীৰ্ষতেও, আৰু দেৱালয়ৰ অন্তৰালতেও।

Verse 9

यथा सूर्यस्य बिंबानि तथा चक्राणि भांति च । वैकुंठे दृश्यते भावस्तद्भावं जगतीतले

যেনেকৈ সূৰ্যৰ প্ৰতিবিম্ব-চক্ৰ দেখা যায়, তেনেকৈ সেই দিৱ্য মণ্ডলসমূহো দীপ্ত হয়; বৈকুণ্ঠত যি ভাব দেখা যায়, সেই একে ভাবেই জগতীৰ তলতো প্ৰকাশ পায়।

Verse 10

तेन राज्ञा कृतं विप्र पुण्यं चापि महात्मना । विष्णुलोकस्य समतां तथानीतं महीतलम्

হে ব্ৰাহ্মণ, সেই মহাত্মা ৰজাই মহাপুণ্য সঞ্চয় কৰিলে; আৰু তেনেদৰে পৃথিৱীক বিষ্ণুলোকৰ সমান অৱস্থালৈ আনিলে।

Verse 11

नहुषस्यापि पुत्रेण वैष्णवेन ययातिना । उभयोर्लोकयोर्भावमेकीभूतं महीतलम्

নহুষৰ পুত্ৰ, বিষ্ণুভক্ত বৈষ্ণৱ যযাতীয়েও পৃথিৱীত দুয়োটা লোকৰ অৱস্থা একত্ৰ কৰি দিলে।

Verse 12

भूतलस्यापि विष्णोश्च अंतरं नैव दृश्यते । विष्णूच्चारं तु वैकुंठे यथा कुर्वंति वैष्णवाः

পৃথিৱী আৰু বিষ্ণুৰ মাজত একো অন্তৰ দেখা নাযায়; আৰু বৈকুণ্ঠত বৈষ্ণৱসকলে যিদৰে বিষ্ণুনাম উচ্চাৰে, ঠিক তেনেদৰেই।

Verse 13

भूतले तादृशोच्चारं प्रकुर्वंति च मानवाः । उभयोर्लोकयोर्विप्र एकभावः प्रदृश्यते

পৃথিৱীত মানুহেও তেনেদৰেই উচ্চাৰ কৰে; হে ব্ৰাহ্মণ, দুয়োটা লোকত একে ভাব প্ৰকাশ পায়।

Verse 14

जरारोगभयं नास्ति मृत्युहीना नरा बभुः । दानभोगप्रभावश्च अधिको दृश्यते भुवि

জৰা আৰু ৰোগৰ ভয় নাছিল; মানুহ মৃত্যুৰহিত হ’ল। আৰু পৃথিৱীত দান আৰু ধৰ্মসঙ্গত ভোগৰ প্ৰভাৱ অতি অধিক দেখা গ’ল।

Verse 15

पुत्राणां तु सुखं पुण्यमधिकं पौत्रजं नराः । प्रभुंजंति सुखेनापि मानवा भुवि सत्तम

পুত্ৰৰ সুখ পুণ্যময়, কিন্তু নাতিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা আনন্দ তাতকৈও অধিক পুণ্য বুলি গণ্য হয়; হে উত্তম নৰ, পৃথিৱীত মানুহে সেই সুখ সহজে ভোগ কৰে।

Verse 16

विष्णोः प्रसाददानेन उपदेशेन तस्य च । सर्वव्याधिविनिर्मुक्ता मानवा वैष्णवाः सदा

বিষ্ণুৰ কৃপা লাভ কৰি আৰু তেওঁৰ উপদেশ অনুসৰি চলিলে, বৈষ্ণৱ ভক্তসকল সদায় সকলো ৰোগৰ পৰা মুক্ত থাকে।

Verse 17

स्वर्गलोकप्रभावो हि कृतो राज्ञा महीतले । पंचविंशप्रमाणेन वर्षाणि नृपसत्तम

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, ৰজাই পৃথিৱীত স্বৰ্গলোক সদৃশ প্ৰভা স্থাপন কৰিলে আৰু পঁচিশ বছৰৰ পূৰ্ণ পৰিমাণলৈকে তাক অটুট ৰাখিলে।

Verse 18

गदैर्हीना नराः सर्वे ज्ञानध्यानपरायणाः । यज्ञदानपराः सर्वे दयाभावाश्च मानवाः

সকলো মানুহ ৰোগমুক্ত; সকলোৱে জ্ঞান আৰু ধ্যানত পৰায়ণ। সকলোৱে যজ্ঞ আৰু দানত নিবিষ্ট, আৰু সকলোৰে অন্তৰত দয়াভাৱ বিদ্যমান।

Verse 19

उपकाररताः पुण्या धन्यास्ते कीर्तिभाजनाः । सर्वे धर्मपरा विप्र विष्णुध्यानपरायणाः

যিসকলে পৰোপকাৰত আনন্দ পায়, তেওঁলোক পুণ্যবান, ধন্য আৰু স্থায়ী কীৰ্তিৰ যোগ্য। হে ব্ৰাহ্মণ, তেওঁলোক সকলোৱে ধৰ্মত পৰায়ণ আৰু বিষ্ণুধ্যানত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট।

Verse 20

राज्ञा तेनोपदिष्टास्ते संजाता वैष्णवा भुवि । विष्णुरुवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल चरित्रं तस्य भूपतेः

সেই ৰজাৰ উপদেশত তেওঁলোকে পৃথিৱীত বৈষ্ণৱ হৈ উঠিল। বিষ্ণুৱে ক’লে: “হে নৃপশাৰ্দূল, সেই ভূপতিৰ চৰিত্ৰ শুনা।”

Verse 21

सर्वधर्मपरो नित्यं विष्णुभक्तश्च नाहुषिः । अब्दानां तत्र लक्षं हि तस्याप्येवं गतं भुवि

নাহুষৰ বংশধৰ সদায় সকলো ধৰ্মকৰ্মত নিষ্ঠাৱান আৰু বিষ্ণুভক্ত আছিল। তাতেই তেওঁ একে ধৰণে পৃথিৱীত বাস কৰি লক্ষ বছৰ অতিবাহিত কৰিলে।

Verse 22

नूतनो दृश्यते कायः पंचविंशाब्दिको यथा । पंचविंशाब्दिको भाति रूपेण वयसा तदा

দেহ নৱীন যেন দেখা যায়, যেন পঁচিশ বছৰৰ। তেতিয়া ৰূপ আৰু বয়স দুয়োটাতে তেওঁ পঁচিশ বছৰীয়া দৰে দীপ্ত হয়।

Verse 23

प्रबलः प्रौढिसंपन्नः प्रसादात्तस्य चक्रिणः । मानुषा भुवमास्थाय यमं नैव प्रयांति ते

সেই চক্রধাৰী প্ৰভুৰ কৃপাতে তেওঁলোকে বলৱান আৰু প্ৰৌঢ় শক্তিসম্পন্ন হয়। মানৱলোকে অৱস্থান কৰি তেওঁলোকে যমৰ ওচৰলৈ নাযায়।

Verse 24

रागद्वेषविनिर्मुक्ताः क्लेशपाशविवर्जिताः । सुखिनो दानपुण्यैश्च सर्वधर्मपरायणाः

ৰাগ-দ্বেষৰ পৰা মুক্ত, ক্লেশৰ বন্ধনৰ পৰা বিমুক্ত, তেওঁলোকে সুখে থাকে; দান-পুণ্যৰে পুণ্যৱান হৈ সকলো ধৰ্মত পৰায়ণ হয়।

Verse 25

विस्तारं तेजनाः सर्वे संतत्यापि गता नृप । यथा दूर्वावटाश्चैव विस्तारं यांति भूतले

হে নৃপ, সেই সকলো তেজস্বী জনা নিজৰ বংশ-সন্ততি সহিতে বিস্তাৰ লাভ কৰিলে; যেনেকৈ ভূতলত দূৰ্বা ঘাঁহ আৰু বটবৃক্ষ বহুদূৰলৈ বিস্তৃত হয়।

Verse 26

यथा ते मानवाः सर्वे पुत्रपौत्रैः प्रविस्तृताः । मृत्युदोषविहीनास्ते चिरं जीवंति वै जनाः

এইদৰে সেই সকলো মানুহ পুত্ৰ-পৌত্ৰৰ দ্বাৰা বিস্তৃত হৈ ফুলি উঠে; মৃত্যুদোষৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁলোকে নিশ্চয়েই দীঘলীয়া কাল জীয়াই থাকে।

Verse 27

स्थिरकायाश्च सुखिनो जरारोगविवर्जिताः । पंचविंशाब्दिकाः सर्वे नरा दृश्यंति भूतले

ভূতলত সকলো নৰক স্থিৰ দেহযুক্ত, সুখী, জৰা-ৰোগবিহীন দেখা যায়; আৰু সকলোৱে পঁচিশ বছৰৰ বয়সৰ দৰে প্ৰতীয়মান হয়।

Verse 28

सत्याचारपराः सर्वे विष्णुध्यानपरायणाः । एवं सर्वे च मर्त्यास्ते प्रसादात्तस्य चक्रिणः

সকলোেই সত্যাচাৰত নিবিষ্ট আৰু বিষ্ণুধ্যানত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণ আছিল। সেই চক্রধাৰী প্ৰভুৰ প্ৰসাদে সেই সকলো মর্ত্য তেনেকুৱা হৈ উঠিল।

Verse 29

संजाता मानवाः सर्वे दानभोगपरायणाः । मृतो न श्रूयते लोके मर्त्यः कोपि नरोत्तम

হে নৰোত্তম, সকলো মানুহ দান আৰু ধৰ্মসঙ্গত ভোগত পৰায়ণ হৈ উঠিল। এই লোকত কোনো মর্ত্যৰ মৃত্যু হোৱা বুলি শুনিবলৈও পোৱা নাযায়।

Verse 30

शोकं नैव प्रपश्यंति दोषं नैव प्रयांति ते । यद्रूपं स्वर्गलोकस्य तद्रूपं भूतलस्य च

তেওঁলোকে কেতিয়াও শোক নেদেখে, দোষতো নপৰে; কিয়নো স্বৰ্গলোকৰ যি ৰূপ, সেই একে ৰূপেই ভূতলতো বিদ্যমান।

Verse 31

संजातं मानवश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य चक्रिणः । विभ्रष्टा यमदूतास्ते विष्णुदूतैश्च ताडिताः

হে মানবশ্ৰেষ্ঠ! চক্রধাৰী প্ৰভুৰ কৃপাতে এই ঘটনা ঘটিল; যমদূতসকল পিছু হটিল আৰু বিষ্ণুদূতসকলৰ আঘাতে প্ৰহাৰিত হ’ল।

Verse 32

रुदमाना गताः सर्वे धर्मराजं परस्परम् । तत्सर्वं कथितं दूतैश्चेष्टितं भूपतेस्तु तैः

কান্দি কান্দি তেওঁলোকে সকলোৱে একেলগে ধৰ্মৰাজ (যম)ৰ ওচৰলৈ গ’ল। দূতসকলে তেতিয়া সেই ৰজাৰ সকলো কৰ্ম আৰু আচৰণ সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 33

अमृत्युभूतलं जातं दानभोगेन भास्करे । नहुषस्यात्मजेनापि कृतं देवययातिना

হে ভাস্কৰ (সূৰ্য)! দানৰ ভোগ আৰু দানধৰ্মৰ বলত ভূতল অমৃত্যু হ’ল; নহুষৰ দেৱসন্তান যযাতীয়েও এই কাৰ্য সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 34

विष्णुभक्तेन पुण्येन स्वर्गरूपं प्रदर्शितम् । एवमाकर्णितं सर्वं धर्मराजेन वै तदा

বিষ্ণুভক্তৰ পুণ্যবলে স্বৰ্গৰূপ প্ৰকাশ পালে। এইদৰে সেই সময়ত ধৰ্মৰাজে নিশ্চয়কৈ সকলো কথা শুনিলে।

Verse 35

धर्मराजस्तदा तत्र दूतेभ्यः श्रुतविस्तरः । चिंतयामास सर्वार्थं श्रुत्वैवंनृपचेष्टितम्

তেতিয়া ধৰ্মৰাজে তাত দূতসকলৰ পৰা বিস্তাৰে সকলো বৃত্তান্ত শুনি, এইদৰে ৰজাৰ আচৰণ শুনি সমগ্ৰ বিষয়টো মনতে গভীৰভাৱে চিন্তা কৰিলে।

Verse 75

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे पंचसप्ततितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, মাতৃ-পিতৃ তীৰ্থৰ বৰ্ণনা আৰু যযাতিৰ চৰিত্ৰ-প্ৰসঙ্গত পঞ্চসপ্ততিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।