Adhyaya 73
Yayāti’s Proclamation: Spreading the Nectar of the Divine Name (All-Vaiṣṇava Gift)
পিপ্পল সুধৰ্মাক সোধে—ইন্দ্ৰৰ দূত গুচি যোৱাৰ পাছত যযাতীয়ে কি কৰিলে? সুধৰ্মা কয় যে ৰাজপুত্ৰ যযাতীয়ে চিন্তা কৰি দূতসকলক মাতি দেশ-দেশান্তৰ আৰু দ্বীপসমূহত ধৰ্ম-সম্মত বাণী ঘোষণা কৰিবলৈ আদেশ দিলে। ঘোষণাত কোৱা হয়—মধুসূদনৰ একান্ত ভক্তিৰে উপাসনা কৰা; ভক্তি, জ্ঞান-ধ্যান, পূজা, তপ, যজ্ঞ আৰু দানৰ সৈতে ইন্দ্ৰিয়-বিষয় ত্যাগ কৰা। বিষ্ণুক সকলোতে দেখা—শুকান আৰু সেঁতসেঁতে, চল-অচল প্ৰাণী, মেঘ আৰু পৃথিৱী, আৰু নিজৰ দেহত প্ৰাণ-ৰূপে। দান নাৰায়ণলৈ উদ্দেশ্য কৰি অতিথি-সৎকাৰ আৰু পিতৃ-তৰ্পণ কৰিবলৈ কোৱা হয়; আদেশ অমান্য কৰাটো নিন্দিত। দূতসকলে এই আজ্ঞাক পৰম পুণ্যদায়ক “অমৃত” বুলি প্ৰচাৰ কৰে—বিশেষকৈ দিৱ্য নাম (কেশৱ, শ্ৰীনিবাস, পদ্মনাথ, ৰাম)ৰ অমৃত, যাৰ জপে দোষ নাশ কৰি নিয়মবান বৈষ্ণৱ শিষ্যক মুক্তিলৈ নিয়ে।
Shlokas
Verse 1
पिप्पल उवाच । गते तस्मिन्महाभागे दूत इंद्रस्य वै पुनः । किं चकार स धर्मात्मा ययातिर्नहुषात्मजः
পিপ্পল ক’লে: সেই মহাভাগ গ’লত, ইন্দ্ৰৰ দূত পুনৰ আহিল। তেতিয়া ধৰ্মাত্মা যযাতি, নহুষৰ পুত্ৰই, কি কৰিলে?
Verse 2
सुकर्मोवाच । तस्मिन्गते देववरस्य दूते स चिंतयामास नरेंद्रसूनुः । आहूय दूतान्प्रवरान्स सत्वरं धर्मार्थयुक्तं वच आदिदेश
সুকৰ্ম ক’লে: দেবশ্ৰেষ্ঠৰ দূত গ’লত, ৰজাপুত্ৰই চিন্তা কৰিলে। তেতিয়া সি তৎক্ষণাৎ শ্ৰেষ্ঠ দূতসকলক মাতি, ধৰ্ম আৰু অৰ্থযুক্ত বাক্যৰে আদেশ দিলে।
Verse 3
गच्छंतु दूताः प्रवराः पुरोत्तमे देशेषु द्वीपेष्वखिलेषु लोके । कुर्वंतु वाक्यं मम धर्मयुक्तं व्रजंतु लोकाः सुपथा हरेश्च
হে উত্তম নগৰ! মোৰ শ্ৰেষ্ঠ দূতসকল পৃথিৱীৰ সকলো দেশ-দ্বীপলৈ যাওক। ধৰ্মসম্মত মোৰ বাণী প্ৰচাৰ কৰক, যাতে লোকসকল সুপথে—হৰিৰ পথতো—অগ্ৰসর হয়।
Verse 4
भावैः सुपुण्यैरमृतोपमानैर्ध्यानैश्च ज्ञानैर्यजनैस्तपोभिः । यज्ञैश्च दानैर्मधुसूदनैकमर्चंतु लोका विषयान्विहाय
অমৃতসদৃশ অতি পুণ্যময় ভাৱভক্তিৰে, ধ্যান আৰু জ্ঞানৰে, পূজা আৰু তপস্যাৰে, যজ্ঞ আৰু দানৰে—বিষয়াসক্তি ত্যাগ কৰি লোকসকলে কেৱল মধুসূদনকেই আৰাধনা কৰক।
Verse 5
सर्वत्र पश्यंत्वसुरारिमेकं शुष्केषु चार्द्रेष्वपि स्थावरेषु । अभ्रेषु भूमौ सचराचरेषु स्वीयेषु कायेष्वपि जीवरूपम्
তেওঁলোকে সৰ্বত্ৰ অসুৰাৰিক এক দেৱক দর্শন কৰক—শুষ্কতাতো, আর্দ্ৰতাতো, স্থাবৰ সত্তাতো; মেঘত, ভূমিত, চৰ-অচৰ সকলোতে, আৰু নিজৰ দেহতো জীৱৰূপে।
Verse 6
देवं तमुद्दिश्य ददंतु दानमातिथ्यभावैः परिपैत्रिकैश्च । नारायणं देववरं यजध्वं दोषैर्विमुक्ता अचिराद्भविष्यथ
সেই দেৱক লক্ষ্য কৰি দান দিয়া—অতিথি-সেৱাৰ ভাৱে আৰু পিতৃলোকলৈ অৰ্পণসহ। দেৱশ্ৰেষ্ঠ নাৰায়ণক পূজা কৰা; দোষমুক্ত হৈ তোমালোক অচিৰেই শুদ্ধ হ’বা।
Verse 7
यो मामकं वाक्यमिहैव मानवो लोभाद्विमोहादपि नैव कारयेत् । स शास्यतां यास्यति निर्घृणो ध्रुवं ममापि चौरो हि यथा निकृष्टः
যি মানুহে লোভ বা মোহৰ বশত ইয়াতেই মোৰ আজ্ঞা পালন নকৰে, সেই নিৰ্দয় জন নিশ্চয় দণ্ডিত হ’ব; সি মোৰ প্ৰতিও নীচ চোৰৰ দৰে।
Verse 8
आकर्ण्य वाक्यं नृपतेश्च दूताःसंहृष्टभावाः सकलां च पृथ्वीम् । आचख्युरेवं नृपतेः प्रणीतमादेशभावं सकलं प्रजासु
ৰাজাৰ বাক্য শুনি দূতসকল আনন্দে উল্লসিত হ’ল; তেওঁলোকে সমগ্ৰ পৃথিৱী জুৰি গৈ ৰজাই জাৰি কৰা আদেশৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ সকলো প্ৰজাৰ মাজত ঘোষণা কৰিলে।
Verse 9
विप्रादिमर्त्या अमृतं सुपुण्यमानीतमेवं भुवि तेन राज्ञा । पिबंतु पुण्यं परिवैष्णवाख्यं दोषैर्विहीनं परिणाममिष्टम्
এইদৰে সেই ৰজাই পৃথিৱীত অতি পুণ্যময় অমৃত আনিলে। ব্ৰাহ্মণ আদি সকলো মৰ্ত্যলোকে ‘সৰ্ব-ৱৈষ্ণৱ’ নামে পৰিচিত এই পবিত্ৰ দান পিয়ক—দোষশূন্য আৰু ইচ্ছিত ফল দানকাৰী।
Verse 10
श्रीकेशवं क्लेशहरं वरेण्यमानंदरूपं परमार्थमेवम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
লোকসকলে নাম-অমৃত পান কৰক—শ্ৰী কেশৱৰ, যি ক্লেশহৰ, অতি বরণীয়, আনন্দস্বৰূপ আৰু পৰম সত্য। দোষনাশক এই নাম-অমৃত দেৱতুল্য ৰজাই নিশ্চয়েই আনিছে।
Verse 11
सखड्गपाणिं मधुसूदनाख्यं तं श्रीनिवासं सगुणं सुरेशम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
লোকসকলে তেওঁৰ নাম-অমৃত পান কৰক—সেই শ্ৰীনিবাসৰ, দেৱলোকৰ ঈশ্বৰ, মধুসূদন নামে খ্যাত, হাতে খড়্গধাৰী, সগুণ পৰমেশ্বৰ। দোষহৰ এই নাম-অমৃত দেৱ-আজ্ঞাতেই আনোৱা হৈছে।
Verse 12
श्रीपद्मनाथं कमलेक्षणं च आधाररूपं जगतां महेशम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
শ্ৰী পদ্মনাথ, কমলনয়ন প্ৰভু—জগতৰ আধাৰ, মহা ঈশ্বৰ—তেওঁৰ পবিত্ৰ নামৰ অমৃত, যি দোষ হৰে, দেৱ-আজ্ঞাতেই নিশ্চয় আনোৱা হৈছে; লোকসকলে সকলোৱে পান কৰক।
Verse 13
पापापहं व्याधिविनाशरूपमानंददं दानवदैत्यनाशनम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ই পাপ নাশ কৰে, ব্যাধি বিনাশৰূপে প্ৰকাশ পায়, আনন্দ দান কৰে আৰু দানৱ-দৈত্য বিনাশ কৰে। দোষ হৰণকাৰী এই নাম-অমৃত, দেৱতাসকলৰ আজ্ঞাৰে আনিয়া হৈছে—সঁচাকৈ আহি পৰিছে; লোকসকলে ইয়াক পান কৰক।
Verse 14
यज्ञांगरूपं चरथांगपाणिं पुण्याकरं सौख्यमनंतरूपम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
নাম-অমৃত ইয়াতেই আছে—দেৱতাসকলৰ আজ্ঞাৰে আনিয়া—যজ্ঞৰ অঙ্গৰূপে পৱিত্ৰ, হাতে চক্র ধাৰণকাৰী, পুণ্যৰ উৎস, সুখদায়ক আৰু অনন্তৰূপ। দোষ হৰণকাৰী এই নাম-অমৃত লোকসকলে নিশ্চয় পান কৰক।
Verse 15
विश्वाधिवासं विमलं विरामं रामाभिधानं रमणं मुरारिम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
লোকসকলে সেই নাম-অমৃত পান কৰক—দেৱৰাজৰ আজ্ঞাৰে আনিয়া—যি বিশ্বৰ নিৰ্মল আশ্ৰয়, অন্তিম বিশ্ৰাম; “ৰাম” নামে খ্যাত, মনোহৰ প্ৰভু মুৰাৰি, আৰু দোষনাশক।
Verse 16
आदित्यरूपं तमसां विनाशं बंधस्यनाशं मतिपंकजानाम् । नामामृतं दोषहरं सुराज्ञा आनीतमस्त्येव पिबंतु लोकाः
ই সূৰ্যৰূপ, অন্ধকাৰ বিনাশক; ই বন্ধন ছিন্ন কৰে আৰু বোধ-বুদ্ধিৰ পদুম ফুলাই তোলে। দোষ হৰণকাৰী এই নাম-অমৃত, দেৱৰাজে আনিয়া—নিশ্চয় আহি পৰিছে; জগতসমূহে ইয়াক পান কৰক।
Verse 17
नामामृतं सत्यमिदं सुपुण्यमधीत्य यो मानव विष्णुभक्तः । प्रभातकाले नियतो महात्मा स याति मुक्तिं न हि कारणं च
এই নাম-অমৃত সত্য আৰু মহাপুণ্যময়। যি মানুহে—বিষ্ণুভক্ত হৈ—ইয়াক অধ্যয়ন কৰে, প্ৰভাতকালে নিয়মিত আৰু সংযমী থাকে, সেই মহাত্মাই মুক্তি লাভ কৰে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 73
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरिते त्रिसप्ततितमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত পিতৃতীৰ্থ-বৰ্ণনাত, আৰু যযাতিৰ চৰিত্ৰ-প্ৰসঙ্গত ত্ৰিসপ্ততিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।