Adhyaya 33
The Account of Sunīthā (within the Vena Narrative)
এই অধ্যায় (PP.2.33)ত ঋষিসকলে সুধা কৰে—সুশঙ্খৰ শাপত সুনীথাৰ এই অৱস্থা কেনেকৈ হ’ল আৰু কোন কৰ্মফল ইয়াৰ কাৰণ। সূতে বৰ্ণনা কৰে যে সুনীথা পিতৃগৃহ/আশ্ৰমলৈ উভতি আহে, তাতে এজন জ্যেষ্ঠ উপদেশকে তেওঁক তিৰস্কাৰ কৰে—ধৰ্মত স্থিত, শান্ত ব্যক্তিক পিটোৱাই দিয়া মহাপাপ বুলি। উপদেশত হিংসা আৰু দোষ-দায়িত্বৰ সূক্ষ্ম নীতি ব্যাখ্যা হয়: নিৰ্দোষক আঘাত কৰা ঘোৰ পাপ, ইয়াৰ ফলত দুষ্ট পুত্ৰ আদি অশুভ ফল লাভ হয়; তথাপি আক্রমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে আত্মৰক্ষাৰ কথাও উত্থাপিত হয়, আৰু ভুলকৈ দোষ আৰোপ কৰি শাস্তি দিয়া বিপদজনক বুলি কঠোৰ সতর্কতা দিয়া হয়। তাৰ পিছত শুদ্ধিৰ পথ দেখুওৱা হয়—সৎসঙ্গ, সত্য, জ্ঞান আৰু যোগ-ধ্যান পাপমল নাশ কৰে; যেনেকৈ অগ্নিয়ে সোণ শোধায় আৰু তীৰ্থজলে বাহিৰ-ভিতৰৰ মল ধুই পেলায়। সুনীথা একান্ত তপস্যালৈ যায়; পাছত সখীসকলে তেওঁৰ উদ্বেগৰ কাৰণ সুধি, বিধ্বংসী চিন্তা ত্যাগ কৰিবলৈ উপদেশ দিয়ে, আৰু তেওঁ উত্তৰ দিবলৈ প্ৰস্তুত হয়।
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । शप्ता गंधर्वपुत्रेण सुशंखेन महात्मना । तस्य शापात्कथं जाता किं किं कर्म कृतं तया
ঋষিসকলে ক’লে: ‘গন্ধৰ্বপুত্ৰ মহাত্মা সুশঙ্খে তাইক শাপ দিছিল। তেওঁৰ শাপৰ ফলত তাই কেনেকৈ এই অৱস্থালৈ আহিল, আৰু তাই কি কি কৰ্ম কৰিছিল?’
Verse 2
सा लेभे कीदृशं पुत्रं तस्य शापाद्द्विजोत्तम । सुनीथायाश्च चरितं त्वं नो विस्तरतो वद
হে দ্বিজোত্তম, সেই শাপৰ ফলত তাই কেনেকুৱা পুত্ৰ লাভ কৰিলে? আৰু সুনীথাৰ চৰিত্ৰ আমাক বিস্তাৰে কোৱা।
Verse 3
सूत उवाच । सुशंखेनापि तेनैव सा शप्ता तनुमध्यमा । पितुः स्थानं गता सा तु सुनीथा दुःखपीडिता
সূতে ক’লে: সেই সুশঙ্খেই সেই সুকোমল কটিযুক্তা নাৰীক শাপ দিলে; দুখে পীড়িত সুনীথা পিতৃ-ধামলৈ গ’ল।
Verse 4
पितरं चात्मनश्चैव चरितं च प्रकाशितम् । श्रुतवान्सोपि धर्मात्मा मृत्युः सत्यवतां वर
তেওঁ পিতাৰ কাহিনী আৰু নিজৰো চৰিত্ৰ প্ৰকাশ কৰা বৃত্তান্ত শুনিলে। সেই ধৰ্মাত্মা—মৃত্যুও—সত্যনিষ্ঠসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ হ’ল।
Verse 5
तामुवाच सुनीथां तु सुतां शप्तां महात्मना । भवत्या दुष्कृतं पापं धर्म तेजः प्रणाशनम्
তাৰ পাছত তেওঁ সুনীথাক ক’লে—মহাত্মাই শাপ দিয়া সেই কন্যাক: “তুমি পাপময় দুষ্কৃত কৰিছা, যি ধৰ্মৰ তেজ নাশ কৰে।”
Verse 6
कस्मात्कृतं महाभागे सुशांतस्य हि ताडनम् । विरुद्धं सर्वलोकस्य भवत्या परिकल्पितम्
হে মহাভাগে, তুমি কিয় সঁচাকৈ শান্তজনক প্ৰহাৰ কৰোৱালা? তুমি যি পৰিকল্পনা কৰিলা, সেয়া সকলো লোকৰ বিচাৰৰ বিপৰীত।
Verse 7
कामक्रोधविहीनं तं सुशांतं धर्मवत्सलम् । तपोमार्गे विलीनं च परब्रह्मणि संस्थितम्
সেইজন কাম-ক্রোধবিহীন, সুশান্ত আৰু ধৰ্মপ্ৰেমী আছিল; তপস্যাৰ পথত লীন হৈ পৰব্ৰহ্মত দৃঢ়ভাবে প্রতিষ্ঠিত আছিল।
Verse 8
तमेवघातयेद्यो वै तस्य पापं शृणुष्व हि । पापात्मा जायते पुत्रः किल्बिषं लभते बहु
যি সঁচাকৈ সেই মানুহকেই বধ কৰে—শুনা, তাৰ পাপ: তাৰ ঘৰত পাপাত্মা পুত্ৰ জন্মে আৰু সি বহুত কিল্বিষ, অৰ্থাৎ গম্ভীৰ দোষ, লাভ কৰে।
Verse 9
ताडंतं ताडयेद्यो वै क्रोशंतं क्रोशयेत्पुनः । तस्य पापं स वै भुंक्ते ताडितस्य न संशयः
যি মাৰোঁতা জনক মাৰে, বা কান্দোঁতা জনৰ ওপৰত পুনৰ চিঞৰে—সি নিশ্চয়েই আঘাতপ্ৰাপ্তজনৰ পাপ নিজে ভোগ কৰে; ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 10
स वै शांतः स जितात्मा ताडयंतं न ताडयेत् । निर्दोषं प्रति येनापि ताडनं च कृतं सुते
যি শান্ত আৰু জিতাত্মা, সি মাৰোঁতা জনকো নেমাৰে। আৰু নিৰ্দোষৰ ওপৰত যিকোনো জনে কৰা প্ৰহাৰ কৰ্ম উচিত নহয়, হে পুত্ৰ।
Verse 11
पश्चान्मोहेन पापेन निर्दोषेऽपि च ताडयेत् । निर्दोषं प्रति येनापि हृद्रोगः क्रियते वृथा
পিছত মোহ আৰু পাপবুদ্ধিৰ বশত কোনোবাই নিৰ্দোষকো আঘাত কৰিব পাৰে; নিৰ্দোষৰ ওপৰত যিকোনো জনে কৰা প্ৰহাৰে অকাৰণে তাৰ ভিতৰত ‘হৃদয়ৰ ৰোগ’ জন্মায়।
Verse 12
निर्दोषं ताडयेत्पश्चान्मोहात्पापेन केनचित् । स पापी पापमाप्नोति निर्दोषस्य शरीरजम्
যদি মোহবশত কোনোবাই পাপ কৰি নিৰ্দোষক আঘাত কৰে, তেন্তে সেই পাপী নিৰ্দোষৰ দেহত হোৱা আঘাতৰ পৰা উৎপন্ন সেই একে পাপ নিজে লাভ কৰে।
Verse 13
निर्दोषो घातयेत्तं वै ताडंतं पापचेतसम् । पुनरुत्थाय वेगेन साहसात्पापचेतनम्
নিৰ্দোষ লোকেও যদি পাপবুদ্ধিৰে কোনোবাই আঘাত কৰে, তেন্তে তাক দমন কৰি আঘাত কৰিব; পুনৰ তৎক্ষণাৎ উঠি বেগেৰে সাহসেৰে সেই দুষ্ট আক্রমণকাৰীক বশ কৰিব।
Verse 14
पापकर्तुश्च यत्पापं निर्दोषं प्रति गच्छति । ताडनं नैव तस्माद्वै कार्यं दोषवतोऽपि च
যিহেতু দুষ্কৰ্মকাৰীৰ পাপ নিৰ্দোষৰ ওপৰত পৰি যায়, সেয়েহে দণ্ড-তাডন কৰা উচিত নহয়—দোষী যেন দেখা যায় তেন্তেও।
Verse 15
दुष्कृतं च महत्पुत्रि त्वयैव परिपालितम् । शप्ता तेनापि याद्यैव तस्मात्पुण्यं समाचर
হে কুলীন কন্যা, তুমিয়েই এক মহা দুষ্কৃত্য লালন-পালন কৰিছা; সেই কাৰণেই তুমি শাপগ্ৰস্ত হ’লা। সেয়েহে পুণ্যকৰ্ম আচৰণ কৰা।
Verse 16
सतां संगं समासाद्य सदैव परिवर्तय । योगध्यानेन ज्ञानेन परिवर्तय नंदिनि
সজ্জনৰ সঙ্গ লাভ কৰি সদায় নিজকে পৰিবর্তন কৰা; যোগধ্যান আৰু সত্য জ্ঞানৰে নিজকে পৰিবর্তন কৰা, হে নন্দিনী।
Verse 17
सतां संगो महापुण्यो बहुश्रेयो विधायकः । बाले पश्य सुदृष्टांतं सतां संगस्य यद्गुणम्
সজ্জনৰ সঙ্গ মহাপুণ্যময় আৰু বহু কল্যাণদায়ক। হে বালিকা, সৎ-সঙ্গৰ গুণৰ এক সুন্দৰ দৃষ্টান্ত চোৱা।
Verse 18
अपां संस्पर्शनात्पानात्स्नानात्तत्र महाधियः । मुनयः सिद्धिमायांति बाह्याभ्यंतरक्षालिताः
কেৱল জল স্পৰ্শ কৰা, সেই জল পান কৰা আৰু তাত স্নান কৰিলেই মহাধী মুনিসকল বাহিৰে-ভিতৰে শুচি হৈ সিদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 19
शुचिष्मंतो भवंत्येते लोकाः सर्वे चराचराः । आपः शांताः सुशीताश्च मृदुगात्राः प्रियंकराः
এই সকলো লোক—চৰ আৰু অচৰ সকলো—শুচিতাৰে দীপ্তিমান হয়। জল শান্ত, সুশীতল, দেহলৈ কোমল আৰু আনন্দদায়ক।
Verse 20
निर्मला रसवत्यश्च पुण्यवीर्या मलापहाः । तथा संतस्त्वया ज्ञेया निषेव्याश्च प्रयत्नतः
সিহঁতক নিৰ্মল, ৰসৱতী, পুণ্য-শক্তিসম্পন্ন আৰু মল অপসাৰণকাৰী বুলি জানিবা; তেনেদৰে সৎজনকো চিনিবা আৰু যত্নেৰে সিহঁতৰ সঙ্গ গ্ৰহণ কৰিবা।
Verse 21
यथा वह्निप्रसंगाच्च मलं त्यजति कांचनम् । तथा सतां हि संसर्गात्पापं त्यजति मानवः
যেনেকৈ অগ্নিৰ সংস্পৰ্শত কাঁচনে মল ত্যাগ কৰে, তেনেকৈ সৎজনৰ সঙ্গত মানুহে পাপ ত্যাগ কৰে।
Verse 22
सत्यवह्निः प्रदीप्तश्च प्रज्वलेत्पुण्यतेजसा । सत्येन दीप्ततेजास्तु ज्ञानेनापि सुनिर्मलः
সত্যৰ অগ্নি যেতিয়া প্ৰদীপ্ত হয়, তেতিয়া পুণ্য-তেজেৰে প্ৰজ্বলিত হয়। সত্যে তাৰ দীপ্তি অধিক উজ্জ্বল কৰে, আৰু জ্ঞানে তাক সম্পূৰ্ণ নিৰ্মল কৰে।
Verse 23
अत्युष्णो ध्यानभावेन अस्पृश्यः पापजैर्नरैः । सत्यवह्नेः प्रसंगाच्च पापं सर्वं विनश्यति
ধ্যানভাবৰ তাপত তেওঁ অতি তেজস্বী হয় আৰু পাপজন্মা নৰসকলৰ বাবে অস্পৰ্শ্য থাকে; সত্য-অগ্নিৰ সঙ্গত সকলো পাপ বিনাশ হয়।
Verse 24
तस्मात्सत्यस्य संसर्गः कर्तव्यः सर्वथा त्वया । पापभारं परित्यज्य पुण्यमेवं समाश्रय
সেয়ে তুমি সকলোভাবে সত্যবাদীৰ সঙ্গ কৰিবা। পাপৰ ভাৰ ত্যাগ কৰি, এইদৰে পুণ্য-ধৰ্মত আশ্ৰয় লোৱা।
Verse 25
सूत उवाच । एवं पित्रा सुनीथा सा दुःखिता प्रतिबोधिता । नमस्कृत्य पितुः पादौ गता सा निर्जनं वनम्
সূত ক’লে: পিতৃৰ এইদৰে উপদেশ পাই, দুখিত সুনীথাই পিতৃৰ পদযুগলত নমস্কাৰ কৰি এক নিৰ্জন বনলৈ গ’ল।
Verse 26
कामं क्रोधं परित्यज्य बाल्यभावं तपस्विनी । मोहद्रोहौ च मायां च त्यक्त्वा एकांतमास्थिता
কাম-ক্রোধ ত্যাগ কৰি সেই তপস্বিনীয়ে বাল্যভাব পৰিত্যাগ কৰিলে; মোহ, দ্ৰোহ আৰু মায়াও ত্যাগ কৰি একান্তত আশ্ৰয় ল’লে।
Verse 27
तस्याः सख्यः समाजग्मुः क्रीडार्थं लीलयान्विताः । तां ददृशुर्विशालाक्ष्यः सुनीथां दुःखभागिनीम्
তেওঁৰ সখীসকল ক্ৰীড়াৰ্থে লীলাৰসে ভৰপূৰ হৈ একেলগে আহিল; আৰু তেওঁলোকে বিশালনয়না, দুখৰ ভাগিনী সুনীথাক দেখিলে।
Verse 28
ध्यायंतीं चिंतयानां तामूचुश्चिंतापरायणाः । कस्माच्चिंतसि भद्रे त्वमनया चिंतयान्विता
তাই চিন্তা-ভাবনাত নিমগ্না তাম দেখি, চিন্তাপৰায়ণসকলে ক’লে— “হে ভদ্ৰে, মঙ্গলময়ী! এই চিন্তাৰে তুমি কিয় এনে উদ্বিগ্ন হৈছা?”
Verse 29
तन्नो वै कारणं ब्रूहि चिंतादुःखप्रदायिनी । एकैव सार्थकी चिंता धर्मस्यार्थे विचिंत्यते
সেয়ে, আমাক চিন্তাই দুখ আৰু উদ্বেগ দিয়া সেই কাৰণ ক’বা। সত্যতে সাৰ্থক চিন্তা একেটাই—ধৰ্মৰ হিতৰ বাবে কৰা বিচাৰ।
Verse 30
द्वितीया सार्थका चिंता योगिनां धर्मनंदिनी । अन्या निरर्थिका चिंता तां नैव परिकल्पयेत्
দ্বিতীয় সাৰ্থক চিন্তা সেইটোৱে—যি যোগীসকলক আনন্দ দিয়ে আৰু ধৰ্মক পোষণ কৰে। অন্য সকলো চিন্তা নিৰৰ্থক; তাক কেতিয়াও মনত নধৰিব।
Verse 31
कायनाशकरी चिंता बल तेजः प्रणाशिनी । नाशयेत्सर्वसौख्यं तु रूपहानिं निदर्शयेत्
চিন্তাই দেহ নাশ কৰে, বল আৰু তেজ ধ্বংস কৰে। ই সকলো সুখ মচি পেলায় আৰু সৌন্দৰ্যৰ হানিও ঘটায়।
Verse 32
तृष्णां मोहं तथा लोभमेतांश्चिंता हि प्रापयेत् । पापमुत्पादयेच्चिंता चिंतिता च दिने दिने
চিন্তাই তৃষ্ণা, মোহ আৰু লোভ জন্মায়। আৰু দিনে দিনে তাক পোষণ কৰিলে, সেই চিন্তাই পুনঃপুন পাপ উৎপন্ন কৰে।
Verse 33
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे वेनोपाख्याने । सुनीथाचरितं नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ পঞ্চপঞ্চাশৎ-সহস্ৰ সংহিতাত, ভূমিখণ্ডৰ বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত ‘সুনীথা-চৰিত’ নাম ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 34
अर्जितं कर्मणा पूर्वं स्वयमेव नरेण तु । तदेव भुंक्तेऽसौ जंतुर्ज्ञानवान्न विचिंतयेत्
মানুহে পূৰ্বতে নিজৰ কৰ্মে যি অৰ্জন কৰিছে, জীৱে সেয়াই ভোগ কৰে; সেয়ে জ্ঞানৱানে চিন্তা কৰি মন দুখ নকৰিব।
Verse 35
तस्माच्चिंतां परित्यज्य सुखदुःखादिकं वद । तासां तद्वचनं श्रुत्वा सुनीथा वाक्यमब्रवीत्
সেয়ে চিন্তা ত্যাগ কৰি সুখ-দুখ আদি কথা কোৱা। তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি সুনীথাই তেতিয়া উত্তৰ দিলে।